Dyrektywa 2009/49/WE zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG w odniesieniu do niektórych wymogów ujawniania informacji przez średnie spółki oraz obowiązków sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2009/49/WE
z dnia 18 czerwca 2009 r.
zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG w odniesieniu do niektórych wymogów ujawniania informacji przez średnie spółki oraz obowiązków sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 44 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno- Społecznego(1),

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu(2),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rada Europejska obradująca w dniach 8 i 9 marca 2007 r. podkreśliła w swoich konkluzjach, że zmniejszenie obciążeń administracyjnych ma istotne znaczenie dla wzmocnienia gospodarki europejskiej, w szczególności z uwagi na potencjalne korzyści, jakie mogłyby z tego wyniknąć dla małych i średnich spółek. Rada podkreśliła, że konieczne jest podjęcie wspólnego wysiłku, zarówno przez Unię Europejską, jak i państwa członkowskie, w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych.

(2) Rachunkowość i rewizja finansowa zostały uznane za obszary, w których można dokonać zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla spółek działających we Wspólnocie.

(3) W komunikacie Komisji z dnia 10 lipca 2007 r. dotyczącym uproszczonego otoczenia biznesu dla spółek w dziedzinie prawa spółek, rachunkowości i audytu zidentyfikowano zmiany, jakie należy wprowadzić w czwartej dyrektywie Rady 78/660/EWG z dnia 25 lipca 1978 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek(3) oraz w siódmej dyrektywie Rady 83/349/EWG z dnia 13 czerwca 1983 r. w sprawie skonsolidowanych sprawozdań finansowych(4). Szczególną uwagę zwrócono na dalsze ograniczenie wymogów w zakresie sprawozdawczości nałożonych na małe i średnie spółki.

(4) W przeszłości wprowadzono wiele zmian w celu umożliwienia spółkom objętym zakresem dyrektyw 78/660/EWG oraz 83/349/EWG stosowania metod rachunkowości zgodnych z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF). Zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości(5) spółki, których papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynkach regulowanych w którymkolwiek z państw członkowskich, muszą sporządzać skonsolidowane sprawozdania finansowe zgodnie z MSSF i w związku z tym są zwolnione z większości wymogów określonych w dyrektywach 78/660/EWG oraz 83/349/EWG. Dyrektywy te jednak wciąż stanowią podstawę dla rachunkowości małych i średnich spółek we Wspólnocie.

(5) Małe i średnie spółki podlegają często tym samym przepisom co duże spółki, ale ich szczególne potrzeby w zakresie rachunkowości były rzadko badane. W szczególności zaniepokojenie tych spółek powoduje zwiększająca się liczba wymogów dotyczących ujawniania informacji. Zbyt liczne przepisy w zakresie sprawozdawczości stanowią obciążenie finansowe i mogą ograniczyć skuteczne wykorzystanie kapitału do celów produkcji.

(6) Stosowanie rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 uwidoczniło także potrzebę wyjaśnienia relacji między standardami rachunkowości zawartymi w dyrektywie 83/349/EWG a MSSF.

(7) W przypadku gdy koszty organizacji mogą być ujmowane jako aktywa w bilansie, art. 34 ust. 2 dyrektywy 78/660/EWG wymaga, aby koszty te zostały objaśnione w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego. Małe spółki mogą być zwolnione z tego wymogu ujawniania zgodnie z art. 44 ust. 2 tej dyrektywy. W celu zmniejszenia niepotrzebnego obciążenia administracyjnego należy umożliwić również zwolnienie średnich spółek z tego wymogu ujawniania.

(8) Dyrektywa 83/349/EWG wymaga od jednostki dominującej sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego, nawet jeżeli jedyna jednostka zależna lub wszystkie jednostki zależne jako całość nie są istotne dla celów art. 16 ust. 3 tej dyrektywy. W konsekwencji jednostki te objęte są zakresem stosowania rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 i muszą zatem sporządzać skonsolidowane sprawozdania finansowe zgodnie z MSSF. Wymóg ten jest uważany za zbyt uciążliwy w przypadku, gdy jednostka dominująca ma tylko nieistotne jednostki zależne. Dlatego też jednostka dominująca powinna zostać zwolniona z obowiązku sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań z działalności, jeżeli posiada ona tylko jednostki zależne uważane za nieistotne zarówno z osobna, jak i jako całość. Mimo iż ten obowiązek prawny powinien zostać zniesiony, jednostka dominująca powinna nadal móc sporządzać z własnej inicjatywy skonsolidowane sprawozdanie finansowe i skonsolidowane sprawozdanie z działalności.

(9) Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie zmniejszenie obciążeń administracyjnych dotyczących niektórych wymogów ujawniania informacji przez średnie spółki oraz obowiązku sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych przez niektóre spółki działające we Wspólnocie, nie może być osiągnięty w sposób w wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast z uwagi na rozmiary i skutki proponowanych działań możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym samym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(10) Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywy 78/660/EWG i 83/349/EWG.

(11) Zgodnie z pkt 34 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa(6) zachęca się państwa członkowskie do sporządzania - na własne potrzeby i w interesie Wspólnoty - tabel, które jak najdokładniej zilustrują związki między niniejszą dyrektywą a środkami transpozycji, oraz do ich opublikowania,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł  1

Zmiana w dyrektywie 78/660/EWG

W art. 45 ust. 2 dyrektywy 78/660/EWG akapit drugi zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"Państwa członkowskie mogą zezwolić spółkom, o których mowa w art. 27, na pominięcie ujawnienia informacji określonych w art. 34 ust. 2 i art. 43 ust. 1 pkt 8.".

Artykuł  2

Zmiana w dyrektywie 83/349/EWG

W art. 13 dyrektywy 83/349/EWG dodaje się ustęp w brzmieniu:

"2a. Bez uszczerbku dla przepisów art. 4 ust. 2 oraz art. 5 i 6, każda jednostka dominująca podlegająca prawu krajowemu państwa członkowskiego, posiadająca tylko jednostki zależne, które nie są istotne dla celów art. 16 ust. 3, zarówno z osobna, jak i jako całość, jest zwolniona z obowiązku nałożonego w art. 1 ust. 1.".

Artykuł  3

Transpozycja

1.
Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy przed dniem 1 stycznia 2011 r. Niezwłocznie powiadamiają o tym Komisję.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

2.
Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł  4

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł  5

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 18 czerwca 2009 r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady
H.-G. PÖTTERING Š. FÜLE
Przewodniczący Przewodniczący

______

(1) Dz.U. C 77 z 31.3.2009, s. 37.

(2) Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 18 grudnia 2008 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym) oraz decyzja Rady z dnia 11 maja 2009 r.

(3) Dz.U. L 222 z 14.8.1978, s. 11.

(4) Dz.U. L 193 z 18.7.1983, s. 1.

(5) Dz.U. L 243 z 11.9.2002, s. 1.

(6) Dz.U. C 321 z 31.12.2003, s. 1.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2009.164.42

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Dyrektywa 2009/49/WE zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG w odniesieniu do niektórych wymogów ujawniania informacji przez średnie spółki oraz obowiązków sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych
Data aktu: 18/06/2009
Data ogłoszenia: 26/06/2009
Data wejścia w życie: 16/07/2009