Zmień język strony
Zmień język strony
Prawo.pl

Rozporządzenie wykonawcze 2026/1100 w sprawie nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorach mleka i wieprzowiny na Słowacji

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2026/1100
z dnia 21 maja 2026 r.
w sprawie nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorach mleka i wieprzowiny na Słowacji

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 1 , w szczególności jego art. 220 ust. 1 akapit pierwszy lit. a),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W okresie od 21 marca 2025 r. do 4 kwietnia 2025 r. Słowacja potwierdziła i zgłosiła sześć ognisk pryszczycy. Dotkniętym gatunkiem było bydło.

(2) Słowacja niezwłocznie i skutecznie wprowadziła wszelkie niezbędne środki w zakresie zdrowia zwierząt i środki weterynaryjne wymagane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 2  i rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2020/687 3 .

(3) Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się pryszczycy, w dniu 21 marca 2025 r. Słowacja wprowadziła środek nadzwyczajny 4  zakazujący wszelkiego przemieszczania na swoim terytorium bydła, owiec, kóz, świń i innych zwierząt parzystokopytnych, w tym zwierząt gospodarskich.

(4) Ponadto Słowacja wprowadziła środki kontroli, monitorowania i zapobiegania oraz ustanowiła obszary zapowietrzone i zagrożone ("obszary objęte ograniczeniami") zgodnie z decyzjami wykonawczymi Komisji (UE) 2025/496 5 , (UE) 2025/613 6 , (UE) 2025/654 7 , (UE) 2025/672 8 , (UE) 2025/696 9 , (UE) 2025/795 10 , (UE) 2025/827 11  i (UE) 2025/1097 12 .

(5) Słowacja poinformowała Komisję, że niezbędne środki w zakresie zdrowia i środki weterynaryjne zastosowane w celu powstrzymania i zwalczenia choroby miały negatywne skutki dla szeregu podmiotów i że podmioty te poniosły straty w dochodach, które nie kwalifikują się do wkładu finansowego Unii na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 13 .

(6) W dniu 26 sierpnia 2025 r. Komisja otrzymała od władz Słowacji formalny wniosek o częściowe sfinansowanie niektórych środków nadzwyczajnych na podstawie art. 220 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do przypadków potwierdzonych między dniem 21 marca 2025 r. a dniem 4 kwietnia 2025 r.

(7) Wdrożenie środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych, o których mowa w motywach 3 i 4, spowodowało utratę wyprodukowanego mleka surowego, którego nie można było dostarczyć ze względu na ograniczenia przemieszczania, oraz dodatkowe koszty wynikające z przedłużonych okresów chowu i tuczu świń, prosiąt i loch.

(8) Zgodnie z art. 220 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 Unia jest zobowiązana do zapewnienia częściowego finansowania nadzwyczajnych środków wspierania rynku odpowiadającego 60 % wydatków poniesionych przez Słowację. Komisja powinna ustalić maksymalne ilości surowego mleka i maksymalną liczbę zwierząt kwalifikujących się do finansowania w odniesieniu do każdego nadzwyczajnego środka wspierania rynku po rozpatrzeniu wniosku dotyczącego ograniczeń związanych z ogniskami choroby przedłożonego przez Słowację.

(9) Aby uniknąć ryzyka nadmiernej rekompensaty, kwoty maksymalne i kwota ryczałtowa częściowego finansowania przez Unię powinny opierać się na badaniach technicznych i ekonomicznych lub dokumentach księgowych oraz powinny być ustalone na odpowiednim poziomie w odniesieniu do poszczególnych zwierząt i za kilogram surowego mleka.

(10) W celu uniknięcia ryzyka podwójnego finansowania straty poniesione przez beneficjentów nie mogą być stratami już zrekompensowanymi w ramach pomocy państwa lub ubezpieczenia, a częściowe finansowanie przez Unię na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno być ograniczone do kwalifikujących się zwierząt i produktów, w odniesieniu do których nie otrzymano wkładu finansowego Unii na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/690.

