Rozporządzenie 295/91 ustanawiające wspólne zasady systemu odszkodowań dla pasażerów, którym odmówiono przyjęcia na pokład w regularnych przewozach lotniczych

ROZPORZĄDZENIE RADY (EWG) NR 295/91
z dnia 4 lutego 1991 r.
ustanawiające wspólne zasady systemu odszkodowań dla pasażerów, którym odmówiono przyjęcia na pokład w regularnych przewozach lotniczych

RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 84 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji 1 ,

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego 2 ,

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 3 ,

a także mając na uwadze, co następuje:

środki liberalizacyjne przyjęte przez Radę w lipcu 1990 r. stanowią dalszy krok w kierunku w pełni rozwiniętej wspólnej polityki transportu lotniczego;

wymagane są wspólne działania w dziedzinie ochrony interesów użytkowników transportu lotniczego w celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju ze względu na radykalnie zmieniające się środowisko, w którym przewoźnicy lotniczy muszą prowadzić działalność;

obecna praktyka w dziedzinie odszkodowań za odmowę przyjęcia na pokład znacznie się różni u przewoźników lotniczych;

minimalne wspólne standardy w dziedzinie odszkodowań za odmowę przyjęcia na pokład powinny zapewnić utrzymanie jakości usług przewoźników lotniczych w kontekście wzrostu konkurencji;

przewoźnik lotniczy musi być zobowiązany do ustanowienia zasad dotyczących przyjęcia na pokład w przypadku lotu o zawyżonej liczbie rezerwacji;

w przypadku odmowy przyjęcia na pokład powinny zostać określone prawa pasażerów;

przewoźnicy lotniczy muszą być zobowiązani do wypłaty odszkodowania i świadczenia dodatkowych usług pasażerom, którym odmówiono przyjęcia na pokład;

pasażerowie muszą zostać jasno poinformowani o mających zastosowanie zasadach,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1

Niniejsze rozporządzenie ustala minimalne wspólne zasady obowiązujące w przypadku, gdy pasażerom odmawia się wstępu na pokład na lot regularny o zawyżonej liczbie rezerwacji, na który posiadają ważny bilet oraz potwierdzoną rezerwację przy odlocie z portu lotniczego znajdującego się na terytorium Państwa Członkowskiego, na którym obowiązuje Traktat, niezależnie od Państwa, w którym ma siedzibę przewoźnik lotniczy, narodowości pasażera oraz miejsca przeznaczenia.

Artykuł  2

Do celów niniejszego rozporządzenia:

a)
"odmowa przyjęcia na pokład" oznacza odmowę zabrania pasażerów danym lotem, chociaż posiadają oni:
-
ważny bilet,
-
potwierdzoną rezerwację na ten lot, oraz
-
stawili się do odprawy w wymaganym terminie i w określony sposób;
b)
"potwierdzona rezerwacja" oznacza, że bilet sprzedany przez przewoźnika lotniczego lub jego upoważnionego biura podróży obejmuje:
-
specyfikację numeru, daty i godziny lotu, oraz
-
adnotację "OK" lub każdy inny zapis w odpowiednim miejscu na bilecie oznaczający rejestrację przez przewoźnika lotniczego, jak również wyraźne potwierdzenie rezerwacji przez przewoźnika lotniczego;
c)
"lot regularny" oznacza lot o następujących cechach:
-
wykonywany jest przez samolot przeznaczony do transportu pasażerów lub pasażerów i ładunku i/lub poczty za odpłatnością, w taki sposób, że na każdy lot miejsca dostępne są w sprzedaży publicznej bezpośrednio u przewoźnika lub u jego upoważnionych przedstawicieli,
-
wykonywany jest w celu obsługi ruchu pomiędzy dwoma lub więcej punktami:
(i)
zgodnie z opublikowanym rozkładem; lub
(ii)
o lotach o takiej regularności lub częstotliwości, że stanowią one wyraźnie część systematycznej serii;
d)
"lot o zawyżonej liczbie rezerwacji" oznacza lot, w którym liczba pasażerów posiadających potwierdzoną rezerwację i stawiających się do odprawy w wymaganym terminie oraz w określony sposób przekracza liczbę miejsc dostępnych na ten lot;
e)
"ochotnik" oznacza osobę, która posiada:
-
ważny bilet,
-
potwierdzoną rezerwację, oraz
-
stawiła się do odprawy w wymaganym terminie oraz w określony sposób i która udzieli pozytywnej odpowiedzi na wezwanie przewoźnika lotniczego do zwrotu potwierdzonej rezerwacji w zamian za odszkodowanie;
f)
"miejsce przeznaczenia" oznacza miejsce na odcinku biletu lotniczego przedstawionym przy stanowisku odprawy lub, w przypadku kolejnych lotów, na ostatnim odcinku biletu lotniczego. Loty łączone, które mogą odbyć się bez przeszkód, chociaż w wyniku odmowy przyjęcia na pokład nastąpiło opóźnienie, nie są brane pod uwagę.
Artykuł  3
1. 
Przewoźnik lotniczy musi ustanowić zasady dotyczące przyjęcia na pokład w przypadku lotu o zawyżonej liczbie rezerwacji, których będzie przestrzegał. Powiadamia o tych zasadach i wszelkich zmianach w nich zainteresowane Państwa Członkowskie oraz Komisję, która udostępnia je pozostałym Państwom Członkowskim. Wszelkie zmiany wchodzą w życie jeden miesiąc po powiadomieniu o nich.
2. 
Zasady, określone w ust. 1, zostają podane do wiadomości publicznej w biurach przewoźnika oraz w punktach odprawy pasażerów.
3. 
Zasady, określone w ust. 1, powinny obejmować możliwość wezwania ochotników przygotowanych do niewchodzenia na pokład.
4. 
W każdym przypadku przewoźnik lotniczy powinien uwzględnić interesy pasażerów, którym musi zostać przyznany priorytet przyjęcia na pokład w uzasadnionych przypadkach, takich jak podróżujące osoby niepełnosprawne lub dzieci podróżujące bez opieki.
Artykuł  4
1. 
W przypadku odmowy przyjęcia na pokład pasażer może wybrać pomiędzy:
-
zwrotem, bez potrącenia, kosztu biletu za część niewykonanej podróży, lub
-
zmianą trasy do miejsca przeznaczenia przy najbliższej okazji, oraz
-
zmianą trasy w terminie późniejszym, zgodnie z wyborem pasażera.
2. 
Niezależnie od wyboru pasażera wspomnianego w przypadku określonym w ust. 1, przewoźnik lotniczy natychmiast po odmowie przyjęcia na pokład zapłaci minimalne odszkodowanie, bez uszczerbku dla ust. 3 i 4, w wysokości:
-
150 ECU na loty do 3.500 km,
-
300 ECU na loty ponad 3.500 km,

