Przejęcie przedsiębiorstw na własność Państwa.

ORZECZENIE NR 83
MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU
z dnia 21 kwietnia 1949 r.
o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa.

Na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) oraz § 65 ust. 1 pkt. d i § 71 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 62);
orzekam:

Na własność Państwa zostają przejęte z dniem ogłoszenia niniejszego orzeczenia, przedsiębiorstwa 21 firm wymienionych w załączniku.

Przedsiębiorstwa te umieszczone zostały w wykazach przedsiębiorstw ogłoszonych we właściwych Wojewódzkich Dziennikach Urzędowych na podstawie zarządzeń Przewodniczących Wojewódzkich Komisyj do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw i co do przedsiębiorstw tych o przedstawieniu wniosku o wydanie orzeczenia o przejęciu tych przedsiębiorstw na własność Państwa zapadły postanowienia Głównej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw po rozpoznaniu odwołań od postanowień Wojewódzkich Komisyj do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw.

Przedsiębiorstwa firm wymienionych w załączniku ulegają przejęciu na własność Państwa za odszkodowaniem w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem oraz wszelkimi prawami, wolne od obciążeń i zobowiązań, z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone.

Nie mają znaczenia prawnego niedokładności w określaniu nazwy lub przedmiotu przedsiębiorstwa, jeżeli z orzeczenia wynika o jakie przedsiębiorstwo chodzi.

Orzeczenie to jest ostateczne i nie ulega zaskarżeniu do Najwyższego Trybunału Administracyjnego.

ZAŁĄCZNIK 

I.

WOJEWÓDZTWO GDAŃSKIE

Wykaz pierwszy przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Gdańskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 8, poz. 84 z dnia 10 października 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Gdańsku z dnia 17 września 1946 r.
Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
1 429 26.I.1949 r.

I. A. 6/49

"Daimon" Polska Fabryka Ogniw i Baterii - S-ka z o. o. Starogard, ul. Kościuszki 122 produkcja ogniw i bateryj

Wykaz trzeci przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Gdańskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 11, poz. 125 z dnia 31 grudnia 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Gdańsku z dnia 20 grudnia 1946 r.

Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
2 56 23.II.1949 r.

I. A. 114/48

Danziger Metallwarenwerk - A. G. (Walter Schulte) Gdańsk-Oliwa, ul. Grunwaldzka Nr 339 warsztaty samochodowe

II.

WOJEWÓDZTWO KIELECKIE

Wykaz trzeci przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Kieleckim Dzienniku Wojewódzkim Nr 13, poz. 95 z dnia 31 października 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Kielcach z dnia 25 października 1946 r.
Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
3 8 28.II.1949 r.

I. A. 63/49.

Fabryka Garbarska "Spólnota" Sp. z o. o., Radom, ul. Słowackiego 97 wyrób skór

Wykaz czwarty przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Kieleckim Dzienniku Wojewódzkim Nr 16, poz. 105 z dnia 7 grudnia 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Kielcach z dnia 29 listopada 1946 r.

Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
4 39 23.II.1949 r.

I. A. 38/49

Browar i Wytwórnia Wód Gazowych M. Werdygier i M. Szpilberg, Jędrzejów, ul. Strażacka 1 produkcja piwa i wytwórnia wód gazowych

Wykaz szósty przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Kieleckim Dzienniku Wojewódzkim Nr 6, poz. 30 z dnia 31 marca 1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Kielcach z dnia 25 marca 1947 r.

Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
5 23 31.I.1949 r.

II. B. 181/48

Przędzalnia Czesankowa - E. Piernikarski, Częstochowa, ul. Orlicz-Dreszera Nr. 7 produkcja wełny
6 27 31.I.1949 r.

II. B. 160/48

Kamieniołomy "Nowiny Sitkowickie" Sp. z o. o. Sitkówka, poczta Kielce. wydobywanie kamienia i przeróbka na tłuczek

III.

WOJEWÓDZTWO KRAKOWSKIE

Wykaz drugi przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1948 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Krakowskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 19, poz. 91 z dnia 1 października 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Krakowie z dnia 26 września 1946 r.
Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
7 23 11.III.1949 r.

I. A. 79/49

Fabryka Czekolady i Wafli "Helia" Kraków, Kolejowa Nr 12 produkcja czekolady i wafli

Wykaz siódmy przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Krakowskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 27, poz. 161 z dnia 15.XII.1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Krakowie z dnia 11.XII.1946 r.

Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
8 3 31.I.1949 r.

II. B. 149/48

"Zakłady Przemysłowe w Tenczynku" Tenczynek wyrób marmolady

Wykaz piąty przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie ustawy z dnia 3.I.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Krakowskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 24, poz. 122 z dnia 15.XI.1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Krakowie z dnia 9.XI.1946 r.

Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
9 20 31.I.1949 r.

II. B. 152/48

Młyn Parowy. Dobija Kazimierz - Komorowice, pow. Biała przemiał zboża
10 43 14.VI.1947 r.

II. B. 126/47

Zakłady Ceramiczne "Bonarka" Sp. z o. o. - Kraków - Łagiewniki, ul. Krakowska 118 wyrób cegły

IV.

