Księgowe ujęcie przerachowań, wynikających ze zmiany systemu pieniężnego, oraz przeliczenia planów gospodarczych przedsiębiorstw na 1950 r.

INSTRUKCJA
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 29 października 1950 r.
w sprawie księgowego ujęcia przerachowań, wynikających ze zmiany systemu pieniężnego, oraz przeliczenia planów gospodarczych przedsiębiorstw na 1950 r.

W wykonaniu postanowień rozdziału VII pkt 1 uchwały Rady Ministrów z dnia 28 października 1950 r. w sprawie zmiany systemu pieniężnego (Monitor Polski Nr A-116, poz. 1446), zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przedsiębiorstwa uspołecznione, działające na zasadach rozrachunku gospodarczego oraz utrzymywane z rachunku narzutów administracyjnych dokonają w swej rachunkowości przerachowań, wynikających ze zmiany systemu pieniężnego, stosując jedną z podanych w rozdziale I lub II metod.

Rozdział  I.

§  2.
Na dzień 29 października 1950 r. sporządza się miesięczny bilans netto w dotychczasowym pieniądzu. Operacje dwóch ostatnich dni października, t.j. 30 i 31 października, mogą być zaksięgowane:
a)
-

pod datą 29 października po przeliczeniu odnośnych dokumentów na dotychczasowy pieniądz, a tym samym włączone do wymienionego bilansu netto, lub

b)
-

pod datą 30 i 31 października w nowym pieniądzu z włączeniem w tym przypadku do obrotów następnego miesięcznego lub kwartalnego okresu sprawozdawczego.

§  3.
Obroty i salda będące podstawą miesięcznego bilansu netto, sporządzonego na dzień 29 października 1950 r., - przeliczyć należy w bilansie obrotów i sald (bilans brutto) na nowy pieniądz przy zastosowaniu mnożnika 3/100 i wprowadzić czerwonym atramentem na właściwe konta, po uprzednim zsumowaniu i uzgodnieniu zapisów w dotychczasowym pieniądzu.

Rozdział  II.

§  4.
Na dzień 29 października 1950 r. - sporządza się tylko bilans obrotów i sald (bilans brutto) w dotychczasowym pieniądzu, dokonując następnie przeliczeń tych obrotów i sald na nowy pieniądz przy zastosowaniu mnożnika 3/100.
§  5.
Wykazane w przeliczonym w myśl § 4 bilansie obrotów i sald, obroty za czas od 1 stycznia do 29 października 1950 r. wprowadza się na poszczególne konta czerwonym atramentem po uprzednim zsumowaniu i uzgodnieniu zapisów w dotychczasowym pieniądzu.

Bilans netto uwzględniający przeliczone obroty jak również operacje wyrażone w nowym pieniądzu a podlegające księgowaniu po dniu 29 października 1950 r. - należy sporządzić na dzień 30 listopada 1950 r. przy bilansowaniu miesięcznym bądź na dzień 31 grudnia 1950 r. przy bilansowaniu kwartalnym.

Rozdział  III.

§  6.
Salda kont kasy oraz tych należności i zobowiązań, które zgodnie z przepisami wydanymi w związku ze zmianą systemu pieniężnego podlegają przeliczeniu w stosunku 100 zł w pieniądzu dotychczasowym = 1 zł w pieniądzu nowym (mnożnik 1/100) należy (w związku z uprzednim przerachowaniem ich zgodnie z rozdziałem I i II niniejszej instrukcji przy zastosowaniu mnożnika 3/100) doprowadzić do właściwej wysokości przez przeniesienie 2/3 tych sald na konta grupy "Inne należności i zobowiązania":

"Różnice kasowe z przerachowania"

"Różnice z tytułu należności i zobowiązań zagranicznych"

"Inne różnice z przerachowań".

§  7.
Wypłaty jednorazowych wynagrodzeń wyrównawczych, zasiłków i dodatków, o których mowa w rozdziale VI uchwały Rady Ministrów z dnia 28 października 1950 r. w sprawie zmiany systemu pieniężnego (Monitor Polski Nr A-116, poz. 1446) księgować należy w ciężar konta: "Jednorazowe wynagrodzenia, dodatki i zasiłki" w grupie "Inne należności i zobowiązania".
§  8.
Przedsiębiorstwa państwowe prowadzące księgowość w oparciu o jednolite plany kont, wprowadzone instrukcjami Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (1F, 6F, 10F, 14F z 1949 r.), otworzą konta wymienione w §§ 6 i 7 w podgrupie 178, oznaczając je kolejno symbolami od 1780 do 1783 i uzupełniając odpowiednio wzory sprawozdań finansowych.

Inne przedsiębiorstwa uspołecznione oznaczą symbolami liczbowymi nowootwarte konta i wprowadzą je do sprawozdań finansowych stosownie do instrukcji swych władz nadrzędnych.

§  9.
Sposób zamknięcia powyższych kont określi odrębne zarządzenie Ministra Finansów.
§  10.
Sprawozdawczość z wykonania planów po dniu 29 października 1950 r. sporządzana będzie w nowym pieniądzu zarówno w odniesieniu do danych planowych jak i faktycznego wykonania. W tym celu dane planowe na rok 1950 powinny być przeliczone przy zastosowaniu mnożnika 3/100.
§  11.
Szczegółowe zasady stosowania niniejszej instrukcji przez poszczególne przedsiębiorstwa ustalone będą w wytycznych właściwych ministrów.
§  12.
Instrukcja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 30 października 1950 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1950.A-116.1450

Rodzaj: Instrukcja
Tytuł: Księgowe ujęcie przerachowań, wynikających ze zmiany systemu pieniężnego, oraz przeliczenia planów gospodarczych przedsiębiorstw na 1950 r.
Data aktu: 29/10/1950
Data ogłoszenia: 31/10/1950
Data wejścia w życie: 30/10/1950, 31/10/1950