Decyzja 01/2026 (2026/199) w sprawie przyjęcia przepisów dotyczących stosowania wymogu uzyskania uprzedniej zgody Europejskiego Inspektora Ochrony Danych (EIOD) w przypadkach odwoływania inspektorów ochrony danych
DECYZJA 01/2026 EUROPEJSKIEGO INSPEKTORA OCHRONY DANYCHz dnia 16 stycznia 2026 r.w sprawie przyjęcia przepisów dotyczących stosowania wymogu uzyskania uprzedniej zgody Europejskiego Inspektora Ochrony Danych (EIOD) w przypadkach odwoływania inspektorów ochrony danych [2026/199]
(Dz.U.UE L z dnia 29 stycznia 2026 r.)
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE 1 ("rozporządzenie" lub "rozporządzenie (UE) 2018/1725"), w szczególności jego art. 44 ust. 8 i art. 58 ust. 1 lit. a),
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/794 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), zastępujące i uchylające decyzje Rady 2009/371/WSiSW, 2009/934/WSiSW, 2009/935/WSiSW, 2009/936/WSiSW i 2009/968/WSiSW 2 (rozporządzenie w sprawie Europolu), w szczególności jego art. 41a ust. 8, art. 43 ust. 1 i art. 43 ust. 4 lit. a),
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1727 z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust) oraz zastąpienia i uchylenia decyzji Rady 2002/187/WSiSW 3 (rozporządzenie w sprawie Eurojustu), w szczególności jego art. 36 ust. 4, art. 40 ust. 1 i 4,
uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej 4 ("rozporządzenie w sprawie EPPO"), w szczególności jego art. 48 ust. 1, art. 77 ust. 4, art. 85 ust. 1 i 4,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że niezależny organ ma kontrolować przestrzeganie przepisów o ochronie danych osobowych przetwarzanych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii ("instytucje i organy Unii").
(2) W rozporządzeniu (UE) 2018/1725 ustanowiono Europejskiego Inspektora Ochrony Danych (EIOD), który jest odpowiedzialny za zapewnienie przestrzegania przez instytucje i organy Unii podstawowych praw i wolności osób fizycznych, w szczególności ich prawa do ochrony danych. W tym celu EIOD monitoruje i egzekwuje stosowanie tego rozporządzenia przez takie instytucje i organy Unii.
(3) W rozporządzeniu przewidziano obowiązkowe wyznaczenie inspektora ochrony danych ("IOD") w każdej instytucji, organie i jednostce organizacyjnej Unii. Ten obowiązkowy wymóg jest również przewidziany w rozporządzeniach (UE) 2016/794, (UE) 2018/1727 oraz (UE) 2017/1939.
(4) Biorąc pod uwagę kluczową rolę IOD w doradzaniu administratorowi i monitorowaniu stosowania przepisów regulujących przetwarzanie danych osobowych, niezwykle ważne jest, aby inspektorzy ochrony danych mogli nadal wykonywać swoje zadania w sposób niezależny i skuteczny we wszystkich kontekstach. Ma to także duże znaczenie w odniesieniu do przetwarzania administracyjnych danych osobowych związanych z wewnętrznym funkcjonowaniem instytucji i organów Unii, jak również w odniesieniu do operacyjnych danych osobowych przetwarzanych w ramach wykonywania zadań instytucji i organów Unii podczas prowadzenia działań objętych zakresem części trzeciej tytuł V rozdział 4 lub rozdział 5 TFUE na potrzeby osiągnięcia celów i realizacji zadań określonych w aktach prawnych ustanawiających te organy lub jednostki organizacyjne. Należy zatem chronić i skutecznie wspierać zdolność IOD do udzielania bezstronnych porad, monitorowania przestrzegania przepisów oraz pełnienia funkcji punktu kontaktowego dla osób, których dane dotyczą, oraz dla EIOD.
