Rozporządzenie 2026/859 zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do 2,4-dinitrotoluenu w wyrobach
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2026/859z dnia 20 kwietnia 2026 r.zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do 2,4-dinitrotoluenu w wyrobach(Tekst mający znaczenie dla EOG)
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE 1 , w szczególności jego art. 68 ust. 1,
(1) 2,4-dinitrotoluen ("2,4-DNT"), nr CAS 121-14-2, WE nr 204-450-0, został zaklasyfikowany zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 2 jako substancja rakotwórcza kategorii 1B. Ponadto 2,4-DNT zidentyfikowano jako substancję wzbudzającą szczególnie duże obawy spełniającą warunki określone w art. 57 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 i dodano do załącznika XIV do tego rozporządzenia. W przypadku tej substancji nie jest możliwe ustalenie pochodnego poziomu niepowodującego zmian ("DNEL"), a zatem jest to substancja rakotwórcza o działaniu bezprogowym. Pozycja 28 załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 ogranicza wprowadzanie do obrotu i stosowanie 2,4-DNT w celu powszechnej sprzedaży jako substancji, składnika innej substancji lub w mieszaninie, w przypadku gdy stężenie 2,4-DNT wynosi co najmniej 0,1 % masowo.
(2) 2,4-DNT włączono do załącznika XIV do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 z datą ostateczną 21 sierpnia 2015 r. określoną zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (i) tego rozporządzenia. Nie otrzymano żadnych wniosków o udzielenie zezwolenia na stosowanie 2,4-DNT jako substancji w postaci własnej lub jako składnika mieszaniny lub na włączenie tej substancji do wyrobów, co oznacza, że substancja ta nie jest stosowana w Unii, w tym w produkcji wyrobów.
(3) Wymogi dotyczące zezwoleń określone w rozporządzeniu (WE) nr 1907/2006 nie mają zastosowania do wyrobów importowanych. W związku z tym na rynku unijnym można znaleźć wyroby zawierające 2,4-DNT produkowane poza Unią, a następnie importowane. Takie wyroby stanowią potencjalne źródło narażenia na 2,4-DNT.
(4) Po dacie ostatecznej, o której mowa w art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (i), odnoszącej się do substancji wymienionej w załączniku XIV do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, zgodnie z wymogami art. 69 ust. 2 tego rozporządzenia Europejska Agencja Chemikaliów ("Agencja") ma rozważyć, czy zastosowanie tej substancji w wyrobach stanowi ryzyko dla zdrowia człowieka lub dla środowiska, które nie jest w adekwatny sposób kontrolowane. Jeżeli Agencja uzna, że tak jest, wówczas sporządza dokumentację dotyczącą propozycji ograniczenia zgodną z wymaganiami określonymi w załączniku XV do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 ("dokumentacja zgodna z załącznikiem XV").
(5) Po dokonaniu oceny dostępnych dowodów zgodnie z art. 69 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Agencja uznała, że istnieją zastosowania 2,4-DNT, które mogą prowadzić do ryzyka związanego z obecnością tej substancji w wyrobach, które nie jest odpowiednio kontrolowane. W związku z tym Agencja przygotowała dokumentację zgodną z załącznikiem XV 3 , która została opublikowana 24 czerwca 2021 r.
(6) W dokumentacji zgodnej z załącznikiem XV, która została zmieniona i sfinalizowana w dniu 9 września 2022 r. 4 ("dokumentacja"), określono obecne lub wcześniejsze zastosowania 2,4-DNT w różnych wyrobach, w tym w produktach ogniotrwałych, poduszkach powietrznych do samochodów, napinaczach wstępnych pasów bezpieczeństwa, butelkach z tworzyw sztucznych do pobierania próbek w warunkach przemysłowych, w materiałach pędnych do amunicji do broni strzeleckiej wojskowej i cywilnej oraz jako czynnik żelujący i plastyfikujący w kompozycjach wybuchowych. Agencja otrzymała dwa zgłoszenia substancji zawartych w wyrobach zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 w odniesieniu do 2,4-DNT: (i) jako plastyfikator w butelkach z tworzyw sztucznych do pobierania próbek w warunkach przemysłowych, w przypadku którego podmiot powiadamiający przestał istnieć; oraz (ii) w materiałach pędnych do amunicji do broni strzeleckiej wojskowej.
