Udzielanie zezwoleń na wyjazd za granicę żołnierzom w czynnej służbie, w stanie nieczynnym i stanu spoczynku.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 1 lipca 1950 r.
w sprawie udzielania zezwoleń na wyjazd za granicę żołnierzom w czynnej służbie, w stanie nieczynnym i stanu spoczynku.

Na podstawie art. 28 i 34 dekretu z dnia 3 kwietnia 1948 r. o służbie wojskowej oficerów Wojska Polskiego (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 135) i art. 45 dekretu z dnia 25 września 1945 r. o służbie wojskowej nadterminowych i podoficerów zawodowych (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 42, poz. 233 i z 1946 r. Nr 60, poz. 331) - zarządzam, co następuje:
§  1.
1.
Wyjazd za granicę:
1)
oficerów i podoficerów zawodowych w czynnej służbie,
2)
oficerów, podoficerów i szeregowców odbywających zasadniczą służbę wojskową, ćwiczenia lub przeszkolenie wojskowe oraz innych żołnierzy w czynnej służbie wojskowej,
3)
oficerów i podoficerów zawodowych w stanie nieczynnym,
4)
oficerów i podoficerów stanu spoczynku

- wymaga zezwolenia władz wojskowych.

2.
Zezwoleń na wyjazd za granicę udzielają:

oficerom - Minister Obrony Narodowej,

podoficerom i szeregowcom - Szef Sztabu Generalnego.

