Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego a) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (UE) 2024/1689 i (UE) 2018/1139 w odniesieniu do uproszczenia wdrażania zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji (akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI) (COM(2025) 836 final - 2025/0359 (COD)) oraz b) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2016/679, (UE) 2018/1724, (UE) 2018/1725, (UE) 2023/2854 oraz dyrektyw 2002/58/WE, (UE) 2022/2555 i (UE) 2022/2557 w odniesieniu do uproszczenia cyfrowych ram prawnych oraz uchylenia rozporządzeń (UE) 2018/1807, (UE) 2019/1150, (UE) 2022/868 i dyrektywy (UE) 2019/1024 (akt zbiorczy prawa cyfrowego) (COM(2025) 837 final - 2025/0360 (COD))
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego a) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (UE) 2024/1689 i (UE) 2018/1139 w odniesieniu do uproszczenia wdrażania zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji (akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI)
oraz
b) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2016/679, (UE) 2018/1724, (UE) 2018/1725, (UE) 2023/2854 oraz dyrektyw 2002/58/WE, (UE) 2022/2555 i (UE) 2022/2557 w odniesieniu do uproszczenia cyfrowych ram prawnych oraz uchylenia rozporządzeń (UE) 2018/1807, (UE) 2019/1150, (UE) 2022/868 i dyrektywy (UE) 2019/1024 (akt zbiorczy prawa cyfrowego)
(COM(2025) 837 final - 2025/0360 (COD))
(C/2026/3225)
(Dz.U.UE C z dnia 2 lipca 2026 r.)
Sprawozdawca: Heiko WILLEMS
Współsprawozdawca: Angelo PAGLIARA
| Doradczynie i doradcy | Polina KHUBBEEVA (z ramienia sprawozdawcy) |
| Silvia BORELLI (z ramienia współsprawozdawcy) | |
| Procedura ustawodawcza | a) EU Law Tracker b) EU Law Tracker |
| Wniosek o konsultację | a) Parlament Europejski, 5.12.2025 Rada Unii Europejskiej, 3.2.2026 b) Parlament Europejski: 18.3.2026 Rada Unii Europejskiej, 3.2.2026 |
| Podstawa prawna | a) Art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej b) Art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Dokumenty Komisji Europejskiej | a) COM(2025) 836 final - 2025/0359 (COD) b) COM(2025) 837 final - 2025/0360 (COD) |
| Odpowiednie cele zrównoważonego rozwoju | CEL 8 i 9 |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja Jednolitego Rynku, Produkcji i Konsumpcji |
| Data przyjęcia przez sekcję | 11.2.2026 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 18.3.2026 |
| Sesja plenarna nr | 604 |
| Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 194/0/0 |
1. ZALECENIA
EUROPEJSKI KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY (EKES)
1.1. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przyjmuje do wiadomości cel Komisji, jakim jest uproszczenie zbioru prawa cyfrowego w celu "zapewnienia natychmiastowej pomocy przedsiębiorstwom, podmiotom administracji publicznej i obywatelom". Akt zbiorczy prawa cyfrowego i akt zbiorczy dotyczący AI powinny wspierać dynamiczną, sprawiedliwą i zrównoważoną gospodarkę cyfrową, która przynosi korzyści przedsiębiorstwom, pracownikom, konsumentom i całemu społeczeństwu. Europa musi wzmocnić swoje zdolności innowacyjne i globalną konkurencyjność poprzez usprawnienie procesów administracyjnych, wyeliminowanie powielających się obowiązków lub - w razie potrzeby - dodatkowych wymogów krajowych podważających jednolity rynek oraz zapewnienie spójnej interpretacji przepisów cyfrowych we wszystkich państwach członkowskich. Jednocześnie musi utrzymać podstawowe i odpowiednie ramy RODO i aktu w sprawie AI, zapewniając wysoki poziom ochrony praw podstawowych oraz wolność osób fizycznych, w szczególności ich prawo do prywatności w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych, jak zapisano w art. 8 ust. 1 Karty i art. 16 ust. 1 TFUE.
