Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Rozporządzenie w sprawie ram wykonania
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Rozporządzenie w sprawie ram wykonania
|
I. ZALECANE POPRAWKI
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić motyw 5
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Uproszczone stosowanie zasady "nie czyń poważnych szkód", jeżeli jest to wykonalne i właściwe, jak określono w art. 33 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509, powinno opierać się na jednolitych i prostych wytycznych. Komisja powinna przedstawić takie wytyczne techniczne do 1 stycznia 2027 r. Wytyczne te powinny opierać się na nadrzędnych zasadach jasności, uproszczenia i proporcjonalności, z uwzględnieniem zasad oszczędności, efektywności i skuteczności oraz dążenia do osiągnięcia wyznaczonych celów programu lub instrumentu zgodnie z priorytetami polityki Unii. Wytyczne powinny należycie uwzględnić wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska przewidziany w obowiązującym prawodawstwie UE oraz potrzebę unikania powielania tych wymogów. | Uproszczone stosowanie zasady "nie czyń poważnych szkód", jeżeli jest to wykonalne i właściwe, jak określono w art. 33 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509, powinno opierać się na jednolitych i prostych wytycznych. Komisja powinna przedstawić takie wytyczne techniczne do 1 czerwca 2027 r. Wytyczne te powinny opierać się na nadrzędnych zasadach jasności, uproszczenia i proporcjonalności, z uwzględnieniem zasad oszczędności, efektywności i skuteczności oraz dążenia do osiągnięcia wyznaczonych celów programu lub instrumentu zgodnie z priorytetami polityki Unii. Wytyczne powinny należycie uwzględnić wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska przewidziany w obowiązującym prawodawstwie UE oraz potrzebę unikania powielania tych wymogów. |
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić motyw 6
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Koszty gospodarcze, finansowe i społeczne związane ze zmianą klimatu i degradacją środowiska rosną, dlatego niezwykle istotne jest inwestowanie w dekarbonizację, odporność na zmianę klimatu, gospodarkę o obiegu zamkniętym, odporność wodną i w środowisko naturalne. W szczególności niezbędne jest zwiększenie zdolności Unii i państw członkowskich w zakresie przewidywania sytuacji kryzysowych, klęsk żywiołowych oraz skutków zmiany klimatu i ekstremalnych zdarzeń pogodowych, przygotowania się na wypadek takich sytuacji i reagowania w przypadku ich wystąpienia, a także zdolności w zakresie ochrony inwestycji w ramach budżetu UE. Wdrażanie nowych innowacyjnych technologii i rozwiązań zwiększających odporność na zmianę klimatu wzmocni jednocześnie przewagę konkurencyjną unijnych przedsiębiorstw, bowiem nie tylko zwiększy ich zdolności przystosowawcze i odporność na zmianę klimatu, ale również stworzy nowe możliwości eksportowe. | Koszty gospodarcze, finansowe i społeczne związane ze zmianą klimatu i degradacją środowiska rosną, dlatego niezwykle istotne jest inwestowanie w dekarbonizację, odporność na zmianę klimatu, gospodarkę o obiegu zamkniętym, odporność wodną i w środowisko naturalne. W szczególności niezbędne jest zwiększenie zdolności Unii, państw członkowskich i władz lokalnych i regionalnych w zakresie przewidywania sytuacji kryzysowych, klęsk żywiołowych oraz skutków zmiany klimatu i ekstremalnych zdarzeń pogodowych, przygotowania się na wypadek takich sytuacji, przystosowania się do nich i reagowania w przypadku ich wystąpienia, a także zdolności w zakresie ochrony inwestycji w ramach budżetu UE. Wdrażanie nowych innowacyjnych technologii i rozwiązań zwiększających odporność na zmianę klimatu wzmocni jednocześnie przewagę konkurencyjną unijnych przedsiębiorstw, bowiem nie tylko zwiększy ich zdolności przystosowawcze i odporność na zmianę klimatu, ale również stworzy nowe możliwości eksportowe. |
Uzasadnienie
Władze lokalne i regionalne są odpowiedzialne za znaczną część niezbędnych działań i inwestycji mających na celu zwiększenie odporności na klęski żywiołowe wywołane zmianą klimatu i inne klęski żywiołowe oraz długoterminowe przystosowanie się do zmiany klimatu.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić motyw 12
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Rosną koszty gospodarcze, finansowe i społeczne związane ze zmianą klimatu, zagrożeniami naturalnymi, stanami zagrożenia zdrowia publicznego, awariami przemysłowymi, zmieniającymi się zagrożeniami dla bezpieczeństwa i innymi zakłóceniami. Niezbędne jest zwiększenie zdolności Unii i państw członkowskich w zakresie przewidywania sytuacji kryzysowych, klęsk żywiołowych oraz skutków zmiany klimatu, przygotowania się na wypadek takich sytuacji i reagowania w przypadku ich wystąpienia, zdolności w zakresie ochrony inwestycji w ramach budżetu UE, a także wzmocnienia bezpieczeństwa wewnętrznego. W związku z tym uwzględnianie gotowości i odporności na zmianę klimatu już na etapie projektowania powinno zapewnić, aby odpowiednie programy i działania wspierały reformy i inwestycje, które wzmacniają zarządzanie ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi i kryzysami, wiążą się z inwestowaniem w odporność na zmianę klimatu, zwiększaniem odporności niezbędnych funkcji społecznych oraz budowaniem bardziej odpornych, bezpiecznych i przygotowanych społeczeństw, zgodnie z celami strategii UE na rzecz unii gotowości | Rosną koszty gospodarcze, finansowe, zdrowotne i społeczne związane ze zmianą klimatu, utratą różnorodności biologicznej, zagrożeniami naturalnymi, stanami zagrożenia zdrowia publicznego, awariami przemysłowymi, zmieniającymi się zagrożeniami dla bezpieczeństwa i innymi zakłóceniami. Niezbędne jest zwiększenie zdolności Unii, państw członkowskich i władz lokalnych i regionalnych w zakresie przewidywania sytuacji kryzysowych, klęsk żywiołowych, przygotowania się na wypadek takich sytuacji i reagowania w przypadku ich wystąpienia oraz przystosowania się do skutków zmiany klimatu, zdolności w zakresie ochrony inwestycji w ramach budżetu UE, w tym zgodnie z zasadami "lepsze odbudowywanie" i "odporność na zmianę klimatu już na etapie projektowania", a także wzmocnienia bezpieczeństwa wewnętrznego. W związku z tym uwzględnianie gotowości i odporności na zmianę klimatu już na etapie projektowania powinno zapewnić, aby odpowiednie programy i działania wspierały reformy i inwestycje, które wzmacniają zarządzanie ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi i kryzysami, wiążą się z inwestowaniem w odporność na zmianę klimatu, zwiększaniem odporności niezbędnych funkcji społecznych oraz budowaniem bardziej odpornych, bezpiecznych i przygotowanych społeczeństw, zgodnie z celami strategii UE na rzecz unii gotowości |
[1], strategią ProtectEU | [1], strategią ProtectEU |
[2] oraz obowiązkiem UE wynikającym z art. 5 rozporządzenia (UE) 2021/1119 | [2] oraz obowiązkiem UE wynikającym z art. 5 rozporządzenia (UE) 2021/1119 |
[3] ("Europejskie prawo o klimacie") dotyczącym zmniejszania podatności na zmianę klimatu. [1] Wspólny komunikat w sprawie europejskiej strategii na rzecz unii gotowości, JOIN(2025) 130 final. [2] Komunikat w sprawie ProtectEU: europejska strategia bezpieczeństwa wewnętrznego, COM(2025) 148 final. [3] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1). | [3] ("Europejskie prawo o klimacie") dotyczącym zmniejszania podatności na zmianę klimatu. [1] Wspólny komunikat w sprawie europejskiej strategii na rzecz unii gotowości, JOIN(2025) 130 final. [2] Komunikat w sprawie ProtectEU: europejska strategia bezpieczeństwa wewnętrznego, COM(2025) 148 final. [3] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1). |
Uzasadnienie
Wpływ degradacji środowiska i zmiany klimatu na zdrowie ludzi i utratę różnorodności biologicznej to kluczowe wyzwania stojące przed UE, jej państwami członkowskimi oraz ich władzami lokalnymi i regionalnymi, które są odpowiedzialne za znaczną część niezbędnych działań i inwestycji mających na celu zwiększenie odporności.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Dodać motyw 13
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Z uwagi na postanowienia art. 174 i 349 TFUE oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego, przygotowaną przez posła Younousa Omarjee, ramy monitorowania wykonania powinny uwzględniać szczególne ograniczenia (takie jak dodatkowe koszty strukturalne, trudności logistyczne, mały rynek wewnętrzny), z jakimi mierzą się regiony wyspiarskie, najbardziej oddalone i górskie, a także regiony stojące przed wyzwaniami demograficznymi. Powinny przewidywać uwzględnianie tych realiów przy opracowywaniu i ocenie wskaźników wykonania oraz zaangażowanie zainteresowanych władz regionalnych i lokalnych w odpowiednie mechanizmy monitorowania i sprawozdawczości, aby zapewnić skuteczniejsze i bardziej sprawiedliwe wykorzystanie funduszy UE na tych terytoriach. |
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 174 i 349 TFUE oraz rezolucją przygotowaną przez Younousa Omarjee poprawka ta ma na celu dostosowanie ram wykonania do strukturalnych ograniczeń regionów wyspiarskich, najbardziej oddalonych i górskich, aby zapewnić sprawiedliwe wskaźniki i ocenę rzeczywiście ukierunkowaną na konkretny obszar.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić motyw 19
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
