Informacja TPR – obowiązek compliance czy narzędzie typowania do kontroli?
Informację TPR (Transfer Pricing Reporting) coraz trudniej traktować jako zwykły obowiązek sprawozdawczy. Rosnąca skala raportowania, zakres przekazywanych danych oraz rozwój narzędzi analitycznych sprawiają, że TPR staje się dla Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) jednym z kluczowych źródeł informacji o ryzyku w cenach transferowych. W praktyce oznacza to, że jakość i spójność danych raportowanych przez podatników może mieć bezpośredni wpływ na ryzyko zainteresowania ze strony organów podatkowych – piszą Monika Palmowska i Monika Bonikowska z KPMG w Polsce.
Obowiązek złożenia informacji TPR dotyczy przede wszystkim podatników realizujących transakcje kontrolowane objęte obowiązkiem dokumentacyjnym, jak również wybranych kategorii transakcji korzystających ze zwolnień dokumentacyjnych, po przekroczeniu określonych progów:
- 10 mln PLN dla transakcji finansowych oraz transakcji towarowych,
- 2 mln PLN dla transakcji usługowych,
- 2 mln PLN dla pozostałych transakcji,
- 2,5 mln PLN dla transakcji finansowych z podmiotami niepowiązanymi zawieranych z podmiotami z państw wpisanych na listę tzw. rajów podatkowych,
- 0,5 mln PLN dla pozostałych transakcji zawieranych z niepowiązanymi podmiotami z państw wpisanych na listę tzw. rajów podatkowych.
Biorąc pod uwagę, że informacja TPR obejmuje znaczną część istotnych transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, stanowi ona jedno z podstawowych źródeł danych o praktyce stosowania cen transferowych przez podatników. Zakres informacji raportowanych w TPR ma bowiem charakter przekrojowy i obejmuje szeroki zakres danych pozwalających na wielowymiarową ocenę podatnika - począwszy od danych identyfikacyjnych podatnika, przez dane finansowe, aż po szczegółowy opis transakcji i sposób weryfikacji ich rynkowości.
Czytaj też w LEX: Jak prawidłowo wypełnić formularz TPR >
TPR w analizie ryzyka i typowania do kontroli
Typując podmioty do kontroli, organy KAS opierają się przede wszystkim na analizie ryzyka prowadzonej z wykorzystaniem dostępnych źródeł informacji. W praktyce mogą to być w szczególności dane finansowe i podatkowe, w tym sprawozdania finansowe, informacje o transakcjach bankowych, w tym dane STIR, a także dane przekazywane przez inne organy i instytucje państwowe.
Z punktu widzenia typowania do kontroli cen transferowych informacja TPR stanowi dla organów KAS jedno z istotnych narzędzi, służących do identyfikacji podatników i transakcji wymagających pogłębionej weryfikacji. Dane raportowane w TPR-C obejmują m.in. informacje o transakcjach kontrolowanych, ich wartości, zastosowanych metodach weryfikacji rynkowości oraz wynikach finansowych podatnika. Pozwala to analizować zarówno konkretne rozliczenia, jak i ogólny profil ryzyka podatnika w obszarze cen transferowych.
Czytaj też w LEX: Wykorzystywanie przez organy danych z KSeF >
KAS może wykorzystywać Informacje TPR m.in. do:
- identyfikowania transakcji o podwyższonym ryzyku,
- budowania profilu ryzyka podatnika poprzez np. łączenia danych z TPR z innymi źródłami (np. KSEF, JPK, MDR, dane międzynarodowe),
- analizy spójności danych, np. poprzez porównanie informacji raportowanych w TPR z danymi wynikającymi z CIT-8 lub sprawozdań finansowych.
W praktyce oznacza to, że TPR może pełnić funkcję jednego z narzędzi wstępnej selekcji kontrolnej. Umożliwia organom identyfikowanie obszarów potencjalnego ryzyka, w tym ryzyka zaniżenia dochodu albo zawyżenia straty podatkowej, oraz ukierunkowanie działań kontrolnych na przypadki wymagające pogłębionej analizy.
