Dyrektywa 2026/1024 w sprawie zmiany dyrektywy (UE) 2015/2302 w celu zwiększenia skuteczności ochrony podróżnych oraz uproszczenia i doprecyzowania niektórych aspektów tej dyrektywy
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2026/1024z dnia 29 kwietnia 2026 r.w sprawie zmiany dyrektywy (UE) 2015/2302 w celu zwiększenia skuteczności ochrony podróżnych oraz uproszczenia i doprecyzowania niektórych aspektów tej dyrektywy(Tekst mający znaczenie dla EOG)
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 1 ,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 2 ,
(1) Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 3 zmodernizowano ramy prawne dotyczące imprez turystycznych, aby dostosować je do zmian na rynku i rozwoju technologii. Celem tej dyrektywy było uwzględnienie nowych sposobów rezerwacji usług turystycznych, w tym połączeń usług turystycznych dostosowanych do indywidualnych potrzeb klienta, które nie były objęte dyrektywą Rady 90/314/EWG 4 lub znajdujących się dotychczas w tzw. szarej strefie prawnej, przy jednoczesnym wzmocnieniu pod różnymi względami praw podróżnych. Dyrektywa (UE) 2015/2302 miała również zapewnić uczciwszą konkurencję między różnymi rodzajami przedsiębiorstw turystycznych działających na rynku imprez turystycznych.
(2) Aby osiągnąć te cele, dyrektywą (UE) 2015/2302 rozszerzono definicję terminu "impreza turystyczna" w stosunku do definicji w dyrektywie 90/314/EWG. W dyrektywie (UE) 2015/2302 doprecyzowano także istniejące prawa podróżnych oraz wprowadzono nowe, w tym prawo podróżnego do rozwiązania pod pewnymi warunkami umowy o udział w imprezie turystycznej w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, bez ponoszenia opłaty z tego tytułu. Ponadto dyrektywą (UE) 2015/2302 wprowadzono pojęcie "powiązanych usług turystycznych".
(3) Chociaż dyrektywa (UE) 2015/2302 ogólnie spełniła swoje zadanie, od czasu rozpoczęcia jej stosowania w dniu 1 lipca 2018 r. pojawiły się nowe wyzwania. W szczególności pandemia COVID-19 i związane z nią środki rządowe wywarły znaczący wpływ zarówno na branżę turystyczną, jak i na podróżnych, oraz pokazały, że należy doprecyzować niektóre przepisy tej dyrektywy, w tym przepisy dotyczące informacji, które mają być przekazywane podróżnym.
(4) W związku z tym konieczne jest wyeliminowanie luk z obecnych przepisów oraz doprecyzowanie i uproszczenie niektórych pojęć i zasad, a tym samym zwiększenie skuteczności dyrektywy (UE) 2015/2302 z korzyścią dla podróżnych i przedsiębiorstw turystycznych, w tym wielu mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw.
(5) Ogólnie rzecz biorąc, zaktualizowana definicja "imprezy turystycznej" zawarta w dyrektywie (UE) 2015/2302 uznawana jest za skuteczną. Natomiast przepisy dotyczące "powiązanych usług turystycznych", również wprowadzone tą dyrektywą, znacznie skomplikowały ramy prawne, w tym w odniesieniu do informacji, które mają być przekazywane podróżnym. Wynikiem tego dodatkowego skomplikowania jest brak pewności prawa przy rozróżnianiu imprez turystycznych od powiązanych usług turystycznych, a także powiązanych usług turystycznych od odrębnych usług turystycznych. Brak jest dowodów na jakiekolwiek wymierne korzyści dla podróżnych wynikające z tych przepisów dotyczących powiązanych usług turystycznych. W związku z tym należy uprościć dyrektywę (UE) 2015/2302 poprzez uchylenie przepisów dotyczących powiązanych usług turystycznych, uchylenie załącznika II do tej dyrektywy zawierającego pięć formularzy informacyjnych dotyczących powiązanych usług turystycznych, a także przez wprowadzenie pewnych korekt w definicji "imprezy turystycznej".
