Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Unijna strategia na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i scale-up
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Unijna strategia na rzecz przedsiębiorstw typu startup i scale-up(C/2026/2605)
Dokument źródłowy: Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego
Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów "Unijna strategia na rzecz przedsiębiorstw typu startup i scale-up: wybierz Europę na start i rozwój"
COM(2025) 270
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
1. Zauważa, że unijna strategia na rzecz przedsiębiorstw typu startup i scale-up stanowi kluczowy krok w kierunku wzmocnienia zdolności innowacyjnych i konkurencyjności Europy dzięki wsparciu dla tego typu przedsiębiorstw.
2. Zauważa również, że utrzymujące się dysproporcje między regionami w dostępie do finansowania, talentów, infrastruktury i sieci mogą pogłębić lukę innowacyjną w całej Unii oraz osłabić spójność i długoterminową konkurencyjność UE.
3. Zwraca uwagę na to, że władze lokalne i regionalne odgrywają decydującą rolę w kształtowaniu i utrzymywaniu ekosystemów innowacji, mobilizowaniu zainteresowanych stron i przekładaniu inicjatyw UE na oddziaływanie lokalne. Podkreśla, że długoterminowe, stabilne inwestycje publiczne odgrywają zasadniczą rolę w dojrzewaniu takich ekosystemów, zwłaszcza w regionach o niekorzystnych warunkach strukturalnych. Trzeba zapewnić specjalne wsparcie dla przedsiębiorstw typu startup działających na obszarach wiejskich i peryferyjnych ze szczególnym naciskiem na sprostanie wyzwaniom demograficznym oraz na przyciąganie młodych ludzi do obszarów wiejskich i zatrzymywanie ich tam.
4. Uważa, że powodzenie strategii zależy od jasnego i operacyjnego uznania regionalnych ekosystemów innowacji za podstawę konkurencyjności Europy. Polityki innowacji ukierunkowane terytorialnie, takie jak strategie inteligentnej specjalizacji, regionalne doliny innowacji i centra innowacji cyfrowych, muszą zostać rozszerzone i zintegrowane z wdrażaniem strategii na rzecz przedsiębiorstw typu startup i scale-up. Należy też w większym stopniu wspierać regiony stojące w obliczu transformacji przemysłowej lub wyzwań demograficznych. Ograniczenie biurokracji oraz uproszczenie procesów wydawania pozwoleń i składania wniosków ma zasadnicze znaczenie dla przedsiębiorstw typu startup we wszystkich regionach i jest kluczowe dla przedsiębiorstw wiejskich.
5. Podkreśla, że silne synergie między programem "Horyzont Europa", funduszami polityki spójności i Europejską Radą ds. Innowacji są niezbędne, aby zniwelować lukę między badaniami naukowymi a rynkiem i zmobilizować niedostatecznie wykorzystywany potencjał regionalny. Jednocześnie należy wspierać zieloną i społeczną transformację. Przyszły europejski akt o innowacjach i 28. system prawny dla innowacyjnych przedsiębiorstw powinny uwzględniać wyraźny wymiar lokalny i regionalny oraz zapewniać przedsiębiorstwom typu startup uproszczone procedury i zharmonizowany dostęp w całej UE. Podkreśla, że 28. system prawny powinien respektować istniejące ramy prawne dotyczące pracy. Odnotowuje, że nadal istnieją bariery strukturalne i wzywa do stworzenia bardziej elastycznego i proporcjonalnego otoczenia regulacyjnego sprzyjającego przedsiębiorczości.
6. Podkreśla również, że strategie polityczne dotyczące mobilności talentów, edukacji w zakresie przedsiębiorczości i równouprawnienia płci w ekosystemach innowacji muszą uwzględniać różne potrzeby i możliwości regionów Europy. Rozwój umiejętności i budowanie kompetencji w zakresie przedsiębiorczości wśród młodych ludzi powinny odzwierciedlać różnice regionalne, zapewniać dostępność cyfrową dla wszystkich i eliminować utrzymujące się różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn w ekosystemach innowacji, w tym bariery dla równego uczestnictwa i przywództwa.
7. Zaleca, aby instytucje unijne jasno uznały rolę władz lokalnych i regionalnych we wdrażaniu strategii na rzecz przedsiębiorstw typu startup i scale-up. Regionalne ekosystemy innowacji należy wspierać za pomocą specjalnych linii finansowania projektów międzyregionalnych, programów mentoringu i współpracy infrastrukturalnej między regionami o dużych i o niewielkich zdolnościach.
8. Z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie przez Komisję Europejską regionalnych centrów przedsiębiorstw typu startup i scale-up, które łączą uniwersytety, inkubatory, przedsiębiorstwa i inwestorów ponad granicami oraz zapewniają wszystkim regionom korzystanie ze wspólnych zasobów i wiedzy fachowej.
9. Zauważa, że UE i władze krajowe powinny opracować regionalne programy kształcenia w zakresie talentów i przedsiębiorczości, dostosowane w szczególności do regionów o niskich zdolnościach i niewielu przedsiębiorstwach typu startup oraz ograniczonej działalności gospodarczej. Będzie to wspierać tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy i pomagać w przyciąganiu talentów do społeczności lokalnych i zatrzymywaniu ich tam. Podkreśla, że innowacje i konkurencyjność powinny być realizowane w sposób spójny ze sprawiedliwymi warunkami pracy i istniejącymi standardami społecznymi.