TPR w cyfrowym ekosystemie danych
W ostatnich latach widoczny jest trend, zgodnie z którym organy KAS dysponują znacznie szerszym zakresem informacji o podatnikach niż jeszcze kilka lat temu. Kolejne rozwiązania cyfrowe i legislacyjne zwiększają możliwości łączenia danych pochodzących z różnych źródeł, badania ich spójności oraz wykorzystywania ich w ramach systemów analitycznych administracji skarbowej.
Dzięki rosnącej automatyzacji i elektronicznej formie raportowania organy KAS mogą m.in.:
- wykorzystać algorytmy na potrzeby analiz,
- tworzyć profile ryzyka dotyczące podatników i realizowanych przez nich transakcji wewnątrzgrupowych,
- analizować trendy w czasie np. rok do roku,
- zestawiać dane pochodzące z różnych źródeł,
- formułować wnioski dotyczące działalności podatnika oraz branży, w której prowadzi on działalność.
W tym kontekście szczególne znaczenie ma rozwój elektronicznych narzędzi raportowania, w tym KSeF oraz struktur JPK_CIT, które dostarczają organom podatkowym szczegółowych informacji dotyczących faktur, ksiąg rachunkowych oraz danych finansowych podatników.
Czytaj też w LEX: Przewodnik po zmianach w Ordynacji podatkowej od 1.10.2026 r. >
Należy jednak podkreślić, że na obecnym etapie dane pochodzące z różnych systemów raportowych, takich jak: TPR, JPK, KSeF, MDR czy sprawozdania finansowe, nie są jeszcze powszechnie analizowane w ramach jednej, w pełni zautomatyzowanej i zintegrowanej analityki. Jednocześnie kierunek zmian pozostaje jednoznaczny – wraz z postępującą cyfryzacją administracji skarbowej oraz rozwojem narzędzi analitycznych KAS rośnie potencjał do systemowego łączenia i porównywania tych danych.
Z perspektywy cen transferowych szczególne znaczenie mają m.in. następujące źródła informacji:
- TPR (Transfer Pricing Reporting) – raport zawierający zagregowane informacje o transakcjach z podmiotami powiązanymi (wartości, rentowność, metody weryfikacji cen), stanowiący podstawowe źródło do identyfikacji ryzyk TP;
- KSeF (Krajowy System e‑Faktur) – system obejmujący faktury ustrukturyzowane, zapewniający dostęp do szczegółowych danych o pojedynczych transakcjach (w tym fakturach korygujących i zaliczkowych), co zwiększa transparentność rozliczeń;
- JPK (w tym JPK_CIT / JPK_PD) – ustrukturyzowane dane księgowe dla celów podatkowych, umożliwiające analizę spójności między zapisami księgowymi, wynikami finansowymi i danymi raportowanymi w TPR;
- MDR (Mandatory Disclosure Rules) - raportowanie schematów podatkowych, obejmujące wybrane uzgodnienia mogące mieć znaczenie podatkowe, w szczególności raportowanie transakcji zawieranych na tzw. bezpiecznej przystani (safe harbour) dla transakcji usługowych i finansowych, transgraniczne płatności, restrukturyzacje czy przeniesienie funkcji, aktywów lub ryzyk pomiędzy podmiotami powiązanymi (przy czym od 1 października 2026 r. ograniczony ma zostać zakres raportowania schematów krajowych).
Na tym tle szczególną rolę odgrywa TPR, który już obecnie stanowi jedno z kluczowych źródeł informacji dla organów podatkowych i jest intensywnie wykorzystywany w procesach analitycznych – często jako punkt wyjścia do identyfikacji ryzyk oraz selekcji podmiotów do dalszych czynności sprawdzających lub kontrolnych.
