Utworzenie przedsiębiorstw państwowych pod nazwą: "Państwowe Teatry Lalek", Państwowa Organizacja Imprez Artystycznych "Artos", "Państwowy Teatr Narodowy im. Wojska Polskiego w Warszawie", "Państwowy Teatr Współczesny w Warszawie", "Państwowy Teatr Powszechny w Warszawie", "Państwowy Teatr Dzieci Warszawy", "Państwowy Teatr Powszechny w Łodzi", "Państwowy Teatr Nowy w Łodzi", "Państwowe Teatry Żydowskie", "Państwowy Teatr Młodego Widza w Poznaniu", "Państwowy Teatr Młodego Widza we Wrocławiu", "Państwowy Teatr w Jeleniej Górze", "Państwowy Teatr w Świdnicy", "Państwowy Teatr Ziemi Opolskiej", "Państwowe Teatry w Częstochowie", "Państwowy Teatr w Lublinie", "Państwowy Teatr w Białymstoku", "Państwowy Teatr w Kaliszu", "Państwowy Teatr Rapsodyczny w Krakowie", "Państwowy Teatr w Gnieźnie", "Ludowy Teatr Muzyczny w Warszawie", "Państwowy Zespół Ludowy Tańca i Pieśni "Mazowsze" w Karolinie k/Warszawy, "Państwowa Filharmonia Śląska w Katowicach", "Państwowa Opera Śląska w Bytomiu",...

ZARZĄDZENIE
MINISTRA KULTURY I SZTUKI
z dnia 21 listopada 1949 r.
o utworzeniu przedsiębiorstw państwowych pod nazwą: "Państwowe Teatry Lalek", Państwowa Organizacja Imprez Artystycznych "ARTOS", "Państwowy Teatr Narodowy im. Wojska Polskiego w Warszawie", "Państwowy Teatr Współczesny w Warszawie", "Państwowy Teatr Powszechny w Warszawie", "Państwowy Teatr Dzieci Warszawy", "Państwowy Teatr Powszechny w Łodzi", "Państwowy Teatr Nowy w Łodzi", "Państwowy Teatr Żydowski", "Państwowy Teatr Młodego Widza w Poznaniu", "Państwowy Teatr Młodego Widza we Wrocławiu", "Państwowy Teatr w Jeleniej Górze", "Państwowy Teatr w Świdnicy", "Państwowy Teatr Ziemi Opolskiej", "Państwowe Teatry w Częstochowie", "Państwowy Teatr w Lublinie", "Państwowy Teatr w Białymstoku", "Państwowy Teatr w Kaliszu", "Państwowy Teatr Rapsodyczny w Krakowie", "Państwowy Teatr w Gnieźnie", "Ludowy Teatr Muzyczny w Warszawie", "Państwowy Zespół Ludowy Tańca i Pieśni "Mazowsze" w Karolinie k/Warszawy", "Państwowa Filharmonia Śląska w Katowicach", "Państwowa Opera Śląska w Bytomiu", "Państwowa Filharmonia w Lublinie" i "Państwowa Opera we Wrocławiu". 1

Na podstawie art. 1 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. R. P. Nr 8, poz. 42) zarządza się w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Ministrem Skarbu, co następuje:
§  1.
Tworzy się przedsiębiorstwa państwowe, prowadzone w ramach narodowych planów gospodarczych według zasad rozrachunku gospodarczego, pod nazwą:
1)
"Państwowe Teatry Lalek - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Warszawie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów przedstawień teatru lalek.

2)
"Państwowa Organizacja Imprez Artystycznych "ARTOS" - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Warszawie a terenem działalności na obszarze całego Państwa.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej i muzycznej przez organizowanie objazdowych i dorywczych imprez artystycznych.

3)
"Państwowy Teatr Narodowy im. Wojska Polskiego w Warszawie - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Warszawie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

4)
"Państwowy Teatr Współczesny w Warszawie - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Warszawie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej oraz organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

5)
"Państwowy Teatr Powszechny w Warszawie - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Warszawie a terenem działalności na obszarze województwa warszawskiego.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów stałych i objazdowych widowisk teatralnych.

6)
"Państwowy Teatr Dzieci Warszawy - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Warszawie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

7)
"Państwowy Teatr Powszechny w Łodzi - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Łodzi.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

8)
"Państwowy Teatr Nowy w Łodzi - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Łodzi.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

9) 2
"Państwowy Teatr Żydowski - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" - z siedzibą w Łodzi.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

10)
"Państwowy Teatr Młodego Widza w Poznaniu - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Poznaniu.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

11)
"Państwowy Teatr Młodego Widza we Wrocławiu - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą we Wrocławiu.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

12)
"Państwowy Teatr w Jeleniej Górze - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Jeleniej Górze.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

13)
"Państwowy Teatr w Świdnicy - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Świdnicy.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych,

14)
"Państwowy Teatr Ziemi Opolskiej - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Opolu.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

15)
"Państwowe Teatry w Częstochowie - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Częstochowie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

16)
"Państwowy Teatr w Lublinie - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Lublinie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

17)
"Państwowy Teatr w Białymstoku - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Białymstoku.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

18)
"Państwowy Teatr w Kaliszu - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Kaliszu.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

19)
"Państwowy Teatr Rapsodyczny w Krakowie - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Krakowie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

20)
"Państwowy Teatr w Gnieźnie - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Gnieźnie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury teatralnej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralnych.

21)
"Ludowy Teatr Muzyczny w Warszawie - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Warszawie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury "teatralno-muzycznej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk teatralno-muzycznych.

22)
"Państwowy Zespół Ludowy Tańca i Pieśni "MAZOWSZE" w Karolinie k/Warszawy - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Karolinie k/Warszawy a terenem działalności na obszarze całego Państwa.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury taneczno-muzycznej przez tworzenie spośród młodzieży robotniczej i chłopskiej zawodowych zespołów pieśni i tańca oraz organizowanie ich występów.

