Przejście przedsiębiorstw na własność Państwa.

ORZECZENIE NR 4
MINISTRA PRZEMYSŁU ROLNEGO I SPOŻYWCZEGO
z dnia 26 września 1949 r.
wydane w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa.

Na zasadzie art. 2 ust. 1 i 7 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) oraz § 65 ust. 1 pkt. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 62) zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 maja 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 29, poz. 212)
orzeka się:

Na własność Państwa przechodzą przedsiębiorstwa 89 firm wymienionych w załączniku.

Przedsiębiorstwa te umieszczone zostały w wykazach przedsiębiorstw ogłoszonych we właściwych Wojewódzkich Dziennikach Urzędowych na podstawie zarządzeń Przewodniczących Wojewódzkich Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw i co do przedsiębiorstw tych nie zostały zgłoszone prawa lub zarzuty w terminie, określonym w § 28 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.I.1947 r. wraz z późniejszymi zmianami.

Przedsiębiorstwa firm wymienionych w załączniku przechodzą na własność Państwa bez odszkodowania w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem oraz wszelkimi prawami, wolne od obciążeń i zobowiązań, z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone.

Nie mają znaczenia prawnego niedokładności w określeniu nazwy lub przedmiotu przedsiębiorstwa, jeżeli z orzeczenia wynika, o jakie przedsiębiorstwa chodzi.

Orzeczenie to jest ostateczne i nie ulega zaskarżeniu do Najwyższego Trybunału Administracyjnego.

ZAŁĄCZNIK 

I.

Województwo Olsztyńskie.

Wykaz piąty przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Olsztyńskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 11 (14), poz. 143 z dnia 30.XII. 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Olsztynie z dnia 20.XII.1946 r.
Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
1 52 Octownia - Barczewo wyrób octu
2 53 Octownia - Olsztyn wyrób octu
3 63 Browar - Prabuty, pow. Susz wyrób piwa
4 64 Browar - Szczytno wyrób piwa
5 65 Browar - Iława wyrób piwa
6 66 Browar - Braniewo wyrób piwa
7 67 Browar - Bisztynko wyrób piwa
8 68 Browar - Kętrzyn wyrób piwa
9 69 Browar - Lidzbark Warmiński wyrób piwa
10 70 Browar - Bartoszyce wyrób piwa
11 74 Destilation u. Essig-Fabrik - Barczewo, ul. Kolejowa 10 wyrób octu i destylacja
12 85 Browar - Orneta, pow. Braniewo wyrób piwa
13 86 Browar - Nidzica wyrób piwa
14 87 Browar - Biskupiec, pow. Reszel wyrób piwa
15 103 Ost Gold Werke Memel - Kętrzyn wyrób namiastek kawy
16 107 Olejarnia - Lidzbark, ul. Krzywa wyrób oleju
17 151 Browar Bayer Robert, Thiel Kurt - Pisz wyrób piwa

Wykaz szósty przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Olsztyńskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 2 (16), poz. 6 z dnia 25.I.1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Olsztynie z dnia 14.I.1947 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
18 1 Fabryka Sztucznych Pokarmów dla Zwierząt - Koźniewo, pow. Ostróda. wyrób sztucznych pokarmów dla zwierząt
19 2 Fabryka Wód Gazowych - Szczytno, ul. 3-go Maja 12. wyrób wód gazowych
20 3 Wytwórnia Wód Gazowych - Szczytno, ul. Kościuszki 5. wyrób wód gazowych
21 5 Olejarnia - Pasym, ul. Królewiecka 5. wytłaczanie oleju