Czytaj też w LEX: Konstytucyjna ochrona podatnika w erze cyfrowego państwa fiskalnego >
Choć integracja danych nie ma jeszcze charakteru w pełni automatycznego, w praktyce możliwe jest ich zestawianie w ramach analiz ukierunkowanych, w szczególności z informacjami wynikającymi z CIT-8 czy sprawozdań finansowych. Pozwala to organom stopniowo budować coraz pełniejszy obraz działalności podatnika oraz identyfikować kluczowe obszary ryzyka – takie jak transakcje przekraczające progi dokumentacyjne, nietypowy poziom rentowności czy odchylenia od danych typowych dla danej branży.
W konsekwencji TPR nie jest już wyłącznie postrzegany jako formularz sprawozdawczy, lecz stanowi element szerszego systemu analitycznego wykorzystywanego przez KAS do oceny ryzyka. Dla podmiotów realizujących transakcje kontrolowane oznacza to konieczność szczególnej dbałości o jakość, kompletność i spójność danych raportowanych w TPR z pozostałymi informacjami przekazywanymi organom podatkowym. Ewentualne rozbieżności mogą być bowiem łatwiej identyfikowane w ramach analiz obejmujących różne źródła informacji dostępne KAS.
Raportowanie TPR w latach 2019-2025: jak rośnie baza danych KAS
Jak wskazano powyżej, dane raportowane w ramach TPR tworzą coraz bardziej rozbudowaną bazę informacji o transakcjach kontrolowanych. Z perspektywy organów KAS ma ona istotną wartość analityczną, ponieważ pozwala porównywać dane w czasie, identyfikować nietypowe zdarzenia lub odchylenia oraz wyznaczać obszary podwyższonego ryzyka w zakresie cen transferowych. Im większa skala raportowania i im bardziej porównywalny zakres przekazywanych informacji, tym większe możliwości prowadzenia analiz przekrojowych przez organy podatkowe.
Trend ten dobrze ilustrują dane historyczne dotyczące liczby składanych informacji TPR (Wykres 1). Liczba złożonych formularzy TPR-C (bez korekt) wzrosła z poziomu 17 209 w 2019 r. do 24 890 w 2024 r., co oznacza niemal 45proc. wzrost w ciągu pięciu lat. Szczególnie istotny był wzrost pomiędzy 2020 a 2022 r., kiedy liczba złożonych informacji przekroczyła 21 000. W kolejnych latach poziom raportowania utrzymywał się na stabilnym, wysokim poziomie 21 300 informacji złożonych za 2023 r., a następnie wyraźnie wzrósł w 2024 r.
Czytaj też w LEX: Problem pozyskiwania informacji bankowych od dyrektorów izb administracji skarbowej jako przykład luki prawnej >
Trendy w raportowaniu TPR lata 2020-2024
Wzrost liczby raportowanych informacji oznacza, że baza danych KAS tworzona na podstawie TPR z roku na rok zyskuje coraz większą wartość analityczną. Z perspektywy organów podatkowych znaczenie może mieć już nie tylko sam wolumen danych, ale również ich jakość, porównywalność i użyteczność analityczna. Im dłuższy okres raportowania i im większa liczba złożonych formularzy, tym łatwiejsze staje się dla organów analizowanie trendów, identyfikowanie zmian w czasie oraz porównywanie danych pomiędzy podatnikami.
Jednocześnie, na tle liczby podatników CIT w Polsce przekraczającej milion podmiotów, skala raportowania TPR-C pozostaje relatywnie ograniczona. Obowiązek ten dotyczy szacunkowo ok. 2–3 proc. podatników[1]. Nie umniejsza to jednak znaczenia tych danych z perspektywy ryzyka kontroli cen transferowych. Przeciwnie, może wskazywać, że raportowanie TPR obejmuje przede wszystkim grupę podmiotów realizujących istotne transakcje z podmiotami powiązanymi.
Równolegle liczba formularzy TPR-P pozostaje marginalna i kształtuje się na poziomie ok. 1,7–2,1 tys. rocznie. Potwierdza to dominujące znaczenie podatników CIT w raportowaniu cen transferowych i koncentrację analityki KAS właśnie na tej grupie.
