Robotniczo-inżynierskie brygady racjonalizatorskie.

ZARZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO
z dnia 15 grudnia 1951 r.
w sprawie robotniczo-inżynierskich brygad racjonalizatorskich.

W celu zapewnienia rozwoju wyższej formy ruchu wynalazczego, połączenia twórczej inicjatywy i praktycznego doświadczenia przodowników pracy, robotników i majstrów z wiadomościami i doświadczeniami techników i inżynierów zarządza się na podstawie § 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1949 r. w sprawie zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 190 i z 1950 r. Nr 22, poz. 188), co następuje:
§  1.
Ilekroć w niniejszym zarządzeniu jest mowa:
1)
o dekrecie o wynalazczości pracowniczej, należy przez to rozumieć dekret z dnia 12 października 1950 r. o wynalazczości pracowniczej (Dz. U. R. P. Nr 47, poz. 428);
2)
o przepisach o organizacji wynalazczości pracowniczej, należy przez to rozumieć zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 7 lipca 1951 r. w sprawie określenia organów właściwych do przyjmowania i oceniania pracowniczych wynalazków, udoskonaleń technicznych i usprawnień i do rozstrzygania sporów o wysokość wynagrodzenia za te wynalazki, udoskonalenia techniczne i usprawnienia, jak również trybu postępowania tych organów (Monitor Polski Nr A-66, poz. 869);
3)
o przepisach o wynagradzaniu wynalazczości pracowniczej, należy przez to rozumieć uchwalę Nr 291 Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 1951 r. w sprawie wynagradzania twórców pracowniczych wynalazków, udoskonaleń technicznych i usprawnień (Monitor Polski Nr A-36, poz. 446);
4)
o przepisach o wynagradzaniu za pomoc techniczną, należy przez to rozumieć zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 24 sierpnia 1951 r. w sprawie premiowania i wynagradzania za pomoc techniczną przy opracowywaniu pracowniczych wynalazków, udoskonaleń technicznych i usprawnień (Monitor Polski Nr A-82, poz. 1137);
5)
o projekcie racjonalizatorskim, należy przez to rozumieć pracowniczy wynalazek, udoskonalenie techniczne lub usprawnienie w rozumieniu art. 1 pkt 3, 4 i 5 dekretu o wynalazczości pracowniczej.
§  2.
Robotniczo-inżynierską brygadą racjonalizatorską, zwaną dalej w skróceniu "brygadą racjonalizatorską", jest zespół pracowników uspołecznionego zakładu pracy, powstały dla wykonywania zadań racjonalizatorskich, mających na celu szybkie dopomaganie zakładowi pracy w usuwaniu wąskich przekrojów produkcji, pracochłonnych prac itp. przez opracowywanie projektów racjonalizatorskich oraz wprowadzanie ich w życie.
§  3.
Każdy pracownik uspołecznionego zakładu pracy może inicjować utworzenie brygady racjonalizatorskiej dobierając sobie odpowiedni skład osobowy, dający gwarancję wykonania przyjętego zadania racjonalizatorskiego w określonym terminie. Przykładowy skład brygady: 2 ślusarzy, tokarz, technolog, konstruktor.
§  4.
1.
Kierownictwo zakładu pracy, komórka wynalazczości, Klub Techniki i Racjonalizacji, rada zakładowa i zakładowe koło Stowarzyszenia Inżynierów i Techników obowiązane są pomagać pracownikom w tworzeniu brygad racjonalizatorskich oraz otaczać je opieką w czasie ich pracy.
2.
Brygada racjonalizatorska pracuje pod opieką kierownika komórki organizacyjnej, na której terenie ma opracować projekt racjonalizatorski i wprowadzić go w życie.
3.
W zależności od zadania, którego wykonania podjęła się brygada racjonalizatorska, a w szczególności w razie potrzeby dokooptowania niezbędnych fachowców, skład brygady może ulegać zmianom.
§  5.
W skład brygady mogą wchodzić za zgodą kierownika zakładu pracy, w którym utworzona została brygada racjonalizatorska, pracownicy innych uspołecznionych zakładów pracy i instytucji, jak np. pracownicy naukowi wyższych uczelni technicznych, pracownicy instytutów naukowo-badawczych, studenci itp. Pracownicy ci prace w brygadzie wykonują po godzinach swych normalnych zajęć w macierzystym zakładzie pracy.
§  6.
Brygada racjonalizatorska wybiera spośród swoich członków kierownika brygady i zgłasza się do komórki wynalazczości zakładu pracy z tematem wybranym z tematyki ogłoszonej przez zakład pracy dla racjonalizatorów.
§  7.
1.
Zadania do wykonania brygada racjonalizatorska otrzymuje w formie socjalistycznego zamówienia racjonalizatorskiego.
2.
Socjalistyczne zamówienie racjonalizatorskie jest pisemną umową pomiędzy brygadą racjonalizatorską i zakładem pracy, której przedmiotem jest opracowanie projektu racjonalizatorskiego w określonym terminie. Zamówienie racjonalizatorskie powinno zawierać w szczególności:
1)
wymienienie składu osobowego brygady wynalazczej,
2)
dokładne określenie tematu, którego rozwiązania i opracowania podejmuje się brygada,
3)
określenie terminu złożenia przez brygadę opracowanego projektu racjonalizatorskiego oraz orientacyjnego terminu wprowadzenia go do produkcji,
4)
