Gromadzenie, przechowywanie i wyjątkowe udostępnianie w bibliotekach druków wycofanych z obrotu.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA OŚWIATY
z dnia 2 września 1950 r.
w sprawie gromadzenia, przechowywania i wyjątkowego udostępniania w bibliotekach druków wycofanych z obrotu.

Na podstawie art. 3 oraz art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 17 kwietnia 1946 r. o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi (Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 163) zarządza się, co następuje:
§  1.
Zarządzenie niniejsze dotyczy wszelkich drogą mechaniczną lub chemiczną powielonych wytworów graficznych, które na podstawie obowiązujących przepisów zostały wycofane, a to zarówno wytworzonych w kraju, co do których wydano zarządzenie wycofania, jak i zagranicznych nie mających w kraju debitu.
§  2.
1. 1
Druki wymienione w § 1 mogą gromadzić, przechowywać i wyjątkowo udostępniać dla celów urzędowych, naukowych lub zawodowych - przy zachowaniu przepisów dekretu z dnia 5 lipca 1946 r. o utworzeniu Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk (Dz. U. z 1946 r. Nr 34, poz. 210, z 1948 r. Nr 36, poz. 257, z 1952 r. Nr 19, poz. 114 oraz z 1953 r. Nr 49, poz. 239) oraz pod warunkiem ścisłego przestrzegania przepisów niniejszego zarządzenia - jedynie wymienione poniżej biblioteki:
1)
Biblioteka Narodowa w Warszawie,
2)
Biblioteka Sejmowa w Warszawie,
3)
Biblioteki Polskiej Akademii Nauk,
4)
Biblioteka Domu Wojska Polskiego w Warszawie,
5)
Biblioteka Akademii Sztabu Generalnego im. Gen. Karola Świerczewskiego w Warszawie,
6)
Biblioteka Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych w Warszawie,
7)
Biblioteka Głównego Urzędu Statystycznego,
8)
Biblioteka Śląska w Stalinogrodzie,
9)
Biblioteka Centralna Polskiego Radia w Warszawie,
10)
biblioteki ministerstw,
11)
biblioteki państwowych uniwersytetów,
12)
w zakresie swojej specjalności: biblioteki nie wymienionych wyżej państwowych szkół wyższych, instytutów i towarzystw naukowych, pedagogiczne biblioteki wojewódzkie, biblioteki archiwów i muzeów państwowych,
13)
Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy.
2.
Druki wycofane, znajdujące się w chwili ogłoszenia niniejszego zarządzenia w którejkolwiek z nie wyszczególnionych powyżej bibliotek, powinny być po stwierdzeniu ich wycofania z obrotu (katalogu i inwentarza), przekazane Bibliotece Narodowej w Warszawie.
3. 2
Biblioteki wymienione w ust. 1 pkt 12, które chcą zachować w swoich zbiorach dla ich kompletności druki wycofane z obrotu, powinny zgłosić Ministerstwu Kultury i Sztuki specjalność, w zakresie której zamierzają gromadzić pełne piśmiennictwo. Zgłoszenie to powinno być zaopiniowane przez ministerstwo, któremu dana biblioteka podlega. Biblioteka uzyskuje prawo przechowywania druków wycofanych z obrotu z chwilą zaakceptowania zgłoszenia przez Ministerstwo Kultury i Sztuki.
§  3. 3
1.
Każda biblioteka, mająca prawo przechowywać w swoich zbiorach druki wycofane z obrotu, składa ministerstwu, któremu podlega, roczne sprawozdanie z działalności działu prohibitów do dnia 31 stycznia.
2.
Pieczę i nadzór nad drukami wycofanymi pełni pod osobistą odpowiedzialnością dyrektor względnie kierownik biblioteki, który bibliotekarskie opracowanie tych druków może powierzyć tylko zaufanemu bibliotekarzowi.
§  4.
Karty katalogowe normalnie skatalogowanych druków wycofanych po włączeniu do osobnego katalogu i wpisaniu do osobnego inwentarza przechowuje pod zamknięciem dyrektor (kierownik) biblioteki.
§  5.
Druki, objęte zarządzeniem wycofania, należy wyłączyć z ogólnego zasobu biblioteki i ustawić w wydzielonym dla tego celu pomieszczeniu, które dyrektor (kierownik) biblioteki winien osobiście utrzymywać pod stałym zamknięciem.
§  6.
Jeżeli zarządzenie wycofania dotyczy tylko części jakiegoś dzieła, stanowiącego oddzielny tom, należy cały tom wyłączyć i na odwrotnej stronie jego okładki zaznaczyć, które części zostały objęte zarządzeniem wycofania oraz podać numer, pod jakim dzieło wpisano do inwentarza druków wycofanych. Gdy zarządzenie wycofania dotyczy poszczególnych numerów lub zeszytów jakiegoś wydawnictwa periodycznego, należy te numery lub zeszyty wyłączyć z całości wydawnictwa, ułożyć w chronologicznym porządku w tekach oznaczonych odpowiednimi numerami inwentarza druków wycofanych.
§  7.
1.
Na korzystanie z druków wycofanych może zezwolić jedynie władza naczelna, której odnośna biblioteka podlega, względnie osoba przez nią upoważniona do udzielania zezwoleń. Korzystanie nastąpić może w obrębie biblioteki w czytelni na ten cel przeznaczonej i tylko bezpośrednio przez osobę do tego upoważnioną.
2.
W każdym przypadku korzystania z druku wycofanego czytelnik winien wpisać w odpowiednim protokole (w osobnej księdze) swoje nazwisko i imię, stanowisko i adres oraz tytuł udostępnionego druku i datę dnia, w którym z niego korzystał oraz cel. Kierownik biblioteki zaś zaznacza tamże prawidłowy zwrot danego druku.
§  8.
1.
Zarządzenie niniejsze nie narusza uprawnień władz sądowych i prokuratorskich, przysługujących im w myśl odpowiednich przepisów kodeksu postępowania karnego.
2.
Katalog lub inwentarz druków wycofanych może być udostępniony również tylko za zezwoleniem władzy naczelnej.
§  9.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 2 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a) zarządzenia z dnia 30 listopada 1954 r. (M.P.55.12.130) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 18 lutego 1955 r.
2 § 2 ust. 3 dodany przez § 1 pkt 1 lit. b) zarządzenia z dnia 30 listopada 1954 r. (M.P.55.12.130) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 18 lutego 1955 r.
3 § 3 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 30 listopada 1954 r. (M.P.55.12.130) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 18 lutego 1955 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1950.A-99.1249

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Gromadzenie, przechowywanie i wyjątkowe udostępnianie w bibliotekach druków wycofanych z obrotu.
Data aktu: 02/09/1950
Data ogłoszenia: 20/09/1950
Data wejścia w życie: 20/09/1950