1.2. Proponowane uproszczenia są pierwszym krokiem we właściwym kierunku. Podczas zbliżającej się oceny adekwatności cyfrowej należy przewidzieć dalsze środki. Wszystkie środki upraszczające powinny być opracowywane i wdrażane we współpracy z przedsiębiorstwami, pracownikami, konsumentami, środowiskiem naukowym, organizacjami pozarządowymi i społeczeństwem obywatelskim, z poszanowaniem zasad lepszego stanowienia prawa, w tym, w stosownych przypadkach, oceny skutków. Środki te muszą zmniejszać niepewność prawa i obciążenia administracyjne, wzmacniać konkurencyjność i suwerenność Europy, zapewniać równe warunki działania i utrzymywać wysokie standardy społeczne, środowiskowe i konsumenckie, aby zapewnić sprawiedliwy i sprzyjający włączeniu społecznemu jednolity rynek.
1.3. Przestarzałe i nakładające się na siebie przepisy można uchylić bez obniżania standardów. Doprecyzowanie zapewnia wszystkim pewność prawa i zmniejsza ryzyko długotrwałych i kosztownych sporów sądowych. W szczególności EKES apeluje o jasne definicje "danych osobowych", "posiadacza danych", "użytkownika", "usługi przetwarzania danych" i "wprowadzania do obrotu" we wszystkich odpowiednich aktach prawnych. Ponadto w przypadku wystąpienia konfliktów przepisy dotyczące bezpieczeństwa i ochrony powinny w razie konieczności mieć pierwszeństwo przed obowiązkami w zakresie udostępniania danych.
Akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI - wniosek 2025/0359 (COD)
1.4. Sztuczna inteligencja (AI) i robotyka oparta na sztucznej inteligencji napędzają innowacje w Europie. Jednocześnie muszą one stać na straży bezpieczeństwa, etyki i praw podstawowych, w tym ochrony pracowników i ochrony danych wszystkich użytkowników. EKES popiera oparte na analizie ryzyka, proporcjonalne regulacje, które powinny być łagodniejsze w przypadku zastosowań przemysłowych i B2B, pod warunkiem zachowania zabezpieczeń. W przypadku wystąpienia szczególnych zagrożeń należy opracować zasady sektorowe we współpracy z partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim, w tym w odniesieniu do świadczonych w ramach wolnych zawodów usług opartych na zaufaniu, zapewniając zasadę ludzkiej kontroli, wyjaśnienia w stosownych przypadkach i poufność zawodową.
1.5. Ramy regulacyjne muszą zapewniać spójność wszystkich horyzontalnych unijnych aktów cyfrowych oraz przepisów sektorowych (takich jak rozporządzenie w sprawie maszyn, rozporządzenie w sprawie wyrobów medycznych i inne przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów). Powinny precyzować podstawy prawne, unikać nakładania się lub sprzeczności przepisów (w szczególności dotyczących oceny ryzyka, zgodności i odpowiedzialności) oraz zapobiegać kosztownym i szkodliwym społecznie sporom sądowym, które negatywnie wpływają na przedsiębiorstwa, pracowników i konsumentów. Zasada uproszczenia w fazie projektowania, uzupełniona odpowiednim podejściem opartym na prawach w fazie projektowania, musi przyświecać wszystkim aktom wykonawczym, aktom delegowanym i wytycznym w celu wspierania przewidywalnych, sprawiedliwych i sprzyjających innowacjom regulacji we wszystkich sektorach. W wytycznych dotyczących takich aktów należy w szczególności ocenić wpływ technologii cyfrowych i systemów AI na procesy produkcyjne, warunki pracy, zdrowie i bezpieczeństwo oraz jakość życia.
1.6. Należy zapewnić proste rozwiązanie dotyczące wykorzystania AI w wewnętrznym środowisku korporacyjnym. Środki ochronne przewidziane w akcie w sprawie AI mają na celu głównie przeciwdziałanie ryzyku związanemu z usługami publicznymi i usługami skierowanymi do konsumentów. Na przykład można by wprowadzić przywilej korporacyjny, zgodnie z którym akt w sprawie AI miałby zastosowanie wyłącznie w niektórych scenariuszach wewnątrzgrupowych, przy jednoczesnym utrzymaniu praw podstawowych lub pracowniczych, pod warunkiem, że nie doprowadzi to do powstania luk w zakresie odpowiedzialności lub dochodzenia roszczeń oraz że obowiązki pozostaną wyraźnie rozdzielone między dostawców, podmioty opracowujące i podmioty stosujące/użytkowników.