W art. 33 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509 nałożono wymóg monitorowania wskaźników wykonania, które mają być odpowiednie, przyjęte, wiarygodne, proste i solidne, a jednocześnie mają umożliwiać agregowanie danych we wszystkich programach. Należy zatem ustanowić wykaz wskaźników wykonania, które powinny być precyzyjne i proporcjonalne, których liczba powinna być ograniczona i które nie powinny powodować nadmiernego obciążenia administracyjnego. Wskaźniki wykonania, obejmujące wskaźniki produktu i rezultatu, powinny być wykorzystywane wyłącznie do celów monitorowania i sprawozdawczości w zakresie wykonania budżetu oraz jako wkład w ocenę programów i powinny pozostawać bez uszczerbku dla dodatkowych informacji, które można uzyskać za pomocą innych zasad monitorowania, sprawozdawczości i oceny w celu pomiaru wpływu polityk Unii w szerszym ujęciu. | W art. 33 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509 nałożono wymóg monitorowania wskaźników wykonania, które mają być odpowiednie, przyjęte, wiarygodne, proste i solidne, a jednocześnie mają umożliwiać agregowanie danych we wszystkich programach. Należy zatem ustanowić wykaz wskaźników wykonania, które powinny być precyzyjne i proporcjonalne, których liczba powinna być ograniczona i które nie powinny powodować nadmiernego obciążenia administracyjnego. Wskaźniki wykonania, obejmujące wskaźniki produktu i rezultatu, powinny być wykorzystywane wyłącznie do celów monitorowania i sprawozdawczości w zakresie wykonania budżetu oraz jako wkład w ocenę programów i powinny pozostawać bez uszczerbku dla dodatkowych informacji, które można uzyskać za pomocą innych zasad monitorowania, sprawozdawczości i oceny w celu pomiaru wpływu polityk Unii w szerszym ujęciu. Aby zapewnić miarodajne monitorowanie celów społecznych, ramy wykonania powinny obejmować solidne, zdezagregowane i uwzględniające aspekt terytorialny wskaźniki umożliwiające wskazanie dysproporcji społecznych i terytorialnych w całej Unii. |
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 4 ust. 1 i 2
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Klimat i różnorodność biologiczna | Klimat i różnorodność biologiczna |
1. Wkład budżetu na rzecz klimatu i różnorodności biologicznej jest monitorowany za pomocą ram monitorowania wydatków budżetowych i ram wykonania budżetu określonych w art. 8, m.in. za pomocą współczynników UE. | 1. Wkład budżetu w łagodzenie zmiany klimatu i przystosowanie się do niej, w ochronę i przywracanie różnorodności biologicznej oraz osiąganie celów środowiskowych Unii jest monitorowany za pomocą ram monitorowania wydatków budżetowych i ram wykonania budżetu określonych w art. 8, m.in. za pomocą współczynników UE. |
2. Programy i działania realizuje się z myślą o osiągnięciu ogólnego celu w zakresie wydatków wynoszącego co najmniej 35 % całkowitej kwoty budżetu na działania w dziedzinie klimatu i cele środowiskowe ("cel dotyczący wydatków na rzecz klimatu i środowiska") podczas całego okresu obowiązywania wieloletnich ram finansowych na lata 2028-2034, obliczonego przy użyciu najwyższego współczynnika w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, przystosowania się do zmiany klimatu i odporności na zmianę klimatu oraz środowiska spośród współczynników określonych w ramach, o których mowa w ust. 1. Wydatki na obronę i bezpieczeństwo są wyłączone z podstawy wykorzystywanej do obliczania celu dotyczącego wydatków na rzecz klimatu i środowiska. | 2. Programy i działania realizuje się z myślą o osiągnięciu ogólnego celu w zakresie wydatków wynoszącego co najmniej 35 % całkowitej kwoty budżetu na cele opisane w ust. 1 ("cel dotyczący wydatków na rzecz klimatu i środowiska") podczas całego okresu obowiązywania wieloletnich ram finansowych na lata 2028-2034, który to cel zostanie obliczony przy użyciu najwyższego współczynnika w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, przystosowania się do zmiany klimatu i odporności na zmianę klimatu, ochrony oraz przywracania różnorodności biologicznej, gospodarki o obiegu zamkniętym i działań w zakresie środowiska spośród współczynników określonych w ramach, o których mowa w ust. 1. Wydatki na obronę i bezpieczeństwo są wyłączone z podstawy wykorzystywanej do obliczania celu dotyczącego wydatków na rzecz klimatu i środowiska. |
Uzasadnienie
Wpływ degradacji środowiska i zmiany klimatu na zdrowie ludzi i utratę różnorodności biologicznej to kluczowe wyzwania stojące przed UE, jej państwami członkowskimi oraz ich władzami lokalnymi i regionalnymi, które są odpowiedzialne za znaczną część niezbędnych działań i inwestycji mających na celu zwiększenie odporności.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 5
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
1. Aby umożliwić usprawnione stosowanie zasady "nie czyń poważnych szkód", o której mowa w art. 33 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509, przyjmuje się jednolite i proste wytyczne ("wytyczne dotyczące zasady nie czyń poważnych szkód"). | 1. Aby umożliwić usprawnione stosowanie zasady "nie czyń poważnych szkód", o której mowa w art. 33 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509, przyjmuje się jednolite i proste wytyczne ("wytyczne dotyczące zasady nie czyń poważnych szkód"). |
2. W wytycznych, o których mowa w ust. 1, określa się ogólne zasady i kryteria oraz, w razie potrzeby, szczegółowe kryteria na poziomie odpowiednich obszarów polityki. | 2. W wytycznych, o których mowa w ust. 1, określa się ogólne zasady i kryteria oraz, w razie potrzeby, szczegółowe kryteria na poziomie odpowiednich obszarów polityki. Komisja wydaje je co najmniej sześć miesięcy przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, aby zapewnić jego sprawne i terminowe zinterpretowanie i wdrożenie, a także przedstawia pewne projekty wytycznych najpóźniej do lipca 2026 r. |
Dokonuje się w nich w szczególności rozróżnienia między obszarami polityki lub działaniami, które zawsze uznaje się za zgodne z zasadą "nie czyń poważnych szkód", a obszarami polityki lub działaniami, które uznaje się za wyrządzające poważne szkody dla jednego lub kilku celów środowiskowych i które w związku z tym nie mogą być finansowane z budżetu UE. | Dokonuje się w nich w szczególności rozróżnienia między obszarami polityki lub działaniami, które zawsze uznaje się za zgodne z zasadą "nie czyń poważnych szkód", a obszarami polityki lub działaniami, które uznaje się za wyrządzające poważne szkody dla jednego lub kilku celów środowiskowych lub klimatycznych i które w związku z tym nie mogą być finansowane z budżetu UE. |
W wytycznych Komisji uwzględnia się potrzebę osiągnięcia wyznaczonych celów odnośnych programów lub instrumentów zgodnie z priorytetami polityki Unii, potrzebę unikania powielania wymogów wynikających z obowiązującego prawodawstwa UE, wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska przewidziany w obowiązującym prawodawstwie UE, obciążenie administracyjne i sprawozdawcze organów i beneficjentów oraz zasadę proporcjonalności. | W wytycznych Komisji uwzględnia się potrzebę osiągnięcia wyznaczonych celów odnośnych programów lub instrumentów zgodnie z priorytetami polityki Unii, potrzebę unikania powielania wymogów wynikających z obowiązującego prawodawstwa UE, wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego, środowiska i klimatu przewidziany w obowiązującym prawodawstwie UE, obciążenie administracyjne i sprawozdawcze organów i beneficjentów oraz zasadę proporcjonalności. |
Proporcjonalność zapewnia się w szczególności poprzez uwzględnienie wielkości działania, jego wpływu na klimat i środowisko oraz specyfiki terytorialnej regionów, w których działania są prowadzone, lub faktu, że mogą one być prowadzone w państwach trzecich. | Proporcjonalność zapewnia się w szczególności poprzez uwzględnienie wielkości działania, jego wpływu na klimat i środowisko oraz specyfiki terytorialnej regionów, w których działania są prowadzone, lub faktu, że mogą one być prowadzone w państwach trzecich. |
3. W wytycznych, o których mowa w ust. 1, określa się również przypadki, w których stosowanie zasady "nie czyń poważnych szkód" może nie być wykonalne lub właściwe, takie jak sytuacje kryzysowe, w tym sytuacje nadzwyczajne wynikające z klęsk żywiołowych, lub inne względy nadrzędnego interesu publicznego. | 3. W wytycznych, o których mowa w ust. 1, określa się również przypadki, w których stosowanie zasady "nie czyń poważnych szkód" może nie być wykonalne lub może czasowo lub stale być niewłaściwe, takie jak sytuacje kryzysowe, w tym sytuacje nadzwyczajne, lub inne względy nadrzędnego interesu publicznego, takie jak względy obronności lub bezpieczeństwa . |
W tym względzie w szczególności w odniesieniu do działań w zakresie obronności i bezpieczeństwa uznaje się, że stosowanie zasady "nie czyń poważnych szkód" nie jest wykonalne ani właściwe . | 4. W wytycznych, o których mowa w ust. 1, należy również określić znaczenie zasad "odporność już na etapie projektowania" i "lepsze odbudowywanie" w odniesieniu do zasady "nie czyń poważnych szkód" w kontekście wspierania celów środowiskowych i klimatycznych . |
5. Wytyczne, o których mowa w ust. 1, są przedmiotem konsultacji z zainteresowanymi stronami, w szczególności z władzami lokalnymi i regionalnymi. |
Uzasadnienie "Wytyczne" dotyczące stosowania zasady "nie czyń poważnych szkód" mają kluczowe znaczenie dla władz lokalnych i regionalnych. Należy w nich zadbać o promowanie kluczowych celów środowiskowych i klimatycznych, o jasne określenie wyjątków, aby uniknąć ogólnego osłabienia tej zasady, oraz o włączenie do ram UE powiązanych zasad, takich jak "odporność już na etapie projektowania" i "lepsze odbudowywanie".