(6) Należy utrzymać leżącą u podstaw definicji "imprezy turystycznej" zasadę istnienia bliskiego związku między różnymi usługami turystycznymi zarezerwowanymi na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji.
(7) Podróżni powinni otrzymywać jasne informacje na temat tego, czy dane połączenie usług turystycznych stanowi imprezę turystyczną, ponieważ w niektórych sytuacjach dokonywania rezerwacji może to nie być dla nich jasne. Aby zwiększyć pewność prawa, w sytuacjach dokonywania rezerwacji, w których kryteria imprezy turystycznej nie są spełnione, ale przedsiębiorcy zapraszają podróżnych do dokonania zakupu dodatkowych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji, konieczne jest zatem nałożenie na przedsiębiorców obowiązku poinformowania podróżnych, że dane usługi turystycznych nie będą stanowić imprezy turystycznej i że podróżni nie będą objęci ochroną na podstawie dyrektywy (UE) 2015/2302. Obowiązek ten powinien mieć zastosowanie w przypadku, gdy podróżny otrzymuje zaproszenie do dokonania zakupu dodatkowych rodzajów usługi turystycznej przed nabyciem pierwszego rodzaju usługi turystycznej, ale także w przypadku gdy otrzymuje takie zaproszenie po zarezerwowaniu pierwszego rodzaju usługi turystycznej. W przypadkach gdy zaproszenie do dokonania zakupu dodatkowych rodzajów usługi turystycznej ma miejsce przed dokonaniem przez podróżnego pierwszej rezerwacji, a następnie podróżny w ciągu 24 godzin rezerwuje dane usługi turystyczne w tym samym punkcie sprzedaży, istnieje ścisły związek między tymi rezerwacjami, nawet jeżeli nie są spełnione wszystkie kryteria imprezy turystycznej, takie jak przedstawienie ceny obejmującej wszystkie usługi lub ceny całkowitej lub wybór usług turystycznych, zanim podróżny zgodzi się dokonać zapłaty. W związku z tym, jeżeli w takich przypadkach w momencie składania zaproszenia przedsiębiorca nie poinformuje wyraźnie podróżnego, że połączenie usług turystycznych nie będzie stanowiło imprezy turystycznej, połączenie to należy uznać za imprezę turystyczną objętą ochroną na podstawie dyrektywy (UE) 2015/2302, a przedsiębiorcę należy uznać za organizatora tej imprezy turystycznej.
(8) W sytuacjach dokonywania rezerwacji, w których przedsiębiorca zaprasza podróżnego do dokonania zakupu dodatkowych usług turystycznych, "zaproszenie" należy rozumieć jako każdą sytuację, w której przedsiębiorca zachęca lub skłania podróżnego do zarezerwowania dodatkowego rodzaju usługi turystycznej na potrzeby planowanej podróży lub wakacji. Może to obejmować na przykład wiadomość e-mail zawierającą link do systemu rezerwacji, okienko wyświetlające się podczas procesu rezerwacji lub rozmowę telefoniczną. W takich przypadkach przedsiębiorca zazwyczaj przedstawia podróżnemu wybór ofert na podstawie zainteresowania podróżnego określonym docelowym miejscem podróży i okresem podróży. W przypadku gdy takie oferty są składane w formie zaproszenia do dokonania zakupu, zdefiniowanego w dyrektywie 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 5 , a mianowicie w formie komunikatu handlowego, który określa cechy produktu lub usługi i ich cenę, należy to uznać za wyraźną przesłankę zaproszenia. Takie zaproszenia do dokonania zakupu obejmują przypadki, w których przedsiębiorca zwraca się do podróżnego o potwierdzenie zainteresowania dodatkowymi rodzajami usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji w celu złożenia ofert na te usługi turystyczne w formie zaproszenia do dokonania zakupu zdefiniowanego w dyrektywie 2005/29/WE, jednocześnie z potwierdzeniem pierwszej rezerwacji lub po jej potwierdzeniu. Z drugiej strony, sama tylko dostępność systemów rezerwacji innych usług turystycznych na stronie internetowej przedsiębiorcy lub w jego aplikacji, lub w lokalu przedsiębiorstwa, ogólne odniesienie do takich systemów rezerwacji, lub reklama usług turystycznych wywołana przez metadane wcześniejszych wyszukiwań usług turystycznych nie powinny być uznawane za wystarczające do uznania ich za zaproszenie do dokonania zakupu dodatkowych usług turystycznych.
