uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 338 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego 1 ,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 2 ,
(1) Dokładne, aktualne, wiarygodne i porównywalne statystyki rynku pracy dotyczące przedsiębiorstw w Unii są wymagane do celów opracowywania, wdrażania i oceny polityk Unii, w szczególności tych dotyczących spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz europejskiej strategii zatrudnienia, a także w kontekście zasad Europejskiego filaru praw socjalnych. Statystyki te są również istotne w kontekście europejskiego semestru, Planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych oraz Planu działania na rzecz gospodarki społecznej. Są również ważne dla wypełniania przez Unię jej zadań wynikających z Traktatów.
(2) Zapobieganie zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowanie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 3 oraz monitorowanie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 4 wymaga dokładnych informacji dotyczących zmian godzinowych kosztów pracy i poziomów wynagrodzeń, zasięgu układów zbiorowych dotyczących płac oraz odsetka pracowników objętych wynagrodzeniem minimalnym w państwach członkowskich.
(3) Europejski Bank Centralny wykorzystuje europejskie statystyki rynku pracy dotyczące przedsiębiorstw w kontekście jednolitej polityki pieniężnej, w szczególności statystyki dotyczące zmian kosztów pracy i wzrostu płac. Z tego względu konieczne są dokładne, aktualne, wiarygodne i porównywalne unijne statystyki dotyczące zmian kosztów pracy.
(4) Należy rozszerzyć zakres podmiotowy statystyk dotyczących wolnych miejsc pracy oraz poprawić aktualność indeksu kosztów zatrudnienia, ponieważ oba te wskaźniki są wymienione wśród podstawowych europejskich wskaźników gospodarczych w komunikacie Komisji z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie statystyk w strefie euro "W kierunku usprawnionych metod w zakresie statystyk i wskaźników dla strefy euro" potrzebnych do monitorowania polityki pieniężnej i gospodarczej.
(5) Dostęp do odpowiedniej ilości danych wstecznych jest ważny do celów analitycznych, aby umożliwić ocenę indeksów kosztów zatrudnienia na przestrzeni czasu.
(6) Aby wdrożyć definicję przedsiębiorstwa społecznego, ważne jest przeprowadzenie studiów wykonalności i badań pilotażowych w celu uzyskania konkretnych danych dotyczących przedsiębiorstw społecznych.
(7) Konieczna jest podstawa prawna regulująca przekazywanie rocznych danych dotyczących luki płacowej ze względu na płeć na potrzeby monitorowania celów zrównoważonego rozwoju w ramach Agendy 2030 Narodów Zjednoczonych, w szczególności celu 5 "Równość płci".
(8) Do wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy, jak opisano w dyrektywie 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 5 , potrzebne są porównywalne dane dotyczące wynagrodzeń otrzymywanych przez mężczyzn i kobiety. Aby wzmocnić stosowanie zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości, art. 31 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 6 zobowiązuje państwa członkowskie do terminowego dostarczania Komisji co roku aktualnych danych dotyczących luki płacowej ze względu na płeć. Obowiązek ten należy uzupełnić odpowiednimi koniecznymi ramami statystycznymi w zakresie zestawiania i przekazywania danych dotyczących luki płacowej ze względu na płeć; ramy te powinny obejmować tematy szczegółowe, częstotliwość przekazywania danych, okresy referencyjne oraz termin przekazywania danych.
(9) Pojęcie luki płacowej ze względu na płeć zdefiniowano w dyrektywie (UE) 2023/970. Definicję tę należy dostosować do celów opracowywania i przekazywania danych dotyczących luki płacowej ze względu na płeć na podstawie niniejszego rozporządzenia. W szczególności pojęcie "pracownik" obejmuje osoby pozostające w stosunku pracy, w tym otrzymujących wynagrodzenie stażystów i praktykantów.
(10) Aby uzupełnić obraz różnic w wynagrodzeniach, Komisja (Eurostat) powinna co cztery lata opracowywać statystyki dotyczące całkowitego rocznego i miesięcznego wynagrodzenia, obejmujące wszystkie jego składniki, w odniesieniu do pracowników płci męskiej i żeńskiej, w oparciu o dane na temat struktury wynagrodzeń.
