"Fleur de sel / Flor de sal / Solvni cvet"
Nr UE: TSG-GN-02620 - 14.7.2020
Państwo członkowskie lub państwo trzecie: Gwinea
1. Nazwa lub nazwy, które mają być zarejestrowane
"Fleur de sel / Flor de sal / Solvni cvet"
2. Typ produktu
Klasa 2.10. Sól 3. Podstawy do rejestracji
3.1. Czy produkt
jest wynikiem sposobu produkcji lub przetwarzania odpowiadającego tradycyjnej praktyce w odniesieniu do tego produktu lub środka spożywczego, lub jego skład odpowiada takiej praktyce
□ jest wytwarzany z tradycyjnie stosowanych surowców lub składników
"Fleur de sel / Flor de sal / Solvni cvet" (dalej "Fleur de sel") jest produktem powstałym w wyniku tradycyjnego sposobu produkcji w salinach. Sól "Fleur de sel" to drobne, kruche, pływające kryształki piramidalne, które tworzą się na powierzchni solanki w panwiach krystalizacyjnych wykorzystywanych do rzemieślniczego zbierania soli. Zbiera się ją ręcznie za pomocą specjalnego narzędzia i musi to być wykonywane na powierzchni solanki w tych panwiach krystalizacyjnych.
Ta pływająca sól, naturalnie drobna i lekka, powstaje w bardzo specyficznych warunkach meteorologicznych (lekki wiatr, słońce i brak wilgotności) na powierzchni panwi krystalizacyjnych, w specjalnej solance wykorzystywanej do rzemieślniczej produkcji soli. Kryształki piramidalne tworzą cienką warstwę na powierzchni solanki, pokrywając jej całość lub część.
Wiedza i tradycje związane z tą działalnością były przekazywane z pokolenia na pokolenie w ostatnich stuleciach i obecnie stanowią część tożsamości kulturowej i historycznej wielu społeczności przybrzeżnych w Europie oraz społeczności wykorzystujących źródła słonej wody. Na przestrzeni wieków działalność ta ukształtowała w szczególności środowisko przybrzeżne. Budując tradycyjne saliny, producenci soli stworzyli wyjątkowe siedliska wspierające różnorodność biologiczną, co sprawia, że produkcja soli jest wysoce agroekologiczna.
Od końca XX w. wkład gospodarczy tego produktu umożliwił utrzymanie i rozwój większości salin rzemieślniczych w Unii Europejskiej i pozwolił tym samym zachować unikalne ekosystemy, a nowemu pokoleniu producentów rozpocząć działalność.
W Gwinei, podobnie jak w różnych częściach UE, gdzie sól ta jest produkowana, "Fleur de sel" umożliwia wspieranie lokalnego zrównoważonego rozwoju obszarów wrażliwych.
3.2. Czy nazwa
jest tradycyjnie stosowana w odniesieniu do konkretnego produktu
□ określa tradycyjny lub specyficzny charakter produktu
"Fleur de sel" zawdzięcza swoje właściwości tradycyjnej metodzie produkcji zarówno w Gwinei, jak i w UE. Metoda ta opiera się na regulowaniu przepływów i poziomów wody w panwiach do zagęszczania, tak aby umożliwić uzyskanie stężonej solanki w drodze naturalnego odparowania powodowanego słońcem i wiatrem. Gdy solanka jest wysoce skoncentrowana, a warunki klimatyczne są korzystne, możliwe są dwa rodzaje krystalizacji:
- na powierzchni wody, gdzie następuje odparowanie, rozwija się bardzo specyficzny rodzaj kryształków, które są delikatne i mają kształt pustej odwróconej piramidy: "Fleur de sel". Ma to miejsce tylko wówczas, gdy pozwalają na to szczególne warunki meteorologiczne (lekki wiatr, słońce i brak wilgotności);
- na dnie, gdzie woda jest najbardziej nasycona solą, powstają kryształki sześcienne: sól gruboziarnista.
Produkt ten jest ściśle związany z historią salin, tworzonych i eksploatowanych w tradycyjny sposób przynajmniej od pierwszego tysiąclecia w kilku krajach europejskich. Uzyskanie "Fleur de sel" wiąże się ze specyficzną metodą produkcji soli w tych salinach. Istnieją pisemne świadectwa dotyczące "Fleur de sel" pochodzące z czasów rzymskich; wspominał o tym produkcie na przykład rzymski pisarz Pliniusz Starszy w swojej książce Naturalis Historia.