(9) Zbyt wąska okazała się jedna z definicji "imprezy turystycznej", a mianowicie ta, o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. b) ppkt (v) dyrektywy (UE) 2015/2302, która wymaga przekazania imienia i nazwiska podróżnego, szczegółów płatności oraz adresu poczty elektronicznej podróżnego przez jednego przedsiębiorcę innemu przedsiębiorcy. Należy zatem uznać rezerwacje różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji za imprezę turystyczną w przypadku, gdy przedsiębiorca będący stroną pierwszej umowy przekazuje dane osobowe podróżnego, które umożliwiają identyfikację podróżnego jako strony umowy, innemu przedsiębiorcy lub innym przedsiębiorcom będącym stroną drugiej lub kolejnej umowy oraz w przypadku, gdy umowa lub umowy z tym innym przedsiębiorcą lub innymi przedsiębiorcami są zawierane najpóźniej 24 godziny po potwierdzeniu rezerwacji pierwszej usługi turystycznej. Takie dane powinny umożliwić zainteresowanym przedsiębiorcom ustalenie, że stroną odpowiednich umów jest ten sam podróżny, i mogą obejmować na przykład imię i nazwisko podróżnego, dane płatnicze, adres poczty elektronicznej, numer telefonu lub konto w mediach społecznościowych. Dane, które nie umożliwiają zainteresowanym przedsiębiorcom ustalenia, że stroną odpowiednich umów jest ten sam podróżny, takie jak adres IP identyfikujący urządzenie, nie powinny być uznawane za wystarczające. Odniesienie do przekazywania danych osobowych podróżnego ma na celu zapewnienie adekwatności definicji w przyszłości. Takie przekazywanie wskazuje na istnienie ścisłego związku między odpowiednimi umowami, a tym samym na utworzenie imprezy turystycznej.
(10) W odniesieniu do imprez turystycznych, w ramach których, na przykład, łączy się zakwaterowanie z "innymi usługami świadczonymi turystom", ale które nie obejmują jakiegokolwiek przewozu pasażerów, ogólne kryterium "znacznej części" wartości połączenia, mające zastosowanie do usług świadczonych turystom, należy zastąpić bardziej szczegółowym kryterium "co najmniej 25 %" wartości połączenia, aby zwiększyć pewność prawa. Należy również przypomnieć, że innych usług świadczonych turystom, które są nieodłączną częścią usług turystycznych, takich jak inne usługi świadczone turystom związane z zakwaterowaniem, nie uznaje się za usługi turystyczne jako takie. W związku z tym ich uwzględnienie nie może prowadzić do utworzenia imprezy turystycznej, nawet jeżeli ich wartość stanowi co najmniej 25 % ceny całkowitej. Motywy dyrektywy (UE) 2015/2302 zawierają przykłady usług, które można uznać za nieodłączną część usług turystycznych, takie jak dostęp do niektórych urządzeń na miejscu w hotelach lub innych rodzajach zakwaterowania. Ponadto należy przypomnieć, że inne usługi świadczone turystom, wybierane i nabywane dopiero po rozpoczęciu realizacji usługi turystycznej, takie jak zakwaterowanie, nie będą skutkować utworzeniem imprezy turystycznej, nawet jeżeli ich wartość stanowi co najmniej 25 % ceny całkowitej.
