Księgowe ujęcie w rachunkowości podatników, nie będących podmiotami gospodarki uspołecznionej, przerachowań, wynikających ze zmiany systemu pieniężnego.

INSTRUKCJA
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 30 października 1950 r.
w sprawie księgowego ujęcia w rachunkowości podatników, nie będących podmiotami gospodarki uspołecznionej, przerachowań, wynikających ze zmiany systemu pieniężnego.

W wykonaniu postanowień rozdziału VII pkt. 1 uchwały Rady Ministrów z dnia 28 października 1950 r. w sprawie zmiany systemu pieniężnego (Monitor Polski Nr A-116, poz. 1446) zarządza się, co następuje:
§  1.
Podatnicy, nie będący podmiotami gospodarki uspołecznionej, obowiązani są dokonać w prowadzonych księgach przerachowań, wynikających ze zmiany systemu pieniężnego, w sposób wskazany w paragrafach następnych.
§  2.
W przypadku prowadzenia ksiąg handlowych należy:
1)
sporządzić w dotychczasowym pieniądzu bilans brutto, obejmujący sumy bilansu otwarcia oraz sumy obrotów na wszystkich kontach za okres od pierwszego dnia bieżącego okresu rachunkowego do dnia 29 października 1950 r. włącznie,
2)
sumy wynikające z bilansu brutto, uwidocznione na właściwych kontach w dotychczasowym pieniądzu, przerachować na nowy pieniądz przy zastosowaniu mnożnika 3/100 i sumy otrzymane z przerachowania wpisać czerwonym atramentem, oddzielając podwójnym odkreśleniem sumy w dotychczasowym pieniądzu od sum w nowym pieniądzu.
§  3.
Salda kont kasy oraz tych należności i zobowiązań, które zgodnie z przepisami, wydanymi w związku ze zmianą systemu pieniężnego, podlegają przeliczeniu w stosunku niższym niż 3 złote w pieniądzu nowym za 100 złotych w pieniądzu dotychczasowym, a które zgodnie z § 2 niniejszej instrukcji zostały przerachowane na nowy pieniądz przy zastosowaniu mnożnika 3/100, należy doprowadzić do właściwej wysokości przez przeniesienie powstałej różnicy na konto "Różnice przerachowania".

Równocześnie należy wprowadzić stosowne zapisy do dziennego raportu finansowego.

§  4.
W przypadku prowadzenia ksiąg uproszczonych szczególnego typu przepisy §§ 2 i 3 niniejszej instrukcji mają odpowiednie zastosowanie.
§  5.
W przypadku prowadzenia ksiąg podatkowych należy:
1)
zsumować wszystkie rubryki kwotowe za okres od dnia 1 do dnia 29 października 1950 r.,
2)
sporządzić na oddzielnej karcie w księdze podatkowej zestawienie rubryk kwotowych według poszczególnych miesięcy za okres do dnia 29 października 1950 r. i zestawienie to zsumować, a otrzymane sumy ogólne podkreślić dwiema liniami i przerachować te sumy na nowy pieniądz przy zastosowaniu mnożnika 3/100 oraz wprowadzić je do księgi podatkowej czerwonym atramentem, do właściwych rubryk, w wierszu następnym.
§  6.
Wpisy, podlegające księgowaniu w dniach 30 i 31 października 1950 r., a więc już w nowym pieniądzu, należy włączyć do okresu rachunkowego miesiąca listopada 1950 r.

W ten sposób do okresu rachunkowego miesiąca października 1950 r. zalicza się okres od dnia 1 października do dnia 29 października 1950 r., a do okresu rachunkowego miesiąca listopada 1950 r. okres od dnia 30 października do dnia 30 listopada 1950 r. włącznie. Dotyczy to również podatników sporządzających miesięczne (okresowe) bilanse netto.

§  7.
Deklasacje na zaliczkę miesięczną podatku obrotowego i dochodowego oraz na składkę S. F. O. za miesiąc październik 1950 r. (do dnia 29 października 1950 r.) należy sporządzić zgodnie z dotychczasowymi przepisami, tzn. tak, jak gdyby prawnym środkiem płatniczym pozostawał nadal dotychczasowy pieniądz.

Sumy przypadające do zapłaty należy przerachować według mnożnika 3/100 i podać je w deklaracji.

§  8.
Deklaracje na zaliczkę miesięczną podatku obrotowego i dochodowego oraz składkę S. F. O. za miesiąc listopad (obejmujący okres od dnia 30 października do dnia 30 listopada 1950 r.) należy sporządzić w nowym pieniądzu.
§  9.
Instrukcja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 30 października 1950 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1950.A-118.1466

Rodzaj: Instrukcja
Tytuł: Księgowe ujęcie w rachunkowości podatników, nie będących podmiotami gospodarki uspołecznionej, przerachowań, wynikających ze zmiany systemu pieniężnego.
Data aktu: 30/10/1950
Data ogłoszenia: 04/11/1950
Data wejścia w życie: 30/10/1950, 04/11/1950