określenie sposobu wynagrodzenia za sporządzenie dokumentacji technicznej.
3.
Brygada racjonalizatorska może według swego wyboru otrzymać wynagrodzenie za sporządzenie dokumentacji technicznej albo w myśl § 14 ust. 1 przepisów o wynagradzaniu wynalazczości pracowniczej, albo według osobnej umowy, jak np. według obowiązujących norm za sporządzenie dokumentacji wykonawczej, rysunków warsztatowych, według rzeczywiście zużytych ilości godzin itp. z tym jednak, że koszt sporządzenia dokumentacji technicznej przez brygadę nie może być większy, aniżeli koszt sporządzenia tej dokumentacji przez biuro konstrukcyjne według obowiązujących stawek.
§  8.
1.
Zamówienie racjonalizatorskie przygotowuje komórka wynalazczości. Zamówienie powinno być podpisane przez wszystkich członków brygady racjonalizatorskiej i przez osoby uprawnione do podpisywania zobowiązań w imieniu zakładu pracy.
2.
Zamówienie racjonalizatorskie sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje zakład pracy (komórka wynalazczości), a drugi - brygada racjonalizatorska. Kopię zamówienia komórka wynalazczości przesyła Klubowi Techniki i Racjonalizacji.
3.
Jeżeli w skład brygady racjonalizatorskiej wchodzi pracownik innego uspołecznionego zakładu pracy lub instytucji (§ 7), kopię zamówienia otrzymuje komórka związku zawodowego macierzystego zakładu pracy tego pracownika.
§  9.
Wszystkie prace związane z wykonywaniem zadania racjonalizatorskiego - od opracowania projektu aż do wprowadzenia go do produkcji - brygada racjonalizatorska wykonuje w zasadzie własnymi siłami w godzinach poza służbowych.
§  10.
1.
Po opracowaniu projektu racjonalizatorskiego brygada racjonalizatorska zgłasza go w komórce wynalazczości zakładu pracy w trybie przewidzianym w przepisach o organizacji wynalazczości pracowniczej.
2.
Po przyjęciu do wykorzystania projektu racjonalizatorskiego w trybie przewidzianym w przepisach o organizacji wynalazczości pracowniczej brygada racjonalizatorska bierze udział w opracowaniu planu wykorzystania projektu, składając harmonogram swoich prac związanych z realizacją projektu (wykonanie rysunków warsztatowych, przyrządów itp.) i zobowiązując się go dotrzymać.
§  11.
1.
Jeżeli po przyjęciu do wykorzystania projektu racjonalizatorskiego prace brygady przy realizacji projektu (bezpośrednim wykonaniu bądź ulepszeniu konstrukcji, wykonawstwie przyrządów itp.) wymagają więcej aniżeli 200 roboczogodzin, kierownik zakładu pracy może na wniosek kierownika komórki wynalazczości zlecić wykonanie tych nadwyżkowych prac (tj. ponad 200 roboczogodzin) innym pracownikom zakładu pracy w ramach ich normalnych zajęć.
2.
Członkowie brygady racjonalizatorskiej mogą być w koniecznych przypadkach zwalniani na wniosek kierownika komórki wynalazczości od swych zasadniczych zajęć do prac nad realizacją projektu, z zachowaniem wynagrodzenia do wysokości średniego zarobku z ostatnich trzech miesięcy - stosownie do § 47 przepisów o organizacji wynalazczości pracowniczej.
§  12.
1.
Za wykonanie zadania racjonalizatorskiego, które zakwalifikowane zostało jako pracowniczy wynalazek, udoskonalenie techniczne lub usprawnienie w rozumieniu dekretu o wynalazczości pracowniczej, brygada racjonalizatorska otrzymuje:
1)
wynagrodzenie przewidziane dla twórców w przepisach o wynagradzaniu wynalazczości pracowniczej;
2)
wynagrodzenie za sporządzenie dokumentacji technicznej (§ 7 ust. 3);
3)
wynagrodzenie za wykonane w godzinach pozasłużbowych prace warsztatowe i pomocnicze przy realizacji projektu (§ 11 ust. 1) - za przepracowane roboczogodziny na podstawie kart roboczych, według stawek obowiązujących dla danego rodzaju robót;
4)
premię za współudział w realizacji projektu, przewidzianą w §§ 36-38 przepisów o wynagradzaniu wynalazczości pracowniczej.
2.
Przy podziale wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio postanowienia § 5 przepisów o wynagradzaniu wynalazczości pracowniczej.
3.
Do pracowniczych wynalazków, udoskonaleń technicznych i usprawnień, dokonanych przez brygady racjonalizatorskie, stosuje się odpowiednio w sprawach, nie uregulowanych niniejszym urządzeniem, przepisy dekretu o wynalazczości pracowniczej.
§  13.
Jeżeli, stosownie do § 19 przepisów o wynagradzaniu wynalazczości pracowniczej, członkowi brygady racjonalizatorskiej nie przysługuje wynagrodzenie przewidziane w tych przepisach, wypłaca mu się wynagrodzenie przewidziane w § 3 ust. 1 przepisów o wynagradzaniu za pomoc techniczną.
§  14.
Uspołecznione zakłady pracy przeprowadzą akcję propagującą tworzenie brygad racjonalizatorskich i wyjaśniającą ich rolę i znaczenie oraz otoczą opieką utworzone brygady.
§  15.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-104.1513

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Robotniczo-inżynierskie brygady racjonalizatorskie.
Data aktu: 15/12/1951
Data ogłoszenia: 28/12/1951
Data wejścia w życie: 28/12/1951