Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Strategia jednolitego rynku
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Strategia jednolitego rynku(C/2026/2599)
Dokument źródłowy: Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów "Jednolity rynek: nasz europejski rynek wewnętrzny w niepewnym świecie. Strategia na rzecz prostszego, płynniejszego i silniejszego jednolitego rynku" COM(2025) 500
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
Jednolity rynek ma fundamentalne znaczenie dla europejskich regionów i miast.
1. Zwraca uwagę na to, że jednolity rynek jest jednym z największych osiągnięć Unii Europejskiej, kamieniem węgielnym integracji i dobrobytu oraz kluczowym motorem konkurencyjności i odporności Europy. Zaznacza, że od czasu jego utworzenia ponad trzydzieści lat temu stał się on największym zintegrowanym rynkiem na świecie, liczącym prawie 450 mln konsumentów i odpowiadającym za jedną czwartą PKB UE; utrzymuje on także 56 mln miejsc pracy i stanowi prawie jedną szóstą światowego handlu towarami. Wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie do ochrony i pogłębiania jednolitego rynku, aby wszystkie regiony w pełni odczuwały jego korzyści.
2. Podkreśla zalety jednolitego rynku pod względem budowania zaufania konsumentów, w szczególności poprzez zwiększenie konkurencji, która przyczynia się do utrzymania uczciwych i przystępnych cen konsumpcyjnych, rozszerzenie asortymentu produktów i usług dostępnych ponad granicami oraz zapewnienie wysokiego poziomu jakości, bezpieczeństwa i ochrony środowiska dzięki ogólnounijnej normalizacji. Zauważa, że znaczenie jednolitego rynku wykracza poza wymiar gospodarczy i że zwiększa on dobrostan, mobilność i możliwości obywateli oraz pokazuje praktyczne korzyści płynące z UE w życiu codziennym.
3. Z zadowoleniem przyjmuje komunikat "Jednolity rynek: nasz europejski rynek wewnętrzny w niepewnym świecie - Strategia na rzecz prostszego, płynniejszego i silniejszego jednolitego rynku"("strategia jednolitego rynku"). Określono w nim cel Komisji dotyczący wzmocnienia jednolitego rynku dzięki dążeniu do usunięcia najbardziej szkodliwych barier na jednolitym rynku, modernizacji i otwarcia rynków transgranicznych UE, wspierania przedsiębiorstw, uproszczenia przepisów i procedur oraz ich cyfryzacji oraz wzmocnienia ogólnego zarządzania jednolitym rynkiem i egzekwowania jego przepisów.
4. Ubolewa, że strategia nie odzwierciedla w pełni śmiałych propozycji zawartych w sprawozdaniach Draghiego i Letty dotyczących jednolitego rynku i że nie proponuje się w niej odpowiednich instrumentów prawnych w kilku najważniejszych obszarach. Uważa, że jest ona krokiem we właściwym kierunku, lecz wzywa do przyjęcia bardziej długoterminowego podejścia w połączeniu ze zdecydowanymi środkami krótkoterminowymi w celu wzmocnienia jednolitego rynku na podstawie. Należy kierować się tu odpowiednimi kluczowymi wskaźnikami skuteczności działania oraz konkretnymi kamieniami milowymi i wartościami docelowymi, by móc mierzyć postęp w osiąganiu celów.
5. Ubolewa, że ponad rok później, pomimo wysiłków Komisji, zbyt mało zaleceń zawartych w sprawozdaniach Draghiego i Letty dotyczących jednolitego rynku i konkurencyjności zostało przełożonych na konkretne zmiany w terenie dla obywateli i przedsiębiorstw - zwłaszcza jeśli chodzi o potrzebę inwestycji, uproszczenie i ograniczenie biurokracji.
Niewykorzystany potencjał jednolitego rynku
6. Uznaje, że jednolity rynek osiągnął już wysoki poziom integracji gospodarczej i był głównym czynnikiem tworzenia dobrobytu Europejczyków. Żałuje jednak, że utrzymujące się bariery nadal ograniczają jego potencjał. Zaznacza, że szacuje się, iż zmniejszenie pozostałych barier o 10 % mogłoby doprowadzić do nawet siedmioprocentowego wzrostu PKB.