3.
Zezwolenie na wyjazd za granicę nie jest wymagane od osób wymienionych w ust. 1 w przypadkach wyjazdu tych osób na podstawie paszportów dyplomatycznych.
§  2.
1.
Osoby, wymienione w § 1 ust. 1, zamierzające wyjechać za granicę, winny wnieść do Ministra Obrony Narodowej względnie do Szefa Sztabu Generalnego umotywowane podanie o udzielenie zezwolenia na wyjazd za granicę.
2.
Do podania o zezwolenie należy dołączyć dowody stwierdzające potrzebę wyjazdu, względnie zaświadczenie właściwych władz, zakładów naukowych, organizacji sportowych, społecznych i innych, wskazujące cel zamierzonego wyjazdu i czas przebywania za granicą.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą wyjazdów za granicę w sprawach służbowych. Zezwolenie na wyjazd za granicę w tych sprawach uzyskuje od władz wymienionych w § 1 ust. 2 władza zarządzająca podróż służbową.
§  3.
1.
Żołnierze w czynnej służbie (§ 1 ust. 1 pkt 1 i 2) wnoszą podania w drodze służbowej za pośrednictwem dowódcy jednostki wojskowej, w której pełnią służbę. Oficerowie zawodowi w stanie nieczynnym i stanu spoczynku wnoszą podania za pośrednictwem Szefa Departamentu Personalnego Ministerstwa Obrony Narodowej, a podoficerowie zawodowi w stanie nieczynnym i stanu spoczynku (§ 1 ust. 1 pkt 3 i 4) - za pośrednictwem wojskowego komendanta rejonowego.
2.
Dowódcy (szefowie, komendanci), wymienieni w ust. 1, kierują podania o zezwolenie na wyjazd za granicę do Ministra Obrony Narodowej, względnie do Szefa Sztabu Generalnego, za pośrednictwem Wydziału Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego.
§  4.
1.
W razie przychylnego załatwienia podania o zezwolenie na wyjazd za granicę władze, wymienione w § 1 ust. 2, wydają zezwolenie według wzoru - jak załącznik nr 1.
2.
O decyzjach odmownych Wydział Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego zawiadamia żołnierzy, wymienionych w § 1 ust. 1, i zwraca im załączone do podania dokumenty (§ 2 ust. 2).
§  5.
1.
Zezwoleń na wyjazd za granicę dla żołnierzy w czynnej służbie (§ 1 ust. 1 pkt 1 i 2) tym żołnierzom się nie przesyła. Wszelkie czynności związane z uzyskaniem paszportów i z wydaniem ich tym żołnierzom załatwia Wydział Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego.
2.
Celem załatwienia czynności przewidzianych w ust. 1, Wydział Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego wzywa żołnierzy w czynnej służbie do osobistego stawienia się w tym Wydziale. Jeżeli koszty podróży za granicę pokrywają władze wojskowe, koszty podróży do Wydziału Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego pokrywają również te władze w trybie przewidzianym dla podróży służbowych, w przeciwnym razie koszty stawiennictwa ponoszą zainteresowani żołnierze.
3.
Zezwolenia na wyjazd za granicę dla żołnierzy w stanie nieczynnym i stanu spoczynku (§ 1 ust. 1 pkt 3 i 4) - Wydział Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego przesyła tym żołnierzom bezpośrednio za potwierdzeniem odbioru, przy zwrocie załączonych do podania dokumentów (§ 2 ust. 2).
§  6.
1.
Zezwolenie na wyjazd za granicę określa, do jakich krajów i na jaki okres czasu zostaje ono udzielone. Dla władz właściwych do wydawania paszportów jest ono dowodem, że ze strony władz wojskowych nie ma przeszkód do wydania paszportu na wyjazd za granicę do krajów i na okres czasu wymieniony w zezwoleniu. Zezwolenie to traci ważność, jeżeli przed upływem 2 miesięcy od daty wystawienia nie zostanie przedstawione władzom właściwym do wydawania paszportów.
2.
Stosownie do udzielonego zezwolenia na wyjazd za granicę władza wystawiająca paszport oznacza w książeczce paszportowej kraje, na które paszport jest ważny i termin ważności paszportu.
§  7.
1.
Władza, która udzieliła zezwolenia na wyjazd za granicę (§ 1 ust. 2), może w każdym czasie cofnąć udzielone zezwolenie.
2.
O cofnięciu zezwolenia Wydział Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego zawiadamia osobę zainteresowaną oraz władzę właściwą do wydawania paszportów.
3.
W razie cofnięcia zezwolenia, osoby przebywające za granicą obowiązane są do niezwłocznego powrotu do kraju.
§  8.
1.
W razie wojny lub mobilizacji uprzednio udzielone zezwolenia na wyjazd za granicę tracą swą moc. Nie dotyczy to zezwoleń udzielonych osobom wyjeżdżającym na podstawie paszportów dyplomatycznych lub służbowych.
2.
Przepis § 7 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
§  9.
1.
Osoby wyjeżdżające za granicę nie mogą wywozić za granicę żadnych dokumentów wojskowych, a żołnierze w czynnej służbie również broni służbowej.
2.
Od żołnierzy w czynnej służbie wojskowej wszelkie dokumenty wojskowe odbiera przy wydawaniu paszportu Wydział Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego, który dokumenty te przechowuje u siebie. Broń służbową żołnierze obowiązani są pozostawić w swojej jednostce wojskowej.