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 7 ust. 3
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Komisja przedstawia wytyczne techniczne dotyczące metodyki, o której mowa w ust. 2, w celu określenia kategorii działań i odpowiadającej im punktacji w zakresie równości płci, dążąc do zapewnienia spójności we wszystkich programach. | Komisja przedstawia wytyczne techniczne dotyczące metodyki, o której mowa w ust. 2, w celu określenia kategorii działań i odpowiadającej im punktacji w zakresie równości płci, dążąc do zapewnienia spójności we wszystkich programach. Wytyczne są przedmiotem konsultacji z zainteresowanymi stronami, w szczególności z władzami lokalnymi i regionalnymi. |
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Nowy art. 7a
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
We wszystkich programach w stosownych przypadkach zwraca się należytą uwagę na wszelkie negatywne skutki dla spójności terytorialnej, zgodnie z art. 3 TUE i art. 174 TFUE, oraz zapewnia się, aby żadne działanie nie utrudniało procesu konwergencji regionalnej ani nie prowadziło do pogłębienia dysproporcji regionalnych w danym kraju i w Unii Europejskiej - zgodnie z zasadą "nie szkodzić spójności". | |
W tym celu w każdym programie objętym zarządzaniem bezpośrednim/pośrednim oraz w każdym planie partnerstwa krajowego i regionalnego określa się, w jaki sposób w ramach tego programu lub planu przestrzega się zasady "nie szkodzić spójności", lub w przypadku gdy zgodność z tą zasadą nie jest możliwa, przedstawia się należycie uzasadnione wyjaśnienie w myśl podejścia "przestrzegaj lub wyjaśnij". | |
Zgodność z tą zasadą obejmuje co najmniej następujące elementy: | |
- obowiązkową sekcję w programie lub planie wyjaśniającą, w jaki sposób zasada jest stosowana, obejmującą ocenę pod kątem spójności terytorialnej i oświadczenie dotyczące proporcjonalności, środki łagodzące i dostosowawcze, które mają zostać przyjęte w przypadku odstępstwa od zasady, oraz dowody potwierdzające rozwiązania w zakresie zarządzania i partnerstwa stosowane w celu wdrożenia zasady; | |
- konsultacje z zainteresowanymi stronami wyraźnie obejmujące aspekty spójności terytorialnej; | |
- obowiązkową ocenę oddziaływania terytorialnego w celu oceny potencjalnych skutków terytorialnych. | |
Aby zapewnić zharmonizowane podejście, Komisja wydaje wytyczne techniczne określające warunki spełnienia wyżej wymienionych wymogów. |
Uzasadnienie
Wprowadzenie horyzontalnej zasady "nie szkodzić spójności" gwarantuje, że w ramach programów systematycznie będzie się oceniać niezamierzone skutki terytorialne, zapobiegać im i je łagodzić, a tym samym podtrzymane zostanie zobowiązanie Unii na rzecz spójności terytorialnej na mocy art. 174 TFUE.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Nowy art. 7b
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Zasada partnerstwa i wielopoziomowe sprawowanie rządów | |
1. W przypadku programów i działań finansowanych z budżetu UE Komisja, państwa członkowskie, władze szczebla niższego niż krajowy oraz, w stosownych przypadkach, państwa trzecie i partnerzy wykonawczy zapewniają stosowanie zasady partnerstwa oraz wielopoziomowego sprawowania rządów, zgodnie z przepisami sektorowymi. | |
2. W przypadku gdy opracowanie, wdrażanie, monitorowanie lub ocena danego programu lub działania mają wymiar terytorialny lub oczekuje się, że będą obejmować wdrażanie na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym, taki program lub takie działanie opracowuje się, wdraża, monitoruje i ocenia we współpracy z odpowiednimi partnerami w sposób terminowy i konstruktywny. W stosownych przypadkach partnerzy ci obejmują co najmniej: | |
a) właściwe władze krajowe i władze szczebla niższego niż krajowy; | |
b) partnerów społeczno-gospodarczych oraz | |
c) stosowne organizacje społeczeństwa obywatelskiego. | |
3. Rozwiązania w celu stosowania ust. 1 i 2 są proporcjonalne do wielkości, charakteru i trybu zarządzania programem lub działaniem i unikają powielania obowiązków już określonych w przepisach sektorowych. |
Uzasadnienie
Należy uwzględnić zasadę partnerstwa i wielopoziomowe sprawowanie rządów jako zasadę horyzontalną.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 8 ust. 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
1. Ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu opierają się na następujących elementach: | 1. Ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu opierają się na następujących elementach: |
a) jeden wykaz zakresów interwencji; | a) jeden wykaz zakresów interwencji; ogólne cele rozporządzenia.../... [plany partnerstwa krajowego i regionalnego] powinny być należycie odzwierciedlone w wykazie zakresów interwencji; |
b) współczynniki UE, przypisane do zakresów interwencji w celu określenia ich wkładu w realizację polityk; | b) współczynniki UE, przypisane do zakresów interwencji w celu określenia ich wkładu w realizację polityk; |
c) w odniesieniu do każdego zakresu interwencji - wskaźniki wykonania obejmujące zarówno wskaźniki produktu, jak i wskaźniki rezultatu, zgodnie z art. 33 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509. | c) w odniesieniu do każdego zakresu interwencji - wskaźniki wykonania obejmujące zarówno wskaźniki produktu, jak i wskaźniki rezultatu, zgodnie z art. 33 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509. |
Elementy, o których mowa w akapicie pierwszym, są określone w załączniku I. | Elementy, o których mowa w akapicie pierwszym, są określone w załączniku I. |
W przypadku działań prowadzonych w Unii ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu obejmują również kody dotyczące wymiaru terytorialnego określone w załączniku II. | W przypadku działań prowadzonych w Unii ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu obejmują również kody dotyczące wymiaru terytorialnego określone w załączniku II. |
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 9
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
3. Komisja zapewnia również coroczną sprawozdawczość w zakresie realizacji programów unijnych, w tym wydatków socjalnych, na szczeblu lokalnym i regionalnym, w stosownych przypadkach co najmniej na poziomie NUTS 3. |
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 10
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
1. Komisja przeprowadza oceny zgodnie z art. 34 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2059 w celu oszacowania skuteczności, efektywności, znaczenia, spójności i unijnej wartości dodanej każdego programu lub działania. W przypadku wspólnej polityki rolnej takie oceny obejmują również środki wdrożone zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013. | 1. Komisja przeprowadza oceny zgodnie z art. 34 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2059 w celu oszacowania skuteczności, efektywności, znaczenia, spójności, unijnej wartości dodanej oraz skutków terytorialnych każdego programu lub działania. W przypadku wspólnej polityki rolnej takie oceny obejmują również środki wdrożone zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013. |
2. Komisja publikuje sprawozdanie z realizacji każdego programu lub działania nie później niż cztery lata po rozpoczęciu jego realizacji. | 2. Komisja publikuje sprawozdanie z realizacji każdego programu lub działania nie później niż cztery lata po rozpoczęciu jego realizacji. Te sprawozdania zawierają ocenę postępów w osiąganiu celów w oparciu o ilościowe i jakościowe dowody dotyczące wykonania, ocenę oddziaływania terytorialnego oraz, w stosownych przypadkach, propozycje dostosowań. |
3. Komisja przeprowadza ocenę retrospektywną, w której ocenia się wykonanie programu lub działania, najpóźniej trzy lata po zakończeniu okresu programowania każdego programu lub działania. | 3. Komisja przeprowadza ocenę retrospektywną, w której ocenia się wykonanie programu lub działania, najpóźniej trzy lata po zakończeniu okresu programowania każdego programu lub działania. |
Uzasadnienie