1.7. Każdy uproszczony system powinien uwzględniać pełne zaangażowanie partnerów społecznych. W szczególności wprowadzenie lub istotna modyfikacja systemów AI w miejscu pracy powinny być uzależnione od uprzedniego poinformowania pracowników i ich przedstawicieli oraz przeprowadzenia z nimi konsultacji, zgodnie z prawem i praktyką na poziomie krajowym i unijnym. W tym kontekście dialog społeczny w miejscu pracy odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu odpowiedzialnego, godnego zaufania i zgodnego z prawami wykorzystywania AI w miejscu pracy.
1.8. EKES uznaje potrzebę uproszczenia ram regulacyjnych mających zastosowanie do małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz małych spółek o średniej kapitalizacji w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych oraz wspierania innowacji i konkurencyjności. Podkreśla jednak, że takie uproszczone systemy powinny mieć zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorstw, które nie są przedsiębiorstwami partnerskimi ani nie są powiązane z innymi przedsiębiorstwami, zgodnie z zaleceniami Komisji 2003/361/WE i 2025/1099 UE.
1.9. EKES zaleca dostosowanie terminów składania wniosków dotyczących obowiązków w zakresie sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka do dostępności zharmonizowanych norm opracowanych przez CEC/CENELEC, w razie potrzeby z udziałem partnerów społecznych, a także do zdolności jednostek notyfikowanych.
1.10. EKES popiera utworzenie piaskownic regulacyjnych przez Urząd ds. Sztucznej Inteligencji, przy ścisłej współpracy transgranicznej między organami krajowymi, w tym, w stosownych przypadkach, specjalnych ścieżek dla usług opartych na zaufaniu (np. wolnych zawodów). Gdy w grę wchodzą prawa pracowników lub obywateli, piaskownice należy opracowywać w ścisłej konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, przede wszystkim z partnerami społecznymi.
1.11. EKES zaleca, aby w przypadku systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka wymagana była kontrola ex ante w całym procesie wprowadzania do obrotu, na przykład za pośrednictwem piaskownic regulacyjnych pod nadzorem właściwych organów krajowych lub Urzędu ds. Sztucznej Inteligencji, w celu zapewnienia zgodności z wymogami regulacyjnymi oraz ochrony praw podstawowych i praw pracowniczych, z przejrzystym monitorowaniem opartym na kluczowych wskaźnikach efektywności i sprawozdawczością na temat wyników.
1.12. EKES popiera rozwój, stosowanie i trenowanie AI w Europie. Trzeba przy tym zapewnić odpowiedzialne wykorzystywanie danych na potrzeby trenowania AI (w tym danych wrażliwych w celu ograniczania stronniczości), przy zachowaniu ścisłych zabezpieczeń chroniących prawa podstawowe, wartości społeczne i prywatność oraz ograniczających ryzyko poprzez sprawdzanie rozliczalności, przewodniej i nadzorczej roli człowieka, solidności i bezpieczeństwa technicznego, prywatności i zarządzania danymi, przejrzystości, różnorodności i sprawiedliwości.
1.13. EKES przyznaje, że wykorzystanie danych jest niezbędne do rozwoju systemów AI. Dostawcy i podmioty stosujące AI muszą jednak zapewnić, aby takie systemy były tak przejrzyste, jak to technicznie możliwe, aby umożliwić skuteczny nadzór ze strony właściwych organów krajowych i odpowiednie zaangażowanie partnerów społecznych, zwłaszcza gdy sztuczna inteligencja jest wykorzystywana w miejscu pracy.
1.14. EKES z zadowoleniem przyjmuje przyznanie Urzędowi ds. Sztucznej Inteligencji odpowiednich zasobów i wyposażenia jako centralnemu organowi koordynującemu wdrażanie aktu w sprawie AI i nadzór nad nim. Mandat Urzędu powinien obejmować ułatwianie współpracy transgranicznej, zapewnianie jasnych i dostępnych wytycznych dla przedsiębiorstw, organów publicznych i partnerów społecznych, wspieranie MŚP i małych spółek o średniej kapitalizacji oraz zapewnianie spójnej interpretacji i egzekwowania przepisów dotyczących AI we wszystkich państwach członkowskich, w porozumieniu ze wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami.