7. Z zadowoleniem przyjmuje wzmożone wysiłki Komisji Europejskiej, by egzekwować zasady jednolitego rynku i usuwać bariery, co wskazuje na jej większe zaangażowanie na rzecz zwalczania fragmentacji i nadmiernie rygorystycznego wdrażania. Ponownie wzywa Komisję 1 do przeznaczenia większych zasobów na systematyczne usuwanie barier na jednolitym rynku i egzekwowanie przepisów dotyczących jednolitego rynku.
8. Ostrzega jednak, że instrumenty takie jak SOLVIT i Grupa Zadaniowa ds. Egzekwowania Przepisów dotyczących Jednolitego Rynku (SMET) w zbyt dużym stopniu opierają się na dobrowolnej współpracy państw członkowskich, co ogranicza ich zdolność do zwalczania utrzymującego się - choć w sposób pośredni - protekcjonizmu. Wzywa do angażowania władz lokalnych i regionalnych we wdrażanie instrumentów służących usuwaniu barier na jednolitym rynku, ponieważ tylko regiony i miasta posiadają niezbędną wiedzę fachową i dane techniczne dotyczące swoich regionów- z których każdy boryka się z bardzo konkretnymi wyzwaniami, aby móc zapewnić faktyczną skuteczność tych instrumentów w terenie.
9. Podkreśla, że ogromna ilość niebezpiecznych, niezgodnych z przepisami i podrobionych towarów wprowadzanych na rynek UE - zwłaszcza za pośrednictwem handlu elektronicznego i z państw trzecich - w ostatnich latach rośnie w zawrotnym tempie. Wpływa to negatywnie na unijne podmioty gospodarcze, w szczególności MŚP, a także na bezpieczeństwo konsumentów. Wzywa zatem do wzmocnienia i unowocześnienia ram nadzoru rynku w celu zapewnienia, aby na rynku UE udostępniano wyłącznie produkty zgodne z przyjętymi wymogami, co będzie chronić europejskie przedsiębiorstwa przed nieuczciwą konkurencją, utrzyma europejską wartość dodaną i niezależność gospodarczą.
10. Zwraca się do państw członkowskich, by zwiększyły zdolności organów celnych i nadzoru rynku, by zapewnić im możliwość skutecznego egzekwowania przepisów jednolitego rynku, również z wykorzystaniem nowych instrumentów prawnych i technologii.
11. Ostrzega, że strategia skupia się w dużej mierze na konkretnych barierach ("czarna dziesiątka"), podczas gdy pomija się wiele innych przeszkód, które są równie szkodliwe dla sprawnej działalności transgranicznej. Ubolewa, że władze lokalne i regionalne nie były wystarczająco zaangażowane w tworzenie wykazu barier i tym samym nie miały okazji do określenia priorytetów na podstawie praktycznych doświadczeń jako podmioty mające najbliższą styczność z przedsiębiorstwami. Apeluje o pragmatyczne podejście do usuwania barier, które dawałoby widoczne korzyści, na przykład ułatwiałoby transgraniczne świadczenie usług o kapitalnym znaczeniu dla sektora wytwórczego -- takich jak usługi inżynieryjne, o których jest mowa w strategii.
12. Ubolewa, że przedsiębiorstwa nadal napotykają znaczne przeszkody w transgranicznym świadczeniu usług. Podkreśla, że te bariery przybierają różne formy - od lokalnych wymogów administracyjnych po krajowe przepisy techniczne, które są faktycznymi przeszkodami w wejściu na rynek. Wzywa do podjęcia pilnych kroków, by w większym stopniu sprzyjać transgranicznemu świadczeniu usług w UE.
13. Odnotowuje ewentualny zamiar przedstawienia wniosku dotyczącego aktu o zapobieganiu barierom na jednolitym rynku. Zaznacza, że obecne narzędzia nie zapobiegły w wystarczającym stopniu powstawaniu barier i apeluje do Komisji, by jak najszybciej zaczęła analizować potrzebę takiego potencjalnego aktu i jego praktyczne funkcjonowanie - we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi - z myślą o jego ewentualnym opublikowaniu.