10. Zaleca uzupełnienie regulacyjnych poletek doświadczalnych na szczeblu UE o regionalne środowiska testowe dla innowacji, co umożliwiłoby lokalne testowanie nowatorskich modeli biznesowych i ułatwiłoby szybsze uczenie się regulacyjne w całej UE.
11. Z zadowoleniem przyjmuje reformę zamówień publicznych na innowacje, aby umożliwić miastom i regionom korzystanie z narzędzi finansowanych przez UE w celu pilotowania, zwiększania skali i wdrażania innowacyjnych rozwiązań oferowanych przez przedsiębiorstwa typu startup. Należy przy tym dopilnować, aby takie wsparcie oznaczało priorytetowe traktowanie rozwiązań zrównoważonych środowiskowo. Komisja Europejska, grupa EBI i państwa członkowskie zapewniają zrównoważony rozkład geograficzny kapitału wysokiego ryzyka, w tym zachęty do inwestowania w regionach peryferyjnych lub słabiej rozwiniętych. Ponadto zapewniają wszystkim młodym ludziom, w tym osobom napotykającym bariery językowe lub kulturowe, inkluzywny dostęp do programów na rzecz przedsiębiorstw typu startup i innowacji.
12. Wzywa do wzmocnienia transgranicznych powiązań innowacyjnych oraz powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi, aby zapobiec centralizacji innowacji i zapewnić inkluzywny wzrost. Podkreśla, że regiony wiejskie, peryferyjne i najbardziej oddalone wymagają dostosowanych instrumentów, aby uniknąć pozostania w tyle, jeżeli chodzi o rozpoczynanie nowej działalności lub zwiększanie skali. Zachęca, by w stosownych przypadkach objęto tą współpracą kraje sąsiednie, w tym partnerów stowarzyszonych takich jak Szwajcaria, w celu zwiększenia wspólnych zdolności badawczych i innowacyjnych. Wzywa również do zaproszenia KR-u do Rady EIC w charakterze obserwatora, co pozwoli uwzględniać perspektywy regionalnych i lokalnych ekosystemów innowacji w decyzjach politycznych podejmowanych na szczeblu UE. Podkreśla konieczność sprawiedliwego przydzielania środków pomiędzy regiony, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów słabiej rozwiniętych i oddalonych.
13. Podkreśla, że globalna konkurencyjność i suwerenność technologiczna Europy zależą nie tylko od doskonałości, ale również od inkluzywności i zrównoważonego rozwoju regionalnego. Zaznacza potrzebę pielęgnowania kultury innowacji i przedsiębiorczości, aby Europa stała się światowym liderem w dziedzinie przełomowych technologii. Zwraca również uwagę, że wspieranie przedsiębiorstw typu startup i scale-up we wszystkich regionach ma zasadnicze znaczenie dla przeprowadzenia transformacji ekologicznej, cyfrowej i społecznej UE oraz że tylko model wielopoziomowego sprawowania rządów, obejmujący UE, państwa członkowskie i władze regionalne i lokalne, może zapewnić osiągnięcie transformacyjnych celów strategii na rzecz przedsiębiorstw typu startup i scale-up Należy zapewnić współpracę regionalną i zaangażowanie lokalnych zainteresowanych stron na wszystkich etapach strategii innowacji - od planowania po wdrażanie i monitorowanie.
14. Wzywa Komisję Europejską do dopilnowania, by wdrażaniu tej strategii towarzyszyły wymierne wskaźniki włączenia regionów i wskaźniki wyników w zakresie innowacji, w tym wskaźniki skutków społecznych, wskaźniki równouprawnienia płci oraz mierniki równowagi terytorialnej.
15. Wzywa Europejski Bank Inwestycyjny i Europejski Fundusz Inwestycyjny do wzmocnienia ich obecności w regionach i usług doradczych, aby pomóc mniejszym ekosystemom w dostępie do unijnych instrumentów finansowania, a także wzywa państwa członkowskie do zaangażowania władz regionalnych i lokalnych w ich krajowe plany i strategie innowacji dostosowane do priorytetów UE.
16. Stwierdza, że strategia UE na rzecz przedsiębiorstw typu startup i scale-up może stać się prawdziwym motorem konkurencyjności Europy tylko wtedy, gdy przyjmie się podejście ukierunkowane terytorialnie, skoncentrowane na ekosystemie, które wykorzystuje różnorodność regionalną jako źródło siły. Innowacje sprzyjające włączeniu społecznemu, wysokiej jakości miejsca pracy i spójność terytorialna muszą stanowić podstawę suwerenności Europy w zakresie innowacji. Wzmocnienie regionalnych ekosystemów innowacji nie jest środkiem pomocniczym, ale warunkiem wstępnym suwerenności Europy w zakresie innowacji i inkluzywnego wzrostu.
Bruksela, dnia 5 marca 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.2605 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Unijna strategia na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i scale-up |
| Data aktu: | 2026-05-20 |
| Data ogłoszenia: | 2026-05-20 |