Wykonywanie orzeczeń o zabezpieczeniu przepadku przedsiębiorstw.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 1 lipca 1949 r.
w sprawie wykonywania orzeczeń o zabezpieczeniu przepadku przedsiębiorstw.

Na podstawie art. 17 dekretu z dnia 22 października 1947 r. o przepadku majątku (Dz. U. R. P. Nr 65, poz. 390) zarządza się w porozumienia z Ministrami: Obrony Narodowej, Sprawiedliwości, Górnictwa i Energetyki, Przemysłu Ciężkiego, Przemysłu Lekkiego, Przemysłu Rolnego i Spożywczego, Handlu Wewnętrznego, Handlu Zagranicznego, Rolnictwa i Reform Rolnych, Kultury i Sztuki, Zdrowia, Budownictwa oraz Komunikacji, co następuje:
Przepisy ogólne.
§  1.
Do wykonywania orzeczeń o zabezpieczeniu przepadku przedsiębiorstw przemysłowych, handlowych i rzemieślniczych na podstawie dekretu z dnia 22 października 1947 r. (Dz. U. R. P. Nr 65, poz. 390) właściwe są rejonowe urzędy likwidacyjne oznaczone w dalszym ciągu "r. u. l.".
§  2.
Podstawą egzekucji są orzeczenia o zabezpieczeniu przepadku majątku wydane przez Sąd, Komisję Specjalną do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym lub jej delegatury. Odpisy tych orzeczeń stanowią tytuł wykonawczy.

Przy wykonywaniu orzeczeń o zabezpieczeniu przepadku r. u. l. stosują przepisy niniejszego zarządzenia, a ponadto przepisy egzekucyjne dla komórek egzekucyjnych r. u. l.

Wykonywanie orzeczeń o zabezpieczeniu przepadku przedsiębiorstw bez odjęcia ich posiadania dotychczasowemu posiadaczowi.

§  3.
Zabezpieczenie przepadku przedsiębiorstwa następuje:
a)
przez wpis w rejestrze handlowym i innych rejestrach publicznych,
b)
przez wpisanie do księgi wieczystej wzmianki o zabezpieczeniu przepadku nieruchomości należącej do przedsiębiorstwa,
c)
przez zajęcie przedsiębiorstwa bez potrzeby szacunku,
d)
przez zajęcie wierzytelności, lub innego prawa.

Przez zajęcie przedsiębiorstwa bez odjęcia posiadania rozumie się ograniczenie praw właściciela lub posiadacza do czynności zwykłego zarządu pod nadzorem osoby wyznaczonej przez r. u. l.

Przedsiębiorstwo pozostawia się w zarządzie posiadacza z tym jednak, że r. u. l. mianuje nadzorcę, który sprawuje nadzór stosownie do art. 773 kpc. oraz w zakresie swoich czynności stosuje się do poleceń r. u. l. a o spostrzeżonych wykroczeniach posiadacza przedsiębiorstwa natychmiast donosi r. u. l.

Nadzorca kontroluje działalność zarządcy przedsiębiorstwa; w szczególności zgody nadzorcy wymagają podjęcie wierzytelności, dyspozycje kredytami i sumami złożonymi w banku, oraz wszelkie czynności mogące uszczuplić majątek zabezpieczony.

Koszta związane z nadzorem pokrywa się z dochodów przedsiębiorstwa.

Wykonywanie orzeczeń o zabezpieczeniu przepadku przedsiębiorstw przez odjęcie ich posiadania dotychczasowemu posiadaczowi.

§  4.
Orzeczenia wydane przez Sąd, Komisję Specjalną do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym lub jej delegatury o zabezpieczeniu przepadku przedsiębiorstwa przez odebranie przedsiębiorstwa dotychczasowemu posiadaczowi (art. 13 ust. 2 dekretu z dn. 22 października 1947 r. Dz. U. R. P. Nr 66, poz. 390) winny być doręczane w odpisach r. u. l. oraz właściwemu ze względu na rodzaj majątku Ministrowi, który wyznaczy zarządcę.
§  5.
R.
u. l. natychmiast po otrzymaniu odpisu orzeczenia przystąpi oto dokonania zabezpieczenia w sposób wyszczególniony w § 3 ust. 1 przy udziale zarządcy wyznaczonego przez właściwego Ministra, o ile otrzymał już zawiadomienie o jego wyznaczeniu.
§  6.
Na podstawie zawiadomienia o wyznaczeniu zarządcy - egzekutor r. u. l. wprowadzi zarządcę w posiadanie przedsiębiorstwa.

Zarządowi podlega wszystko to, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, jako zorganizowanej całości.

Posiadaczowi przedsiębiorstwa względnie osobom, pod których zarządem przedsiębiorstwo się znajduje, egzekutor r. u. l. doręczy zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z podaniem treści orzeczenia.

Na żądanie zainteresowanych egzekutor powinien okazać tytuł wykonawczy.