Wykaz ósmy przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Olsztyńskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 6 (20), poz. 53 z dnia 20.III.1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Olsztynie z dnia 8.III.1947 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
22 3 Browar i Wytwórnia Wód Gazowych - Olsztyn, Al. Wojska Polskiego 20. wyrób piwa i wód gazowych
23 4 Wytwórnia Wód Gazowych i Rozlewnia Piwa - Olsztyn, ul. Warszawska 14. wyrób wód gazowych i rozlewnia piwa
24 6 Fabryka Wód Gazowych - Lidzbark Warm., ul. Lipowa 14. wyrób wód gazowych
25 7 Fabryka Wód Gazowych - Olsztyn, ul. Mochnackiego 14. wyrób wód gazowych
26 12 Gotlieb. Wytwórnia Wód Gazowych i Rozlewnia Piwa - Olsztyn, ul. Partyzantów 14. wyrób wód gazowych i rozlewnia piwa
27 13 Wytwórnia Wód Gazowych i Rozlewnia Piwa - Biskupiec. ul. Warszawska 31. wyrób wód gazowych i rozlewnia piwa
28 14 Wytwórnia Lemoniady i Rozlewnia Piwa - Olsztyn, ul. Wyspiańskiego 2. wyrób lemoniady i rozlewnia piwa
29 15 Wyrób Wód Gazowych i Rozlewnia Piwa - Morąg, ul. Żymierskiego 23. wyrób wód gazowych i rozlewnia piwa
30 16 Browar - obecnie rozlewnia piwa - Bartoszyce, ul. Kopernika 10. rozlewnia piwa
31 17 Rozlewnia Piwa - Olsztyn. Al. Wolska Polskiego 82. rozlewnia piwa
32 19 Fleisherei. Wewrodt Karol - Pasłęk. obecnie rozlewnia piwa
33 20 Rozlewnia Piwa - Bartoszyce, ul. Kopernika 16. rozlewnia piwa
34 21 Rozlewnia Piwa - Orneta, Plac Wolności 13. rozlewnia piwa
35 22 Rozlewnia Piwa - Morąg, ul. Wyzwolenia. rozlewnia piwa
36 30 Rozlewnia Wód Gazowych i Piwa - Orneta, ul. Pionierów 4. rozlewnia wód gazowych i piwa
37 31 Słodownia - Biskupiec, ul. Warszawska 8. wyrób napoi gazowych
38 37 Palarnia kawy - Kętrzyn. palenie kawy
39 40 Ortelsburger Bierbrauerei - Daum Walter - Szczytno. wyrób piwa
40 41 Bransberger Bergschlosschen Brauerei - Braniewo. rozlewnia piwa
41 47 Wytwórnia Wód Gazowych i Rozlewnia Piwa - Olsztyn, ul. Franciszkańska 2. wyrób wód gazowych i rozlewnia piwa
42 60 Olejarnia. Klutkemuhle - Barcikowo, gm. Dobre Miasto, pow. Lidzbark. wyrób oleju
43 61 Olejarnia - Koniewo, pow. Lidzbark. wyrób oleju
44 63 Olejarnia - Bartoszyce, ul. Kopernika 6. wyrób olejów roślinnych
45 64 Olejarnia - Smolajny, gm. Piętrzywałd, pow. Lidzbark. wyrób olejów roślinnych
46 65 Tłocznia i Rafineria Olejów Roślinnych - Bartoszyce. wyrób olejów roślinnych
47 69 Wytwórnia Musztardy - Olsztyn, ul. Stalina 24. wyrób musztardy
48 70 Olejarnia przy Młynie - Medyny, pow. Lidzbark. wyrób oleju

Wykaz dziewiąty przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Olsztyńskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 7 (21), poz. 57 z dnia 31.III.1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Olsztynie z dnia 19.III.1947 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
49 173 Olejarnia - Medyny, pow. Lidzbark wyrób oleju
50 175 Olejarnia - Boguchwały, pow. Morąg wyrób oleju
51 176 Olejarnia - Pasłęk, pow. Olsztyn wyrób oleju
52 177 Olejarnia - Barczewo, pow. Olsztyn wyrób oleju
53 424 Fabryka Wód Gazowych - Korsze, ul. Mickiewicza, pow. Kętrzyn wyrób wód gazowych

Wykaz dziesiąty przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy ż dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Olsztyńskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 7 (21), poz. 58 z dnia 31.III.1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Olsztynie z dnia 25.III.1947 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
54 143 Fabryka Octu - Olsztyn, ul. Stalina 24. wyrób octu

Wykaz jedenasty przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Olsztyńskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 10 (24), poz. 75 z dnia 25.V.1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Olsztynie z dnia 12.V.1947 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
55 7 Olejarnia - Troszkowo, pow. Reszel wyrób oleju

Wykaz dwunasty przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Olsztyńskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 13 (27), poz. 127 z dnia 25.VIII.1947 r., na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Olsztynie z dnia 30.VII. 1947 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
56 126 Fabryka Win i Soków Owocowych - Dolina, pow. Pasłęk wyrób win i soków owocowych
57 127 Fabryka Likierów - Iława, pow. Susz wyrób likierów
58 128 Fabryka Likierów - Wiartel, pow. Pisz wyrób likierów

II.