1.15. Zdaniem EKES-u należy zapewnić, by w przypadku, gdy dostawca uważa, że system AI nie jest systemem wysokiego ryzyka (art. 6 ust. 4), wprowadzono odpowiednie mechanizmy przejrzystości na potrzeby właściwych organów krajowych. Mechanizmy te powinny obejmować, w razie potrzeby, procedury rejestracji lub powiadamiania, aby umożliwić skuteczny nadzór i weryfikację oceny dostawcy oraz zapobiegać potencjalnym zagrożeniom dla praw podstawowych, w tym praw pracowniczych.
1.16. W odniesieniu do art. 4 aktu w sprawie AI EKES proponuje utrzymanie wyraźnego obowiązku spoczywającego na dostawcach i podmiotach stosujących systemy AI, zgodnie z którym powinni oni zapewnić wystarczający poziom kompetencji w dziedzinie sztucznej inteligencji wśród swoich pracowników, a także wśród wszystkich osób odpowiedzialnych za eksploatację i wykorzystywanie systemów AI w ich imieniu. Ponadto należy przewidzieć skierowane do wszystkich programy na rzecz umiejętności posługiwania się sztuczną inteligencją.
1.17. EKES wzywa Komisję Europejską, Parlament i Radę do priorytetowego potraktowania terminowego zakończenia negocjacji trójstronnych w sprawie aktu zbiorczego dotyczącego AI, aby zapewnić wszystkim zainteresowanym stronom jasność i wystarczająco dużo czasu na dostosowanie się, zanim obowiązki w zakresie sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka staną się wiążące. Ponadto sugeruje zagwarantowanie ścisłej koordynacji z wnioskiem ustawodawczym w sprawie europejskiego portfela biznesowego 1 , ponieważ obie inicjatywy mają wspólne cele: uproszczenie procedur administracyjnych, interoperacyjność i spójność w ramach jednolitego rynku cyfrowego.
Akt zbiorczy prawa cyfrowego - wniosek 2025/0360 (COD)
1.18. EKES zdecydowanie popiera prawdziwie interoperacyjny unijny pojedynczy punkt kontaktowy obejmujący sprawozdawczość w zakresie NIS2, RODO, DORA, eIDAS i CER. Punkt powinien umożliwiać składanie wniosków w języku angielskim, obok języka danego państwa członkowskiego, jak również ponowne wykorzystanie dostarczonych informacji. Należy także zastosować rygorystyczne kontrole dostępu dla władz w oparciu o zasadę wiedzy koniecznej. Projekty pilotażowe powinny być opracowywane wspólnie z przemysłem i partnerami społecznymi.
1.19. EKES podkreśla, że definicja danych osobowych zawarta w art. 4 ust. 1 ma decydujące znaczenie dla określenia zakresu stosowania RODO, a w konsekwencji zakresu przepisów gwarantujących podstawowe prawo do ochrony danych osobowych zapisane w art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. W związku z tym uważa, że zasadnicze znaczenie ma sformułowanie tej definicji w sposób obiektywny i odpowiednio szeroki, tak by zapewnić pewność prawa, zapobiegać subiektywnym lub wymijającym interpretacjom oraz zagwarantować wysoki i skuteczny poziom ochrony praw podstawowych, przy jednoczesnym umożliwieniu racjonalnego wykorzystania danych.
1.20. EKES wzywa Komisję Europejską do przyjęcia aktów wykonawczych, które doprecyzują i określą środki i kryteria pozwalające ustalić, kiedy dane pseudonimizowane można uznać za zanonimizowane dla innych podmiotów. Wykorzystanie zanonimizowanych danych jest instrumentem o dużym znaczeniu dla przemysłu, w szczególności dla trenowania AI, a jednocześnie zapewnia mechanizm równoważenia innowacji z silnymi zabezpieczeniami w zakresie ochrony danych i prywatności.