(11) Jak zaobserwowano w szczególności podczas pandemii COVID-19, brak przepisów dotyczących zwrotów na rzecz organizatorów imprez turystycznych za usługi turystyczne odwołane lub niewykonane przez usługodawców w przypadku transakcji między przedsiębiorstwami, brak przepisów dotyczących bonów oraz niepewność co do tego, czy roszczenia o zwrot i bony za odwołane imprezy turystyczne są objęte ochroną na wypadek niewypłacalności, mogą utrudniać dokonywanie zwrotów podróżnym, zwłaszcza gdy nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności powodują odwołanie wielu imprez turystycznych i wpływają na wiele docelowych miejsc podróży. W związku z tym ważne jest zapewnienie, aby skuteczna ochrona wpłat dokonywanych przez podróżnych obowiązywała w każdej sytuacji, w tym w czasach kryzysu. Ponadto należy zapewnić, aby krajowe systemy ochrony na wypadek niewypłacalności były odporne oraz zapewniały bardziej jednolitą ochronę.
(12) Chociaż dyrektywa (UE) 2015/2302 nakłada na organizatorów obowiązek informowania podróżnych o ustaleniach dotyczących wpłat, w tym o wszelkich wymaganych zaliczkach, nie wprowadza jakichkolwiek przepisów ograniczających kwotę takich zaliczek lub ustalających harmonogram wpłat pozostałej kwoty. Państwa członkowskie mogą regulować takie kwestie, pod warunkiem że takie przepisy będą zgodne z prawem Unii.
(13) W przypadku odwołania lub niewykonania usługi turystycznej ujętej w imprezie turystycznej, na poczet której odpowiedniemu usługodawcy wypłacono zaliczkę, organizatorzy powinni mieć prawo otrzymania od dostawcy usług turystycznych zwrotu dokonanych na jego rzecz wpłat w terminie siedmiu dni. Celem tego prawa do zwrotu jest umożliwienie organizatorom wywiązania się z obowiązku zwrotu kosztów podróżnym w ciągu 14 dni w przypadkach, gdy umowa o udział w imprezie turystycznej jako całość jest również rozwiązana. W przypadku gdy dostawca usług turystycznych odwołał usługę ujętą w imprezie turystycznej lub takiej usługi nie wyświadczył, ale umowa o udział w imprezie turystycznej nadal obowiązuje, prawo do zwrotu w ciągu siedmiu dni służy do umożliwienia organizatorom dokonania alternatywnych ustaleń.
(14) W niektórych sytuacjach dobrowolne bony mogą stanowić użyteczną alternatywę dla zwrotu kosztów. Bony mogą zapewnić organizatorom większą elastyczność, zwłaszcza wówczas, gdy mają oni obowiązek dokonania wielu zwrotów w krótkim czasie. Bony mogą również - pod warunkiem istnienia szczególnych gwarancji prawnych - być akceptowalnym rozwiązaniem dla tych podróżnych, którzy nie potrzebują natychmiastowego zwrotu kosztów. W związku z tym należy ustanowić jasne zasady dotyczące takich gwarancji. Gwarancje te powinny obejmować obowiązkowe informacje o dobrowolnym charakterze i cechach bonu, w tym jasną informację, że prawo podróżnego do zwrotu kosztów zostanie zawieszone tylko wtedy, gdy podróżny w wyraźny sposób zgodzi się na przyjęcie bonu. Wymóg wyraźnej zgody podróżnego na przyjęcie bonu oznacza, że przyjęcie bonu nie może być dorozumiane, lecz podróżny musi wyraźnie wyrazić na nie zgodę. Taka zgoda powinna być wyrażona na trwałym nośniku. Bony powinny być wydawane na trwałym nośniku oraz powinny zawierać informacje o cechach bonu i prawach podróżnego. Informacje te powinny uwzględniać kwotę, którą podróżny jest uprawniony otrzymać w ramach zwrotu kosztów ("prawo podróżnego do zwrotu kosztów"), oraz wartość bonu. Organizatorzy powinni móc zwiększać atrakcyjność bonów, na przykład zwiększając ich wartość w stosunku do kwoty wynikającej z prawa podróżnego do zwrotu kosztów. W takim przypadku ochrona na wypadek niewypłacalności powinna być ograniczona do kwoty wynikającej z prawa podróżnego do zwrotu kosztów.