Większa elastyczność i centralizacja funduszy objętych zarządzaniem dzielonym w ramach planów partnerstwa krajowego i regionalnego zwiększają potrzebę dodatkowej oceny ich skutków terytorialnych oraz szerszego rozpowszechniania wyników takich ocen.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 11
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Oceny przeprowadzane przez państwa członkowskie w ramach zarządzania dzielonego | Oceny przeprowadzane przez państwa członkowskie i władze szczebla niższego niż krajowy w ramach zarządzania dzielonego |
1. W przypadku gdy budżet Unii wykonywany jest w trybie zarządzania dzielonego, państwa członkowskie przeprowadzają ocenę pod kątem kryteriów takich jak skuteczność, efektywność, znaczenie i spójność w celu poprawy jakości opracowywania i wdrażania środków oraz zidentyfikowania wąskich gardeł i sposobów przyspieszenia wdrażania takich środków. Oceny mogą również obejmować inne istotne kryteria, takie jak poziom włączenia społecznego, widoczność i europejska wartość dodana. | 1. W przypadku gdy budżet Unii wykonywany jest w trybie zarządzania dzielonego, państwa członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy przeprowadzają ocenę w zakresie wielopoziomowego sprawowania rządów i ocenę pod kątem kryteriów takich jak skuteczność, efektywność, znaczenie, spójność oraz spójność terytorialna w celu poprawy jakości opracowywania i wdrażania środków oraz zidentyfikowania wąskich gardeł i sposobów przyspieszenia wdrażania takich środków, aby zapewnić ciągłe doskonalenie strategii interwencji oraz mierzyć i optymalizować oddziaływanie unijnego finansowania. Oceny mogą również obejmować inne istotne kryteria, takie jak poziom włączenia społecznego, widoczność i europejska wartość dodana. |
2. W celu oszacowania wpływu środków wdrożonych w ramach zarządzania dzielonego państwa członkowskie przeprowadzają ocenę za pomocą technik ilościowych, w tym, w stosownych przypadkach, podejść kontrfaktycznych i wniosków z etapu projektowania eksperymentalnego, najpóźniej dwa lata po zakończeniu okresu programowania. | 2. W celu oszacowania wpływu środków wdrożonych w ramach zarządzania dzielonego państwa członkowskie przeprowadzają ocenę za pomocą technik ilościowych, w tym, w stosownych przypadkach, podejść kontrfaktycznych i wniosków z etapu projektowania eksperymentalnego, najpóźniej dwa lata po zakończeniu okresu programowania. |
3. Państwa członkowskie przeprowadzają co najmniej jedną ocenę śródokresową obejmującą całość ich planów nie później niż trzy lata po rozpoczęciu ich wdrażania. | |
4. Państwa członkowskie sporządzają harmonogram oceny i przedkładają go odpowiedniemu komitetowi monitorującemu i Komisji nie później niż rok po zatwierdzeniu planów. | 3. Państwa członkowskie sporządzają harmonogram oceny i przedkładają go odpowiedniemu komitetowi monitorującemu i Komisji nie później niż rok po zatwierdzeniu planów. |
5. Państwa członkowskie powierzają przeprowadzenie oceny funkcjonalnie niezależnym ekspertom. | 4. Państwa członkowskie powierzają przeprowadzenie oceny funkcjonalnie niezależnym ekspertom. |
6. Państwa członkowskie zapewniają ustanowienie niezbędnych procedur generowania i gromadzenia danych koniecznych do przeprowadzenia oceny. | 5. Państwa członkowskie zapewniają ustanowienie niezbędnych procedur generowania i gromadzenia danych koniecznych do przeprowadzenia oceny. |
7. Wszystkie oceny są publikowane na stronie internetowej, o której mowa w art. 12 ust. 1. | 6. Wszystkie oceny są publikowane na stronie internetowej, o której mowa w art. 12 ust. 1. |
Uzasadnienie
Zakres planów partnerstwa krajowego i regionalnego - znajdujący odzwierciedlenie w ich tytule - wymaga zaangażowania władz szczebla niższego niż krajowy w kluczowe funkcje związane z oceną. Większa elastyczność i centralizacja funduszy objętych zarządzaniem dzielonym w ramach tych planów podkreślają potrzebę dodatkowej oceny ich skutków terytorialnych i zgodności z art. 174 TFUE.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 12
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
2. Jeżeli chodzi o funkcję, o której mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, Centralny Portal zawiera, w stosownych przypadkach, informacje na temat następujących elementów: | 2. Jeżeli chodzi o funkcję, o której mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, Centralny Portal zawiera, w stosownych przypadkach, informacje na temat następujących elementów: |
a) informacje na temat działań finansowanych z budżetu, w tym na temat postępów w realizacji finansowej i wykonaniu, w podziale na programy i w stosownych przypadkach na rozdziały planu państwa członkowskiego; | a) informacje na temat działań finansowanych z budżetu, w tym na temat postępów w realizacji finansowej i wykonaniu, w podziale na programy i w stosownych przypadkach na rozdziały planu państwa członkowskiego; |
b) zagregowane informacje na temat wykonania w podziale na programy i zakresy interwencji, przy użyciu odpowiednich wskaźników wykonania, o których mowa w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. c) niniejszego rozporządzenia; | b) zagregowane informacje na temat wykonania w podziale na programy i zakresy interwencji, przy użyciu odpowiednich wskaźników wykonania, o których mowa w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. c) niniejszego rozporządzenia; |
c) informacje na temat wkładu w realizację polityk, o którym mowa w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) niniejszego rozporządzenia, w podziale na programy; | c) informacje na temat wkładu w realizację polityk, o którym mowa w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) niniejszego rozporządzenia, w podziale na programy; |
d) operacje finansowane z budżetu; | d) operacje finansowane z budżetu; |
e) w przypadku działań realizowanych bezpośrednio przez Komisję - poziom zgłoszeń, w szczególności w odniesieniu do każdego zaproszenia do składania wniosków, liczbę wniosków, ich średnią ocenę oraz odsetek wniosków powyżej i poniżej progów jakości; | e) w przypadku działań realizowanych bezpośrednio przez Komisję - poziom zgłoszeń, w szczególności w odniesieniu do każdego zaproszenia do składania wniosków, liczbę wniosków, ich średnią ocenę oraz odsetek wniosków powyżej i poniżej progów jakości; |
f) informacje, o których mowa w art. 41 ust. 3 akapit pierwszy lit. h) i art. 253 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509. | f) informacje, o których mowa w art. 41 ust. 3 akapit pierwszy lit. h) i art. 253 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509; |
g) informacje na temat zagregowanego rozdziału zasobów, w podziale na fundusze lub programy, co najmniej na poziomie NUTS2, w tym w odniesieniu do funduszy objętych zarządzaniem dzielonym, bezpośrednim i pośrednim. | |
3. Jeżeli chodzi o funkcję, o której mowa w ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu, Centralny Portal zawiera - w odniesieniu do operacji finansowanych za pomocą planów państw członkowskich - informacje, o których mowa w art. 63 ust. 1 lit. e) rozporządzenia.../... [planach partnerstwa krajowego i regionalnego]. | 3. Jeżeli chodzi o funkcję, o której mowa w ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu, Centralny Portal zawiera - w odniesieniu do operacji finansowanych za pomocą planów państw członkowskich - link do strony internetowej, o której mowa w art. 64 ust. 1 rozporządzenia.../... [planach partnerstwa krajowego i regionalnego]. |
Uzasadnienie
Zapewnianie zagregowanych informacji na temat terytorialnego podziału funduszy ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia większej przejrzystości i czytelności danych.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 13
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
6. Wymogi w zakresie sprawozdawczości nakładane na odbiorców środków finansowych Unii są proporcjonalne i mają na celu zapewnienie wydajnego, skutecznego i terminowego gromadzenia danych na potrzeby monitorowania wykonania i rezultatów. |
Uzasadnienie
Ten ustęp ten pochodzi z art. 16 dotyczącego zarządzania bezpośredniego. Celem jest również ochrona odbiorców unijnych środków finansowych w kontekście zarządzania dzielonego.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmienić art. 14
