Przejście przedsiębiorstw na własność Państwa.

ORZECZENIE NR 2
MINISTRA PRZEMYSŁU CIĘŻKIEGO
z dnia 18 sierpnia 1949 r.
wydane w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa.

Na zasadzie art. 2 ust. 7 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) oraz § 85 ust. 1 pkt. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 62) zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dna 12 maja 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 29, poz. 212)
orzeka się:

Na własność Państwa przechodzą przedsiębiorstwa 88 firm wymienionych w załączniku.

Przedsiębiorstwa te umieszczone zostały w wykazach przedsiębiorstw ogłoszonych we właściwych Wojewódzkich Dziennikach Urzędowych na podstawie zarządzeń Przewodniczących Wojewódzkich Komisyj do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw i co do przedsiębiorstw tych nie zostały zgłoszone prawa lub zarzuty w terminie określonym w § 28 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. wraz z późniejszymi zmianami.

Przedsiębiorstwa firm wymienionych w załączniku przechodzą na własność Państwa bez odszkodowania w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem oraz wszelkimi prawami, wolne od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone.

Nie mają znaczenia prawnego niedokładności w określeniu nazwy lub przedmiotu przedsiębiorstwa, jeżeli z orzeczenia wynika, o jakie przedsiębiorstwo chodzi.

Orzeczenie to jest ostateczne i nie ulega zaskarżeniu do Najwyższego Trybunału Administracyjnego.

ZAŁĄCZNIK 

Wykaz pierwszy przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I. 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Szczecińskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 12, poz. 79 z dnia 10.X. 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Szczecinie z dnia 18.IX. 1946 r.
Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
1 4 Wolfert i Heinrich. Łąck. Farben u. Kittfabrik - Szczecin, ul. Kolumba 56/57 wyrób lakierów, farb i kitu
2 15 Rawas Verchromung u. Galwanik - Szczecin, ul. Kolumba 4 chromowanie i niklowanie
3 20 Stettiner Präzistonsmaschinenfabrik - Szczecin, ul. Bronisławy 9/10 wyrób wałów korbowych
4 21 Maschinenfabrik. Duker Fr. - Szczecin, ul. Cyryla i Metodego 2/3 wyrób maszyn i remonty
5 80 Gustaw Zankenberg. Stettin Armaturenfabrik - Szczecin, ul. Łady 12/14 wyrób maszyn i odlewów
6 81 Schütt u. Ahrens. Maschmenfabrik - Szczecin, ul Roosevelta 8 wyrób maszyn rolniczych i remonty
7 359 Fabryka Maszyn Rolniczych - Chojnice, ul. Bieruta 2 wyrób maszyn rolniczych
8 469 Landmaschinenfabrik - Gołonóg, ul. Wołyńska wyrób maszyn rolniczych

Wykaz drugi przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I. 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Szczecińskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 14, poz. 92 z dnia 3.XII. 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Szczecinie z dnia 25.XI. 1946 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
9 773 Eisengiesserei. Faltinath - Świnoujście, Szosa Kasiborska odlewnia żelaza
10 778 Landmaschinenfabrik Fritz Winter - Wołyń wyrób maszyn rolniczych
11 780 Wagonfabrik. Schmidt - Słupsk, ul. Kopernika 4/5 wyrób pojazdów

Wykaz trzeci przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I. 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Szczecińskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 15, poz. 96 z dnia 14.XII. 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Szczecinie z dnia 27.XII. 1946 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
12 802 Maschinenfabrik Poppe - Sławno, ul Polanowska 22 wyrób narzędzi rolniczych
13 803 Maschinenfabrik Segler - Sławno, ul. Polanowska 24 wyrób maszyn rolniczych
14 815 Maschinenfabrik. Manke M. - Polanów, ul. Młyńska 7 wyrób maszyn
15 819 Lacfabrik Gesstin Albrecht - Słupsk wyrób lakieru
16 832 Elektrotechnischewerkstätte. Siecker Max - Słupsk, ul. Szpitalna 22 prace elektrotechniczne
17 834 Elektrotechnischemotorenfabrik. Dragang Waldemar - Słupsk, ul. Sławińska 2 wyrób silników elektrycznych
18 635 Eisengiesserei: Nikolai u. Sohn - Słupsk, ul. Duża Przedmiejska 4 odlewnia żelaza
19 837 Vulkanisationswerkstatte. Florian Albert - Słupsk, ul. Kilińskiego 46 zakłady wulkanizacyjne
20 858 Landwirtschaftlichtmaschinenbau. Meschel - Rzeczyca, ul Kolejowa wyrób maszyn rolniczych
21 859 Landwirtschaftwerkmaschinenbau. Vierke - Rzeczyca, ul. Kolejowa wyrób maszyn
22 868 Elektrotechnischewerkstatte. Ziegler - Słupsk, ul. Szczecińska 2 prace elektrotechniczne
23 928 Maschinenfabrik u. Eisengiesserei. Kurt Brandenburg - Szczecinek, ul. Kolejowa 34 wyrób maszyn rolniczych
24 929 Maschinenfabrik - Ławiczka wyrób maszyn rolniczych
25 931 Kohlensauerwerke. Hans Rommenholler Zweigniederlassung - Szczecin wyrób kwasu węglowego
26 932 Aktiengesellschaft der Chemischen Produktion F-ken dr. Helmut Topfer Pommersdorf Milch - Szczecin wyrób produktów chemicznych
27 933 "Union" F-k Chemischer Produkte A. G. - Szczecin i Grabów k/Szczecina wyrób produktów chemicznych
28 1022 Maschinenfabrik Ventzki K. G. - Słupsk, ul. Poznańska 9 wyrób narzędzi rolniczych
29 1023 W. F. Pluntsch. Maschinenfabrik Apparatenbauanstalt. Karl Wunder - Słupsk, ul. Mickiewicza 44 wyroby dla urządzeń gorzelni