Kto podpisuje TPR-C w spółce z o.o. spółce komandytowej? - sprawdź w LEX >
Cząstkowe dane za 2025 r. również wpisują się w dotychczasowy trend raportowania (Wykres 2). Według stanu na 20 maja 2026 r. złożono 954 formularzy TPR-C. Na pierwszy rzut oka liczba ta może wydawać się niska, jednak należy pamiętać, że główny napływ informacji TPR następuje zwykle bliżej ustawowych terminów raportowania. Z tego względu dane cząstkowe nie przesądzają jeszcze o ostatecznej skali raportowania za 2025 r. Pokazują natomiast, że baza danych KAS będzie systematycznie rozbudowywana o kolejne informacje dotyczące transakcji kontrolowanych, a ostateczny poziom raportowania może pozostać zbliżony do obserwowanego w latach ubiegłych.
Dane cząstkowe informacji TPR za 2025 r.
Źródło: MF, odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 maja 2026 r., znak sprawy: BMI1.0123.1920.2026.
Wraz z rosnącą skalą raportowania baza danych tworzona na podstawie informacji TPR staje się coraz szerszym i bardziej szczegółowym źródłem wiedzy o rozliczeniach pomiędzy podmiotami powiązanymi. Może to zwiększać zdolność administracji do identyfikowania nieprawidłowości, nietypowych poziomów rentowności, zmian w czasie oraz innych sygnałów wskazujących na podwyższone ryzyko po stronie podatnika.
Rosnąca baza TPR-C, ograniczona transparentność danych
Pomimo rosnącej skali raportowania, dostęp do danych analitycznych z TPR pozostaje ograniczony. Ministerstwo Finansów (MF) w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej[2] wskazało, że obecnie nie jest możliwe udostępnienie pełnych danych analitycznych m.in. z uwagi na trwające prace nad włączeniem obszaru TPR do Centralnej Hurtowni Danych Resortu Finansów (CHD RF).
Analogiczne stanowisko MF przedstawiło w odpowiedzi na kolejny wniosek[3], obejmujący szczegółowe dane dotyczące raportowania TPR-C i TPR-P za lata 2020–2025. Jak wskazano: „realizacja wniosku w tym zakresie wiązałaby się z koniecznością wytworzenia jakościowo nowej informacji, która obecnie nie istnieje w zasobach Ministerstwa Finansów w gotowej postaci. Udzielenie informacji żądanych we wskazanych punktach z wniosku wymagałoby opracowania nowych algorytmów, pobrania i przetworzenia zgromadzonych danych, przeprowadzenia czasochłonnej analizy”.
Czy wykazanie straty w ramach korekty CIT-8 obliguje do złożenia TPR-C? - sprawdź w LEX >
Stanowisko to warto jednak zestawić z danymi, które były już wcześniej prezentowane publicznie na podstawie wstępnych informacji Ministerstwa Finansów. Jak wskazują M. Jamroży i J. Sarnowski w artykule pt. „Raportowanie cen transferowych (TPR)”[4], już w odniesieniu do raportowania za 2019 r. możliwe było przedstawienie nie tylko liczby złożonych formularzy TPR-C i TPR-P oraz ich korekt, ale również struktury zaraportowanych transakcji według podstawowych kategorii.
Przykładowo, w informacjach TPR-C złożonych za 2019 r. zaraportowano łącznie 46 268 transakcji. W strukturze raportowanych transakcji dominowały:
- transakcje finansowe – 19 784 transakcje, tj. ok. 43 proc. ogółu,
- transakcje usługowe – 12 203 transakcje, tj. ok. 26 proc.,
- transakcje dotyczące produkcji – 5 114 transakcji, tj. ok. 11 proc.,
- pozostałe kategorie, obejmujące m.in. transakcje dotyczące dystrybucji, aktywów, wartości niematerialnych, restrukturyzacji, refakturowań oraz innych obszarów.
Dane te obejmowały również informacje o wykorzystaniu uproszczeń typu safe harbour:
- w przypadku usług o niskiej wartości dodanej uproszczenie zastosowano do 550 transakcji, tj. ok. 1,2 proc. wszystkich zaraportowanych transakcji,
- w odniesieniu do transakcji finansowych uproszczeniem objęto 158 transakcji, tj. ok. 0,3 proc. ogółu zaraportowanych transakcji.
