Urlopy pracownicze na dokończenie nauk.

OKÓLNIK NR 24
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 3 listopada 1949 r.
w sprawie urlopów pracowniczych na dokończenie nauk. *

W wielu urzędach i instytucjach państwowych zatrudnieni są pracownicy, którzy równocześnie kształcą się w różnych zakładach naukowych. Osiągnięcie przez tych pracowników pozytywnych wyników w nauce uzależnione jest niejednokrotnie od zwolnienia ich przez władze w okresie egzaminów z obowiązku wykonywania pracy.
Udzielanie w powyższym celu zwolnień uzasadnione jest nie tylko interesem pracownika, lecz również i interesem służby ze względu na korzyści dla służby, jakie wynikają z uzyskania przez pracownika wyższych kwalifikacji.

Wskazanym jest, aby praktyka udzielania pracownikom państwowym urlopów okolicznościowych w celach szkoleniowych była ujednolicona.

W związku z powyższym ustalam następujące wytyczne:

Pracownicy, zatrudnieni w urzędach, zakładach i innych instytucjach państwowych, kształcący się równocześnie w szkołach podstawowych, liceach ogólnokształcących i zawodowych oraz w wyższych szkołach zawodowych i szkołach akademickich, mogą otrzymywać płatne urlopy okolicznościowe dla przygotowania się i przystąpienia do egzaminów w rozmiarze następującym:

1)
w szkołach podstawowych 7-mio klasowych i typu licealnego:

na doroczne egzaminy (do następnej klasy) - do 7 dni

na końcowe egzaminy w danej szkole - " 14 "

2)
w szkołach wyższych:

na egzaminy na kursie wstępnym i w następnych latach prócz ostatniego roku - " 14 dni - łącznie w ciągu roku

na egzaminy w ostatnim roku studiów - " 21 " "

na egzaminy w ostatnim roku studiów łącznie z egzaminem na stopień naukowy - do 28 dni - łącznie w ciągu roku

Przy udzielaniu urlopu należy każdorazowo mieć na względzie możliwości służbowe. Udzielenie urlopu nie może uzasadniać wniosków o dodatkowe kredyty na zwiększenie etatu osobowego.

Do dni urlopowych zalicza się również niedziele i święta o ile przypadają w okresie udzielonego urlopu.

Dla przygotowania się do egzaminu z danego przedmiotu lub grupy przedmiotów egzaminacyjnych urlop okolicznościowy może być udzielony pracownikowi tylko raz.

Dla przystąpienia do powtarzanego egzaminu należy zwolnienie pracownika od zajęć ograniczyć do czasu niezbędnego dla złożenia samego egzaminu. Władza udzielająca urlopu powinna sprawdzać, czy poprzedni urlop okolicznościowy nie był udzielony na ten sam egzamin.

Czasu okolicznościowego urlopu egzaminacyjnego nie wlicza się do przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego.

Powyższe wytyczne obejmują również pracowników, szkolących się na kursach specjalnych, obejmujących przedmioty, związane z dziedziną pracy danego pracownika, jeżeli czas trwania tych kursów wynosi co najmniej 6 miesięcy. Wymiar płatnego urlopu okolicznościowego dla tych pracowników powinien być przyrównany do wymiaru urlopu dla pracowników - uczniów szkół podstawowych 7-mio klasowych i typu licealnego na egzaminy coroczne, t. j. ma wynosić - do 7-miu dni.

Pracownicy, uczęszczający na Uniwersytety Powszechne, korzystają z analogicznych urlopów, jak uczniowie szkół podstawowych i licealnych.

Równocześnie uchylam pkt 1) ust. II okólnika Prezesa Rady Ministrów Nr 33 z 1946 roku.

* Z dniem 1 września 1973 r. w zakresie unormowanym uchwałą Rady Ministrów nr 64 z dnia 23 marca 1973 r. w sprawie zasad kierowania pracowników uspołecznionych zakładów pracy do szkół dla pracujących i na studia dla pracujących w szkołach wyższych oraz w sprawie ulg i świadczeń przysługujących tym pracownikom od zakładów pracy (M.P.73.18.111), traci moc niniejszy okólnik, zgodnie z § 23 ust. 2 pkt 1 uchwały.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1949.A-86.1063

Rodzaj: Okólnik
Tytuł: Urlopy pracownicze na dokończenie nauk.
Data aktu: 03/11/1949
Data ogłoszenia: 21/11/1949
Data wejścia w życie: 21/11/1949