(7) Z dokumentacji wynika, że w bazie danych zawierającej informacje o substancjach potencjalnie niebezpiecznych w produktach ustanowionej na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE 5 w odniesieniu do 2,4-DNT wskazano, że w Unii istnieją wyroby zawierające tę substancję w pojazdach, wyrobach ceramicznych i urządzeniach elektronicznych. Informacje te potwierdzają, że istnieją inne wyroby, ewentualnie importowane, zawierające tę substancję. Stosowanie 2,4-DNT w napinaczach wstępnych pasów bezpieczeństwa i w amunicji potwierdzono podczas konsultacji dotyczącej dokumentacji zgodnej z załącznikiem XV.
(8) W dokumentacji stwierdzono, że istnieją konsumenckie i profesjonalne zastosowania 2,4 DNT w wyrobach, w przypadku których nie można wykluczyć uwalniania 2,4-DNT i narażenia na nie, a wdrożenie środków zarządzania ryzykiem jest trudne. Na przykład, ponieważ w wyrobach ogniotrwałych można znaleźć ślady 2,4-DNT, nie można wykluczyć narażenia na działanie 2,4-DNT w takich wyrobach. Narażenie może również wynikać z używania cywilnej amunicji do broni strzeleckiej stosowanej w łowiectwie i strzelectwie sportowym, jeżeli materiał pędny do amunicji zawiera 2,4-DNT. Wystrzelenie z broni palnej nie powoduje zużycia całego 2,4-DNT w amunicji i może wystąpić narażenie przez drogi oddechowe i skórę. Dwa inne zastosowania, przy których występuje potencjał narażenia dotyczą systemów bezpieczeństwa pojazdów silnikowych i odnoszą się do (i) napinaczy wstępnych pasów bezpieczeństwa, w przypadku których ładunek wybuchowy powoduje, że generator gazu wytwarza pewną ilość gazu, a tym samym ciśnienie, które następnie działa na połączeniu mechanicznym, aby napiąć pas bezpieczeństwa; oraz (ii) poduszek powietrznych, których uruchomienie uwalnia gaz w podobny sposób jak w napinaczach wstępnych. W przypadku zastosowań 2,4-DNT w systemach bezpieczeństwa pojazdów silnikowych grupy zagrożone narażeniem obejmują, oprócz kierowcy i pasażerów, na przykład mechaników naprawiających samochody lub, w razie wypadku, służby ratownicze. W wyniku takich zastosowań może wystąpić narażenie przez drogi oddechowe i skórę. Ponadto Agencja uznała, że potencjał narażenia na 2,4-DNT jako plastyfikator w wyrobach z tworzyw sztucznych i jako dodatek w dowolnym materiale z tworzyw sztucznych można uznać za wysoki. W oparciu o właściwości fizykochemiczne zakłada się, że 2,4-DNT łatwo się rozprasza w matrycy z tworzywa sztucznego i migruje z powierzchni do medium kontaktowego (woda, ślina lub skóra). W związku z tym nie można wykluczyć narażenia na 2,4-DNT w wyniku używania butelek z tworzyw sztucznych do celów pobierania próbek.
(9) Ponieważ 2,4-DNT jest substancją rakotwórczą o działaniu bezprogowym, dla której nie można ustalić DNEL, w dokumentacji stwierdzono, że obecność 2,4-DNT w wyrobach stanowi ryzyko dla zdrowia ludzkiego dla konsumentów i użytkowników profesjonalnych, które nie jest odpowiednio kontrolowane. Stwierdzono ponadto, że w przypadku wyrobów narażających konsumentów i użytkowników profesjonalnych na działanie 2,4-DNT jedynym sposobem zarządzania ryzykiem jest ograniczenie obecności 2,4-DNT w samych tych wyrobach. W tym celu w dokumentacji proponuje się ograniczenie wprowadzania do obrotu i stosowania 2,4-DNT w wyrobach przeznaczonych do zastosowań konsumenckich i profesjonalnych poza obiektami przemysłowymi, biorąc pod uwagę, że w odniesieniu do tych zastosowań (i) nie można wykluczyć uwalniania 2,4-DNT i narażenia na nie oraz (ii) trudno jest wdrożyć środki zarządzania ryzykiem.