(11) Zakres i czas obowiązywania nadzwyczajnych środków wspierania rynku przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu należy ograniczyć do tego, co jest absolutnie niezbędne do wsparcia rynku. W szczególności nadzwyczajne środki wspierania rynku powinny mieć zastosowanie wyłącznie do produkcji mleka surowego i wieprzowiny w gospodarstwach położonych na obszarach objętych ograniczeniami i w okresie obowiązywania środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych ustanowionych w przepisach Unii i Słowacji w odniesieniu do odpowiednich ognisk choroby.

(12) W celu zapewnienia elastyczności w przypadku różnicy między liczbą zwierząt kwalifikujących się do rekompensaty a maksymalnymi wartościami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, które oparto na szacunkach, w granicach określonych limitów rekompensata może zostać dostosowana, o ile przestrzegana jest maksymalna kwota wydatków współfinansowanych przez Unię.

(13) Aby zapewnić skuteczność tego środka wyjątkowego, beneficjenci powinni szybko otrzymać nadzwyczajne wsparcie finansowe. Należy zapewnić ponadto terminowe monitorowanie budżetu, a także bieżące śledzenie i efektywne wykorzystanie rezerwy rolnej, co zmaksymalizuje jej dostępność i zwiększy zdolność szybkiego reagowania na pojawiające się kryzysy. W związku z tym należy określić okres kwalifikowalności, w trakcie którego państwa członkowskie będą wypłacać wsparcie beneficjentom. Wszelkie płatności dokonane po określonej dacie końcowej należy uznać za niekwalifikujące się do finansowania unijnego.

(14) Unia powinna zatem finansować wydatki poniesione przez Słowację z tytułu niniejszego środka wyjątkowego wyłącznie w przypadku, gdy wydatki te zostały poniesione przed określoną datą końcową. Wsparcie na rzecz tego środka wyjątkowego należy zatem wypłacić do dnia 31 października 2026 r.

(15) Ponieważ żadne płatności dokonywane po dniu 31 października 2026 r. nie będą w żadnych okolicznościach uznawane za kwalifikowalne, art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/127 14 , który przewiduje proporcjonalne zmniejszenie płatności miesięcznych dokonanych po terminie, nie powinien mieć zastosowania.

(16) Aby zagwarantować kwalifikowalność i prawidłowość płatności, Słowacja powinna przeprowadzić kontrole ex ante.

(17) W celu zapewnienia natychmiastowego wdrożenia przez Słowację środków określonych w niniejszym rozporządzeniu powinno ono wejść w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(18) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Unia zapewnia częściowe finansowanie odpowiadające 60 % wydatków poniesionych przez Słowację w celu wsparcia rynku mleka i wieprzowiny poważnie dotkniętych wystąpieniem ognisk pryszczycy, które zostały wykryte i zgłoszone przez Słowację w okresie od 21 marca 2025 r. do 4 kwietnia 2025 r.