14. Wnosi o ustanowienie zasady braku regresji w odniesieniu do integracji jednolitego rynku, aby zapobiec cofaniu się w tym zakresie. Z niepokojeniem odnotowuje regres w wewnątrzunijnym handlu towarami i wzywa do zajęcia się przepisami, które stanowią przeszkodę w swobodnym przepływie towarów, aby odwrócić tę niepokojącą tendencję.
Solidny i odporniejszy jednolity rynek
15. Podkreśla, że niedawne kryzysy gospodarcze i geopolityczne przypomniały nam o znaczeniu jednolitego rynku w codziennym życiu, ale ujawniły również jego słabości, a także słabość samej globalizacji, co z kolei uwypukliło potrzebę strategicznej autonomii w sektorach krytycznych. Niedawne napięcia i zmienność w handlu światowym dodatkowo ujawniły podatność na zagrożenia, co w bezpośredni sposób dotyka europejskie regiony i miasta, gdyż są one zależne od dobrze funkcjonującego jednolitego rynku, jeśli chodzi o tworzenie inwestycji, zatrudnienia i innowacji. Potrzebujemy silniejszego jednolitego rynku, aby wspólnie móc lepiej stawić czoła globalnym kryzysom.
16. Zaznacza, że sprawozdanie "Razem bezpieczniej" w sprawie odporności i gotowości, które opracował specjalny doradca i były prezydent Finlandii Sauli Niinisto, przedstawia jednolity rynek jako kluczowy trzon odporności UE. Zwraca uwagę na to, że było to również jednym z głównych przesłań jego opinii z 2024 r. pt. "Europejskie regiony przygotowane na wstrząsy: wzmocnienie lokalnej i regionalnej odporności gospodarczej w ramach strategicznego rozwoju jednolitego rynku" (CDR-1340-2024).
17. Zauważa w tym kontekście, że solidny i odporny na kryzysy jednolity rynek umożliwi swobodny przepływ krytycznych towarów i usług, a także pracowników, nawet w przypadku wystąpienia zdarzeń zakłócających. Ponawia zatem apel o zwrócenie większej uwagi na koncepcję kompleksowego bezpieczeństwa, jak również bezpieczeństwa dostaw. Popiera ponadto ogólnounijne środki, które służą koordynowaniu reagowania kryzysowego i które wykorzystują łańcuchy dostaw i je wzmacniają, zwłaszcza w trakcie kryzysów i zakłóceń oraz w ich perspektywie.
18. Podkreśla, że inwestycje w infrastrukturę, dostępność oraz szybką i niezawodną łączność cyfrową regionów mają zasadnicze znaczenie - zwłaszcza na obszarach wiejskich, w regionach górskich i na wyspach - dla lepszego ich połączenia z jednolitym rynkiem i wzmocnienia jego odporności.
19. Apeluje zwłaszcza o harmonizację oraz o konsekwentne usuwanie przeszkód w transgranicznym kolejowym transporcie pasażerskim i towarowym, a także o sprawną realizację głównych projektów budowy kolei w celu wzmocnienia rynku wewnętrznego i handlu między regionami. Zaznacza, że sprawnie funkcjonujący europejski obszar kolejowy ma decydujące znaczenie dla odporności systemu transportu oraz dla przesunięcia przepływów towarowych na energooszczędne i przyjazne dla środowiska rodzaje transportu.
20. Uwypukla kluczową rolę MŚP w dywersyfikacji regionalnych gospodarek i łańcuchów dostaw, a tym samym wzmacnianiu jednolitego rynku i odporności gospodarczej, ponieważ zależność regionów od ograniczonej liczby dużych pracodawców zwiększa ich podatność na wstrząsy gospodarcze w przypadku wycofania inwestycji w paliwa kopalne. Zauważa jednocześnie, że kryzysy często najsilniej dotykają MŚP.
21. Wzywa do szybkiego i skutecznego wdrożenia instrumentów prawnych, takich jak akt o sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym i odporności rynku wewnętrznego (IMERA), aby utrzymać funkcjonowanie jednolitego rynku, nawet jeżeli dotkną go poważne wstrząsy.