Wprowadzenie w posiadanie winno nastąpić w obecności przedstawiciela Milicji Obywatelskiej, przywołanych dwóch świadków, przedstawiciela właściwej terenowej władzy przemysłowej, posiadacza przedsiębiorstwa lub osoby, pod której kierownictwem przedsiębiorstwo się znajduje, oraz w miarę potrzeby biegłego. Obecność zarządcy oraz przedstawiciela władzy przemysłowej jest obowiązkowa.

§  7.
Posiadacz względnie osoby, pod których zarządem przedsiębiorstwo pozostawało, lub pozostaje, obowiązane są dostarczyć wszelkich danych dotyczących majątku oraz wydać wszelkie księgi, rachunki, rejestry, wykazy inwentarza, klucze, towary i inne wartości przedsiębiorstwa.
§  8.
Z przebiegu czynności egzekutor sporządzi protokół w 6-ciu egzemplarzach oraz uczyni w księgach handlowych, inwentarzowych i t. p. po ostatnich zamieszczonych w nich wpisach odpowiednią wzmiankę o wprowadzeniu zarządcy w posiadanie przedsiębiorstwa. Protokół winien zawierać opis przedsiębiorstwa, oświadczenie posiadacza względnie osoby, pod których zarządem przedsiębiorstwo pozostawało lub pozostaje, że protokół niniejszy obejmuje wszystkie składniki majątkowe i zobowiązania przedsiębiorstwa i żadne z tych składników i zobowiązań nie zostały zatajone, oraz oświadczenie zarządcy, że rzeczy w protokóle wymieniane przejął i że obejmuje zarząd przedsiębiorstwa. Protokół winien być podpisany przez wszystkie osoby biorące udział w czynności. O przyczynach braku podpisu którejkolwiek z tych osób należy uczynić wzmiankę w protokóle.
§  9.
Po jednym egzemplarzu protokółu otrzymują:
a)
zarządca,
b)
posiadacz przedsiębiorstwa, względnie osoba, pod zarządem której przedsiębiorstwo pozostawało,
c)
właściwe ministerstwo,
4)
władza orzekająca o zabezpieczeniu.

Pozostałe dwa egzemplarze załącza się do akt sprawy.

§  10.
Z chwilą zajęcia dokonanego w myśl § 5 posiadacz i inne osoby, które zarządzały przedsiębiorstwem, tracą zarząd oraz prawo rozporządzania majątkiem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa.
§  11.
Zarządca jest wyłącznie upoważniony do zarządzania przedsiębiorstwem i do wykonywania wszelkich czynności w ramach prawidłowej gospodarki.

Czynności przekraczające zwykły zarząd mogą być wykonywane tylko za zezwoleniem właściwego Ministra. Dotyczy to w szczególności inwestycji, które przekraczają czynności zachowawcze zwykłego zarządu.

§  12.
Po wprowadzeniu w posiadanie niezależnie od czynności zabezpieczających dokonanych przez r. u. l., zarządca powinien niezwłocznie:
a)
zgłosić wniosek do Sądu Okręgowego o ujawnienie zarządcy w rejestrze handlowym,
b)
powiadomić o ustanowieniu zarządu dłużników przedsiębiorstwa oraz banki, instytucje, w których złożone są pieniądze, lub inny majątek wchodzący w skład przedsiębiorstwa z zaznaczeniem, iż uiszczenie dokonane do rąk dotychczasowego posiadacza, właściciela przedsiębiorstwa, lub osób przez nich upoważnionych nie umarza tego zobowiązania; powiadomienie to może być dokonane również w formie obwieszczenia w Monitorze Polskim.
§  13.
W przypadku ujawnienia majątku nie objętego opisem, zarządca winien spowodować dodatkowy opis majątku przedsiębiorstwa.
§  14.
Zarządca winien dbać o dobro przedsiębiorstwa i jego zachowanie.
§  15.
Zarządca winien prowadzić prawidłową rachunkowość przewidzianą odnośnymi przepisami dla przedsiębiorstw tego rodzaju.
§  16.
Koszty ustanowienia i sprawowania zarządu obciążają majątek objęty w zarząd.

Wysokość wynagrodzenia zarządcy oznaczy właściwy Minister.

W przypadkach, gdy zarządcą jest osoba prawna, wynagrodzenie za sprawowanie zarządu wypłacane będzie osobie prawnej.

§  17.
Nadzór nad czynnościami zarządcy należy do właściwego Ministra.
§  18.
Zarządcy winni władzom nadzorującym przesyłać bilanse i sprawozdania w terminach przez te władze wskazanych, a po ustaniu zarządu - złożyć sprawozdanie z całego okresu jego sprawowania.
§  19.
W przypadku uchylenia orzeczenia o zabezpieczeniu przepadku mienia właściwy Minister odwoła zarządcę, który przy udziale egzekutora r. u. l. wyda właścicielowi protokólarnie cały majątek przedsiębiorstwa.
§  20.
Zarządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1949.A-51.707

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Wykonywanie orzeczeń o zabezpieczeniu przepadku przedsiębiorstw.
Data aktu: 01/07/1949
Data ogłoszenia: 09/08/1949
Data wejścia w życie: 09/08/1949