Rozporządzenie wykonawcze 2023/652 zezwalające na wprowadzenie na rynek prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) jako tradycyjnej żywności z państwa trzeciego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 oraz zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2023/652
z dnia 20 marca 2023 r.
zezwalające na wprowadzenie na rynek prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) jako tradycyjnej żywności z państwa trzeciego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 oraz zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1852/2001 1 , w szczególności jego art. 15 ust. 4,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzenie (UE) 2015/2283 stanowi, że nowa żywność może być wprowadzana na rynek w Unii, pod warunkiem że wydano na nią zezwolenie i została ona wpisana do unijnego wykazu. Na podstawie definicji określonej w art. 3 ust. 2 lit. c) rozporządzenia (UE) 2015/2283 tradycyjną żywność z państw trzecich uznaje się za nową żywność.

(2) Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2017/2470 2  przyjętym na podstawie art. 8 rozporządzenia (UE) 2015/2283 ustanowiono unijny wykaz nowej żywności.

(3) W dniu 8 października 2021 r. przedsiębiorstwo Zenko Superfoods Pte. Ltd. ("wnioskodawca") poinformowało Komisję w drodze zgłoszenia o zamiarze wprowadzenia na rynek Unii prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) jako tradycyjnej żywności z państwa trzeciego zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2015/2283. Wnioskodawca wystąpił o zarejestrowanie prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) do ich używania w takiej postaci jako przekąsek dla ogółu ludności.

(4) Na podstawie art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/2468 3  Komisja zwróciła się do wnioskodawcy o dodatkowe informacje na potrzeby spełnienia wymogów dotyczących ważności zgłoszenia. Wymagane informacje zostały przekazane w dniu 9 lutego 2022 r.

(5) Zgłoszenie jest zgodne z wymogami określonymi w art. 14 rozporządzenia (UE) 2015/2283. Dane przedstawione przez wnioskodawcę dowodzą, że prażone i ekspandowane ziarna z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) spożywane w takiej postaci w charakterze przekąsek posiadają historię bezpiecznego stosowania żywności w Indiach.

(6) Na podstawie art. 15 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/2283 w dniu 22 marca 2022 r. Komisja przekazała ważne zgłoszenie państwom członkowskim oraz Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności ("Urząd").

(7) W terminie czterech miesięcy określonym w art. 15 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2015/2283 państwa członkowskie ani Urząd nie przedłożyły Komisji należycie uzasadnionych zastrzeżeń związanych z bezpieczeństwem dotyczących wprowadzenia na rynek w Unii prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana).

(8) W dniu 5 września 2022 r. Urząd opublikował "Sprawozdanie techniczne w sprawie zgłoszenia prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) jako tradycyjnej żywności z państwa trzeciego na podstawie art. 14 rozporządzenia (UE) 2015/2283" 4 . Urząd stwierdził, że dostępne dane dotyczące składu i historii używania prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) nie budzą obaw związanych z bezpieczeństwem.

(9) Komisja powinna zatem wydać zezwolenie na wprowadzanie na rynek w Unii prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (Makhana), w takiej postaci w charakterze przekąski, i odpowiednio uaktualnić unijny wykaz dozwolonej nowej żywności.

(10) Prażone i ekspandowane ziarna z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) należy włączyć do unijnego wykazu nowej żywności określonego w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2017/2470 jako tradycyjną żywność z państwa trzeciego. Należy zatem odpowiednio zmienić załącznik do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/2470,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1
1. 
Zezwala się na wprowadzanie na rynek w Unii prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana).

Prażone i ekspandowane ziarna z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) włącza się do unijnego wykazu nowej żywności określonego w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2017/2470 jako tradycyjną żywność z państwa trzeciego.

2. 
W załączniku do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/2470 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł  2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 20 marca 2023 r.

