Zwalnianie od powszechnego obowiązku wojskowego obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą, ubiegających się o obce obywatelstwo.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 10 maja 1948 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych w sprawie zwalniania od powszechnego obowiązku wojskowego obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą, ubiegających się o obce obywatelstwo.

Na podstawie § 35 rozporządzenia Ministrów: Spraw Wojskowych, Spraw Wewnętrznych i Opieki Społecznej z dnia 7 lutego 1939 r. (Dz. U. R. P. Nr. 20, poz. 131), wydanego w porozumieniu z Ministrami: Spraw Zagranicznych, Skarbu, Sprawiedliwości, Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Komunikacji w sprawie wykonania ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym, zarządza się, co następuje:
§  1.
Prośby stale zamieszkałych za granicą obywateli polskich podlegających powszechnemu obowiązkowi wojskowemu, a nie pełniących czynnej służby wojskowej, o zwolnienie od powszechnego obowiązku wojskowego z tytułu ubiegania się o uzyskanie obcego obywatelstwa, rozstrzygają kierownicy właściwych urzędów konsularnych R. P.
§  2.
1.
Za obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą należy uważać obywateli polskich zamieszkałych poza granicami Państwa Polskiego i mających tam stałe źródło zarobkowania.
2.
Obywateli polskich przebywających za granicą, którzy wyjechali nielegalnie z kraju, należy uważać pod względem wykonania powszechnego obowiązku wojskowego za obywateli polskich czasowo przebywających za granicą. Podlegają oni w sprawach związanych z wykonywaniem powszechnego obowiązku wojskowego krajowym władzom administracji ogólnej, chyba, że udowodnią, iż po nielegalnym wyjeździe w celach zarobkowych z kraju, przenieśli za granicę swe miejsce zamieszkania i uzyskali tam stałe źródło zarobkowania.
3.
Rozstrzygnięcie, czy obywatel polski ma być uważany za stale zamieszkałego za granicą, należy do kierownika właściwego urzędu konsularnego R. P.
§  3.
1.
Do prośby powinny być dołączone w oryginale lub w uwierzytelnionym odpisie:
a)
wyciąg aktu urodzenia (dokument zastępczy) swój oraz osób, które na podstawie art. 13 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. R. P. Nr 7, poz. 44), mają wraz z proszącym utracić obywatelstwo polskie,
b)
wyciąg aktu małżeństwa, jeżeli proszący pozostaje w związku małżeńskim,
c)
dowód obywatelstwa polskiego,
d)
przyrzeczenie przyjęcia do związku państwa obcego, jeżeli w myśl przepisów państwa, o którego obywatelstwo proszący ubiega się, tego rodzaju dokumenty są wydawane.
2.
Właściwe urzędy konsularne badają, czy do prośby dołączone są potrzebne dokumenty oraz przeprowadzają w razie potrzeby dochodzenia celem ustalenia niewątpliwego stanu rzeczy.
§  4.
1.
O udzielonym zwolnieniu od powszechnego obowiązku wojskowego kierownik urzędu konsularnego zawiadamia zwolnionego przez doręczenie mu poświadczenia według załączonego wzoru (zał. Nr. 1) i odbiera od niego wojskowe dokumenty osobiste (zaświadczenie).
2.
O udzielonym zwolnieniu kierownik urzędu konsularnego zawiadamia ponadto powiatową władzę administracji ogólnej ostatniego miejsca zamieszkania w kraju. Jeżeli zwolniony zamieszkiwał ostatnio w miejscowości, znajdującej się na terytorium odstąpionym ZSRR, kierownik urzędu konsularnego zawiadamia o zwolnieniu Ministerstwo Administracji Publicznej.
§  5.
1.
O odmowie zwolnienia od powszechnego obowiązku wojskowego kierownik urzędu konsularnego zawiadamia proszącego przez doręczenie mu odpisu odmownej decyzji według załączonego wzoru (zał. Nr. 2).
2.
Od decyzji odmownej przysługuje proszącemu odwołanie w terminie 14-dniowym, licząc od dnia doręczenia. Odwołanie powinno być wniesione do Ministra Obrony Narodowej za pośrednictwem urzędu konsularnego, który wydał odmowną decyzję.
3.
Odwołanie rozstrzyga Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej względnie Ministrem Ziem Odzyskanych.
§  6.
Zarządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

POŚWIADCZENIE.

Nazwa i siedziba urzędu konsularnego R. P.

Nr. dziennika.

Obywatel (imię i nazwisko), urodzony (dzień, miesiąc, rok) w (miejscowość, gmina, powiat), ostatnio zamieszkały w kraju, w (miejscowość, gmina, powiat), obecnie stale zamieszkały w (miejscowość, gmina, powiat, kraj), zwolniony został decyzją Nr..... z dnia ......... od powszechnego obowiązku wojskowego na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. R. P. Nr. 25, poz. 220) oraz § 35 rozporządzenia wykonawczego z dnia 7 lutego 1939 r. do powyższej ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 20, poz. 131) - z tytułu ubiegania się o obywatelstwo (nazwa państwa obcego).

Zwolnienie od powszechnego obowiązku wojskowego jest ważne na przeciąg jednego roku, licząc od dnia doręczenia zwolnionemu niniejszego poświadczenia.

(Siedziba urzędu konsularnego), dnia ........ 19 .. r.

Kierownik Urzędu Konsularnego R. P.

(własnoręczny podpis).

(-) Pieczęć okrągła.

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

Decyzja.

Nazwa i siedziba urzędu konsularnego R. P.

Nr. dziennika

Prośbę obywatela (imię i nazwisko), urodzonego (dzień, miesiąc i rok urodzenia) w (miejscowość, gmina, powiat), ostatnio zamieszkałego w kraju w (miejscowość, gmina, powiat), obecnie zamieszkałego w (miejscowość, gmina, powiat, kraj) z dnia ............ o zwolnienie od powszechnego obowiązku wojskowego z tytułu ubiegania się o obywatelstwo (nazwa obcego państwa) załatwiam odmownie na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. R. P. Nr. 25, poz. 220).

Uzasadnienie odmowy: ....................

.........................................

.........................................

.........................................

Od tej decyzji służy odwołanie w terminie 14-dniowym, licząc od dnia doręczenia decyzji proszącemu. Odwołanie należy wnieść do Ministra Obrony Narodowej za pośrednictwem Urzędu Konsularnego R. P. w (siedziba urzędu)

(Siedziba urzędu), dnia ......... 19 .. r.

Kierownik Urzędu Konsularnego R. P.

(własnoręczny podpis).

(-) Pieczęć okrągła

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1948.54.304

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zwalnianie od powszechnego obowiązku wojskowego obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą, ubiegających się o obce obywatelstwo.
Data aktu: 10/05/1948
Data ogłoszenia: 12/06/1948