(10) W dokumentacji określono stężenie graniczne 2,4-DNT na poziomie 0,1 % masowo lub wyższym, aby zapobiec celowemu dodawaniu 2,4-DNT do wyrobów w Unii oraz zapewnić, aby importowane wyroby spełniały tę samą normę co wyroby pochodzące z Unii.
(11) Dokumentacja wyłączyła zastosowania mające miejsce w obiektach przemysłowych z zakresu proponowanego ograniczenia, ponieważ Agencja założyła, że w tych miejscach można wdrożyć odpowiednie i skuteczne warunki operacyjne i środki zarządzania ryzykiem, a zagrożenia są dobrze kontrolowane. Ponadto z zakresu proponowanego ograniczenia wyłączono w dokumentacji materiały wybuchowe, ponieważ (i) Agencja przyjęła, że produkty te są dobrze uregulowane innymi przepisami Unii; oraz (ii) wprowadzono odpowiednie środki dotyczące obchodzenia się z materiałami wybuchowymi, które mają ograniczyć wszelkie narażenie pracowników lub środowiska na działanie 2,4-DNT. Amunicja do stosowania, zgodnie z prawem krajowym, przez wojsko, policję i inne siły bezpieczeństwa również została wyłączona z zakresu wniosku, aby uniknąć negatywnego wpływu na zdolności obronne w państwach członkowskich.
(12) W dokumentacji zaproponowano również wyłączenie z zakresu ograniczenia wyrobów, w przypadku których obecność substancji rakotwórczych jest uregulowana przepisami Unii, w szczególności rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2509 6 w sprawie bezpieczeństwa zabawek i uchylającym dyrektywę 2009/48/WE oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 7 w sprawie wyrobów
medycznych. Zaproponowano również wyłączenie wyrobów objętych rozporządzeniem (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady 8 w sprawie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, ponieważ obecność 2,4 DNT jest już uregulowana w przypadku materiałów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
(13) W dokumentacji stwierdzono, że istnieją rozwiązania alternatywne dla 2,4-DNT w odniesieniu do wszystkich zastosowań w niej określonych, a 12-miesięczny okres przejściowy przed rozpoczęciem stosowania ograniczenia byłby wystarczający dla importerów na dostosowanie ich łańcucha dostaw i przejście na wyroby niezawierające 2,4-DNT. Ponieważ nie prowadzi się unijnej produkcji wyrobów zawierających 2,4-DNT, jedynymi podmiotami unijnymi, które musiałyby przejść na rozwiązania alternatywne lub wykorzystać zapasy, są importerzy.
(14) W dniu 2 czerwca 2022 r. Komitet ds. Oceny Ryzyka ("RAC") Agencji przyjął opinię potwierdzającą, że istnieje ryzyko dla zdrowia ludzkiego, które nie jest odpowiednio kontrolowane w odniesieniu do zastosowań 2,4-DNT w wyrobach. RAC stwierdził, że pod względem skuteczności, praktyczności i możliwości monitorowania ograniczenie zaproponowane przez Agencję jest najwłaściwszym ogólnounijnym środkiem przeciwdziałania zidentyfikowanym zagrożeniom dla konsumentów i użytkowników profesjonalnych pracujących poza obiektami przemysłowymi wynikającym z narażenia na działanie 2,4-DNT.
(15) RAC uznał, że zaproponowana przez Agencję definicja "materiałów wybuchowych" nie jest wystarczająca do zdefiniowania materiałów wybuchowych, które należy wyłączyć z zakresu ograniczenia. W szczególności RAC uznał, że należy wyjaśnić, że materiały wybuchowe to materiały zdefiniowane w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/28/UE 9 oraz że wyroby pirotechniczne (które powinny być objęte zakresem ograniczenia) to wyroby zdefiniowane w art. 3 pkt 1-4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/29/UE 10 .
(16) RAC zgadza się z zakresem ograniczenia zaproponowanym przez Agencję.
(17) W dniu 9 września 2022 r. Komitet ds. Analiz Społeczno-Ekonomicznych ("SEAC") Agencji przyjął opinię, w której stwierdził, że proponowane ograniczenie, ze zmianami wprowadzonymi przez RAC i SEAC, jest najbardziej odpowiednim - pod względem kosztów i korzyści społecznoekonomicznych - ogólnounijnym środkiem służącym przeciwdziałaniu zidentyfikowanym zagrożeniom związanym z 2,4-DNT.