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Wykonywanie za pomocą planów państw członkowskich - monitorowanie wykonania i sprawozdawczość | Wykonywanie za pomocą planów partnerstwa krajowego i regionalnego państw członkowskich i władz szczebla niższego niż krajowy - monitorowanie wykonania i sprawozdawczość |
1. Każde państwo członkowskie posiada system monitorowania i sprawozdawczości umożliwiający monitorowanie wykonania i zautomatyzowane przekazywanie informacji w oparciu o odpowiednie elementy ram monitorowania wydatków i ram wykonania, o których mowa w art. 8 ust. 1. Państwa członkowskie udostępniają te informacje Komisji w sposób interoperacyjny przy użyciu systemu elektronicznej wymiany danych między państwami członkowskimi a Komisją, o którym to systemie mowa w załączniku XVI do rozporządzenia.../... [planach partnerstwa krajowego i regionalnego - SFC 2028]. | 1. Każde państwo członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy posiadają system monitorowania i sprawozdawczości umożliwiający monitorowanie wykonania i zautomatyzowane przekazywanie informacji w oparciu o odpowiednie elementy ram monitorowania wydatków i ram wykonania, o których mowa w art. 8 ust. 1. Państwa członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy udostępniają te informacje Komisji w sposób interoperacyjny przy użyciu systemu elektronicznej wymiany danych między państwami członkowskimi i odpowiednimi władzami szczebla niższego niż krajowy a Komisją, o którym to systemie mowa w załączniku XVI do rozporządzenia.../... [planach partnerstwa krajowego i regionalnego - SFC 2028]. |
2. Każdy plan przedłożony przez państwo członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy oraz wszelkie jego zmiany zawierają w odniesieniu do każdego środka proponowane przypisanie co najmniej jednego zakresu interwencji z załącznika I, a w odniesieniu do każdego zakresu interwencji przypisanego temu środkowi - odpowiednio następujące wskaźniki wykonania, które podlegają zatwierdzeniu przez Komisję: | 2. Każdy plan przedłożony przez państwo członkowskie oraz wszelkie jego zmiany zawierają w odniesieniu do każdego środka proponowane przypisanie co najmniej jednego zakresu interwencji z załącznika I, a w odniesieniu do każdego zakresu interwencji przypisanego temu środkowi - odpowiednio następujące wskaźniki wykonania, które podlegają zatwierdzeniu przez Komisję: |
a) jeden wskaźnik produktu określający ostateczny kamień milowy lub ostateczną wartość docelową dla tego środka, wybrany z załącznika I, odpowiadający albo przypisanemu zakresowi interwencji albo, w stosownych przypadkach, innemu zakresowi interwencji bądź - w należycie uzasadnionych przypadkach i w porozumieniu z Komisją - wskaźnik produktu nieuwzględniony w załączniku I; | a) jeden wskaźnik lub kilka wskaźników produktu określających ostateczny kamień milowy lub ostateczną wartość docelową dla tego środka, wybranych z załącznika I, odpowiadających albo przypisanemu zakresowi interwencji albo, w stosownych przypadkach, innemu zakresowi interwencji bądź - w należycie uzasadnionych przypadkach i w porozumieniu z Komisją - wskaźnik produktu nieuwzględniony w załączniku I; |
b) jeżeli są dostępne - jeden lub kilka wskaźników rezultatu odpowiadających zakresowi interwencji środka, przewidzianemu w załączniku I. | b) jeżeli są dostępne - jeden lub kilka wskaźników rezultatu odpowiadających zakresowi interwencji środka, przewidzianemu w załączniku I. |
Nie określa się żadnych dodatkowych wskaźników produktu innych niż wskaźnik produktu, o którym mowa w lit. a). | Nie określa się żadnych dodatkowych wskaźników produktu innych niż wskaźnik produktu, o którym mowa w lit. a). |
Jeżeli jako wskaźnik rezultatu przypisuje się "uniknięte emisje gazów cieplarnianych", państwo członkowskie przypisuje również drugi wskaźnik rezultatu, jeżeli jest dostępny dla tego samego zakresu interwencji. | Jeżeli jako wskaźnik rezultatu przypisuje się "uniknięte emisje gazów cieplarnianych", państwo członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy przypisują również drugi wskaźnik rezultatu, jeżeli jest dostępny dla tego samego zakresu interwencji. |
W kontekście rozdziałów regionalnych i terytorialnych można przypisywać inne wskaźniki rezultatu dla niektórych działań, jeżeli można wykazać, że istnieją obiektywne trudności w gromadzeniu i monitorowaniu danych na odnośnym poziomie terytorialnym lub jeżeli ograniczone zdolności instytucji zarządzającej uniemożliwiają wykonanie takich zadań. | |
Jeżeli państwo członkowskie zaproponowało wskaźnik produktu nieuwzględniony w załączniku I w celu określenia ostatecznego kamienia milowego lub ostatecznej wartości docelowej dla środka, a załącznik I nie zawiera żadnego wskaźnika rezultatu odpowiadającego zakresowi interwencji środka, państwo członkowskie albo przypisuje jeden wskaźnik rezultatu spośród wskaźników rezultatu odpowiadających innym zakresom interwencji określonym w załączniku I, albo wyjątkowo przypisuje wskaźnik rezultatu nieuwzględniony w załączniku I w porozumieniu z Komisją. | Jeżeli państwo członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy zaproponowały wskaźnik produktu nieuwzględniony w załączniku I w celu określenia ostatecznego kamienia milowego lub ostatecznej wartości docelowej dla środka, a załącznik I nie zawiera żadnego wskaźnika rezultatu odpowiadającego zakresowi interwencji środka, państwo członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy albo przypisuje jeden wskaźnik rezultatu spośród wskaźników rezultatu odpowiadających innym zakresom interwencji określonym w załączniku I, albo wyjątkowo przypisuje wskaźnik rezultatu nieuwzględniony w załączniku I w porozumieniu z Komisją. |
W konkretnym celu, jakim jest zaspokojenie potrzeb wynikających z danego kontekstu, w przypadku gdy za rozdział regionalny lub terytorialny odpowiada instytucja zarządzająca szczebla niższego niż krajowy lub lokalna instytucja pośrednicząca, instytucja ta może, za zgodą Komisji, przypisać jeden wskaźnik produktu niewymieniony w załączniku I. | |
3. Co najmniej sześć miesięcy przed rozpoczęciem okresu programowania Komisja wydaje zharmonizowane wytyczne metodologiczne dotyczące ustalania poziomów bazowych, kamieni milowych, wartości docelowych i wartości szacunkowych, w tym minimalnych wymogów, w celu zapewnienia porównywalności, proporcjonalności i spójnego poziomu ambicji we wszystkich planach i rozdziałach terytorialnych. Te wytyczne są opracowywane w drodze szczegółowych konsultacji z władzami lokalnymi i regionalnymi. | |
4. Zgodnie z art. 22 i 51 rozporządzenia.../... [plany partnerstwa krajowego i regionalnego] instytucje zarządzające szczebla niższego niż krajowy odpowiedzialne za rozdziały regionalne lub terytorialne ponoszą pełną odpowiedzialność wobec Komisji za przygotowanie dla tych rozdziałów wykazu zakresów interwencji i związanych z nimi wskaźników oraz przewidywanych kamieni milowych lub wartości docelowych, w tym orientacyjnych terminów ich osiągnięcia, bez uszczerbku dla przysługującej tym instytucjom autonomii w wykonywaniu tego zadania. Instytucje te są również w pełni odpowiedzialne za monitorowanie postępów w osiąganiu kamieni milowych i wartości docelowych oraz za przekazywanie Komisji odpowiednich danych. | |
3. W każdym planie podaje się wartość bazową i wartość szacunkową dla wskaźnika rezultatu przypisanego do każdego środka zgodnie z ust. 2, w tym przewidywany rok osiągnięcia wartości szacunkowej. W przypadku wsparcia dochodów w ramach interwencji obszarowych i interwencji z tytułu zwierząt w ramach wspólnej polityki rolnej taka wartość szacunkowa nie podlega kumulacji i odpowiada maksymalnej wartości osiągniętej w okresie programowania. | 5. W każdym planie podaje się wartość bazową i wartość szacunkową dla wskaźnika rezultatu przypisanego do każdego środka zgodnie z ust. 2, w tym przewidywany rok osiągnięcia wartości szacunkowej. W przypadku wsparcia dochodów w ramach interwencji obszarowych i interwencji z tytułu zwierząt w ramach wspólnej polityki rolnej taka wartość szacunkowa nie podlega kumulacji i odpowiada maksymalnej wartości osiągniętej w okresie programowania. |