Artykuł 2
1. 
Wydatki poniesione przez Słowację kwalifikują się do częściowego finansowania przez Unię jedynie:
a)
w okresie stosowania środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych, o których mowa w aktach prawnych Unii i Słowacji wymienionych w załączniku; oraz w okresie ustanowionym w art. 1; oraz
b)
w odniesieniu do tych gospodarstw zajmujących się hodowlą bydła i trzody chlewnej, w których zastosowano środki w zakresie zdrowia zwierząt i środki weterynaryjne, i które znajdują się na obszarach, o których mowa w aktach prawnych Unii wymienionych w załączniku ("obszary objęte ograniczeniami"); oraz
c)
jeśli rekompensata została wypłacona beneficjentowi przez Słowację najpóźniej do dnia 31 października 2026 r.; oraz
d)
jeżeli za okres, o którym mowa w lit. a), na zwierzę lub produkt nie przyznano żadnej rekompensaty z tytułu pomocy państwa ani ubezpieczenia i w odniesieniu do którego nie otrzymano wkładu finansowego Unii na mocy rozporządzenia (UE) 2021/690.
2. 
Żaden z wydatków poniesionych przez Słowację po dniu 31 października 2026 r. nie kwalifikuje się do częściowego finansowania przez Unię, niezależnie od części wydatków, jaką stanowi.
Artykuł 3
1. 
Maksymalna kwota częściowego finansowania przez Unię wynosi 2 092 445 EUR, w następującym rozbiciu:
a)
za straty związane z niedostarczonym mlekiem surowym produkowanym w gospodarstwach na obszarach objętych ograniczeniami - maksymalnie 65 888 EUR za maksymalnie 227 915 kg mleka;
b)
za straty związane z przedłużonymi okresami chowu i tuczu świń, spowodowane ograniczeniami przemieszczania na obszarach objętych ograniczeniami, stosuje się stawkę ryczałtową w wysokości 1,31 EUR za dzień za świnię, do maksymalnej liczby 76 673 zwierząt;
2. 
W przypadku gdy ilość surowego mleka lub liczba zwierząt kwalifikująca się do rekompensaty przekracza maksymalną liczbę kilogramów mleka surowego lub maksymalną liczbę zwierząt określoną w ust. 1, wydatki kwalifikujące się do częściowego finansowania przez Unię mogą zostać dostosowane w odniesieniu do danej kategorii i mogą przekroczyć kwoty wynikające z zastosowania wartości maksymalnych do danej kategorii, pod warunkiem że łączna kwota dostosowań wynosi mniej niż 20 % maksymalnej kwoty częściowego finansowania przez Unię, o której mowa w ust. 1.
Artykuł 4
1. 
Słowacja przeprowadza wstępne kontrole administracyjne i kontrole na miejscu zgodnie z art. 59 i 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 15 .

Słowacja w szczególności sprawdza:

a)
kwalifikowalność wnioskodawcy składającego wniosek o przyznanie wsparcia;
b)
w odniesieniu do każdego kwalifikującego się wnioskodawcy: kwalifikowalność, ilość i wartość faktycznie poniesionych strat w produkcji;
c)
czy żaden z kwalifikujących się wnioskodawców nie otrzymał finansowania z innych źródeł w celu zrekompensowania strat, o których mowa w art. 2 niniejszego rozporządzenia.
2. 
W odniesieniu do kwalifikujących się wnioskodawców, w przypadku których kontrole administracyjne są zakończone, można wypłacić rekompensatę, nie czekając na przeprowadzenie wszystkich kontroli, zwłaszcza tych dotyczących wnioskodawców wybranych również do kontroli na miejscu. Wszystkie kontrole na miejscu przeprowadza się nie później niż sześć miesięcy po dokonaniu płatności.
3. 
W przypadkach, w których kwalifikowalność wnioskodawcy nie została potwierdzona, rekompensata zostaje odzyskana i stosuje się sankcje zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/2116.
Artykuł 5

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 21 maja 2026 r.

ZAŁĄCZNIK

Wykaz unijnych aktów prawnych i przepisów słowackich, o których mowa w art. 2 ust. 1, w których wymieniono obszary i okresy objęte ograniczeniami

Części Słowacji i okresy ustanowione zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/429, rozporządzeniem delegowanym (UE) 2020/687 i słowackimi przepisami, i zdefiniowane w:

decyzji wykonawczej (UE) 2025/496,

decyzji wykonawczej (UE) 2025/613,

decyzji wykonawczej (UE) 2025/654,

decyzji wykonawczej (UE) 2025/672,

decyzji wykonawczej (UE) 2025/696,

decyzji wykonawczej (UE) 2025/795,

decyzji wykonawczej (UE) 2025/827,

decyzji wykonawczej (UE) 2025/1097,

słowackim środku nadzwyczajnym: MNO-2550/2025.