(5) Niezależność IOD stanowi gwarancję strukturalną niezbędną do zapewnienia zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych oraz umożliwiającą IOD wykonywanie ustawowych obowiązków bez obawy przed represjami. Ochrona niezależności IOD jest warunkiem koniecznym dla skutecznego funkcjonowania ram zarządzania ochroną danych w instytucjach i organach Unii oraz ważnym zabezpieczeniem praw podstawowych osób fizycznych wynikających z art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
(6) W tym celu rozporządzenie stanowi, że wyznaczony inspektor ochrony danych może zostać odwołany ze stanowiska wyłącznie w przypadku, gdy przestanie spełniać warunki konieczne do wykonywania swoich obowiązków, i tylko za uprzednią zgodą EIOD. Ponadto rozporządzenie stanowi, że inspektor ochrony danych nie może zostać odwołany ani ukarany przez administratora ani przez podmiot przetwarzający za wypełnianie swoich zadań. Równoważne wymogi mają zastosowanie do inspektorów ochrony danych Europolu, Eurojustu i EPPO na podstawie ich odpowiednich ram prawnych. Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił również, że nałożony na administratora danych lub podmiot przetwarzający zakaz odwoływania inspektora ochrony danych z jego funkcji lub karania go oznacza, że ten inspektor powinien być chroniony przed wszelkimi decyzjami skutkującymi zakończeniem pełnienia przez niego funkcji lub stawiającymi go w niekorzystnej sytuacji, lub takimi, które stanowiłyby sankcję 5 .
(7) Każde planowane odwołanie IOD powinno zatem podlegać jasnej, przewidywalnej i sprawiedliwej procedurze pozwalającej EIOD na sprawdzenie, czy spełnione są warunki prawne, a w szczególności czy planowane odwołanie opiera się na obiektywnych podstawach, które nie naruszają niezależności IOD lub skutecznego wykonywania przez niego zadań.
(8) W świetle doświadczeń zdobytych przez EIOD w zakresie egzekwowania przepisów dotyczących inspektorów ochrony danych, a w szczególności w celu zapewnienia spójnego stosowania wymogu uzyskania uprzedniej zgody EIOD w przypadku odwołania inspektorów ochrony danych we wszystkich instytucjach i organach Unii oraz w celu zapobieżenia obchodzeniu obowiązkowego wymogu uzyskania uprzedniej zgody EIOD, informacje, które należy przekazać, aby EIOD mógł wykonać swoje zadanie, powinny być z góry określone dla wszystkich instytucji i organów Unii w sposób jasny i przewidywalny.
(9) Ze względu na pewność prawa EIOD powinien również wyjaśnić, w jaki sposób należy zagwarantować prawo do bycia wysłuchanym danemu IOD oraz instytucji lub organowi Unii, a także powinien określić warunki, na jakich EIOD wyrazi zgodę lub odmówi jej udzielenia.
(10) Konieczne jest również wyjaśnienie, w jaki sposób EIOD zapewni szybką interwencję w przypadkach potencjalnego bezpośredniego zagrożenia niezależności danego IOD, na przykład w sytuacjach związanych z możliwym działaniem odwetowym, groźbą odwołania lub innymi okolicznościami wymagającymi natychmiastowego działania EIOD w interesie publicznym i w interesie danego IOD. W takich sytuacjach znaczenie prawidłowego uzyskania zgody, a tym samym zapewnienie odwołania zgodnie z prawem, uzasadnia szybkie wykonanie uprawnień przez EIOD, bez uszczerbku dla wszelkich dostępnych środków ochrony prawnej.
(11) W związku z tym należy określić w jednym akcie prawnym informacje, które instytucje UE powinny przekazywać EIOD w celu oceny wniosków o uprzednią zgodę na odwołanie inspektorów ochrony danych, wraz z zasadami regulującymi składanie i rozpatrywanie takich wniosków, obowiązującymi terminami, wymogami dotyczącymi przejrzystości i publikacji oraz środkami naprawczymi stosowanymi zwykle w przypadku nieprzestrzegania przepisów,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Sporządzono w Brukseli dnia 16 stycznia 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.199 |
| Rodzaj: | decyzja |
| Tytuł: | Decyzja 01/2026 (2026/199) w sprawie przyjęcia przepisów dotyczących stosowania wymogu uzyskania uprzedniej zgody Europejskiego Inspektora Ochrony Danych (EIOD) w przypadkach odwoływania inspektorów ochrony danych |
| Data aktu: | 2026-01-16 |
| Data ogłoszenia: | 2026-01-29 |
| Data wejścia w życie: | 2026-02-18 |