Państwo członkowskie może zaktualizować tę wartość szacunkową podczas przeglądu śródokresowego lub przy każdej zmianie planu. | Państwo członkowskie może zaktualizować tę wartość szacunkową podczas przeglądu śródokresowego lub przy każdej zmianie planu. |
4. Każdy plan przedłożony przez państwo członkowskie oraz wszelkie jego zmiany zawierają również w odniesieniu do każdego środka proponowane przypisanie co najmniej jednego kodu dotyczącego wymiaru terytorialnego, które to kody określone są w części 1 załącznika II, oraz lokalizację na poziomie NUTS2 na podstawie części 4 załącznika II. W stosownych przypadkach i jeżeli są dostępne, państwa członkowskie proponują również kody dotyczące wymiaru terytorialnego na podstawie części 2 lub 3 załącznika II. | W stosownych przypadkach proponuje się szacunkowe wartości docelowe lub szacunkowe wartości kamieni milowych w zakresie ±10 %, aby należycie uwzględnić niepewność związaną z wdrażaniem i pomiarem. |
6. W przypadku rozdziałów regionalnych zarządzanych przez instytucje zarządzające szczebla niższego niż krajowy, na zasadzie odstępstwa od art. 24 rozporządzenia.../... [plany partnerstwa krajowego i regionalnego] w celu uwzględnienia ograniczonych zdolności władz szczebla niższego niż krajowy niewielkie dostosowania sięgające 15 % wartości docelowej mogą być dokonywane bez konieczności podejmowania przez Komisję decyzji zmieniającej. | |
7. Każdy plan przedłożony przez państwo członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy oraz wszelkie jego zmiany zawierają również w odniesieniu do każdego środka proponowane przypisanie co najmniej jednego kodu dotyczącego wymiaru terytorialnego, które to kody określone są w części 1 załącznika II, oraz lokalizację na poziomie NUTS2 na podstawie części 4 załącznika II. W stosownych przypadkach, w odniesieniu do środków obejmujących więcej niż jedną lokalizację NUTS2, przedstawia się orientacyjny podział oczekiwanych kamieni milowych i wartości docelowych dla każdego obszaru NUTS1 lub NUTS2. | |
W stosownych przypadkach i jeżeli są dostępne, państwa członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy proponują również kody dotyczące wymiaru terytorialnego na podstawie części 2 lub 3 załącznika II. | |
8. W przypadku programów europejskiej współpracy terytorialnej przy określaniu zakresów interwencji i wskaźników wykonania uwzględnia się zasadniczo jakościowy oraz średnio- i długoterminowy charakter oczekiwanych wyników w zakresie wzmacniania zdolności instytucjonalnych, wymiany doświadczeń i tworzenia transnarodowych sieci kontaktów. Państwa członkowskie i Komisja mogą uzgodnić dodatkowe wskaźniki w celu oceny jakości współpracy i wyników procesu. | |
5. Państwa członkowskie udostępniają Komisji informacje na temat postępów w zakresie wybranego wskaźnika produktu zgodnie z art. 59 ust. 1 lit. a) rozporządzenia .../... [planami partnerstwa krajowego i regionalnego] oraz rzeczywiste wyniki danego środka w stosunku do wartości szacunkowej wskaźnika rezultatu przypisanego do tego środka. Informacje dotyczące wskaźnika rezultatu są aktualizowane co roku do dnia 15 lutego, do 2037 r. | 9. Państwa członkowskie i odpowiednie władze szczebla niższego niż krajowy udostępniają Komisji informacje na temat postępów w zakresie wybranego wskaźnika produktu zgodnie z art. 59 ust. 1 lit. a) rozporządzenia .../... [planami partnerstwa krajowego i regionalnego] oraz rzeczywiste wyniki danego środka w stosunku do wartości szacunkowej wskaźnika rezultatu przypisanego do tego środka. Informacje dotyczące wskaźnika rezultatu są aktualizowane co roku do dnia 15 lutego, do 2037 r. |
10. Wymogi w zakresie sprawozdawczości nakładane na odbiorców środków finansowych Unii są proporcjonalne i mają na celu zapewnienie wydajnego, skutecznego i terminowego gromadzenia danych na potrzeby monitorowania wykonania i rezultatów. | |
11. Zgodnie z art. 13 rozporządzenia (UE) 202X/XXXX [rozporządzenie w sprawie planów partnerstwa krajowego i regionalnego] instytucje zarządzające szczebla niższego niż krajowy lub lokalne instytucje pośredniczące mogą zwrócić się o pomoc techniczną w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem. |
Uzasadnienie
Szczególne potrzeby i realia operacyjne władz szczebla niższego niż krajowy wymagają dodatkowej elastyczności, jeśli chodzi o przypisywanie i dostosowywanie wskaźników, a także wyraźniejszego uznania ich odpowiedzialności za opracowywanie rozdziałów regionalnych i terytorialnych.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Nowy art. 15
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
1. Aby zapewnić im wystarczająco dużo czasu na skuteczne opracowanie i wdrożenie nowych systemów monitorowania, zwracającym się o to państwom członkowskim i instytucjom zarządzającym odpowiedzialnym za plany partnerstwa krajowego i regionalnego można przyznać okres przejściowy trwający co najmniej 18 miesięcy, w trakcie którego odnośne przepisy ram wykonania nie mają zastosowania. | |
2. Wydatki na operacje, które rozpoczynają się w tym okresie, mogą być realizowane i zgłaszane na podstawie innego podejścia. | |
3. Jeżeli początek okresu jest powiązany z procesem wyboru lokalnych grup działania, wskaźniki określone na podstawie strategii lokalnych opracowanych przez lokalne zainteresowane strony mogą zostać ukończone do dnia 30 czerwca 2029 r. w celu zapewnienia zgodności z podejściem oddolnym strategii terytorialnych. | |
4. Komisja wydaje wytyczne dotyczące stosowania okresu przejściowego. |
Uzasadnienie
Niektóre instytucje zarządzające będą potrzebowały czasu na dostosowanie struktur zarządzania, systemów danych i zdolności administracyjnych do nowych ram wykonania, a natychmiastowe stosowanie mogłoby się wiązać dla nich z nieproporcjonalnymi obciążeniami administracyjnymi i ryzykiem dla wykonania na początku okresu programowania.
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (COM(2025) 545 final)
Zmiana w załączniku I
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Zakres interwencji - 335 - Rozwój lokalny kierowany przez społeczność/LEADER i inne zintegrowane narzędzia terytorialne - 0 % - 40 % - 0 % - 0 % | Zakres interwencji - 335 - Rozwój lokalny kierowany przez społeczność/LEADER i inne zintegrowane narzędzia terytorialne - 0 % - 40 % - 0 % - 40 % |
Uzasadnienie
Dostosowanie unijnego współczynnika dotyczącego kwestii społecznych (SOC) dla LEADER/RLKS (zakres interwencji 335) w celu lepszego odzwierciedlenia jego strukturalnych efektów społecznych na obszarach wiejskich.
II. ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
1. Z zadowoleniem przyjmuje cel wniosku, jakim są większe uproszczenie, przejrzystość i harmonizacja w zakresie monitorowania i wykonania budżetu UE. Odnotowuje, że KR wielokrotnie popierał ten kierunek w różnych opiniach; podkreśla że nie powinno się to odbyć kosztem wielopoziomowego sprawowania rządów, pomocniczości, zasady partnerstwa i zapisanego w Traktacie celu spójności terytorialnej.
2. Zaznacza jednak, że wniosek nie zapewnia obecnie odpowiedniej jasności, proporcjonalności i elastyczności w odniesieniu do jego wdrażania, co będzie generowało obciążenia administracyjne, złożoność i niepewność, zwłaszcza dla instytucji zarządzających i beneficjentów na szczeblu niższym niż krajowy, jak miało to miejsce w przypadku obecnej WPR na lata 2023-2027.
3. Ubolewa w tym kontekście nad tym, że Komisja Europejska nie przeprowadziła oceny oddziaływania terytorialnego.
4. Odnotowuje trwające w Parlamencie Europejskim prace nad wnioskiem dotyczącym rozporządzenia ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii.
5. Odnotowuje opinię 10/2026 Europejskiego Trybunału w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii.
6. Zwraca uwagę na wyniki (1) warsztatów na temat oceny oddziaływania terytorialnego dotyczących rozporządzenia w sprawie ram wykonania - warsztaty odbyły się 19 lutego 2026 r. w Europejskim Komitecie Regionów.