(15) Ze względu na pewność prawa należy ustanowić przepisy dotyczące okresu ważności bonów i jego ewentualnego przedłużenia. Należy również ustalić, że na okres ważności bonu zawiesza się przysługujące podróżnemu prawo do zwrotu kosztów, oraz określić przypadki, w których takie zawieszenie wygasa, a podróżny odzyskuje to prawo do zwrotu kosztów. Ponieważ bony mają określoną wartość pieniężną, należy ustalić, że mogą być użyte do nabycia wszelkich usług turystycznych oferowanych przez organizatora, mogą być zrealizowane w częściach i mogą być tylko jednokrotnie przeniesione, przy czym organizatorzy nie mogą pobierać opłaty za przeniesienie. Aby przeniesienie było ważne, podróżny przenoszący bon powinien poinformować organizatora o tożsamości osoby przejmującej, tak aby osoba przejmująca mogła wykorzystać bon lub otrzymać zwrot kosztów. Należy umożliwić potwierdzenie przeniesienia w formie oznaczenia bonu, na przykład w formie fizycznej lub elektronicznej, w celu wyraźnego wskazania, że dokonano przeniesienia.
(16) Państwa członkowskie mogą stosować mechanizmy zapewniające podróżnym zgodny z prawem zwrot kosztów w sytuacji, gdy imprezę turystyczną odwołano z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności lub gdy organizator nie jest w stanie wywiązać się ze swoich obowiązków w zakresie zwrotu kosztów. Aby zwiększyć przejrzystość, państwa członkowskie, które wprowadzają lub utrzymują w mocy takie mechanizmy, powinny mieć obowiązek poinformowania o nich Komisji oraz centralnych punktów kontaktowych pozostałych państw członkowskich. Mechanizmy te finansuje się zwykle wyłącznie z wkładów organizatorów. Państwa członkowskie mogą je współfinansować jedynie w wyjątkowych i należycie uzasadnionych okolicznościach, a wprowadzenie tych mechanizmów pozostaje bez uszczerbku dla unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa.
(17) Należy wyjaśnić, że rozwiązanie umowy o udział w imprezie turystycznej jest możliwe w przypadku, gdy istnieją uzasadnione podstawy, by oczekiwać, że nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności znacząco wpłyną na jej realizację. Ocena, czy nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności będą miały znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej, powinna opierać się na przewidywaniu - w momencie rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej - prawdopodobieństwa, że nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności znacząco wpłyną na realizację imprezy turystycznej, co wymaga przeprowadzenia indywidualnej oceny. W przypadku rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej przez podróżnego taką ocenę należy przeprowadzić z perspektywy przeciętnego podróżnego, który jest dostatecznie dobrze poinformowany oraz dostatecznie uważny i ostrożny, na podstawie informacji dostępnych w dniu rozwiązania danej umowy o udział w imprezie turystycznej. Należy wziąć pod uwagę skutki nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu rozpoczęcia podróży lub występujących w miejscu docelowym lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie, lub mających wpływ na podróż do lub z miejsca docelowego, w tym w różnych miejscach związanych z rozpoczęciem danej podróży i powrotem z niej, w przypadku gdy skutki te mają znaczący wpływ na świadczenie usług turystycznych objętych daną umową o udział w imprezie turystycznej. Miejsce rozpoczęcia podróży należy rozumieć jako miejsce, w którym zaczyna się realizacja usług turystycznych na podstawie umowy o udział w imprezie turystycznej. Okoliczności mające wpływ wyłącznie na podróż do miejsca docelowego lub podróż powrotną, w tym transport pasażera do uzgodnionego miejsca rozpoczęcia podróży, nie powinny być brane pod uwagę, jeżeli podróż ta nie jest częścią umowy o udział w imprezie turystycznej. Okoliczności znane już podróżnemu lub które może on przewidzieć, w chwili zawierania umowy o udział w imprezie turystycznej, i które od tego czasu nie uległy znaczącemu pogorszeniu, nie mogą stanowić podstawy do skorzystania z prawa do rozwiązania tej umowy bez ponoszenia opłaty za jej rozwiązanie.