1.21. EKES podkreśla, że prawo dostępu do danych osobowych jest prawem upoważniającym, a tym samym warunkiem wstępnym skutecznego wykonywania innych praw podstawowych. W związku z tym zaleca pełne zagwarantowanie prawa dostępu w każdym przypadku, gdy osoba, której dane dotyczą, realizuje uzasadniony cel, w szczególności dotyczący ochrony praw pracowniczych lub ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy. Ponadto ciężar udowodnienia, że osoba, której dotyczą dane, dopuściła się nadużycia prawa, spoczywa na administratorze.
1.22. EKES zaleca, by pozostawić powszechnie przyjęte znaczenie definicji badań naukowych, ale by jednocześnie definicja ta umożliwiała innowacje poprzez badania przemysłowe. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którym wszelkie szerokie, niezrównoważone lub bezwzględne ograniczenie praw zapisanych w art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej nie może zostać uznane za zgodne z Kartą 2 , EKES wzywa do sprawiedliwego podejścia do zakresu badań naukowych.
1.23. W odniesieniu do art. 22 ust. 1 RODO EKES podkreśla potrzebę pełnego poszanowania zasady minimalizacji danych zapisanej w art. 5 ust. 1 RODO 3 . Zautomatyzowane systemy podejmowania decyzji powinny być wprowadzane, jeżeli zapewniają wyraźną wartość dodaną i efektywność. Jednocześnie należy dopilnować, aby ich stosowanie pozostało konieczne i proporcjonalne do zadania. W przypadku gdy decyzje można racjonalnie podejmować za pomocą środków niezautomatyzowanych lub mniej inwazyjnych rozwiązań alternatywnych, pierwszeństwo należy dawać podejmowaniu decyzji przez człowieka.
1.24. W odniesieniu do dyrektywy o prywatności i łączności elektronicznej EKES zachęca współprawodawców do zbadania możliwości uproszczenia wymogów dotyczących zgody w sytuacjach niskiego ryzyka. Proporcjonalne rozwiązanie oparte na analizie ryzyka pozwoliłoby zachować zdolności innowacyjne w zakresie technologii oferujących wyraźne korzyści społeczne, przy jednoczesnym utrzymaniu solidnej ochrony prywatności.
1.25. EKES popiera rozszerzenie uproszczenia dokumentacji, sprawozdawczości i procedur na małe spółki o średniej kapitalizacji (oprócz MŚP i przedsiębiorstw typu start-up). Należy udostępnić wzory, przykłady i usprawnione procesy, które powinny być obowiązkowe w przypadku, gdy nie mamy do czynienia z danymi osobowymi. Wszystkie środki upraszczające powinny być opracowywane w porozumieniu z partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim.
1.26. EKES uznaje potrzebę uproszczenia ram regulacyjnych mających zastosowanie do MŚP oraz małych spółek o średniej kapitalizacji w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych oraz wspierania innowacji i konkurencyjności. Podkreśla jednak, że takie uproszczone systemy powinny mieć zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorstw, które nie są przedsiębiorstwami partnerskimi ani nie są powiązane z innymi przedsiębiorstwami, zgodnie z zaleceniami Komisji 2003/361/WE i 2025/1099 UE.
1.27. Obowiązkowe wymogi dotyczące udostępniania danych na podstawie aktu w sprawie danych powinny być ograniczone do przypadków, w których jest to absolutnie niezbędne, na przykład w sytuacji niebezpieczeństwa publicznego lub w celu ochrony praw pracowniczych i podstawowych.
1.28. EKES zachęca Komisję do skoncentrowania się na zachętach do dobrowolnego udostępniania danych, wzmocnienia Europejskiej Rady ds. Innowacji w zakresie Danych oraz wspierania wdrażania wspólnych europejskich przestrzeni danych w celu utrzymania przejrzystości, zaufania i korzyści publicznych.
2. NOTY WYJAŚNIAJĄCE
Argumenty na poparcie zaleceń 1.1-1.3
2.1. Globalna konkurencyjność i suwerenność technologiczna Europy zależą od szybkich innowacji i zdolności dostosowawczych. Nadmierna biurokracja i fragmentaryczne przepisy utrudniają postęp cyfrowy i stwarzają ryzyko, że Europa pozostanie w tyle. Usprawnienie regulacji i zmniejszenie obciążeń administracyjnych, przy jednoczesnym poszanowaniu praw podstawowych i standardów społecznych, uwalnia zasoby na badania naukowe, umiejętności i zrównoważony wzrost gospodarczy.