Wykaz piąty przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I. 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Szczecińskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 3, poz. 19 z dnia 14.II. 1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Szczecinie dnia 24.I. 1947 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
30 1473 Latze Brandenburg - Szczecinek, ul. 28 Lutego 14 wyrób narzędzi rolniczych
31 1716 Kontrad Hoffman. Wulkanister. u. Protektieranstalt - Złotów, ul. ks. Domańskiego 9 roboty wulkanizacyjne
32 1730 C. Drager - Choszczno, ul. Walecznych 28 wyrób maszyn i odlewnia żelaza

Wykaz siódmy przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I. 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Szczecińskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 5, poz. 33 z dnia 15.III. 1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Szczecinie z dnia 29.I. 1947 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
33 2597 Vereinigte Sauerstoffwerke G. m. b. H. - Szczecin, ul. Stelmacha wyrób tlenu
34 2598 Seifenfabrik - Gryfin k/Szczecina wyrób mydła
35 2599 Funk-Rohlitz Nachfolger - Szczecin, ul. Powstańców 39 wyrób smarów
36 2601 A. Motz. Eisenhammer Kutzdorf Feinblech Walzwerk - Guncisz i Międzyrzec, pow. Chojnice zakład metalowy
37 2603 Stoewerwerke A. G. Vormals Gebruder Stoewer - Szczecin, Al. Wojska Polskiego wyrób samochodów, motopomp i maszyn do pisania
38 2604 Degussa Hiag - Gryfin n/Odrą, osada Mniszki sucha destylacja drewna
39 2005 Seifen u. Sodaindustrie G. m. b. H. - Stargard wyrób mydła
40 2758 Fabryka "Berga" - Gryfin, ul. Szczecińska wyrób pieców do centralnego ogrzewania
41 3035 Metallkachel Sparbrandt "Epira" Emil Plirwitz - Darłówek. pow. Sławno wyrób pieców
42 3057 F. Lenz u. Müller G. m. b. H. Tinten Fabrik Steinftrosse - Szczecin, ul. Kapitańska 2 wyrób atramentu
43 3065 Pommersche Lack Farbenwerk. Willi. Krammer - Szczecin, ul. ks. Kujota 9 wyrób lakieru i farb oraz acetylenu
44 3066 Zeppelin Werke A. G. - Szczecin, ul. Portowa wyrób farb i kitu
45 3067 Kammerberg u. Hause - Szczecin, ul. Leona Heyki wyrób mydła, nasycalnia
46 3077 Stettiner Trager u. Baueisen G. m. b. H. Szczecin Port, ul. Wiatr od Morza wyroby stalowe
47 3078 Schwarz Reinhold Vertret - Koszalin, ul. Kaszubska wyrób sprawdzianów
48 3082 Loff Paul. Maschinenfabrik - Gryfin, ul. Szczecińska 31 wyrób wałów korbowych
49 3084 Schurfer Carl. Maschinenfabrik - Koszalin, ul. Zwycięstwa 79 wyrób maszyn rolniczych
50 3088 Walter Bergman Eisenkonstruktiongepeste Stahlturen u. Tore - Szczecin, ul. Maklerska 9-11 konstrukcje żelazne
51 3089 Maschinenfabrik Ostmark Ernst Schwarz - Czanów, pow. Koszalin wyrób maszyn rolniczych
52 3090 Bulke Frilz. Fabr. Elektr. Lichterzeugungsmaschinen - Maszewo prace elektrotechniczne
53 3092 Krause u. Co. Maschinenfabrik - Koszalin wyrób maszyn rolniczych
54 3093 Landmaschinenfabrik u. Eisengiesserei. Kittner - Perzyce odlewnia
55 3095 Berg - Gryfin wyrób maszyn
56 3096 Landmaschinenfabrik. Kaiser u. Co - Łobez wyrób maszyn rolniczych
57 3097 Tyssen. Eisen u. Stahl A. G. - Szczecin - Port, Kanał Górno-Śląski wyroby stalowe
58 3098 Meister-Sohne - Szczecin Port składy żelaza
59 3102 Jahn u. Co. Eisengiesserei - Choszczno wyrób maszyn i odlewnia
60 3104 Denzer Gustaw. Fabryka Maszyn - Słupsk wyrób maszyn
61 3130 Landmaschinenfabrik - Różańsko wyrób maszyn rolniczych
62 3131 Landmaschinenfabrik - Węgorzyn, pow. Łobez wyrób maszyn rolniczych
63 3132 Stargarder Maschinenbau u. Giesserei Kl. Schiferst, P. Flener Ernst - Stargard, ul. Robotnicza 1 wyrób maszyn rolniczych i odlewnia
64 3150 Seifenfabrik Elerta - Koszalin, ul. Hołdu Pruskiego 2 wyrób mydła
65 3153 Wulkanisation Werkstatte. Florian Albert - Słupsk, ul. Kilińskiego 46 prace wulkanizacyjne
66 3155 Maschinenfabrik. Witt u. Swendsen - Słupsk, ul. Słowackiego 10 wyrób maszyn rolniczych
67 3163 Landwirtschaftliche Maschinenfabrik Boldt Albert - Dobra, ul. Armii Czerwonej 38 wyrób maszyn rolniczych
68 3167 Maschinenfabrik. Fischer Albert - Trzebiatów budowa maszyn
69 3168 Maschinenfabrik. Greifenberger Treptower Landw Ein. u. Verkaufsverein - Gryfice, ul. Trzebiatowska wyrób maszyn
70 3174 Maschinenbau Gotting - Niedolino, gm. Świerzyno, pow. Koszalin budowa maszyn
71 3179 Maschinenfabrik. Hensel - Bobolice, pow. Koszalin budowa maszyn
72 4523 Nikolaus - Szczecin, ul. Przemysłowa 27 handel złomem