23)
"Państwowa Filharmonia w Łodzi - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Łodzi.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury muzycznej przez organizowanie koncertów przy pomocy zawodowych zespołów muzycznych.

24)
"Państwowa Filharmonia Śląska w Katowicach - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębniane" z siedzibą w Katowicach.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury muzycznej przez organizowanie koncertów przy pomocy zawodowych zespołów muzycznych.

25)
"Państwowa Opera Śląska w Bytomiu - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Bytomiu.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury muzycznej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk operowych i baletowych.

26)
"Państwowa Filharmonia w Lublinie - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą w Lublinie.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury muzycznej przez organizowanie koncertów przy pomocy zawodowych zespołów muzycznych.

27)
"Państwowa Opera we Wrocławiu - przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" z siedzibą we Wrocławiu.

Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest planowe krzewienie kultury muzycznej przez organizowanie przy pomocy zawodowych zespołów widowisk operowych i baletowych.

- zwane w tekście niniejszego zarządzenia "przedsiębiorstwami".

§  2. 3
Przedsiębiorstwa podlegają nadzorowi Generalnej Dyrekcji Teatrów, Oper i Filharmonii, której wytyczne są dla przedsiębiorstw wiążące. Przepis powyższy nie dotyczy przedsiębiorstwa państwowego p.n. Państwowa Organizacja Imprez Artystycznych "Artos" przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione, wymienionego w § 1, ust. 1, pkt. 2), nad którym nadzór państwowy sprawuje Minister Kultury i Sztuki.
§  3.
Zwierzchni nadzór państwowy nad przedsiębiorstwami sprawuje Minister Kultury i Sztuki.
§  4.
Przy każdym przedsiębiorstwie powołana będzie Rada Nadzoru Społecznego, której zakres działania, sposób powoływania i odwoływania jej członków, organizację i sposób wykonywania powierzonych czynności określi rozporządzenie Rady Ministrów, wydane na podstawie art. 10 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. (Dz. U. R. P. Nr 8, poz. 42).
§  5.
Organem zarządzającym każdego przedsiębiorstwa jest Dyrekcja powoływana i odwoływana przez Ministra Kultury i Sztuki i składająca się z Dyrektora, reprezentującego Dyrekcję samodzielnie oraz z podległego Dyrektorowi wicedyrektora.
§  6.
Do ważności zobowiązań zaciąganych przez poszczególne przedsiębiorstwo wymagane jest współdziałanie, zgodnie z uprawnieniami przewidzianymi w statucie:
a)
dwóch członków Dyrekcji łącznie, albo
b)
jednego członka Dyrekcji łącznie z pełnomocnikiem handlowym w granicach jego pełnomocnictwa, albo
c)
dwóch pełnomocników handlowych łącznie w granicach ich pełnomocnictw.
§  7.
Przekazaniu na rzecz poszczególnego przedsiębiorstwa ulega majątek Skarbu Państwa oznaczony przez Ministra Kultury i Sztuki. Minister Kultury i Sztuki zarządzi protokolarne przekazanie przedsiębiorstwu majątku nieruchomego w zarząd i użytkowanie, a ruchomego na własność.
§  8.
Szczegółowe zasady organizacji i zakres działania poszczególnych przedsiębiorstw ustali statut nadany przez Ministra Kultury i Sztuki w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Ministrem Skarbu, ogłoszony w Monitorze Polskim.
§  9.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim z mocą obowiązującą: odnośnie do "Państwowej Organizacji Imprez Artystycznych "ARTOS", przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione" (§ 1 pkt 2) od dnia 1 stycznia 1950 r., a odnośnie do pozostałych przedsiębiorstw państwowych - od dnia 1 grudnia 1949 r.
1 Tytuł zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 2 maja 1950 r. (M.P.50.A-78.916) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 8 lipca 1950 r.
2 § 1 pkt 9 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 2 maja 1950 r. (M.P.50.A-78.916) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 8 lipca 1950 r.
3 § 2 zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 28 lipca 1950 r. (M.P.50.A-103.1292) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 lipca 1950 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1950.A-13.136

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Utworzenie przedsiębiorstw państwowych pod nazwą: "Państwowe Teatry Lalek", Państwowa Organizacja Imprez Artystycznych "Artos", "Państwowy Teatr Narodowy im. Wojska Polskiego w Warszawie", "Państwowy Teatr Współczesny w Warszawie", "Państwowy Teatr Powszechny w Warszawie", "Państwowy Teatr Dzieci Warszawy", "Państwowy Teatr Powszechny w Łodzi", "Państwowy Teatr Nowy w Łodzi", "Państwowe Teatry Żydowskie", "Państwowy Teatr Młodego Widza w Poznaniu", "Państwowy Teatr Młodego Widza we Wrocławiu", "Państwowy Teatr w Jeleniej Górze", "Państwowy Teatr w Świdnicy", "Państwowy Teatr Ziemi Opolskiej", "Państwowe Teatry w Częstochowie", "Państwowy Teatr w Lublinie", "Państwowy Teatr w Białymstoku", "Państwowy Teatr w Kaliszu", "Państwowy Teatr Rapsodyczny w Krakowie", "Państwowy Teatr w Gnieźnie", "Ludowy Teatr Muzyczny w Warszawie", "Państwowy Zespół Ludowy Tańca i Pieśni "Mazowsze" w Karolinie k/Warszawy, "Państwowa Filharmonia Śląska w Katowicach", "Państwowa Opera Śląska w Bytomiu",...
Data aktu: 21/11/1949
Data ogłoszenia: 04/02/1950