3.
Od żołnierzy w stanie nieczynnym i stanu spoczynku wszelkie dokumenty wojskowe odbiera przy wydawaniu paszportu władza uprawniona do wydawania paszportów. Władza ta przechowuje te dokumenty u siebie.
4.
Na złożone dokumenty wojskowe władze, wymienione w ust. 2 i 3, wydają potwierdzenie odbioru, stwierdzające ilość złożonych dokumentów.
5.
Przechowywane dokumenty władze wymienione w ust. 2 i 3 zwracają osobom zainteresowanym po ich powrocie z zagranicy przy równoczesnym zwrocie przez nie paszportu oraz potwierdzenia odbioru.
§  10.
Przy wydaniu paszportu żołnierzom w czynnej służbie Wydział Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego:
a)
umieszcza w paszporcie odcisk stempla, według wzoru jak załącznik nr 2,
b)
wydaje tym żołnierzom zaświadczenie stwierdzające uprawnienia tych żołnierzy do ulg przy przejazdach państwowymi środkami komunikacyjnymi w kraju, według wzoru jak załącznik nr 3.
§  11.
1.
Przedłużenie terminu ważności paszportu lub rozszerzenie jego ważności na inne kraje (§ 6) dla żołnierzy wymienianych w § 1 ust. 1 przebywających w kraju może nastąpić na podstawie zezwolenia władz wojskowych, uzyskanego w trybie przewidzianym w § 2.
2.
Żołnierze wymienieni w § 1 ust. 1 przebywający za granicą kierują podania o przedłużenie terminu ważności paszportu lub o rozszerzenie jego ważności na inne kraje do attache wojskowego R. P., a. jeżeli w tym państwie jego nie ma - do urzędu konsularnego R. P. Żołnierze w czynnej służbie składają podania w tych sprawach osobiście. Przedłużenie terminu ważności paszportu lub rozszerzenie jego ważności na inne kraje, może nastąpić po porozumieniu się tych władz z Wydziałem Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego.
§  12.
1.
Żołnierze w czynnej służbie (§ 1 ust. 1 pkt 1 i 2) obowiązani są niezwłocznie po przybyciu na terytorium obcego państwa zgłosić osobiście swój przyjazd u attache wojskowego R. P., a jeżeli w tym państwie jego nie ma - u polskiego przedstawiciela dyplomatycznego względnie w najbliższym urzędzie konsularnym R. P.
2.
Wyjazd z terytorium obcego państwa do kraju lub na teren innego państwa obcego należy osobiście zgłosić władzy, u której nastąpiło zameldowanie przyjazdu.
3.
Tryb meldowania o przyjeździe i wyjeździe żołnierza na teren obcego państwa obowiązuje również w przypadku, gdy przyjazd nastąpił z terenu innego obcego państwa.
4.
Fakt zameldowania i wymeldowania władze wymienione w ust. 1 stwierdzają w paszporcie.
§  13.
1.
Żołnierze w czynnej służbie obowiązani są najpóźniej w ciągu 2-ch dni po powrocie do kraju z zagranicy zwrócić osobiście otrzymane paszporty w Wydziale Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego celem przekazania ich władzy krajowej, właściwej do wydawania paszportów.
2.
Żołnierze zawodowi w stanie nieczynnym i stanu spoczynku obowiązani są w ciągu jednego tygodnia po powrocie do kraju zwrócić otrzymane paszporty bezpośrednio - osobiście lub listem poleconym - władzy krajowej, która paszport wydała.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również w przypadku upływu terminu ważności paszportu nawet wówczas, gdy posiadacz paszportu nie wyjeżdżał za granicę.
§  14.
Żołnierze, wymienieni w § 1 ust. 1, przebywający za granicą obowiązani są do przedłożenia paszportów, które utraciły ważność, najpóźniej w dniu utraty ważności paszportu właściwemu konsulatowi polskiemu, żołnierze w czynnej służbie przedkładają paszporty w tym terminie osobiście attache wojskowemu R. P., a jeżeli w tym państwie jego nie ma - właściwemu konsulatowi polskiemu.
§  15.
1.
W przypadku podróży służbowej za granicę likwidacja kosztów podróży następuje na podstawie zaświadczenia wydanego przez Wydział Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego, według wzoru jak załącznik nr 4.
2.
Podstawę do wydania zaświadczenia, wymienionego w ust. 1, stanowi:
1)
odcisk stempla w paszporcie zastępujący rozkaz wyjazdu,
2)
odcisk stempla placówki granicznej W. O. P.,
3)
adnotacje attache wojskowego lub innej placówki dyplomatycznej, wymienionej w § 12 ust. 1, o zameldowaniu przyjazdu i wyjazdu, umieszczone w paszporcie lub zaświadczeniu,
4)
zaświadczenie uprawniające do ulg przy przejazdach państwowymi środkami komunikacyjnymi stwierdzające wykupienie biletu.
§  16.
Sposób wydawania przepustek granicznych w małym ruchu granicznym dla żołnierzy wymienionych w § 1 ust. 1 normują osobne przepisy.
§  17.
Z dniem wejścia w życie niniejszego zarządzenia tracą moc obowiązującą rozkazy Ministra Obrony Narodowej ogłoszone:
1)
w Dzienniku Rozkazów M.O.N. z 1947 r. Nr 1, poz. 6 - z wyjątkiem pkt 5 i 6,
2)
w Dzienniku Rozkazów M.O.N. z 1947 r. Nr 7, poz. 75 i
3)
w Dzienniku Rozkazów M.O.N. z 1950 r. Nr 1, poz. 1.
§  18.
Zarządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