Województwo Poznańskie.

Wykaz pierwszy przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Poznańskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 22, poz. 199 z dnia 30.IX. 1946 r., na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Poznaniu z dnia 28.IX.1946 r.
Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
59 47 Fabryka Cukierków, Artur Gaede - Poznań, ul. św. Wojciecha 29. wyrób cukierków

III.

Województwo Szczecińskie.

Wykaz ósmy przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Szczecińskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 6, poz. 35 z dnia 29.III.1947 r., na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Szczecinie z dnia 26.III.1947 r.
Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
60 5133 Ollager Gesellschaft m.b.H. - Szczecin składy olejów
61 5339 Tetzlaff u. Wenzel - Szczecin, ul. Celna 13/14. wyrób smalcu i tłuszczów sztucznych
62 5346 Stahlberg Paul Julius - Szczecin, ul. Chmielewskiego 20. wyrób oliwy jadalnej i olejów
63 5800 Holste Chr. et Co. Zuckerwarenfabrik - Szczecin, ul. Lasztownia 90/92. wyrób cukierków
64 5805 Pommersche Provinzial Zuckersiederei - Szczecin rafineria cukru
65 5806 Haschke u. Dummer. Kaffe Import. Rosterei. Melzkaffefabrik - Szczecin palarnia kawy
66 5873 Brauerei. Rudolf Ley - Człuchów, ul. Kaczochy 5. wyrób piwa
67 5874 Brauerei Hammerstein - Czarne wyrób piwa
68 5876 Brauerei Niederlage Welch - Złotów, ul. Żymierskiego wyrób piwa
69 5391 Olfabrik - Stargard, ul. Osóbki-Morawskiego 12. wyrób oleju jadalnego
70 5901 Olfabrłk - Swidwin. ul. Dworcowa wyrób oleju
71 5924 Kartoffeltrockunganlage. Moews Ernst - Gryfice, ul. Rokossowskiego 24 i ul. Kościuszki wyrób płatków ziemniaczanych
72 6005 Lagerbierbrauerei. Rudolf Ley - Człuchów, ul. Kaczochy 11. wyrób piwa
73 6006 Sternbrauerei Heydemann - Słupsk, ul. Kilińskiego 26. wyrób piwa
74 6007 H. Riemer Husen Bayer. Bergbrauerei - Szczecinek wyrób piwa
75 6009 Brauerei. E. G. Kuppermann A. G. - Stargard wyrób piwa
76 6010 Stettiner Brauerei A. G. "Elisium" - Szczecin wyrób piwa
77 6011 Stettiner Bergschloss Brauerei A. G. - Szczecin, ul. Chmielewskiego 23. wyrób piwa
78 6012 Bohrisch Brauerei A. G. - Szczecin, ul. Chmielewskiego 16. wyrób piwa
79 6013 Kosliner Bierbrauerei A. G. Lindeman i Maiechark Kieft Paul - Koszalin wyrób piwa
80 6014 C. Fuhrmann Brauerei - Połczyn Zdrój, ul. Dworcowa, pow. Białogard wyrób piwa
81 6025 Essig. Mostrich u. Konserwenfabrik. Karl Timmer - Koszalin, ul. Leśna 4. wyrób octu
82 6045 Brauerei - Słupsk, ul. Kilińskiego 26. wyrób piwa
83 6056 Kafferosterei. Fritz Virek - Szczecin palarnia kawy
84 6057 Kafferosterei - Słupsk, ul. Wolności 20. palarnia kawy
85 6126 Klingenberg E. Mostrichfabrik - Szczecin wyrób octu
86 6163 Muller u. Bolle - Szczecin wyrób musztardy
87 6186 Kartoffelflockfabrik - Klemencino, gm. Głownice wyrób płatków ziemniaczanych
83 6188 Paul Niper - Szczecin rafineria syropu i wyrób miodu sztucznego
89 6195 Haferflockfabrik - Gromków, gm. Zelkowo wyrób płatków owsianych

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1949.A-72.921

Rodzaj: Orzeczenie
Tytuł: Przejście przedsiębiorstw na własność Państwa.
Data aktu: 26/09/1949
Data ogłoszenia: 11/10/1949