(11) Luka emerytalna ze względu na płeć to względna różnica między średnimi emeryturami brutto uzyskiwanymi przez kobiety i mężczyzn. Luka ta bierze się z różnego przebiegu kariery, które w przypadku kobiet charakteryzują się niższym wynagrodzeniem, krótszymi i przerwanymi karierami zawodowymi oraz mniejszą liczbą przepracowanych godzin. W rezultacie w późniejszym okresie życia kobiety są bardziej zagrożone ubóstwem. Dane zbierane w kontekście statystyk rynku pracy dotyczących przedsiębiorstw w odniesieniu do struktury wynagrodzeń, luki płacowej ze względu na płeć i struktury kosztów pracy mogą się też przyczynić do lepszego zrozumienia luki emerytalnej ze względu na płeć w państwach członkowskich.
(12) Aby uprościć obowiązujące prawodawstwo oraz wspierać harmonizację zakresu, pojęć, definicji oraz sprawozdawczości dotyczącej jakości, niniejsze rozporządzenie powinno objąć wszystkie europejskie statystyki rynku pracy dotyczące przedsiębiorstw. Należy zatem uchylić rozporządzenie Rady (WE) nr 530/1999 7 oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2003 8 i (WE) nr 453/2008 9 oraz zastąpić je niniejszym rozporządzeniem.
(13) Istotne jest, aby statystyki zbierane na podstawie niniejszego rozporządzenia spełniały kryteria jakościowe określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 10 . Precyzja statystyczna jest ważną miarą jakości danych pozyskiwanych z prób. W związku z tym konieczne jest określenie docelowych poziomów precyzji, do których należy dążyć przy określaniu schematów doboru próby w państwach członkowskich. Ponadto do celów sprawozdawczości dotyczącej jakości Komisja (Eurostat) powinna uwzględnić w swoich wytycznych odnoszących się do sprawozdawczości dotyczącej jakości, w jaki sposób można dalej poprawiać jakość statystyk opracowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie mogą stosować innowacyjne techniki zbierania danych, takie jak pozyskiwanie danych ze stron internetowych (web scraping). Dane zbierane za pomocą tych technik powinny być zgodne z mającymi zastosowanie wymogami jakości.
(14) W niniejszym rozporządzeniu należy wziąć pod uwagę nowe potrzeby, które pojawiły się wraz z rozwojem Unii i strefy euro, o ile przepisy niniejszego rozporządzenia nie nakładają znaczących dodatkowych kosztów lub obciążeń dla respondentów lub krajowych organów statystycznych.
(15) Aby ograniczyć administracyjne i finansowe obciążenie dla przedsiębiorstw, w szczególności przedsiębiorstw społecznych, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) i mikroprzedsiębiorstw, krajowe organy statystyczne powinny rozważyć wykorzystywanie wszystkich dostępnych źródeł administracyjnych, innowacyjnych oraz innych źródeł, których głównym celem nie jest dostarczanie statystyk, do zastąpienia lub uzupełnienia badań statystycznych, podlegającym wymogom jakości dla statystyki publicznej. Najnowsze osiągnięcia technologiczne i cyfrowe mogą się przyczynić do realizacji tego celu.
(16) Krajowe organy statystyczne powinny uwzględniać zasadę opłacalności i unikania nadmiernych obciążeń dla podmiotów gospodarczych. Aby w jak największym stopniu zmniejszyć obciążenia sprawozdawcze przedsiębiorstw, państwa członkowskie powinny dążyć do odpowiedniej wymiany odnośnych danych między organami, bez uszczerbku dla poufności danych statystycznych.
(17) Zmniejszenie obciążenia respondentów jest równie ważne jak uwzględnianie nowych potrzeb w zakresie danych przy tworzeniu statystyk europejskich. Komisja (Eurostat) powinna regularnie dokonywać przeglądu wykorzystywania i użyteczności danych oraz zaprzestać stosowania zmiennych i tematów szczegółowych, jeżeli nie są one już uzasadnione odpowiednimi potrzebami użytkowników.
(18) Należy stale udoskonalać ramy regulujące statystyki rynku pracy dotyczące przedsiębiorstw. Obejmuje to aspekty jakości danych, a także zmniejszanie nadmiernych obciążeń ekonomicznych. Należy jednak odpowiednio przetestować nowe metody i procedury, zanim zostaną one włączone do codziennej działalności krajowych organów statystycznych. W tym celu Komisja (Eurostat) i krajowe organy statystyczne powinny przeprowadzić studia wykonalności i badania pilotażowe. Takie studia i badania powinny być przeprowadzane z inicjatywy Komisji, a udział w nich powinien być dobrowolny dla krajowych organów statystycznych. Aby wyciągnąć właściwe wnioski, Komisja i krajowe organy statystyczne powinny dokładnie przeanalizować wyniki tych studiów i badań. Analizę należy udostępnić społeczności statystycznej i szerokiemu gronu odbiorców.