(18) Nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności obejmują obiektywne sytuacje, na przykład działania wojenne, inne poważne problemy związane z bezpieczeństwem, takie jak terroryzm, znaczące zagrożenia dla zdrowia ludzi, takie jak wybuch epidemii poważnej choroby w docelowym miejscu podróży lub katastrofy naturalne, takie jak powodzie lub trzęsienia ziemi, lub warunki pogodowe, które uniemożliwiają bezpieczną podróż do miejsca docelowego uzgodnionego w umowie o udział w imprezie turystycznej. Nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności nie powinny jedynie obejmować okoliczności, które w obiektywny sposób uniemożliwiają realizację imprezy turystycznej, ale również okoliczności, które - nie uniemożliwiając takiej realizacji - oznaczają, że impreza turystyczna nie może zostać zrealizowana bez narażania danych podróżnych na zagrożenia dla ich zdrowia i bezpieczeństwa. W tym kontekście niektóre rodzaje zagrożeń mogą szczególnie poważnie wpływać na niektóre grupy podróżnych ze względu na ich podatność na zagrożenia.
(19) Oficjalne komunikaty lub zalecenia wydane przez właściwe organy państwa członkowskiego odradzające podróżnym podróżowanie do określonego obszaru mogą mieć - ze względu na swój charakter - istotną wartość dowodową dla potwierdzenia występowania w państwach, których te komunikaty lub zalecenia dotyczą, nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności oraz zaistnienia ich skutków dla realizacji danej imprezy turystycznej. Takie komunikaty lub zalecenia, lub fakt, że podróżni będą podlegać poważnym ograniczeniom w docelowym miejscu podróży lub w państwie członkowskim zamieszkania lub wyjazdu po powrocie z podróży lub wakacji, takim jak wymogi dotyczące długoterminowej kwarantanny, mogą zatem, wraz z innymi czynnikami, stanowić ważne elementy, które należy uwzględnić przy ocenie zasadności rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności. Istotność konkretnych oficjalnych komunikatów lub zaleceń dla rozwiązania danej umowy o udział w imprezie turystycznej należy oceniać indywidualnie dla każdego przypadku, biorąc między innymi pod uwagę charakter danych okoliczności oraz okres między rozwiązaniem umowy o udział w imprezie turystycznej a planowanym rozpoczęciem imprezy turystycznej, a w związku z tym prawdopodobieństwo znaczącej zmiany tych okoliczności. Istnienie takich komunikatów lub zaleceń nie powinno być jednak warunkiem stwierdzenia istnienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności lub wpływu takich okoliczności na realizację imprezy turystycznej.
(20) Należy ponadto wyjaśnić, że 14-dniowy termin na dokonanie zwrotu, który zaczyna biec w chwili rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej, stosuje się niezależnie od tego, czy podróżny wyraźnie zwraca się o zwrot kosztów.
(21) Aby zapewnić skuteczną i jednolitą ochronę podróżnych oraz równe warunki działania dla organizatorów należy przewidzieć, aby ochrona na wypadek niewypłacalności organizatora obejmowała wszystkie wpłaty dokonywane przez podróżnych lub w ich imieniu w przypadku niewypłacalności organizatora, w tym gdy podróżny był uprawniony do otrzymania zwrotu kosztów lub otrzymał od organizatora bon, jeszcze zanim organizator ten stał się niewypłacalny.
(22) Państwa członkowskie, zgodnie z parametrami określonymi w dyrektywie (UE) 2015/2302, powinny określić swoje systemy ochrony na wypadek niewypłacalności mające zastosowanie na ich terytorium, w tym powiązane procedury i metody przekazywania informacji o ochronie na wypadek niewypłacalności za pośrednictwem najskuteczniejszych dostępnych kanałów komunikacji. Ważne jest, aby istniał obowiązek przekazywania podróżnym wszystkich niezbędnych informacji z chwilą zaistnienia niewypłacalności. W związku z tym państwa członkowskie powinny wyznaczyć odpowiedni podmiot lub odpowiednie podmioty odpowiedzialne za przekazywanie niezbędnych informacji.