Prostszy i bardziej cyfrowy jednolity rynek
22. Ubolewa nad negatywnym wpływem rosnącej liczby przepisów UE na europejskie przedsiębiorstwa i konkurencyjność. Przypomina, że uproszczenie jest jednym z najpilniejszych postulatów przedsiębiorstw - zwłaszcza MŚP i mikroprzedsiębiorstw. Aprobuje cel Komisji dotyczący obniżenia kosztów wszystkich obciążeń administracyjnych o 25 % w odniesieniu do wszystkich przedsiębiorstw i o 35 % w odniesieniu do MŚP. Podziela wyrażony w ramach Kompasu konkurencyjności pogląd, że przywrócenie konkurencyjności Europy wymaga znacznie większego niż dotychczas ograniczenia biurokracji, przy jednoczesnym utrzymaniu standardów gospodarczych, społecznych, zdrowotnych i środowiskowych. W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji dotyczące pakietu zbiorczego i wzywa współprawodawców do ich szybkiego przyjęcia.
23. Ponawia zawarty w sprawozdaniu Maria Draghiego apel, aby na początku każdej kadencji Komisja dokonywała systematycznej oceny wszystkich obowiązujących przepisów ustawowych i wykonawczych UE, jak również przeprowadzała testy warunków skrajnych. Następnie należałoby skodyfikować i skonsolidować unijne prawodawstwo w podziale na obszary polityki, w tym uprościć przepisy, wyeliminować ich nakładanie się i usunąć niespójności w całym łańcuchu legislacyjnym. Wzywa ponadto Komisję do zapewnienia wysokiej jakości ocen skutków wszystkich nowych wniosków ustawodawczych - w tym aktów delegowanych i wykonawczych, oraz nalega, aby wszystkie oceny skutków obejmowały sprawdzian konkurencyjności, w szczególności ocenę wpływu na MŚP i przedsiębiorstwa typu startup. Podkreśla, że oceny te powinny również systematycznie obejmować skumulowane obciążenia regulacyjne, koszty administracyjne i złożoność przestrzegania przepisów oraz powinny być podawane do wiadomości publicznej w jasnym i porównywalnym formacie, aby zwiększyć przejrzystość, poprawić jakość stanowienia prawa i wzmocnić zaufanie w środowisku przedsiębiorstw i wśród obywateli.
24. Popiera wysiłki Komisji na rzecz uproszczenia złożonych i czasochłonnych przepisów i procedur, które utrudniają niezakłócony handel wewnątrzunijny. Podkreśla, że uproszczenie i cyfryzacja muszą być zaprojektowane w taki sposób, aby rzeczywiście zmniejszyć obciążenia regulacyjne dla każdej wielkości przedsiębiorstw, a jednocześnie zapewnić neutralność technologiczną, a także pełną dostępność rozwiązań cyfrowych i łączność regionów o trwałych niekorzystnych warunkach geograficznych. Zwraca jednak uwagę, że cyfryzacja nie może zastąpić uproszczenia, które należy przede wszystkim zdecydowane przeprowadzić.
25. Zaznacza, że można też wiele osiągnąć dzięki przyjaznemu dla użytkownika wdrożeniu przepisów jednolitego rynku. Publiczne interoperacyjne platformy, normy i narzędzia cyfrowe mają pierwszorzędne znaczenie i muszą być zaprojektowane tak, aby zapewnić ich skuteczność z punktu widzenia organów publicznych, a zarazem proporcjonalność dla różnych podmiotów gospodarczych. Nawołuje do wzmocnienia takich platform jak jednolity portal cyfrowy i system techniczny oparty na zasadzie jednorazowości, aby ułatwić rejestrację przedsiębiorstw.
26. Apeluje do Komisji o zharmonizowanie przepisów dotyczących etykietowania i pakowania oraz o zapewnienie uproszczenia i cyfryzacji za pośrednictwem cyfrowego paszportu produktu. Uważa, że przepisy dotyczące etykietowania muszą równoważyć potrzebę ich jasnego zrozumienia przez konsumentów z potrzebą zmniejszenia barier rynkowych. Należy unikać powielania certyfikacji i obowiązków sprawozdawczych, które stanowią obciążenie dla europejskich przedsiębiorstw.
27. Wzywa Komisję do zharmonizowania norm zrównoważonego rozwoju, które są bardzo rozdrobnione na szczeblu europejskim i tym samym tworzą bariery na jednolitym rynku, zwłaszcza dla MŚP.