Nazwa "Fleur de sel" jest znana w języku francuskim od 1732 r. ze słownika leksykograficznego Trévoux 2 .
4. Opis
4.1. Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1, w tym jego najważniejszych cech fizycznych, chemicznych, mikrobiologicznych lub organoleptycznych, świadczących o jego szczególnym charakterze (art. 7 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia)
4.1.1. 4.1 - Opis produktu
"Fleur de sel" to szczególny rodzaj soli, która krystalizuje się na powierzchni solanki powstałej w salinach w wyniku naturalnego odparowania wody morskiej lub naturalnie słonej wody źródlanej. "Fleur de sel", która jest solą pływającą, musi być zbierana ręcznie z powierzchni solanki w panwiach krystalizacyjnych. "Fleur de sel" jest gotowa do spożycia natychmiast po zbiorze; nie jest rafinowana ani myta i nie dodaje się do niej żadnych dodatków.
Właściwości "Fleur de sel"
Właściwości ziaren "Fleur de sel" mogą się różnić w zależności od warunków pedoklimatycznych oraz czasu i miejsca zbioru.
"Fleur de sel" składa się z drobnych, kruchych, pływających kryształków piramidalnych, które tworzą się na powierzchni solanki w panwiach krystalizacyjnych, gdy warunki atmosferyczne są korzystne (lekki wiatr, słońce i brak wilgotności).
Kryształki piramidalne "Fleur de sel" mają bardzo kruchą strukturę w porównaniu z solą gruboziarnistą, która rozwija się jako kryształki sześcienne.
"Fleur de sel" łatwo się rozpuszcza, a cecha ta umożliwia jej wchłanianie przez żywność inaczej niż w przypadku typowej soli oraz jej stosowanie w gotowych potrawach.
Wielkość ziaren "Fleur de sel" różni się znacznie w zależności od warunków meteorologicznych panujących w ciągu kilku godzin, w czasie których kryształki powstają i rozwijają się.
Cechą charakterystyczną "Fleur de sel" jest jednak gęstość objętościowa, która nie może przekraczać 0,82 kg/litr.
"Fleur de sel" ma barwę białą z odcieniami od żółtego do różowego, które wynikają z obecności mikroorganizmów i z czasem bledną.
Właściwości te nadają "Fleur de sel" rozpływającą się w ustach konsystencję i wyjątkowy charakter aromatyczny.
W ostatnich dziesięcioleciach dzięki naturalnej delikatności kryształków i wyjątkowym swoistym właściwościom sól "Fleur de sel" cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem kulinarnym na stołach na całym świecie. Stosuje się ją, ponieważ nadaje ona bardziej zaokrąglony smak, który utrzymuje się na podniebieniu dłużej niż w przypadku klasycznej soli. W związku z tym mniejsza ilość "Fleur de sel" zapewnia słony smak, który jest wyraźny, ale nie agresywny. Ponieważ "Fleur de sel" bardzo łatwo rozpuszcza się w kontakcie z żywnością, osoby, które lubią słony smak, wolą dodawać ją do potraw w ostatniej chwili.
4.2. Opis metody wytwarzania produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1, obowiązkowo stosowanej przez producenta, w tym, w stosownych przypadkach, charakteru i właściwości używanych surowców lub składników oraz metody przygotowywania produktu (art. 7 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia)
Saliny, zarządzanie wodą i regulacja stężenia
Aby uzyskać "Fleur de sel", producenci napełniają panwie wodą morską lub naturalnie słoną wodą źródlaną. W trakcie kontrolowanego procesu naturalnego odparowywania produkcja "Fleur de sel" obejmuje kolejne etapy zagęszczania, nasycenia i krystalizacji. Producenci zarządzają powolnym obiegiem słonej wody między panwiami w celu zapewnienia, aby woda morska lub słona woda źródlana przekształciła się w solankę dzięki naturalnemu odparowaniu spowodowanemu słońcem i wiatrem. Sól krystalizuje się, gdy stężenie osiągnie 250-260 g/l.