(23) Aby w każdej sytuacji zapewnić podróżnym skuteczność ochrony na wypadek niewypłacalności, należy wprowadzić wymóg, zgodnie z którym zabezpieczenie musi być wystarczające, aby zwrócić podróżnym poniesione koszty i, w stosownych przypadkach, koszty powrotu do kraju. Takie zabezpieczenie powinno uwzględniać sytuacje, gdy organizator staje się niewypłacalny w okresie, w którym posiada najwyższe kwoty wpłat. Należy wziąć pod uwagę wszelkie zwiększenia tych kwot wynikające ze wzrostu wielkości sprzedaży imprez turystycznych w danym okresie w porównaniu z przewidywaną sprzedażą. Należy doprecyzować, że państwa członkowskie powinny nadzorować ochronę organizatorów na wypadek niewypłacalności oraz monitorować dostępność takiej ochrony. W razie potrzeby, aby zapewnić skuteczną ochronę na wypadek niewypłacalności, państwa członkowskie powinny mieć możliwość wymagania dodatkowych mechanizmów, takich jak fundusz rezerwowy, w celu uzupełnienia na przykład ochrony zapewnianej przez polisy ubezpieczeniowe. Takie fundusze rezerwowe powinny być finansowane wyłącznie z wkładów organizatorów i powinny być współfinansowane przez państwa członkowskie jedynie w wyjątkowych i należycie uzasadnionych okolicznościach. W zakresie, w jakim takie środki stanowiłyby pomoc państwa, zastosowanie mają unijne przepisy dotyczące pomocy państwa.
(24) W odniesieniu do zwrotu dokonanych przez podróżnych wpłat w przypadku niewypłacalności organizatora, należy doprecyzować termin na dokonanie zwrotu tych wpłat od momentu przedłożenia niezbędnych dokumentów. Informacje, które należy przekazać podróżnym w przypadku niewypłacalności organizatora, powinny obejmować informacje na temat dokumentów, które podróżni muszą przedłożyć, aby ubiegać się o zwrot swoich wpłat. Od podróżnych należy wymagać przedłożenia jedynie dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku zgodnie z przepisami krajowymi i z uwzględnieniem wymogów konkretnego podmiotu lub organu odpowiedzialnego za bezpieczne i skuteczne rozpatrywanie wniosków o zwrot kosztów.
(25) Należy przewidzieć możliwość wymagania przez państwa członkowskie, aby nie tylko organizatorzy, lecz także sprzedawcy detaliczni wykupili ochronę na wypadek niewypłacalności.
(26) Należy doprecyzować, że centralne punkty kontaktowe są odpowiedzialne za wymianę informacji na temat ochrony na wypadek niewypłacalności i związanych z nią kwestii, w tym na temat wszelkich mechanizmów zapewniających terminowe dokonywanie zwrotów kosztów w przypadku rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.
(27) Ważne jest, aby podróżni byli odpowiednio informowani o przysługujących im prawach, mogli zrozumieć udostępniane im informacje i w razie potrzeby mieli do nich dostęp. Należy zatem wprowadzić pewne zmiany do wymogów dotyczących informacji udzielanych przed zawarciem umowy, do treści umów o udział w imprezie turystycznej oraz do standardowych formularzy informacyjnych określonych w załączniku I do dyrektywy (UE) 2015/2302. Przykładowo w tych standardowych formularzach informacyjnych należy wskazać przedsiębiorcę odpowiedzialnego za zwrot kosztów w przypadku rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej. Obok informacji o możliwości rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej za opłatą za rozwiązanie należy zamieścić informację o prawie do rozwiązania tej umowy bez ponoszenia opłaty za rozwiązanie w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności. Ponadto organizatorzy powinni mieć obowiązek dołączania do umowy o udział w imprezie turystycznej standardowego formularza informacyjnego oraz danych kontaktowych odpowiednich przedsiębiorców, tak aby po zawarciu tej umowy podróżni mieli do nich dostęp. Informacje powinny być przekazywane podróżnym w jasny i zrozumiały sposób oraz, w stosownych przypadkach, zgodnie z wymogami dostępności określonymi w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 6 . Trzeba przypomnieć, że w przypadku gdy dane usługi wchodzą w zakres dyrektywy (UE) 2019/882, dostępność dla osób z niepełnosprawnościami ma być zapewniona zgodnie z wymogami dostępności określonymi w załączniku I do tej dyrektywy.