Wykaz ósmy przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 3.I. 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Szczecińskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 6, poz. 35 z dnia 27.III. 1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Szczecinie z dnia 26.III. 1947 r.

Lp. Lp. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa i siedziba Przedmiot działania
73 4627 Alldammer Motorenfabrik - Dziwna, pow. Gryfin wyrób motorów
74 4654 Maschinenwerkstatt - Korlino, ul Koszalińska wyrób maszyn rolniczych
75 4945 Piepkorn F. Rohrprodukten Grosshandlung - Szczecin odlewnia
76 4955 Maschinenfabrik G. m. b. H. - Darłowo wyrób maszyn rolniczych
77 4966 I. Gollnow u. Sohn - Szczecin warsztat urządzeń stalowych
78 4967 "Union" Fabryka Chemiczna - Szczecin, nadbrzeże "Ucho" wyrób produktów chemicznych
79 5329 Pollack Paul - Szczecin, ul. Leona Heyki i ul. Kaszubska 8 zakład samochodowy, motorowy i rowerowy
80 5351 Heyer Bruno - Szczecin, ul. Władysława IV przedsiębiorstwo kotlarskie
81 5498 Landwirtschaftlichermaschinenbau - Stargard, ul. Curie-Skłodowskiej budowa maszyn rolniczych
82 5558 Maschinenfabrik G. m. b. H. Bismark Osten Plathe - Resko, ul. Bydgoska 7 wyrób maszyn rolniczych
83 5564 Mühlenmaschinen Fabrik. Paul Kuschke - Lipiany, ul. Żeromskiego, pow. Pyrzyce wyrób śrutowników
84 5587 Holzkohlenfabrik Samler Artur - Osieczyno, pow. Choszczno wyrób węgla drzewnego i terpentyny
85 5707 Stettiner Kerzen. u Seifenfabrik G. m. b. H. - Szczecin, ul. Chmielewskiego 19/20 zakłady chemiczne
86 5807 Scheele u. Co. G. m. b. H. Eisengrosshandlung - Szczecin hurtownia żelaza
87 5809 Zeppelin Wassenstoff u. Sauerstoff A. G. - Szczecin fabryka tlenu
88 6030 Chemikalienfabrik - Stargard, ul. Czajkowskiego fabryka chemiczna

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1949.A-65.858

Rodzaj: Orzeczenie
Tytuł: Przejście przedsiębiorstw na własność Państwa.
Data aktu: 18/08/1949
Data ogłoszenia: 23/09/1949