Chociaż liczba kolejnych stawów wykorzystywanych do zagęszczania różni się w zależności od położenia geograficznego salin i lokalnych warunków odparowywania, to miejscem właściwej produkcji dwóch rodzajów soli - soli gruboziarnistej i "Fleur de sel" - są panwie krystalizacyjne. Czasami, gdy warunki odparowywania są szczególnie sprzyjające, już w panwiach znajdujących się przed panwiami krystalizacyjnymi może wystąpić pewna krystalizacja.
Aby uzyskać "Fleur de sel", konieczne jest ostrożne codzienne zarządzanie solanką, a producenci muszą być w stanie dokładnie kontrolować przepływ i jakość wody.
Krystalizacja "Fleur de sel"
Jeżeli naturalne warunki meteorologiczne są sprzyjające, producenci mają do czynienia z dwoma rodzajami krystalizacji chlorku sodu w panwiach krystalizacyjnych:
- sól gruboziarnista powstaje w wyniku krystalizacji, która występuje pod wodą, w solance, a kryształki osadzają się na dnie panwi krystalizacyjnej. Kryształki mają kształt sześcienny i mogą tworzyć się zbitki takich kostek.
- Rzadziej, w bardzo specyficznych warunkach meteorologicznych (lekki wiatr, słońce i brak wilgotności), "Fleur de sel" krystalizuje się na powierzchni solanki. Kryształki mają kształt pustej odwróconej piramidy i pływają na powierzchni.
Aby uzyskać "Fleur de sel", producenci muszą utrzymywać wystarczającą głębokość wody w panwi krystalizacyjnej. Musi być dostępna płytka warstwa wody o głębokości ponad 1 cm, tak aby sól "Fleur de sel" mogła swobodnie pływać na powierzchni solanki, co umożliwia jej odróżnienie od soli gruboziarnistej. Powstawanie "Fleur de sel" i jej zdolność do unoszenia się na powierzchni solanki mają charakter ulotny i efemeryczny.
"Fleur de sel" można produkować tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie bardzo szczególne warunki meteorologiczne: lekki wiatr, słońce i brak wilgotności. Fale powstające, gdy wiatr jest zbyt silny, powietrze wilgotne lub przez nieostrożne ruchy podczas zbioru mogą spowodować zatopienie "Fleur de sel", a tym samym utratę specyficznego charakteru. Jest to zatem rzadka sól.
Zbiór "Fleur de sel"
Metody zbioru "Fleur de sel" i soli gruboziarnistej bardzo się różnią.
W celu zachowania cech charakterystycznych "Fleur de Sel" konieczne jest, aby producenci zbierali ją, zanim opadnie na dno panwi. W przeciwnym razie krystalizacja będzie trwać nadal, kryształki utracą swój piramidalny kształt i sól stanie się solą gruboziarnistą.
Sól gruboziarnista, która powstaje na dnie panwi, może być zbierana o każdej porze dnia. Natomiast gdy tylko warunki meteorologiczne pozwolą na powstanie "Fleur de sel", musi ona zostać zebrana wkrótce po uformowaniu się kryształków, a najpóźniej w ciągu 24 godzin. Jeśli jednak wystąpi w tym czasie silny wiatr, znaczna wilgotność lub deszcz, dojdzie do opadnięcia lub rozpuszczenia "Fleur de sel" w panwiach. Gdy "Fleur de sel" zanurzy się w solance, traci swój specyficzny charakter i przestaje być "Fleur de sel".
"Fleur de sel" zbiera się za pomocą ugruntowanej tradycyjnej metody. Producenci delikatnie zgarniają powierzchnię ręcznie, nie dotykając dna panwi. W tym celu używają specjalnych narzędzi w postaci łopatek lub szufelek, czasami zakrzywionych i perforowanych, przymocowanych do długiego uchwytu. Jest to rodzaj "skrobaka" lub "chochli". W ten sposób producenci zbierają wszystkie kryształki "Fleur de sel", które unoszą się na powierzchni panwi, i umieszczają je w specjalnym pojemniku.
Etapy po zbiorze "Fleur de sel"
Po zbiorze "Fleur de sel" schnie naturalnie w miejscu, w którym została zebrana. Wilgotność resztkową można obniżyć przez suszenie pośrednie, bez kontaktu z płomieniem, aby ułatwić pakowanie.