2.2. Zapewnienie spójnej interakcji między przepisami dotyczącymi sztucznej inteligencji, danych, prywatności i cyberbezpieczeństwa zmniejszy ryzyko sporów sądowych i koszty przestrzegania przepisów, przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów społecznych. Ograniczenie rozdrobnionych wymogów sprawozdawczych uwolni zasoby na innowacje, poprawi przestrzeganie przepisów i umożliwi przedsiębiorstwom - zwłaszcza MŚP i małym spółkom o średniej kapitalizacji - skupienie się na podstawowej działalności.
2.3. Jasność i harmonizacja prawa mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania jednolitego rynku i strategicznej autonomii Europy. Niejednoznaczne definicje i sprzeczne przepisy powodują niepewność, zwiększają koszty przestrzegania przepisów i mogą prowadzić do sporów prawnych, które podważają zaufanie i spowalniają współpracę transgraniczną. Jasne i zharmonizowane definicje pomagają zapewnić uczciwą konkurencję i chronić prawa podstawowe oraz umożliwiają skuteczne egzekwowanie w celu pełnego zagwarantowania tychże praw, zwłaszcza praw zapisanych w art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
Argumenty na poparcie zaleceń 1.4-1.17
2.4. Podejście do regulacji oparte na analizie ryzyka ma zasadnicze znaczenie dla zrównoważenia innowacji z ochroną praw podstawowych. Dostosowując obowiązki do rzeczywistego ryzyka, UE może promować odpowiedzialne innowacje, wspierać MŚP i małe spółki o średniej kapitalizacji oraz dopilnować, aby bezpieczeństwo i prawa podstawowe nie były zagrożone.
2.5. Akt w sprawie AI został celowo opracowany jako ramy horyzontalne, które mają funkcjonować zgodnie z istniejącymi sektorowymi normami bezpieczeństwa, takimi jak rozporządzenie w sprawie maszyn (2023/1230), rozporządzenie w sprawie wyrobów medycznych i rozporządzenie w sprawie wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro. Nakładanie się obowiązków w zakresie zgodności, takich jak podwójne oceny zgodności lub niezsynchronizowane definicje ryzyka, może jednak prowadzić do niespójności, obciążeń kosztowych oraz opóźnień w certyfikacji innowacyjnych produktów i systemów z wbudowaną sztuczną inteligencją.
2.6. Globalny wyścig o przywództwo w dziedzinie AI nasila się, a Europa musi zadbać o to, by jej harmonogramy regulacyjne były realistyczne i sprzyjały włączeniu społecznemu. Krótkie terminy, zwłaszcza w przypadku sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka, stwarzają ryzyko wykluczenia MŚP i małych spółek o średniej kapitalizacji z rynku i spowolnienia innowacji.
2.7. Piaskownice regulacyjne są sprawdzonym narzędziem wspierania odpowiedzialnych innowacji i testowania nowych technologii w warunkach rzeczywistych. Dzięki umożliwieniu współpracy transgranicznej i inkluzywnego uczestnictwa, w tym - w stosownych przypadkach - specjalnych ścieżek dla usług opartych na zaufaniu (np. wolnych zawodów), piaskownice pomagają Europie dostosować się do szybkich zmian technologicznych, wspierać MŚP i gwarantować, że nowe rozwiązania będą spełniać wysokie normy społeczne, etyczne i dotyczące bezpieczeństwa.
2.8. Pomimo znaczenia danych w trenowaniu, testowaniu i ulepszaniu systemów AI EKES podkreśla, że sztuczna inteligencja oparta na danych musi równoważyć innowacje i rozliczalność. Dostawcy i podmioty stosujące powinni zapewnić jak największą przejrzystość w zakresie sposobu działania tych systemów, rodzaju danych, na których się opierają, oraz sposobu podejmowania decyzji lub generowania wyników. Taka przejrzystość jest warunkiem wstępnym skutecznej samooceny i odpowiedniego nadzoru ze strony właściwych organów krajowych. Kluczowe znaczenie ma również zagwarantowanie znaczącego zaangażowania partnerów społecznych, zwłaszcza podczas wprowadzania AI w miejscu pracy.