(28) Aby zwiększyć skuteczność dyrektywy (UE) 2015/2302, należy nałożyć na organizatorów obowiązek przestrzegania określonych norm przy rozpatrywaniu skarg, w tym obowiązek poświadczenia przedłożenia im skargi w terminie siedmiu dni oraz udzielenia uzasadnionej odpowiedzi w terminie 60 dni. W przypadku komunikacji drogą pocztową należy uznać, że organizator wywiązał się z tych obowiązków, jeżeli data stempla pocztowego przypada w odpowiednich terminach.
(29) Dostęp do sprawiedliwych i skutecznych mechanizmów rozstrzygania sporów jest również ważny dla egzekwowania praw podróżnych na podstawie dyrektywy (UE) 2015/2302. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE 7 określająca minimalne wymogi dla organów zajmujących się alternatywnymi metodami rozstrzygania sporów (ADR) w sprawach konsumenckich, które muszą obowiązywać w każdym państwie członkowskim, ma również zastosowanie do sporów między podróżnymi a przedsiębiorcami na podstawie dyrektywy (UE) 2015/2302. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2647 8 zmieniająca dyrektywę 2013/11/UE w celu zwiększenia dostępu konsumentów do ADR nakłada na państwa członkowskie obowiązek promowania udziału przedsiębiorców i konsumentów w ADR. W jej motywach wspomniano, że szczególną uwagę należy zwrócić na udział przedsiębiorców i konsumentów w mechanizmach ADR w konkretnych sektorach. Umowy o udział w imprezie turystycznej powinny nadal obowiązkowo zawierać informacje na temat mechanizmów ADR zgodnie z dyrektywą 2013/11/UE oraz, w stosownych przypadkach, na temat podmiotu ADR, któremu podlega dany przedsiębiorca. Przedsiębiorcy powinni informować podróżnych o dostępnych mechanizmach ADR również w przypadku negatywnej odpowiedzi na otrzymaną od nich skargę.
(30) Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W szczególności niniejsza dyrektywa nie narusza wolności prowadzenia działalności gospodarczej ustanowionej w art. 16 Karty, a jednocześnie zapewnia wysoki poziom ochrony konsumentów w Unii, zgodnie z art. 38 Karty.
(31) Komisja powinna przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszej dyrektywy w ciągu pięciu lat od jej wejścia w życie. Chociaż dokładnie przeanalizowano już wpływ niniejszej dyrektywy na przedsiębiorstwa turystyczne, w tym na mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa będące organizatorami, w sprawozdaniu tym należy uwzględnić wpływ niniejszej dyrektywy na takich organizatorów. Ponadto sprawozdanie to powinno zawierać ocenę stosowania art. 5a dyrektywy (UE) 2015/2302. W stosownych przypadkach do sprawozdania należy załączyć wnioski ustawodawcze.
(32) Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie przyczynienie się do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego w odniesieniu do imprez turystycznych i osiągnięcia wysokiego i jak najbardziej jednolitego poziomu ochrony konsumentów w tym sektorze, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary i skutki tego celu możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(33) Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę (UE) 2015/2302,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.1024 |
| Rodzaj: | dyrektywa |
| Tytuł: | Dyrektywa 2026/1024 w sprawie zmiany dyrektywy (UE) 2015/2302 w celu zwiększenia skuteczności ochrony podróżnych oraz uproszczenia i doprecyzowania niektórych aspektów tej dyrektywy |
| Data aktu: | 2026-04-29 |
| Data ogłoszenia: | 2026-05-08 |