"Fleur de sel" sortuje się ręcznie na różnych etapach po zbiorze, aby usunąć wszystkie ciała obce.
Operacje zabronione po zbiorze
Po zbiorze "Fleur de sel" nie może być poddawana myciu, rafinacji ani rozdrabnianiu i nie można do niej dodawać żadnych dodatków.
4.3. Opis najważniejszych elementów decydujących o tradycyjnym charakterze produktu (art. 7 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia)
Historia zbioru "Fleur de sel" w Europie sięga czasów starożytnych. Jest ona ściśle związana z historią salin zarządzanych w sposób rzemieślniczy od czasów Imperium Rzymskiego. "Nazwa »Fleur de sel« jest znana w języku francuskim od 1732 r. ze słownika leksykograficznego Trévoux" 3 . Nawet jeśli sól gruboziarnista była i nadal jest podstawowym produktem salin w ujęciu ilościowym, zawsze zbierano również "Fleur de sel".
Te drobne kryształki "Fleur de sel" były najpierw zbierane na użytek własny producentów, a następnie ta naturalnie drobna, biała sól była wykorzystywana do różnych celów w lokalnej żywności (w szczególności do solenia ryb i masła).
Technika zbioru pozostaje niezmieniona od wieków, przy czym zawsze przeprowadza się go ręcznie i z powierzchni, czy to w Chorwacji, Hiszpanii, Francji, Portugalii czy w Słowenii. Od czasu pierwszej produkcji w Gwinei lokalni producenci stawiali sobie za cel stosowanie tej tradycyjnej techniki, aby móc zbierać produkt o wyjątkowej jakości, różniący się od soli gruboziarnistej.
W przeszłości przedstawiciele niektórych branż w Europie, takich jak połowy i przetwórstwo sardynek, woleli stosować "Fleur de sel" zamiast innych rodzajów soli w celu konserwacji swoich produktów, co zapewniało znaczny rynek zbytu dla "Fleur de sel" od XVI w. aż do lat 30. XX wieku. Obecnie "Fleur de sel" jest znana na całym świecie i ze względu na swoje wyjątkowe właściwości jest powszechnie stosowana i preferowana przez wiodących szefów kuchni.
"Fleur de sel" zawdzięcza swoje właściwości tradycyjnej metodzie (zarządzanie wodą i ręczne zbieranie na powierzchni) stosowanej do jej produkcji.
Tradycyjna wiedza fachowa wykorzystywana zarówno w Gwinei, jak i w UE, charakteryzuje się następującymi elementami i jest wyrażana za pomocą specyficznego słownictwa właściwego dla każdego zakładu produkcyjnego:
- ✓ Rozwijana na przestrzeni wieków poprawa technik budowlanych i konstrukcji salin oraz technik produkcji
i zbioru.
- ✓ Regulacja poziomów wody w panwiach: ma to miejsce w sposób naturalny (tam, gdzie występuje duży
zasięg pływów) lub odbywa się poprzez pompowanie, zarówno w celu napełniania panwi, jak i opróżniania salin. Wewnętrzny obieg słonej wody z jednej panwi do drugiej następuje grawitacyjnie lub z wykorzystaniem pomp.
- ✓ Stosowanie systemu produkcji solanki opartego na naturalnym odparowywaniu.
- ✓ Struktura salin optymalizuje wykorzystanie działania wiatru i słońca w naturalnym procesie parowania.
- ✓ Regulacja wody: producenci przewidują warunki meteorologiczne i dostosowują przepływ słonej wody do
poszczególnych panwi, aby zoptymalizować produkcję.
- ✓ Sezonowość i losowy charakter zbiorów: w salinach producenci uzyskują wysoce stężoną solankę,
a krystalizacja zachodzi, jeżeli warunki odparowywania są odpowiednie przez kilka dni. Powstawanie "Fleur de sel" może zatem odbywać się codziennie, ale pozostaje losowe i zależne od warunków meteorologicznych.
- ✓ Związek z solą gruboziarnistą: produkcja "Fleur de sel" jest nierozerwalnie związana z produkcją soli
gruboziarnistej. Oba produkty są produkowane w tym samym okresie i w tej samej salinie.