2.9. Pewność prawa stanowi podstawę udanej transformacji cyfrowej i suwerenności technologicznej. Opóźnienia w procesie legislacyjnym mogą sprawić, że przedsiębiorstwa - zwłaszcza MŚP - nie będą przygotowane na nowe wymogi w zakresie zgodności. Terminy składania wniosków dotyczących systemów wysokiego ryzyka wejdą w życie już w sierpniu 2026 r. Dzięki sfinalizowaniu rozmów trójstronnych na długo przed upływem terminów przypadających na sierpień 2026 r. UE może dopilnować, aby zastosowanie rozporządzenia w sprawie sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka sprzyjało włączeniu społecznemu i było operacyjne dla przedsiębiorstw, usług publicznych i społeczeństwa obywatelskiego.
2.10. Silny i dobrze przygotowany Urząd ds. Sztucznej Inteligencji ma zasadnicze znaczenie dla skutecznego i zharmonizowanego wdrożenia aktu w sprawie AI w całej UE. Rozdrobniony nadzór i niespójne stosowanie przepisów mogą zagrozić zarówno innowacjom, jak i prawom podstawowym. Ze swoją rolą centralnego ośrodka Urząd ds. Sztucznej Inteligencji może wypełnić lukę między organami krajowymi, przemysłem i społeczeństwem obywatelskim.
2.11. EKES wzywa do wprowadzenia skutecznych mechanizmów weryfikacji zgodności z zabezpieczeniami, w tym silnej pseudonimizacji lub równoważnych technik służących wzmocnieniu ochrony prywatności, ścisłego ograniczenia celu przetwarzania danych oraz usuwania danych wrażliwych po osiągnięciu zamierzonego celu. Przedstawiciele pracowników powinni być zaangażowani, w stosownych przypadkach, w struktury nadzoru nad zbiorem danych lub struktury zarządzania, aby zapewnić przejrzystość i zaufanie.
Argumenty na poparcie zaleceń 1.18-1.28
2.12. Cyberbezpieczeństwo i odporność mają kluczowe znaczenie dla suwerenności technologicznej Europy. Prawdziwie interoperacyjny pojedynczy punkt kontaktowy do celów zgłaszania incydentów ograniczy powielanie działań, poprawi orientację sytuacyjną oraz umożliwi szybsze i bardziej skoordynowane reagowanie na zagrożenia.
2.13. Według Trybunału Sprawiedliwości UE niezakwalifikowanie jako "danych osobowych" informacji skutkowałoby całkowitym wyłączeniem w odniesieniu do tych informacji zasad i gwarancji mających zastosowanie w dziedzinie ochrony danych osobowych 4 . W takim przypadku osoba, której dane dotyczą, nie mogłaby skorzystać ze swoich praw (takich jak dostęp) ani zaskarżyć decyzji w drodze skargi, a organy krajowe nie byłyby w stanie sprawować nadzoru. Z tych powodów ETS konsekwentnie orzekał, że pojęcie "danych osobowych" należy interpretować szeroko 5 oraz że prawdopodobieństwo identyfikacji należy oceniać w świetle wszelkich obiektywnych czynników 6 .
2.14. Zdolność do odpowiedzialnego przetwarzania i wykorzystywania danych jest podstawą innowacji cyfrowych i interesu publicznego. Wyjaśnienie, kiedy dane spseudonimizowane można uznać za zanonimizowane, ma kluczowe znaczenie dla pewności prawa i innowacji. Zanonimizowane dane umożliwiają przedsiębiorstwom trenowanie systemów AI bez przetwarzania danych osobowych, zmniejszając tym samym ryzyko związane z przestrzeganiem przepisów, przy jednoczesnym utrzymaniu silnej ochrony prywatności.
2.15. W wypadku, gdy akty wykonawcze dotyczą wykorzystywania danych lub systemów AI w kontekście zatrudnienia lub mają wpływ na warunki pracy lub prawa pracownicze, EKES zwraca uwagę, że należy je opracować i przyjąć w ścisłym porozumieniu z partnerami społecznymi, zgodnie z prawem Unii i ustalonymi praktykami dialogu społecznego.