(18) SEAC zgodził się z opinią zawartą w dokumentacji, że 12-miesięczne odroczenie stosowania ograniczenia zapewni zainteresowanym stronom wystarczająco dużo czasu na pełne wdrożenie wymogów dotyczących ograniczeń. SEAC zalecił jednak 36-miesięczny okres przejściowy dotyczący obowiązywania ograniczenia stosowania 2,4-DNT w mikrogeneratorach gazu do napinaczy wstępnych pasów bezpieczeństwa i siłowników maski silnika oraz w częściach zamiennych w sektorze motoryzacyjnym, aby zapewnić stopniowe wycofywanie stosowania tej substancji w pojazdach silnikowych, przy jednoczesnym uwzględnieniu bezpieczeństwa użytkowników i zminimalizowaniu wszelkich poważnych skutków gospodarczych.
(19) Przeprowadzono konsultacje z działającym w ramach Agencji forum wymiany informacji o egzekwowaniu przepisów, o którym mowa w art. 76 ust. 1 lit. f) rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 i uwzględniono jego zalecenia.
(20) W dniu 16 grudnia 2022 r. Agencja przedłożyła Komisji opinie RAC i SEAC 11 .
(21) Biorąc pod uwagę dokumentację oraz opinie RAC i SEAC, Komisja stwierdza, że narażenie na 2,4-DNT w wyrobach stwarza niedopuszczalne ryzyko dla zdrowia ogółu społeczeństwa i użytkowników profesjonalnych oraz że należy zająć się tym ryzykiem w całej Unii. Należy zatem wprowadzić ograniczenie dotyczące wprowadzania do obrotu i stosowania 2,4-DNT w wyrobach. Komisja stosuje się do opinii RAC i SEAC w sprawie potrzeby objęcia ograniczeniem użytkowników profesjonalnych działających poza obiektami przemysłowymi w celu przeciwdziałania zidentyfikowanym zagrożeniom oraz sformułowania bardziej precyzyjnej definicji, które materiały wybuchowe należy wyłączyć z zakresu ograniczenia. Biorąc pod uwagę fakt, że 2,4-DNT jest również wykorzystywany w pociskach, głowicach bojowych, sprzęcie do sygnalizacji alarmowej oraz w innych zastosowaniach wojskowych, Komisja uważa, że należy rozszerzyć proponowane przez Agencję wyłączenie dotyczące amunicji do celów wojskowych na wszystkie wyroby do użytku wojskowego 12 .
(22) Aby uniknąć sytuacji niepotrzebnego wycofania od użytkowników i niepotrzebnych odpadów, pojazdy silnikowe zawierające 2,4-DNT, które zostały wprowadzone do obrotu w ciągu dwóch lat od daty rozpoczęcia stosowania przedmiotowego ograniczenia, z powodu odroczenia stosowania ograniczenia do niektórych zastosowań pojazdów silnikowych, mogą być nadal wprowadzane do obrotu i użytkowane do końca ich okresu użytkowania.
(23) Aby uniknąć sytuacji niepotrzebnego wycofania od użytkowników i ułatwić egzekwowanie, ograniczenie nie powinno mieć zastosowania do wyrobów, które zostały wprowadzone do obrotu w Unii przed datą rozpoczęcia stosowania ograniczenia, takich jak wyroby używane.
(24) Zainteresowane strony i państwa członkowskie powinny mieć wystarczająco dużo czasu na zastosowanie się do ograniczenia. Komisja uważa zatem, że stosowanie ograniczenia należy odroczyć o 12 miesięcy, zgodnie z zaleceniem zawartym w dokumentacji, z wyjątkiem przepisów dotyczących mikrogeneratorów gazu do napinaczy wstępnych pasów bezpieczeństwa i siłowników maski silnika oraz części zamiennych w sektorze motoryzacyjnym, które powinny zacząć obowiązywać po 36 miesiącach, zgodnie z opinią SEAC.
(25) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 1907/2006.
(26) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 133 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Sporządzono w Brukseli dnia 20 kwietnia 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.859 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie 2026/859 zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do 2,4-dinitrotoluenu w wyrobach |
| Data aktu: | 2026-04-20 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-21 |
| Data wejścia w życie: | 2026-05-11 |