ZAŁĄCZNIK

W załączniku do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/2470 wprowadza się następujące zmiany:
1)
w tabeli 1 (Nowa żywność, na którą wydano zezwolenie) dodaje się następujący wpis:
Nowa żywność, na którą wydano zezwolenie Warunki stosowania nowej żywności Dodatkowe szczególne wymogi dotyczące etykietowania Inne wymogi
"Prażone i ekspandowane ziarna z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) (tradycyjna żywność z państwa trzeciego) Określona kategoria żywności Maksymalne poziomy Nowa żywność jest oznaczana w ramach etykietowania zawierających ją środków spożywczych jako »prażone nasiona Euryale ferox« lub »prażone nasiona makhana (Euryale ferox)«."
Przetworzone orzechy
2)
w tabeli 2 (Specyfikacje) dodaje się następujący wpis:
Nowa żywność, na którą wydano zezwolenie Specyfikacje
"Prażone i ekspandowane ziarna z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) (tradycyjna żywność z państwa trzeciego) Opis/definicja

Tradycyjną żywność stanowią prażone i ekspandowane ziarna nasion świeżych roślin Euryale ferox Salisb. (należących do rodziny Nymphaeaceae, zwanych również rozłożnią kolczastą lub eurjalą kolczastą) do spożycia jako przekąska. Tradycyjną żywność produkuje się w szeregu etapów obejmujących zbieranie, mycie i suszenie nasion, pierwsze prażenie w oleju, hartowanie w temperaturze otoczenia, kolejne prażenie w oleju w celu ekspandowania ziaren, a następnie tłuczenie gorących nasion w celu uwolnienia ekspandowanych ziaren. Tradycyjna żywność znana jest również pod nazwą makhana lub orzechy/orzeszki lisie.

Typowe składniki odżywcze:

Tłuszcz: 13,0 g/100 g

Węglowodany: 75,0 g/100 g

Błonnik: 2,5 g/100 g

Białko: 7 g/100 g

Wilgotność (% w/w): < 5,0

Popiół: < 0,5 g/100 g

Kryteria mikrobiologiczne:

Ogólna liczba drobnoustrojów: < 103 jtk/g

Ogólna liczba drożdży i pleśni: < 100 jtk/g

Enterobakterie ogółem: < 10 jtk/g

Salmonella spp.: brak w 25 g

Listeria monocytogenes: brak w 25 g

Metale ciężkie:

Selen: ≤ 0,8 mg/kg

Miedź: ≤ 30,0 mg/kg

Ołów: ≤ 0,1 mg/kg

Arsen: ≤ 0,1 mg/kg

Kadm: ≤ 0,1 mg/kg

Cyna: ≤ 3,5 mg/kg

Rtęć: ≤ 0,025 mg/kg

Mikotoksyny:

Aflatoksyna B1: ≤ 2,0 μg/kg

Suma aflatoksyn B1, B2, G1 i G2: ≤ 4,0 μg/kg

Ochratoksyna A: ≤ 1,0 μg/kg

Cytrynina: ≤ 20,0 μg/kg

Cyjanotoksyny:

Mikrocystyny: ≤ 0,0015 mg/kg

Pestycydy:

Pestycydy: ≤ 0,01 mg/kg

Zanieczyszczenia procesowe:

Akrylamid: ≤ 40,0 μg/kg

Suma WWA (PAH): ≤ 10,0 μg/kg

Suma dioksynopodobnych PCB: ≤ 0,35 μg/g

3-MCPD: ≤ 20,0 μg/kg

Estry glicydylowe kwasów tłuszczowych (wyrażone jako glicydol): ≤ 500,0 μg/kg

Suma 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych: ≤ 750,0 μg/kg

jtk: jednostki tworzące kolonię; WWA (PAH): wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne; PCB: polichlorowane bifenyle; 3-MCPD: 3-monochloropropanodiol."

1 Dz.U. L 327 z 11.12.2015, s. 1.
2 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470 z dnia 20 grudnia 2017 r. ustanawiające unijny wykaz nowej żywności zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 w sprawie nowej żywności (Dz.U. L 351 z 30.12.2017, s. 72).
3 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2468 z dnia 20 grudnia 2017 r. określające wymogi administracyjne i naukowe w odniesieniu do tradycyjnej żywności z państw trzecich zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/2283 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nowej żywności (Dz.U. L 351 z 30.12.2017, s. 55).
4 Dziennik EFSA 2022;19(9):EN-7538, https://doi.org/10.2903/sp.efsa.2022.EN-7538.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2023.81.23

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozporządzenie wykonawcze 2023/652 zezwalające na wprowadzenie na rynek prażonych i ekspandowanych ziaren z nasion Euryale ferox Salisb. (makhana) jako tradycyjnej żywności z państwa trzeciego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 oraz zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470
Data aktu: 20/03/2023
Data ogłoszenia: 21/03/2023
Data wejścia w życie: 10/04/2023