28. Wzywa Komisję Europejską do uproszczenia i zharmonizowania systemów podatkowych, dostosowania przepisów dotyczących VAT i wdrożenia jednolitej platformy cyfrowej na potrzeby transgranicznego wypełniania obowiązków podatkowych, w tym uproszczonego systemu wewnątrzunijnych składek VAT, co zmniejszy obciążenia administracyjne dla MŚP.
29. Podkreśla, że MŚP i mikroprzedsiębiorstwa stanowią trzon europejskiej gospodarki i mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju obszarów wiejskich i swobody pozostania na obszarach słabiej rozwiniętych lub peryferyjnych. Zaznacza, że ze względu na swoją specyfikę MŚP często mają mniejsze możliwości, by wyposażyć się w niezbędne narzędzia w zakresie umiejętności i inwestycji, które pozwoliłyby im maksymalnie wykorzystać możliwości jednolitego rynku. Zwraca uwagę, że w regionach o trwałych niekorzystnych warunkach geograficznych MŚP i mikroprzedsiębiorstwa stanowią szczególnie wrażliwą strukturę gospodarczą, w dużym stopniu zależną od sektorów sezonowych i wysokich kosztów logistycznych, co wymaga środków wsparcia w ramach strategii jednolitego rynku.
30. Wyraża zadowolenie w związku z tym, że Komisja poświęciła MŚP cały rozdział swojej strategii, co uwypukliło cel Komisji, jakim jest wspieranie funkcjonowania MSP na jednolitym rynku. Ubolewa jednak, że w strategii nie wspomina się o żadnych ukierunkowanych środkach na rzecz mikroprzedsiębiorstw, które stoją w obliczu bardzo konkretnych wyzwań związanych z jednolitym rynkiem. Wzywa zatem Komisję do wzięcia tego pod uwagę przy wdrażaniu strategii.
31. Zwraca się do Komisji o dopilnowanie, aby nowe ramy, takie jak 28. system prawny, pozostały elastyczne, proporcjonalne i dostępne dla wszystkich odpowiednich rodzajów przedsiębiorstw oraz by nie podlegały nadmiernie restrykcyjnym warunkom. 28. system prawny powinien w szczególności uprościć zakładanie przedsiębiorstw w innym państwie członkowskim i zapewnić stosowanie zasady jednorazowości we wszystkich procedurach administracyjnych, bez uszczerbku dla ochrony i godziwych warunków pracy pracowników.
32. Apeluje o wprowadzenie proporcjonalnych i skutecznych środków ułatwiających w takich obszarach jak ogóle uznawanie kwalifikacji zawodowych, dyplomów i tytułów oraz delegowanie pracownic i pracowników, a także w zakresie przepisów dotyczących czasu pracy - również z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych - tak by ograniczyć opóźnienia i nie zniechęcać do prowadzenia działalności transgranicznej. Dotyczy to zwłaszcza MŚP i mikroprzedsiębiorstw, gdyż taki stan rzeczy wpływa również na ich personel. Uważa, że należy dołożyć większych starań, aby usprawnić wymianę informacji między właściwymi organami w państwach członkowskich.
33. Wzywa również do pełnego egzekwowania ram wzajemnego uznawania certyfikacji produktów, zgodnie z wymogami rozporządzenia (UE) 2019/515 2 dotyczącego wzajemnego uznawania towarów, aby zapewnić MŚP możliwość działania bez barier na całym jednolitym rynku.
Jednolity rynek o silniejszym wymiarze terytorialnym
34. Zaznacza, że utrzymujące się na jednolitym rynku przeszkody w przepływie towarów i usług oraz mobilności personelu są jednym z głównych powodów, dla których korzyści z jednolitego rynku nie rozkładają się równomiernie między regionami UE.
35. Odnotowuje, że podczas gdy handel towarami w obrębie UE pomaga wspierać konwergencję gospodarczą i społeczną terytoriów europejskich, wewnątrzunijny handel usługami zwykle przynosi korzyści większym miastom i bogatszym regionom, a pozostawia w tyle regiony bardziej peryferyjne (np. wyspy) i wiejskie. Podkreśla, że takie regiony stoją w obliczu szczególnych wyzwań związanych z drenażem mózgów, zmianami demograficznymi i trwałymi utrudnieniami strukturalnymi, których nie można postrzegać w oderwaniu od jednolitego rynku.