7. Zgadza się, że jasne, proste i skuteczne ramy wykonania mają kluczowe znaczenie dla ograniczenia obciążeń administracyjnych do minimum oraz dla zapewnienia, aby fundusze UE wnosiły wkład w realizację celów UE oraz zamierzony wkład w zieloną i sprawiedliwą transformację w kierunku neutralności klimatycznej do 2050 r. oraz w realizację celów środowiskowych UE. W tym kontekście podkreśla jednak, że nie uda się tego osiągnąć, o ile rola władz lokalnych i regionalnych oraz ich szczególne potrzeby w zakresie wsparcia nie zostaną w pełni odzwierciedlone zarówno w ramach, jak i w poszczególnych wskaźnikach, w tym poprzez jawne śledzenie dodatkowych korzyści społecznych, terytorialnych i środowiskowych oraz wyłączenie wsparcia dla inwestycji wiążących się z uzależnieniem od paliw kopalnych, i o ile odstępstwa od zasad horyzontalnych nie zostaną jasno określone, a ich zakres nie będzie jak najwęższy.
8. Akcentuje, że wprowadzeniu standardowego podejścia w odniesieniu do ram wykonania, obejmującego wszystkie polityki i wszystkie fundusze w WRF 2028-2034 i opartego na wcześniej określonych wskaźnikach i wspólnych zasadach sprawozdawczości, muszą towarzyszyć solidne zabezpieczenia zapewniające, by podejście to nie ograniczało decyzji politycznych w sposób, który podważa zasady pomocniczości i spójności terytorialnej; potrzebna jest dogłębna ocena oddziaływania terytorialnego wniosku ustawodawczego i załączników do niego.
9. Wzywa Komisję i współprawodawców do zapewnienia pełnej spójności prawnej i operacyjnej między proponowanym rozporządzeniem w sprawie ram wykonania a rozporządzeniami sektorowymi i dotyczącymi poszczególnych funduszy, tak aby kluczowe pojęcia, wymogi dotyczące monitorowania, wskaźniki, kamienie milowe, wartości docelowe, przepisy dotyczące oceny i obowiązki w zakresie zarządzania były jasno przedstawione w całym pakiecie legislacyjnym dotyczącym WRF na lata 2028-2034.
10. Podkreśla, że we wniosku przyjęto asymetryczne podejście do trzech trybów zarządzania - szczegółowo opisano stosowanie ram wykonania w ramach zarządzania dzielonego, ale zapewniono znacznie mniejszą jasność co do postępowania w ramach zarządzania bezpośredniego i pośredniego. W przypadku działań realizowanych w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego Komisja i partnerzy wykonawczy muszą stosować jasne i proporcjonalne wymogi w celu zapewnienia jakości, porównywalności i identyfikowalności informacji na temat wykonania, w tym, w stosownych przypadkach, wspólnych wskaźników, wskaźników terytorialnych, wartości bazowych, wartości docelowych, obowiązków sprawozdawczych i ustaleń dotyczących weryfikacji.
11. Przypomina swoje stanowisko w sprawie zapewnienia poszanowania zasady pomocniczości, wielopoziomowego sprawowania rządów i wzmocnionego wymiaru terytorialnego w ramach europejskiego semestru.
12. Podkreśla, że proponowane ramy nie powinny ograniczać się do pomiaru postępów we wdrażaniu, ale muszą również umożliwiać merytoryczną ocenę osiągniętych wyników i długoterminowych skutków politycznych.
13. Zaleca dokonanie przeglądu proponowanego trójpoziomowego systemu współczynników UE, by dokładniej odzwierciedlić rzeczywisty prawdopodobny wkład interwencji w realizację celów klimatycznych, środowiskowych i społecznych, uniknąć zawyżania, w przypadku gdy szerokiemu lub słabo ukierunkowanemu zakresowi interwencji przypisuje się nieproporcjonalnie wysokie współczynniki, oraz lepiej uwzględnić realia terytorialne i rzeczywiste skutki działań w terenie. Ponadto częściowo rozwiałoby to obawy dotyczące pseudoekologicznego i pseudospołecznego marketingu.
14. Podkreśla, że - jak stwierdzono w sprawozdaniach Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz polityki spójności - stosowanie podejścia opartego na budżetowaniu wynikowym bez odpowiednich wytycznych i wsparcia nie gwarantuje większej skuteczności ani większego wpływu, a może wręcz zachęcać do nieprawidłowych zachowań lub unikania ryzyka, co szkodzi rozwojowi regionalnemu i innowacjom i osłabia wpływ funduszy europejskich.
15. Zauważa, że - jak podkreślił Europejski Trybunał Obrachunkowy - we wniosku brakuje jasnych mechanizmów zapewniających wiarygodność przekazywanych informacji na temat wykonania, co przy braku jasnych metod ustalania wartości docelowych, kamieni milowych i poziomów bazowych może skutkować niespójnym wdrażaniem ram w państwach członkowskich.
16. Domaga się zatem, aby Komisja ustanowiła, z odpowiednim wyprzedzeniem przed programowaniem, zharmonizowaną metodykę określania środków, ustalania poziomów bazowych, kamieni milowych, wartości docelowych i szacunkowych wartości wskaźników rezultatu oraz jasne mechanizmy zapewniające wiarygodność przekazywanych informacji na temat wykonania, aby zapewnić porównywalne poziomy ambicji, równe traktowanie i pewność prawa we wszystkich państwach członkowskich, regionach i rozdziałach terytorialnych.
17. Zwraca uwagę na fakt, że wprowadzenie podejścia opartego na wynikach może być uzupełnieniem, ale nie zastępuje wymogów kontroli i zachowywania informacji na temat rzeczywistych wydatków, które te wymogi wynikają z zapisanych w Traktatach zasad należytego zarządzania finansami, legalności i prawidłowości unijnego budżetu. W związku z tym ostrzega, że istnieje ryzyko powstania de facto podwójnego systemu, co doprowadzi do zwiększenia obciążenia administracyjnego. Oba systemy (kontrola wydatków i system wskaźników) powinny współistnieć bez utrudniania zarządzania każdym z nich. Ponadto aby nie obciążać nadmiernie instytucji zarządzających i agencji płatniczych, prezentacja wyników w obu przypadkach nie powinna zbiegać się w czasie.
18. Ostrzega, że zachęty do osiągania lepszych wyników i szerokie zakresy interwencji w połączeniu ze z góry określonymi systemami współczynników mogą zachęcać do skupienia się na działaniach łatwych do zmierzenia lub realizacji, co zawyża wykonanie, a jednocześnie ogranicza zachęty do zajmowania się bardziej złożonymi problemami.
Zasady horyzontalne
19. Wzywa do wprowadzenia dodatkowej horyzontalnej zasady "nie szkodzić spójności", która - zgodnie z wcześniejszymi opiniami KR-u - zapewni rutynowe zabezpieczenie pozwalające zapobiegać powodowaniu negatywnych skutków terytorialnych przez unijne programy finansowania. Dotyczy to w szczególności współfinansowanych interwencji pomocowych, takich jak interwencje w ramach WPR, w przypadku których państwa członkowskie mogą współfinansować pomoc na wybranym przez siebie poziomie, powyżej ustalonego minimum. Wkład każdego obszaru interwencji na podstawie załącznika I należy oceniać pod kątem jego wkładu w spójność.
20. Popiera wprowadzenie bardziej jednolitych przepisów dotyczących stosowania zasady "nie czyń poważnych szkód", zasady "nie szkodzić spójności" i zasady równości płci, a także innych zasad dotyczących warunków pracy, środowiska, klimatu i różnorodności biologicznej, z poszanowaniem zasady pomocniczości i przy jednoczesnym ograniczaniu obciążeń administracyjnych.
21. Ubolewa nad brakiem horyzontalnej zasady współmiernej do poziomu ambicji Komisji Europejskiej w zakresie wzmocnienia polityki gospodarczej (pobudzenia wzrostu gospodarczego) i zwiększenia konkurencyjności w Unii Europejskiej. Apeluje o solidne systemy monitorowania wydatków związanych z konkurencyjnością, tak aby można było śledzić geograficzną dystrybucję finansowania między poszczególne regiony oraz powiązane oddziaływanie terytorialne tego finansowania.
22. Podkreśla, że należy zreformować zasadę "nie czyń poważnych szkód", aby odzwierciedlić strategiczne cele UE, w tym politykę obronną, przemysłową i handlową, przy czym ta zasada nie może osłabiać konkurencyjności ani utrudniać inwestycji.
23. Jest zdania, że wytyczne dotyczące tych zasad należy wydać na długo przed rozpoczęciem okresu programowania, aby umożliwić instytucjom zarządzającym i beneficjentom odpowiednie przygotowanie się i zapewnić spójną interpretację.
Wdrażanie i powiązanie z planami partnerstwa krajowego i regionalnego
24. Zwraca uwagę, że zgodnie z zasadą wielopoziomowego sprawowania rządów za określenie zakresów interwencji, wskaźników i wartości docelowych dla działań przewidzianych w planach powinna być w pełni odpowiedzialna instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, która odpowiada za dany rozdział planu partnerstwa krajowego i regionalnego, w szczególności instytucja szczebla niższego niż krajowy w przypadku rozdziałów terytorialnych. Wkład krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności w spójność musi być wymierny i znaczący zarówno pod względem programowania, jak i wdrażania.
