Przejęcie przedsiębiorstw na własność Państwa.

ORZECZENIE NR 3
MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU
z dnia 18 czerwca 1947 r.
o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa.

Na zasadzie art. 2 ust. 7 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) oraz § 65 ust. 1 pkt. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 62),
orzekam:

Na własność państwa przechodzą przedsiębiorstwa firm wymienionych w załączniku.

Przedsiębiorstwa te umieszczone zostały w trzecim wykazie przedsiębiorstw ogłoszonym w Monitorze Polskim Nr 146 z dnia 28 grudnia 1946 r. poz. 290 na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 25 listopada 1946 r. i co do nich nie zostały zgłoszone prawa lub zarzuty w terminie określonym w §§ 28 i 32 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r.

Przedsiębiorstwa firm wymienionych w załączniku przechodzą na własność Państwa bez odszkodowania w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem oraz wszelkimi prawami, wolne od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone.

Nie mają znaczenia prawnego niedokładności w określeniu nazwy lub przedmiotu przedsiębiorstwa, jeżeli z orzeczenia wynika, o jakie przedsiębiorstwo chodzi.

Orzeczenie to jest ostateczne i nie ulega zaskarżeniu do Najwyższego Trybunału Administracyjnego.

ZAŁĄCZNIK 

L.p. L.p. wykazu Nazwa przedsiębiorstwa (firma) i miejsce położenia (siedziba) Przedmiot działania
1 2 Górnośląska Spółka Akcyjna dla Górnictwa - Katowice Użytkowanie własności górniczej, jako też nieruchomości i innych praw.
2 3 Zakłady Benzyny Syntetycznej N. Schaffgolsch - Zdzieszowice Produkcja benzyny syntetycznej.
3 4 Gas und Elektrizitätswerke - Aktiengesellschaft - Drawsko Rozdział i sprzedaż energii elektrycznej.
4 5 Frankfurter Elektrizitätswerke Gesellschaft mit beschränkter Haftung - Słubice Rozdział energii elektrycznej, eksploatacja linii tramwajowej oraz sprzedaż urządzeń elektrycznych.
5 6 Gas und Elektrizitätswerke Gesellschaft mit beschränkter Haftung - Świnoujście Rozdział energii elektrycznej.
6 7 Zakłady Przemysłowe F. Wiechert junior. Spółka Komandytowa - Starogard Produkcja i rozdział energii elektrycznej.
7 8 Elektrownia Obwodowa "Pomorze" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - Stocki Młyn - Gdańsk Wytwarzanie i rozdział energii elektrycznej.
8 9 Mühle und Elektrizitätswerke Kletiner - Płoty Wytwarzanie i rozdział energii elektrycznej.
9 10 Elektromaschinengesellschaft Buchhotz Hohenkrug. Gesellschaft mit beschränkter Haftung Zweigniederlassung - Szczecin Pobór i rozdział energii elektrycznej.
10 11 Elektromaschinengesellschaft Buchhotz Hohenkrug. Gesellschaft mit beschränkter Haftung Zweigniederlassung - Nörenberg Pobór i rozdział energii elektrycznej.
11 12 Elektromaschinengesellschaft Buchhotz Hohenkrug. Gesellschaft mit beschränkter Haftung Zweigniederlassung - Świnoujście Pobór i rozdział energii elektrycznej.
12 13 "Lignose" Sprengstoffwerke Gesellschaft mit beschränkter Haftung - Berlin. (Przejęciu na własność Państwa ulegają zakłady przedsiębiorstwa, znajdujące się na terenie Państwa Polskiego). Wytwórnia materiałów wybuchowych, prochów i lontów.
13 14 Elektrische Oberlands Zentrale Schojow E. Gesellschaft mit beschränkter Haftung - Ryczewo Wytwarzanie i rozdział energii elektrycznej wysokiego i niskiego napięcia.
14 15 "Torpedowerke - Pritter" - Przytór. (Przejęciu na własność Państwa ulegają zakłady przedsiębiorstwa, znajdujące się na terenie Państwa Polskiego). Produkcja torped i amunicji.
15 17 Towarzystwo Akcyjne Zakładów Górniczo-Hutniczych "Stąporków" - Katowice Wydobywanie węgla i rudy żelaznej oraz prowadzenie przedsiębiorstw górniczych i hutniczych.
16 22 Aktiengesellschaft für Energiewirtschaft - Berlin. (Przejęciu na własność Państwa ulegają zakłady przedsiębiorstwa, znajdujące się na terenie Państwa Polskiego). Wytwórnia i rozdział gazu.
17 25 Energieversorgung Oberschlesien Aktiengesellschaft - Katowice Wytwarzanie i rozdział energii elektrycznej.
18 27 "Benno Cohn et Co" - Tarnowskie Góry Wydobywanie rudy żelaznej, dolomitu i gliny.
19 29 Aktiengesellschaft Sächsische Werke Braunkohlen u. Grosskraftwerke Hirschfelde Sa - Turów Kopalnia węgla brunatnego.
20 31 Gewerkschaftgrube Oscar - Szmogory Wydobywanie węgla.
21 32 Kopalnia "Zielonka" i Brykieciarnia (nazwa niemiecka nieznana) Stadt Görlitz - Zgorzelice Wydobywanie węgla.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1947.92.614

Rodzaj: Orzeczenie
Tytuł: Przejęcie przedsiębiorstw na własność Państwa.
Data aktu: 18/06/1947
Data ogłoszenia: 02/07/1947