WOJEWÓDZTWO ŁÓDZKIE

Wykaz trzeci przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Łódzkim Dzienniku Wojewódzkim Nr 17, poz. 128 z dnia 1 października 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Łodzi z dnia 25 września 1946 r.
Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
11 92 11.III.1949 r.

I. A. 78/49

Fabryka Dykt i Fornierów, Piotrków Tryb. ul. Bujnowska 28 produkcja dykt i fornierów

V.

WOJEWÓDZTWO POMORSKIE

Wykaz ósmy przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Pomorskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 30, poz. 333 z dnia 23 grudnia 1946 r. na podstawie zarządzania Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Bydgoszczy z dnia 16 grudnia 1946 r.
Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
12 34 16.III.1948 r.

II. B. 79/43

"Dominante" Sp. z o. o. Brusy, ul. Gdańska 30, pow. Chojnice przetwórnia grzybowa, owocowo-warzywna i rybna
13 70 12.II.1948 r.

II. B. 123/47

Pomorskie Zakłady Ceramiczne, Sp. Akc. Grudziądz, ul. Pierackiego 37-59 produkcja dachówki i cegły składniki majątkowe podlegające przejęciu na własność Państwa określi protokół zdawczo-odbiorczy zgodnie z postanowieniem Głównej Komisji z dnia 12.2. 1943 Nr II. B. 123/47.

Wykaz dziewiąty przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Pomorskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 30, poz. 334 z dnia 23 grudnia 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 1946 r.

Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
14 305 12.II.1948 r.

II. B. 892/47

Chełmińska Cegielnia Parowa Nelke i Rost Chełmno, ul. Polna 29. produkcja cegły

VI.

WOJEWÓDZTWO POZNAŃSKIE

Wykaz piąty przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Poznańskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 28, poz. 236 z dnia 8 listopada 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Poznaniu z dnia 28 października 1946 r.
Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
15 2 29.III.1949 r.

I. A. 49/49

"Warta" Poznańska Pralnia Chemiczna i Farbiarnia, Sp. z o. o. Poznań - Starołęka, ul. Starołęcka 34/36 pranie, czyszczenie chemiczne

VII.

WOJEWÓDZTWO RZESZOWSKIE

Wykaz trzeci przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie ustawy z dnia 3 stycznia 1948 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Rzeszowskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 8, poz. 48 z dnia 9 grudnia 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Rzeszowie z dnia 21 listopada 1946 r.
Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
16 49 23.III.1949 r.

I. A. 39/49

Browar Parowy "Wiktoria" Sp. Akc. Ostrów k/Przemyśla produkcja piwa.

VIII.

WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE

Wykaz czwarty przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Śląsko-Dąbrowskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 32, poz. 555 z dnia 25 listopada 1946 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Katowicach z dnia 8 listopada 1946 r.
Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
17 19 11.III.1949 r.

I. A. 76/49

Fabryka Wyrobów Ogniotrwałych "Szamot" Mgr Czesław Górkiewicz, Sp. z o. o., Kraków, Oddział Łazy. produkcja materiałów ogniotrwałych

Wykaz piętnasty przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1948 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17), ogłoszony w Śląsko-Dąbrowskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 9, poz. 99 z dnia 10 marca 1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Katowicach z dnia 12 lutego 1947 r.

Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
18 14 31.I.1949 r.

II. B. 166/48

Jan Rehne i Synowie - Fabryka Łańcuchów, Drutu i Warsztaty Mechaniczne, Będzin, Zagórska 26 produkcja łańcuchów i drutu
19 64 25.II.1949 r.

II. B. 146/48

Wiktor Mehl - Wytwórnia Pończoch, Dobrzyń Wielki, ul. Strzelców Bytomskich, pow. Opole Nr 2 produkcja pończoch i skarpet Ogłoszono powtórnie w wykazie 23 lp. 51 Śl. Dąb. Dz. Woj. Nr 11 z dn. 22.III.1947 r.

Wykaz dziewiętnasty przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Śląsko-Dąbrowskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 10, poz. 108 z dnia 15 marca 1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Katowicach z dnia 22 lutego 1947 r.

Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
20 26 21.III.1949 r.

I. A. 54/49

Fabryka Sukna - Emanuel Tisch wł. F. A. i R. Tisch, Kamienica k/Bielska produkcja sukna

Wykaz trzydziesty trzeci przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) ogłoszony w Śląsko-Dąbrowskim Dzienniku Wojewódzkim Nr 13, poz. 138 z dnia 29 marca 1947 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w Katowicach z dnia 6 lutego 1947 r.

Lp. Lp. wykazu Data i numer postanowienia Głównej Komisji Nazwa i siedziba przedsiębiorstwa Przedmiot działania Uwagi
21 12 21.II.1949 r.

I. A. 45/49

Fabryka Maszyn - W. Szafarczyk, Cieszyn, ul. Stawowa 138 produkcja maszyn

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1949.A-35.511

Rodzaj: Orzeczenie
Tytuł: Przejęcie przedsiębiorstw na własność Państwa.
Data aktu: 21/04/1949
Data ogłoszenia: 08/06/1949