2.16. ETS orzekł, iż prawo dostępu powinno umożliwiać osobie, której dane dotyczą, upewnienie się, że dotyczące jej dane osobowe są prawidłowe i przetwarzane zgodnie z prawem 7 . Ponadto brak konieczności powołania się na szczególny powód uzasadniający wniosek o udzielenie dostępu przyczynia się do ułatwienia osobie, której dane dotyczą, wykonywania praw 8 . W związku z tym każda możliwość odrzucenia przez administratora wniosku o udzielenie dostępu musi być interpretowana zgodnie z ogólną zasadą wykładni zawężającej 9 , a odmowa spełnienia nadmiernego żądania dostępu wymaga wykazania w świetle wszystkich istotnych okoliczności zamiaru popełnienia nadużycia przez osobę, której dane dotyczą 10 .
2.17. Zdaniem EROD pojęcia "badania naukowe" nie można rozszerzać poza jego powszechne znaczenie 11 . Jest to zgodne ze skonsolidowanym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którym "ochrona prawa podstawowego do prywatności wymaga, aby odstępstwa od ochrony danych osobowych i jej ograniczenia trzymały się w granicach tego, co absolutnie konieczne" 12 .
2.18. Zasada minimalizacji danych określona w art. 5 ust. 1 lit. c) RODO wymaga, aby administratorzy przetwarzali wyłącznie te dane osobowe, które są adekwatne, istotne i ograniczone do tego, co jest niezbędne do konkretnego celu. Jeżeli decyzję można racjonalnie podjąć w sposób niezautomatyzowany, wdrożenie zautomatyzowanego systemu zazwyczaj wiąże się z gromadzeniem, wnioskowaniem lub zatrzymywaniem dodatkowych danych oraz nowymi zagrożeniami (np. profilowanie, nieprzejrzystość, stronniczość i ograniczona kontestowalność). Z tego powodu stosowanie zautomatyzowanego podejmowania decyzji należy ograniczyć do sytuacji, w których jest to konieczne.
2.19. Zgodnie z obecnymi ramami e-prywatności dostęp do danych w urządzeniach końcowych, nawet w kontekstach niskiego ryzyka, często wymaga zgody użytkownika. Chociaż ochrona prywatności ma zasadnicze znaczenie, zbyt sztywne wymogi dotyczące zgody mogą w sposób niezamierzony utrudniać innowacje w obszarach, które przynoszą znaczne korzyści społeczne, takich jak bezpieczeństwo pojazdów i jazda autonomiczna. W takich przypadkach brak dostępu do odpowiednich danych może zagrozić postępom w zakresie technologii, które poprawiają bezpieczeństwo ruchu drogowego i zmniejszają liczbę wypadków.
2.20. Ograniczenie biurokracji i rozszerzenie uproszczeń na małe spółki o średniej kapitalizacji ma zasadnicze znaczenie dla przemysłowej podstawy Europy. MŚP i małe spółki o średniej kapitalizacji stymulują innowacje, tworzenie miejsc pracy i rozwój regionalny, ale często w nieproporcjonalnym stopniu borykają się ze złożonymi wymogami zgodności.
2.21. Dobrowolna wymiana danych, podparta zachętami i solidną Europejską Radą ds. Innowacji w zakresie Danych, ma kluczowe znaczenie dla budowania dobrze prosperującej gospodarki opartej na danych i wzmocnienia suwerenności technologicznej Europy. Wspólne europejskie przestrzenie danych umożliwiają współpracę, innowacje i odpowiedzialne wykorzystywanie danych ponad granicami i sektorami.
Bruksela, dnia 18 marca 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3225 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego a) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (UE) 2024/1689 i (UE) 2018/1139 w odniesieniu do uproszczenia wdrażania zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji (akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI) (COM(2025) 836 final - 2025/0359 (COD)) oraz b) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2016/679, (UE) 2018/1724, (UE) 2018/1725, (UE) 2023/2854 oraz dyrektyw 2002/58/WE, (UE) 2022/2555 i (UE) 2022/2557 w odniesieniu do uproszczenia cyfrowych ram prawnych oraz uchylenia rozporządzeń (UE) 2018/1807, (UE) 2019/1150, (UE) 2022/868 i dyrektywy (UE) 2019/1024 (akt zbiorczy prawa cyfrowego) (COM(2025) 837 final - 2025/0360 (COD)) |
| Data aktu: | 2026-07-02 |
| Data ogłoszenia: | 2026-07-02 |