Wzór

MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ

Nr ..........

Warszawa, dnia .................... 195... r.

Do

Ob. ....................

Zezwalam Obywatelowi na wyjazd za granicę do .................... i pobyt tamże do dnia .................... w sprawach ....................

Zezwolenie niniejsze stanowi stwierdzenie, że ze strony władz wojskowych nie ma przeszkód do wydania paszportu.

Zezwolenie niniejsze traci ważność, jeżeli przed upływem 2 miesięcy od daty wystawienia nie zostanie przedłożone władzy właściwej do wydania paszportu.

m. p. Podpis

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

Wzór

ZEZWOLENIE Nr ..........
Zezwala się na przekroczenie

granicy w okresie od ..... do ....

WARSZAWA, dnia .................... 19... r.
.................... (podpis)
m. p.
Pieczęć okrągła z godłem państwowym w środku, w otoku napis: "Sztab Gen. Wydz. Wojsk. Spraw Zagr."

ZAŁĄCZNIK  Nr 3

Wzór

POLSKIE KOLEJE PAŃSTWOWE

Dyrekcja Generalna Kolei Państwowych

ZAŚWIADCZENIE

na okaziciela

Nr .......... Kl. ..........

upoważniające do nabywania ulgowych biletów za uiszczeniem 50% opłat normalnych na terenie wszystkich Dyrekcji O.K.P.

Ważne do ....................

DYREKTOR NACZELNY

ADMINISTRACYJNO-FINANSOWY

ZAŁĄCZNIK  Nr 4

Wzór

MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ

SZTAB GENERALNY

Wydział Wojskowych Spraw Zagranicznych

Warszawa, dnia .................... 195... r.

ZAŚWIADCZENIE

Zaświadczam, że Ob. ...................................................................................................................

zgodnie z zezwoleniem na wyjazd za granicę oraz odciskami pieczęci, zamieszczonymi w paszporcie Nr ...............................................................................................................................

- rozpoczął podróż z m. ......................................... dnia ................................................. 195... r.

- przekroczył granicę w m. ....................................... dnia .............................................. 195... r.

- zameldował się na placówce R. P. w m. ............................ dnia .................................. 195... r.

- przekroczył granicę w drodze powrotnej w m. ...................... dnia .............................. 195... r.

- zakończył podróż w m. ...................................... dnia .................................................. 195... r.

Zaświadczenie niniejsze służy za podstawę do wypłaty należności za podróże, delegacje i przeniesienia służbowe.

Podstawa: zarządzenie Ministra Obrony Narodowej

z dnia .................... 195... r. Nr ..........

m. p.

SZEF WYDZIAŁU

WOJSKOWYCH SPRAW ZAGRANICZNYCH

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1950.A-84.1003

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Udzielanie zezwoleń na wyjazd za granicę żołnierzom w czynnej służbie, w stanie nieczynnym i stanu spoczynku.
Data aktu: 01/07/1950
Data ogłoszenia: 27/07/1950
Data wejścia w życie: 27/07/1950