uwzględniając miejsce przeznaczenia określone w bilecie.

3. 
Jeżeli przewoźnik lotniczy oferuje zmianę trasy do miejsca przeznaczenia alternatywnym lotem, czas przylotu, który nie przekracza planowego czasu przylotu lotu pierwotnie zarezerwowanego do dwóch godzin dla lotów do 3.500 km, oraz do czterech godzin dla lotów ponad 3.500 km, odszkodowanie przewidziane ust. 2 powyżej może zostać zmniejszone o 50 %.
4. 
Wielkość odszkodowań nie może przekroczyć ceny biletu wykupionego do miejsca docelowego.
5. 
Odszkodowanie będzie zapłacone gotówką lub, w porozumieniu z pasażerem, w voucherach podróżnych i/ lub innych usługach.
6. 
Jeżeli w locie o zawyżonej liczbie rezerwacji pasażer wyraża zgodę na umieszczenie w klasie niższej niż ta, na którą został zakupiony bilet, będzie uprawniony do zwrotu różnicy w cenie.
7. 
Odległości podane w ust. 2 i 3 będą mierzone metodą najkrótszej odległości pomiędzy dwoma miejscami.
Artykuł  5
1. 
W przypadku odmowy przyjęcia na pokład na lot sprzedany jako część pakietu wycieczkowego przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do wypłacenia odszkodowania dla organizatora wycieczki, który zawarł kontrakt z pasażerem i wobec którego jest zobowiązany odpowiednio zrealizować kontrakt na ten pakiet wycieczkowy zgodnie z dyrektywą Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie pakietu podróżnego, pakietu wakacyjnego i pakietów wycieczkowych 4 .
2. 
Nie naruszając praw i obowiązków wynikających z dyrektywy 90/314/EWG, organizator wycieczki jest zobowiązany do przekazania pasażerowi kwot zebranych zgodnie z ust. 1.
Artykuł  6
1. 
Poza minimalnymi kwotami odszkodowania określonymi w art. 4 przewoźnik lotniczy oferuje nieodpłatnie pasażerom, którym odmówiono przyjęcia na pokład:
a)
pokrycie kosztów rozmowy telefonicznej i/lub teleksu/faksu do miejsca przeznaczenia;
b)
posiłki i napoje w ilości odpowiedniej do czasu oczekiwania;
c)
zakwaterowanie w hotelu w przypadkach, gdy konieczny jest dodatkowy pobyt przez jedną lub więcej nocy.
2. 
Jeżeli miasto, duże miasto lub region jest obsługiwany przez kilka portów lotniczych i przewoźnik lotniczy oferuje pasażerowi, któremu odmówiono przyjęcia na pokład, lot do portu lotniczego innego niż port lotniczy przeznaczenia, który zarezerwował pasażer, koszty podróży pomiędzy alternatywnymi portami lotniczymi lub alternatywnym najbliższym miejscem przeznaczenia uzgodnionym z pasażerem zostają pokryte przez przewoźnika lotniczego.
Artykuł  7

Przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania za odmowę przyjęcia na pokład w przypadkach, gdy pasażer podróżuje nieodpłatnie lub po taryfach zniżkowych nie dostępnych publicznie bezpośrednio lub pośrednio.

Artykuł  8

Przewoźnicy lotniczy dostarczają każdemu pasażerowi, któremu odmówiono przyjęcia na pokład, formularz określający zasady odszkodowań za odmowę przyjęcia na pokład.

Artykuł  9
1. 
Niniejsze rozporządzenie stosuje się bez uszczerbku dla późniejszego odwołania się do właściwych sądów w celu uzyskania dalszego odszkodowania.
2. 
Ustęp 1 nie stosuje się do ochotników zgodnie z art. 2 lit. e), którzy przyjęli odszkodowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 3.
Artykuł  10

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwa miesiące po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 4 lutego 1991 r.
W imieniu Rady
J. F. POOS
Przewodniczący
1 Dz.U. C 129 z 24.5.1990 str. 15.
2 Dz.U. C 19 z 28.1.1991.
3 Dz.U. C 31 z 6.2.1991.
4 Dz.U. L 158 z 23.6.1990 str. 59.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.1991.36.5

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozporządzenie 295/91 ustanawiające wspólne zasady systemu odszkodowań dla pasażerów, którym odmówiono przyjęcia na pokład w regularnych przewozach lotniczych
Data aktu: 04/02/1991
Data ogłoszenia: 08/02/1991
Data wejścia w życie: 08/04/1991, 01/05/2004