(19) W celu zwiększenia efektywności procesów tworzenia statystyk rynku pracy oraz zmniejszenia obciążenia statystycznego respondentów, krajowe organy statystyczne powinny mieć prawo do szybkiego i bezpłatnego dostępu do wszystkich krajowych danych administracyjnych, danych będących w posiadaniu podmiotów prywatnych i innych źródeł oraz do korzystania z nich, a także do włączenia ich do statystyk w zakresie niezbędnym do opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyk rynku pracy dotyczących przedsiębiorstw w Unii, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 223/2009.
(20) Dane będące w posiadaniu podmiotów prywatnych odnoszą się do ogromnej ilości danych uzyskanych przez prywatnych posiadaczy danych w wyniku prowadzonej działalności, które mogłyby być wykorzystywane przez organy statystyczne do tworzenia statystyki publicznej. Mogłyby obejmować między innymi dane będące w posiadaniu organizacji społeczeństwa obywatelskiego.
(21) Rozporządzenie (WE) nr 223/2009 stanowi ramy odniesienia dla niniejszego rozporządzenia, w tym w odniesieniu do ochrony danych poufnych, w tym danych osobowych.
(22) Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie wspólnych ram prawnych dla systematycznego tworzenia wysokiej jakości statystyk rynku pracy dotyczących przedsiębiorstw w Unii, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na spójność i porównywalność możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(23) W celu zmiany wykazu tematów szczegółowych, które muszą być objęte danymi statystycznymi rynku pracy dotyczącymi przedsiębiorstw, oraz uzupełnienia niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do tymczasowego tworzenia dodatkowych danych dla zaspokojenia dodatkowych potrzeb w zakresie danych statystycznych, których nie można zaspokoić w inny sposób, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa 11 . W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.
(24) W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze do określenia elementów w odniesieniu do każdego tematu, który ma być objęty danymi statystycznymi rynku pracy dotyczącymi przedsiębiorstw. Podobnie należy powierzyć Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów wykonawczych w celu określenia praktycznych ustaleń dotyczących raportów jakości i ich treści oraz przyznawania odstępstw państwom członkowskim, w przypadku gdy stosowanie niniejszego rozporządzenia lub aktów delegowanych lub wykonawczych przyjętych na jego podstawie wymaga wprowadzenia istotnych zmian w krajowym systemie statystycznym państwa członkowskiego. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 12 .
(25) Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 13 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 25 września 2023 r.
(26) W celu zapewnienia odpowiedniego wykonania niniejszego rozporządzenia w państwach członkowskich konieczny jest upływ co najmniej 12 miesięcy po dniu jego wejścia w życie przed pierwszym zbieraniem danych.
(27) Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla rozporządzeń (UE) 2016/679 i (UE) 2018/1725 14 oraz dyrektywy 2002/58/WE 15 Parlamentu Europejskiego i Rady. Te rozporządzenia i dyrektywy - w ich odpowiednich zakresach stosowania - mają zastosowanie do przetwarzania danych osobowych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Aby zagwarantować zabezpieczenia przyjęte na podstawie art. 89 rozporządzenia (UE) 2016/679 i art. 13 rozporządzenia (UE) 2018/1725, preferowane jest, aby do przetwarzania, udostępniania i archiwizowania danych osobowych do celów statystycznych na podstawie niniejszego rozporządzenia w pierwszej kolejności wykorzystywane były dane zanonimizowane lub pseudonimizowane.
(28) Skonsultowano się z Komitetem ds. Europejskiego Systemu Statystycznego,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Sporządzono w Strasburgu dnia 7 maja 2025 r.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2025.941 |
| Rodzaj: | Rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie 2025/941 w sprawie statystyk rynku pracy dotyczących przedsiębiorstw w Unii Europejskiej, uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 530/1999 oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2003 i (WE) nr 453/2008 |
| Data aktu: | 07/05/2025 |
| Data ogłoszenia: | 20/05/2025 |
| Data wejścia w życie: | 01/01/2026, 09/06/2025 |