1 Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1308/oj.
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt ("Prawo o zdrowiu zwierząt") (Dz.U. L 84 z 31.3.2016, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/429/oj).
3 Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania (Dz.U. L 174 z 3.6.2020, s. 64, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2020/687/oj).
4 Środek nadzwyczajny z dnia 21 marca 2025 r., MNO-2550/2025.
5 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/496 z dnia 11 marca 2025 r. dotycząca niektórych tymczasowych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do pryszczycy na Węgrzech (Dz.U. L, 2025/496, 12.3.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2025/496/oj).
6 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/613 z dnia 24 marca 2025 r. dotycząca niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do pryszczycy na Węgrzech oraz uchylająca decyzję wykonawczą (UE) 2025/496 (Dz.U. L, 2025/613, 25.3.2025, ELI: http://data. europa.eu/eli/dec_impl/2025/613/oj).
7 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/654 z dnia 26 marca 2025 r. dotycząca niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do pryszczycy na Węgrzech i Słowacji oraz zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) 2025/613 (Dz.U. L, 2025/654, 31.3.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2025/654/oj).
8 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/672 z dnia 31 marca 2025 r. dotycząca niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do ognisk pryszczycy na Węgrzech i Słowacji oraz uchylająca decyzję wykonawczą (UE) 2025/613 (Dz.U. L, 2025/672, 2.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2025/672/oj).
9 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/696 z dnia 3 kwietnia 2025 r. zmieniająca załącznik do decyzji wykonawczej (UE) 2025/672 dotyczącej niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do ognisk pryszczycy na Węgrzech i Słowacji (Dz.U. L, 2025/696, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2025/696/oj).
10 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/795 z dnia 14 kwietnia 2025 r. zmieniająca załącznik do decyzji wykonawczej (UE) 2025/672 dotyczącej niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do ognisk pryszczycy na Węgrzech i Słowacji (Dz.U. L, 2025/795, 15.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2025/795/oj).
11 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/827 z dnia 25 kwietnia 2025 r. zmieniająca załącznik do decyzji wykonawczej (UE) 2025/672 dotyczącej niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do ognisk pryszczycy na Węgrzech i Słowacji (Dz.U. L, 2025/827, 28.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2025/827/oj).
12 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/1097 z dnia 23 maja 2025 r. zmieniająca załącznik do decyzji wykonawczej (UE) 2025/672 dotyczącej niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do ognisk pryszczycy na Węgrzech i Słowacji (Dz.U. L, 2025/1097, 27.5.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2025/1097/oj).
13 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program na rzecz rynku wewnętrznego, konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt, żywności i paszy, oraz statystyk europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 99/2013, (UE) nr 1287/2013, (UE) nr 254/2014, (UE) nr 652/2014 (Dz.U. L 153 z 3.5.2021, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/ 690/oj).
14 Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/127 z dnia 7 grudnia 2021 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 o przepisy dotyczące agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz.U. L 20 z 31.1.2022, s. 95, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2022/127/oj) c) za straty związane z przedłużonymi okresami chowu prosiąt, spowodowane ograniczeniami przemieszczania na obszarach objętych ograniczeniami, stosuje się stawkę ryczałtową w wysokości 0,80 EUR za dzień za prosię, do maksymalnej liczby 79 198 zwierząt; d) za straty związane z przedłużonymi okresami chowu loch, spowodowane ograniczeniami przemieszczania na obszarach objętych ograniczeniami: 3,36 EUR za lochę dziennie do maksymalnie 1 025 zwierząt w okresie od dnia 21 marca 2025 r. do dnia 30 marca 2025 r. oraz 4,18 EUR za lochę dziennie do maksymalnie 1 593 zwierząt w okresie od dnia 31 marca 2025 r. do dnia 20 maja 2025 r.
15 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 187, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2116/oj).
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2026.1100

Rodzaj:rozporządzenie
Tytuł:Rozporządzenie wykonawcze 2026/1100 w sprawie nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorach mleka i wieprzowiny na Słowacji
Data aktu:2026-05-21
Data ogłoszenia:2026-05-22
Data wejścia w życie:2026-05-25