25. Domaga się, aby w przypadku, gdy środki obejmują więcej niż jeden obszar NUTS2, określić co najmniej orientacyjny podział terytorialny (według obszarów NUTS2) powiązanych wartości docelowych i kamieni milowych, dzięki czemu realizacja będzie proporcjonalna do różnych potrzeb i zdolności terytorialnych.
26. Uważa, że w stosownych przypadkach korzystanie ze wskaźników powinno być w pełni dostosowane do kontekstu terytorialnego, i w tym kontekście wskazuje w szczególności na obszary, których uwarunkowania topograficzne wiążą się ze szczególnymi wyzwaniami, takie jak obszary górskie. Z zadowoleniem przyjmuje wymóg przypisywania co najmniej jednego wymiaru terytorialnego i lokalizacji NUTS2 do każdego działania w planach.
27. Uważa, że przy wdrażaniu ram wykonania opartych na wspólnych wskaźnikach należy zapewnić instytucjom zarządzającym elastyczność potrzebną do dostosowania wskaźników, kamieni milowych i wartości docelowych do ich specyfiki lokalnej. Elastyczność tę należy stosować w sposób proporcjonalny i przejrzysty, bez uszczerbku dla ambicji klimatycznych, społecznych lub gospodarczych interwencji finansowanych z budżetu Unii.
28. Podkreśla, że stosowanie ram wykonania, zwłaszcza w rozdziałach terytorialnych planów, powinno być proporcjonalne do rzeczywistej zdolności zaangażowanych władz szczebla niższego niż krajowy do określania i monitorowania celów.
29. W związku z tym wzywa do przyznania, w razie potrzeby, dodatkowej elastyczności w ramach rozdziałów terytorialnych, w szczególności poprzez umożliwienie wyboru wskaźników wynikających z danego kontekstu spoza wykazu w załączniku 1 oraz umożliwienie stosowania klauzuli opt-out w odniesieniu do przypisywania wyników w przypadku obiektywnych trudności w gromadzeniu i pomiarze danych.
30. Jest zdania, że przechodzenie na podejście w pełni oparte na wynikach pociąga za sobą istotne zmiany w systemach zarządzania i oceny funduszy, i domaga się okresu przejściowego, w którym odnośne przepisy ram wykonania nie będą miały zastosowania, po to by państwa członkowskie i instytucje zarządzające, które się o to zwrócą, miały wystarczająco dużo czasu na dostosowanie się.
31. Podkreśla znaczenie uwzględnienia lokalnego procesu demokratycznego dotyczącego określenia strategii rozwoju terytorialnego i uważa, że należy przedłużyć termin, aby umożliwić lokalnym zainteresowanym stronom przedstawienie ich wskaźników po przyjęciu lokalnej strategii.
32. Przypomina o szczególnym przypadku regionów najbardziej oddalonych, których wyjątkowa sytuacja, uznana w art. 349 TFUE, pociąga za sobą dodatkowe koszty, które mają bezpośredni wpływ na realizację projektów. Ponadto podejście zaproponowane przez Komisję Europejską, oparte głównie na wskaźnikach ilościowych i natychmiastowych wynikach, penalizuje projekty pilotażowe i działania eksperymentalne, które są częste w tych regionach ze względu na ich rolę naturalnych laboratoriów innowacji, zwłaszcza w obszarach takich jak transformacja ekologiczna, przystosowanie się do zmiany klimatu lub odporność na zagrożenia naturalne. W związku z tym konieczne jest uwzględnienie specjalnych mechanizmów elastyczności, wsparcia technicznego i dostosowania terytorialnego uwzględniających szczególny charakter regionów najbardziej oddalonych.
33. W związku z powyższym wzywa Komisję do zaplanowania specjalnego środka pomocy technicznej, zwłaszcza dla mniejszych instytucji zarządzających, aby wspierać je w skutecznym spełnianiu wymogów wniosku.
34. Podkreśla, że ujednolicona logika dotycząca wykonania jest szczególnie trudna do zastosowania w odniesieniu do współpracy transgranicznej, zintegrowanych inicjatyw terytorialnych oraz terytoriów borykających się z trwałymi ograniczeniami strukturalnymi, w tym regionów najbardziej oddalonych, wyspiarskich, górskich, peryferyjnych oraz słabo zaludnionych regionów północnych. Wzywa zatem do elastycznego wyznaczania celów, stosowania wskaźników uwzględniających kontekst oraz odpowiedniego zróżnicowania terytorialnego, aby w sposób bardziej sprawiedliwy uchwycić wspólne, długoterminowe i specyficzne dla danego miejsca rezultaty. Apeluje o wprowadzenie szczególnych wskaźników ad hoc dla programów INTERREG. Konkretne wskaźniki produktu mogą przedstawiać się następująco:
a) liczba godzin szkoleń i działań z zakresu budowania zdolności dla pracowników partnerskich administracji publicznych;
b) liczba administracji, które przyjęły praktyki lub narzędzia opracowane wspólnie (wskaźnik przyjęcia);
c) liczba stałych mechanizmów koordynacji ustanowionych między partnerami.
Konkretne wskaźniki rezultatu mogą przedstawiać się następująco:
a) postrzegana poprawa zdolności instytucjonalnych, mierzona za pomocą ankiet kierowanych do organów będących beneficjentami;
b) wskaźnik jakości współpracy, obejmujący częstotliwość interakcji między partnerami, symetrię wkładów i trwałość po zakończeniu projektu;
c) skuteczność transferu wiedzy mierzona jako odsetek administracji wdrażających rozwiązania zaczerpnięte od partnerów;
d) usuwanie barier transgranicznych, sklasyfikowane według rodzaju (prawne, administracyjne, techniczne) i stopnia ingerencji.
35. Zauważa, że pomiar wielu wskaźników jest procesem bardzo złożonym, zwłaszcza w przypadku mniejszych podmiotów, i wymaga pewności i spójności metodologicznej, oraz apeluje do Komisji, by jak najszybciej wydała odpowiednie wytyczne, w tym arkusze operacyjne dotyczące zakresów interwencji i wskaźników, aby ograniczyć przypadki błędnej klasyfikacji oraz usprawnić gromadzenie danych, sprawozdawczość w tym zakresie i porównywalność danych.
36. Podkreśla, że ramy wykonania powinny wspierać uczenie się i zmianę kursu. Apeluje o rozwiązania zarządcze, które umożliwią terminową rewizję w przypadku, gdy wskaźniki/wartości docelowe okażą się nierealistyczne lub nieodpowiednie, zamiast narzucać terytoriom sztywne wartości liczbowe. Jest to szczególnie istotne w przypadku rozdziałów terytorialnych, zintegrowanych podejść terytorialnych, działań transgranicznych i interwencji o długich cyklach wdrażania.
37. Wzywa Komisję do ustanowienia od 2026 r. ogólnounijnych ram szkoleń i wsparcia technicznego w celu wsparcia instytucji zarządzających w spójnym stosowaniu wskaźników, zasady "nie czyń poważnych szkód" i punktowej oceny uwzględniania równouprawnienia płci.
Centralny portal
38. Z zadowoleniem przyjmuje centralny portal jako jedno z kluczowych narzędzi zwiększających przejrzystość budżetu UE, a z drugiej strony poprawiających rozliczalność w odniesieniu do przydziałów finansowania i decyzji w sprawie finansowania. Podkreśla, że portal ten powinien korzystać z zebranych doświadczeń w zakresie gromadzenia i wizualizacji danych w kontekście polityki spójności, zwłaszcza za pośrednictwem platformy otwartych danych w obszarze spójności, Kohesio i przeglądarki terytorialnych danych gospodarczych (TEDv).
39. Uważa, że zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2024/2509 (2) portal powinien dostarczać zagregowanych i przyjaznych dla użytkownika danych na temat koncentracji terytorialnej (według NUTS2) wszystkich różnych instrumentów finansowania, w tym zarządzania dzielonego, bezpośredniego i pośredniego. W szczególności wpływ terytorialny przyszłego Europejskiego Funduszu Konkurencyjności powinien być dokładnie monitorowany za pomocą tych wskaźników terytorialnych (przynajmniej na poziomie NUTS2), by można było mierzyć możliwe skutki koncentracji i opracować ewentualne środki naprawcze.
Bruksela, dnia 6 maja 2026 r.
Przewodnicząca
Europejskiego Komitetu Regionów
Kata TÜTTŐ
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3463 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Rozporządzenie w sprawie ram wykonania |
| Data aktu: | 2026-05-06 |
| Data ogłoszenia: | 2026-07-24 |