36. Przypomina, że polityka spójności i jednolity rynek to dwie strony tego samego medalu, i podkreśla, że dalsze pogłębianie integracji jednolitego rynku musi iść w parze ze spójnością terytorialną i rozwojem obszarów wiejskich. Popiera koncepcję swobody pozostania na miejscu, która ma sprawić, że mieszkańcy wszystkich regionów będą odczuwać korzyści z jednolitego rynku. Zwraca uwagę na wymiar terytorialny jednolitego rynku, który wymaga przeprowadzania sprawniejszych ocen oddziaływania terytorialnego.
37. Wzywa zatem współprawodawców do zadbania o to, by dalszej integracji towarzyszyło odpowiednie finansowanie spójności, zwłaszcza w kontekście przyszłych wieloletnich ram finansowych, w ramach których należy potwierdzić i wzmocnić rolę władz lokalnych i regionalnych we wdrażaniu polityk finansowanych przez UE. Będzie to swoistym zabezpieczeniem przed brakiem ukierunkowania na wyzwania terytorialne w trosce o to, by ten brak nie miał negatywnego wpływu na jednolity rynek.
38. Ostrzega, że finansowanie programów sektorowych nie powinno odbywać się kosztem finansowania spójności, aby uniknąć pogłębiania się dysproporcji regionalnych. Zwraca się do współprawodawców o utrzymanie znaczącego poziomu finansowania proponowanych planów partnerstwa krajowego i regionalnego w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych.
39. Podkreśla, że potrzebujemy bardziej zdecydowanej perspektywy terytorialnej, zwłaszcza dla regionów transgranicznych, peryferyjnych, wiejskich, górskich i wysp. Zaznacza, że bardziej konkretne mechanizmy koordynacji między władzami lokalnymi i regionalnymi oraz ocena skutków transgranicznych mogłyby zapewnić skuteczniejsze wdrażanie przepisów jednolitego rynku we wszystkich regionach. Proponuje, by wzmocnić programy współpracy transgranicznej, które umożliwiają MŚP udział w projektach UE i sprzyjają współpracy między regionami przygranicznymi. W związku z tym wzywa do szybkiego i pełnego wdrożenia rozporządzenia w sprawie narzędzia ułatwiającego działania transgraniczne, aby przyczynić się do zwiększenia konkurencyjności regionów przygranicznych.
40. Zwraca się o aktualizację sprawozdania "Europe's outermost regions and the Single Market: the EU's influence in the world" [Regiony najbardziej oddalone a jednolity rynek: wpływ UE na świecie] z 2011 r. dotyczącego integracji regionów najbardziej oddalonych na jednolitym rynku i ich oddziaływania zewnętrznego, aby uwzględnić zmiany gospodarcze, technologiczne i geopolityczne, jakie zaszły w ostatnim dziesięcioleciu, a także potrzebę pełnego wdrożenia art. 349 TFUE, jako że dotychczas nie udało się osiągnąć całkowitej integracji regionów najbardziej oddalonych w ramach jednolitego rynku.
Władze lokalne i regionalne zapewniają funkcjonowanie jednolitego rynku
41. Akcentuje, że regiony i miasta nie tylko czerpią korzyści z jednolitego rynku, ale są również niezbędnymi partnerami w jego funkcjonowaniu, ponieważ są pierwszym punktem kontaktowym dla wielu MŚP i mikroprzedsiębiorstw pragnących rozszerzyć działalność transgraniczną i wspierają personel i usługodawców w korzystaniu z przysługujących im praw w zakresie mobilności. W tym kontekście podkreśla, jak ważne jest, by lokalne i regionalne inicjatywy przyczyniały się do zielonej i cyfrowej transformacji i wspierały wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu.
42. Zwraca uwagę na to, że władze lokalne i regionalne odgrywają decydującą rolę w egzekwowaniu przepisów i że bez ich aktywnego zaangażowania wdrażanie i wykonywanie przepisów dotyczących jednolitego rynku pozostanie słabe. Ponawia więc swój apel o odpowiedni udział regionów i miast w opracowywaniu i wdrażaniu przepisów i polityk jednolitego rynku -także tych, które zapowiedziano w strategii jednolitego rynku oraz w ramach już istniejących strategiach - mowa tu na przykład o narzędziach nadzoru rynku.