- ✓ Produkcja "Fleur de sel" w warstwie nasyconej słonej wody: konieczne jest utrzymywanie w panwiach
krystalizacyjnych wystarczającej warstwy wody o głębokości co najmniej 1 cm, aby umożliwić formowanie się "Fleur de sel" i zbieranie jej z powierzchni, gdy pozwolą na to warunki meteorologiczne. Umożliwia to również zachowanie ciągłości naturalnego procesu zagęszczania.
- ✓ Ręczne zbieranie "Fleur de sel" na powierzchni solanki: "Fleur de sel" zbiera się wyłącznie ręcznie na
powierzchni solanki przy użyciu specjalnych narzędzi. Jeśli "Fleur de sel" opadnie na dno panwi, traci swój specyficzny charakter i przestaje być "Fleur de sel".
- ✓ Brak przetwarzania po zbiorze: "Fleur de sel" nie może być poddawana myciu, rafinacji ani rozdrabnianiu
i nie można do niej dodawać żadnych dodatków.
Wiekowy, tradycyjny i unikalny proces produkcji "Fleur de sel" jest opisany i przedstawiony w licznych dokumentach, książkach i dziełach sztuki. Kilka odniesień o charakterze naukowym można znaleźć w następujących starych publikacjach europejskich:
- ✓ W portugalskiej publikacji z 1877 r. Museu Technologico, Revista das Indústrias Portuguezas e Estrangeiras e dos
Princípios Scientíficos em que as mesmas se fundam zawarto precyzyjny opis metody produkcji i jakości tej soli: "»Fleur de sel« jest delikatna, czysta, biała i połyskliwa. Pochodzi z kryształków, które tworzą się na powierzchni wody morskiej. Fakt, że kryształki te nie stykają się z dnem panwi krystalizacyjnych, sprawia, że są one tak delikatne i czyste. Tylko nieliczni pracownicy wytwarzający tę sól sprzedają ją; niektórzy obdarowują nią swoich przyjaciół. Gdyby była ona regularnie zbierana, mogłaby być sprzedawana po bardzo wysokiej cenie, ponieważ stanowiłaby bardzo dobry substytut soli rafinowanej".
- ✓ Francuska publikacja z 1885 r. Les Ouvriers des deux mondes - études sur les travaux, la vie domestique et la
condition morale des populations ouvrières des diverses contrées zawiera następujący precyzyjny opis: "Oprócz soli w postaci kryształków sześciennych lub bryłek, które na skutek kontaktu z mułem stają się jasnoszare i opadają na dno panwi krystalizacyjnej, na powierzchni wody powstają tylko w niektóre dni krystaliczne wykwity białej soli. Następnie pracownik zbiera te solne wykwity, które zatrzymuje dla siebie".
- ✓ Liczne dzieła sztuki plastycznej świadczą o historycznym i tradycyjnym charakterze zbioru "Fleur de sel"; są
to obrazy takie jak "La récolte de sel à Saillé" Eugène'a Feyena z 1870 r. (własność prywatna) czy "Ramasseuses de sel à Guérande" Mathurina Méheuta z 1941 r. przedstawiający zbiór "Fleur de sel" na powierzchni przy użyciu lousse (drewnianego narzędzia używanego przez pracowników wytwarzających sól w Guérande we Francji) oraz kosza wykorzystywanego do transportu soli (własność Musée d'Orsay).
Ponadto ta szczególna metoda produkcji i zbioru "Fleur de sel" została skodyfikowana w przepisach krajowych w kilku państwach członkowskich Unii Europejskiej, w szczególności w Hiszpanii dekretem królewskim nr 1634/2011 z dnia 14 listopada 2011 r., w Portugalii zarządzeniem nr 72/2008 Ministerstwa Gospodarki, Innowacji, Rolnictwa, Rozwoju Obszarów Wiejskich i Rybołówstwa z dnia 23 stycznia 2008 r. oraz w Chorwacji rozporządzeniem nr 1904 Ministerstwa Rolnictwa, Rybołówstwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 22 lipca 2011 r.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.374 |
| Rodzaj: | Ogłoszenie |
| Tytuł: | Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych |
| Data aktu: | 16/01/2026 |
| Data ogłoszenia: | 16/01/2026 |