Reorganizacja cechów rzemieślniczych.

ZARZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO
z dnia 31 października 1949 r.
w sprawie reorganizacji cechów rzemieślniczych.

Na podstawie § 3 pkt. 2 lit. d) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1949 r. w sprawie zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 190) ustala się następujące zasady cechowej organizacji rzemiosł:
1.
Cechy istniejące powinny być zjednoczone w większe organizacje cechowe stosownie do siatki cechów dla każdego województwa, przedłożonej przez właściwe terytorialnie izby rzemieślnicze na podstawie systemu zjednoczenia, uwidocznionego w załączniku.
2.
Stosownie do przedłożonej przez właściwe terytorialnie izby rzemieślnicze siatki zjednoczenia cechów dla danego województwa, wojewodowie (Prezydenci m. st. Warszawy i m. Łodzi) na podstawie ust. 2 art. 160 prawa przemysłowego w brzmieniu dekretu z dnia 3 kwietnia 1948 r. (Dz. U. R. P. Nr 18, poz. 130), zarządzą powołanie cechów, określając ich siedzibę i rzemiosła przynależne do poszczególnych cechów oraz włączenie istniejących cechów do odnośnych cechów zjednoczonych. W zarządzeniu należy zobowiązać zarządy cechów podlegających włączeniu do podjęcia wszystkich niezbędnych ku temu kroków i ustanowić zarząd komisaryczny nowoutworzonych cechów, złożony z 3 osób i przewodniczącego. Zadaniem zarządu komisarycznego jest ukonstytuowanie nowego cechu.
3.
Przy powoływaniu nowych cechów należy mieć na względzie następujące zasady:
a)
nowy cech rzemieślniczy powinien zrzeszać conajmniej 50 rzemieślników odpowiednich rzemiosł, wykonujących rzemiosło w okręgu jego działalności. W razie obniżenia się tej liczby może być powołany specjalny cech, obejmujący dwa lub więcej pokrewne cechy, uwidocznione w załączniku,
b)
teren działalności cechu nowoutworzonego stanowić będzie jeden powiat administracyjny, a w wyjątkowych przypadkach obszar większy (kilka powiatów lub województw),
c)
nowy cech staje się prawonastępcą włączonych doń cechów dotychczasowych,
d)
zarządzenie wojewody o powołaniu nowych cechów i włączeniu do nich cechów istniejących winno być ogłoszone we właściwym Dzienniku Wojewódzkim, przesłane podległym władzom przemysłowym I instancji oraz doręczone właściwym izbom rzemieślniczym i cechom podlegającym włączeniu.
4.
Władze przemysłowe I instancji (starostowie, prezydenci miast wydzielonych) na podstawie art. 162a prawa przemysłowego w brzmieniu ustawy z dnia 8 sierpnia 1938 r. (Dz. U. R. P. Nr 60, poz. 463) zatwierdza statuty nowoutworzonych cechów według wzoru statutu cechu, opracowanego przez Państwową Komisję Planowania Gospodarczego.
5.
Władza przemysłowa I instancji zaprowadzi rejestr nowoutworzonych cechów, zawierający: nazwę, siedzibę, obszar działalności cechu, datę powołania i rozwiązania cechu.
6.
Okręgowe związki cechów powołane zostaną przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego stosownie do postanowienia art. 167a prawa przemysłowego.

ZAŁĄCZNIK  Nr 1 1

Nomenklatura cechów i ich właściwość zawodowa.

1.
Cech rzemiosł budowlanych:
a)
budownictwo
b)
betoniarstwo
c)
budowa kominów
d)
dekarstwo
e)
instalatorstwo centralnego ogrzewania i urządzeń chłodniczych
f)
instalatorstwo elektryczne
g)
instalatorstwo gazowe
h)
" wodociągowe i kanalizacyjne
i)
kamieniarstwo
j)
lakiernictwo
k)
malarstwo
l)
szklarstwo
ł)
sztukatorstwo
m)
wiertnictwo studzien
n)
wyrób szyldów
o)
zduństwo
p)
kominiarstwo
2.
Cech rzemiosł drzewnych.
a)
bednarstwo
b)
kołodziejstwo
c)
koszykarstwo
d)
modelarstwo
e)
pozłotnictwo
f)
stolarstwo
g)
szkutnictwo.
3.
Cech rzemiosł metalowych i elektrotechnicznych.
a)
blacharstwo
b)
brązownictwo
c)
elektromechanictwo
d)
grawerstwo
e)
kotlarstwo
f)
kowalstwo
g)
mechanictwo maszyn
h)
" młyńskie
i)
" precyzyjne
j)
optyka
k)
odlewnictwo
l)
radiomechanictwo
ł)
ślusarstwo i naprawa maszyn
m)
ślusarstwo samochodowe
n)
wulkanizatorstwo
o)
wyrób broni i amunicji
p)
zegarmistrzostwo
r)
złotnictwo.
4.
Cech rzemiosł poligraficznych i papierniczych.
a)
drukarstwo
b)
fotografowanie
c)
introligatorstwo
5.
Cech rzemiosł skórzanych.
a)
cholewkarstwo
b)
kuśnierstwo
c)
mechanictwo ortopedyczne
d)
rękawicznictwo
e)
rymarstwo
f)
szewstwo
g)
szewstwo ortopedyczne.
6.
Cech rzemiosł włókienniczych.
a)
bieliźniarstwo
b)
cerowanie artystyczne
c)
czapnictwo
d)
dziewiarstwo
e)
hafciarstwo
f)
kapelusznictwo
g)
krawiectwo damskie
h)
krawiectwo męskie
i)
powroźnictwo
j)
tapicerstwo
k)
żaglownictwo
l)
tkactwo
ł)
farbiarstwo.
7.
Cech piekarzy, młynarzy i cukierników.
a)
cukiernictwo
b)
młynarstwo
c)
piekarstwo.
8.
Cech rzeźników i wędliniarzy.
a)
rzeźnictwo i wędliniarstwo
b)
rzeźnictwo i wędliniarstwo z mięsa końskiego.
9.
Cech fryzjerów.
a)
fryzjerstwo.
10.
Cech instrumentarzy muzycznych i galanteryjników.
a)
instrumentarstwo muzyczne
b)
parasolnictwo
c)
wydmuchiwanie szkieł laboratoryjnych
d)
wyrób galanterii
e)
zabawkarstwo
f)
szczotkarstwo.
1 Załącznik nr 1 zmieniony przez § 1 zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia 4 listopada 1950 r. (M.P.50.A-123.1534) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 listopada 1950 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1949.A-85.1042

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Reorganizacja cechów rzemieślniczych.
Data aktu: 31/10/1949
Data ogłoszenia: 17/11/1949
Data wejścia w życie: 17/11/1949