Co istotne, na podstawie wstępnych danych MF możliwe było również przedstawienie informacji o transakcjach z podmiotami z poszczególnych państw oraz terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. Wskazywano m.in., że poza transakcjami krajowymi najwyższe łączne wartości transakcji zaraportowano w odniesieniu do Szwajcarii, Niemiec i Holandii, a w przypadku tzw. rajów podatkowych istotne znaczenie miały przede wszystkim transakcje z Panamą i Hongkongiem[5].
Podsumowanie – komentarz KPMG
Przedstawione powyżej dane nie przesądzają, że wszystkie informacje znajdują się dziś w zasobach Ministerstwa Finansów w gotowej do publikacji formie. Pokazują jednak, że co najmniej część danych o podobnym charakterze była już wcześniej agregowana i prezentowana publicznie.
Z perspektywy systemowej istotne jest więc nie tylko to, że administracja skarbowa rozwija coraz szerszą bazę danych TPR, lecz także to, że publiczny dostęp do danych pozwalających lepiej ocenić praktykę raportowania oraz potencjalne obszary ryzyka pozostaje ograniczony. W konsekwencji można mówić o wyraźnej asymetrii informacyjnej: organy podatkowe dysponują coraz bardziej rozbudowanym zasobem danych i narzędzi analitycznych, podczas gdy podatnicy mają dostęp jedynie do wybranych informacji udostępnianych lub publikowanych przez administrację skarbową.
Taki stan rzeczy może rodzić pytania z perspektywy gwarancji procesowych podatnika, w szczególności w kontekście ograniczeń dotyczących stosowania tzw. secret comparables, czyli danych porównawczych lub innych informacji niedostępnych stronom w momencie zawarcia transakcji, które - gdyby były znane - mogłyby wpływać na sposób ustalenia jej warunków.
W tym ujęciu coraz większego znaczenia nabiera ustrukturyzowany przegląd danych TPR, tzw. TPR Health Check, prowadzony z wykorzystaniem dedykowanych narzędzi analitycznych. Takie podejście pozwala na niezależną ocenę ryzyk, identyfikację potencjalnych luk informacyjnych oraz weryfikację spójności i jakości raportowanych danych przed ich ostatecznym zatwierdzeniem. W warunkach postępującej cyfryzacji nadzoru skarbowego istotnym elementem bezpieczeństwa podatkowego staje się bowiem możliwie pełna wiedza o strukturze własnych danych zanim zostaną one poddane szerszej analizie przez administrację skarbową.
[1] Szacunek własny na podstawie zestawienia liczby składanych formularzy TPR‑C (ok. 20–25 tys. rocznie) z liczbą podatników CIT przekraczającą 1 mln. Dane o liczbie podatników pochodzą z raportu Najwyższej Izby Kontroli zamieszczonego pod adresem: https://www.nik.gov.pl/najnowsze-informacje-o-wynikach-kontroli/cit-przecieka-urzedom-skarbowym-przez-palce.html i odnoszą się do lat 2021–2023 (I półrocze), w których ich liczba wzrosła z ok. 851 tys. do ponad 1 mln (obliczenie przybliżone, o charakterze orientacyjnym).
[2] MF, odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 maja 2025 r., znak sprawy: BMI1.0123.1803.2025.
[3] MF, odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 maja 2026 r., znak sprawy: BMI1.0123.1920.2026.
[4] M. Jamroży, J. Sarnowski, Raportowanie cen transferowych (TPR), „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiow Podatkowych” nr 7/2021, s. 6 i n.
[5] M. Jamroży, J. Sarnowski, Raportowanie cen transferowych (TPR), „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiow Podatkowych” nr 7/2021, s.7 i n.
Monika Palmowska, doradca podatkowy, Partner w Zespole ds. Cen Transferowych, KPMG w Polsce
Monika Bonikowska, Supervisor w Zespole ds. Cen Transferowych, KPMG w Polsce