43. Wnosi o systematyczne wykorzystywanie ocen oddziaływania terytorialnego w celu określenia przyszłych trudności we wdrażaniu przepisów i by tym trudnościom zapobiegać. Należy także dopilnować, by konkretne potrzeby regionów i miast oraz ich podatność na zagrożenia były uwzględniane w procesie legislacyjnym dotyczącym wniosków w sprawie jednolitego rynku. Nalega, aby takie oceny systematycznie uwzględniały wpływ na konkurencyjność i MŚP, a także skutki środowiskowe, klimatyczne i społeczne.
44. Zaznacza, że skuteczne wdrożenie jednolitego rynku zależy od systematycznego angażowania władz lokalnych i regionalnych. Wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia władzom lokalnym i regionalnym środków niezbędnych do wzmocnienia ich zdolności administracyjnych, by mogły odpowiednio wspierać przedsiębiorstwa - w szczególności małe podmioty gospodarcze - w poruszaniu się w procedurach i by zapewnić spójne egzekwowanie przepisów.
45. Z zadowoleniem przyjmuje propozycję wyznaczenia wysokiego szczebla "szerpy" jednolitego rynku dla każdego państwa członkowskiego. Wzywa do włączenia w jego prace przedstawicieli regionalnych i lokalnych i do organizowania co roku obowiązkowego dialogu, by wzmocnić wielopoziomowe sprawowanie rządów i odpowiedzialność polityczną na wszystkich szczeblach. Proponuje, aby w procesie wyznaczania "szerpów" jednolitego rynku zapewniono równowagę między regionami, tak by regiony transgraniczne, peryferyjne, wiejskie, górskie i wyspiarskie miały swoją reprezentację, a ich specyfika mogła być systematycznie uwzględniana w zarządzaniu jednolitym rynkiem.
46. Zwraca się do Komisji, by rozważyła utworzenie nieformalnej sieci "szerpów" jednolitego rynku na szczeblu regionalnym i transgranicznym, która to sieć mogłaby być koordynowana za pośrednictwem EUWT lub innych podmiotów transgranicznych. W ramach takiej sieci można by przygotowywać roczne plany działania i zdawać z nich sprawę w ramach sprawozdawczości publicznej.
Wezwanie do pilnych działań
47. Wzywa do ambitniejszego i pilniejszego wdrożenia strategii, by do końca 2027 r. usunąć bariery wyszczególnione w "czarnej dziesiątce" oraz ustanowić kluczowe wskaźniki efektywności i konkretne średnio- i długoterminowe cele dotyczące integracji jednolitego rynku, gdyż będzie to miało kapitalne znaczenie dla przyszłej konkurencyjności. Podkreśla, że brak działania jeszcze bardziej osłabi gospodarkę Europy i jej autonomię strategiczną.
48. Odnotowuje nieformalne spotkanie przywódców UE w Alden Biesen w celu omówienia sposobów pogłębienia jednolitego rynku, zmniejszenia zależności gospodarczych i zwiększenia konkurencyjności oraz oczekuje z niecierpliwością zapowiedzianego planu działania "Jedna Europa, jeden rynek". Podkreśla jednocześnie, że obecnie nie czas już na publikację kompasów, strategii i planów działania, tylko na wdrożenie działań i rzeczywistych środków, które muszą przynieść wymierne postępy na drodze do dobrze prosperującej, odpornej i sprawnie funkcjonującej gospodarki europejskiej i jednolitego rynku. Podkreśla, że wdrażanie musi być terminowe, skoordynowane na wszystkich szczeblach sprawowania rządów i odpowiednio finansowane oraz że należy unikać niepotrzebnych obciążeń administracyjnych, tak aby MŚP, mikroprzedsiębiorstwa oraz władze lokalne i regionalne mogły skutecznie przyczyniać się do transformacji i czerpać z niej korzyści.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.2599 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Strategia jednolitego rynku |
| Data aktu: | 2026-05-20 |
| Data ogłoszenia: | 2026-05-20 |