Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Banku Centralnego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Banku Inwestycyjnego Europejski semestr 2026 - pakiet jesienny. Realizacja Kompasu konkurencyjności: przyspieszenie reform i inwestycji (COM(2025) 955 final)
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-SpołecznegoKomunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Banku Centralnego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Banku Inwestycyjnego "Europejski semestr 2026 - pakiet jesienny. Realizacja Kompasu konkurencyjności: przyspieszenie reform i inwestycji"
(C/2026/2544)
(Dz.U.UE C z dnia 22 maja 2026 r.)
Sprawozdawca: Luca JAHIER
| Doradczyni | Anna COLOMBO |
| Wniosek o konsultację | Komisja Europejska, 5.1.2026 |
| Podstawa prawna | Artykuł 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja ds. Unii Gospodarczej i Walutowej oraz Spójności Gospodarczej i Społecznej |
| Data przyjęcia przez sekcję | 5.2.2026 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 18.2.2026 |
| Sesja plenarna nr | 603 |
| Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 205/0/4 |
1. Wnioski i zalecenia
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) 1.1. Uważa, że jesienny pakiet europejskiego semestru 2026, o ile zostanie odpowiednio opracowany na szczeblu unijnym i krajowym, mógłby stanowić podjętą we właściwym czasie próbę pogodzenia konkurencyjności, stabilności fiskalnej, rozwoju kapitału ludzkiego i ogólnounijnej odporności z myślą o zrównoważonym wzroście gospodarczym.
1.2. Ubolewa jednak, że Komisja po raz kolejny nie przedstawiła rocznej analizy zrównoważonego wzrostu gospodarczego, tym bardziej że obecnie bardziej niż kiedykolwiek konieczne jest dalsze wzmocnienie skoordynowanej reakcji politycznej UE w interesie transformacji ekologicznej i cyfrowej, gwarantującej sprawiedliwość społeczną i spójność terytorialną, przy jednoczesnym uznaniu starzenia się i włączenia społecznego za kluczowe wyzwania strukturalne, przed którymi stoi UE.
1.3. Z zadowoleniem przyjmuje europejskie sprawozdanie makroekonomiczne, w którym szczegółowo omówiono podstawowe wyzwania strukturalne stojące przed UE. Podkreśla potrzebę podsumowania czterech rozdziałów analitycznych - największymi wyzwaniami są słaby wzrost wydajności w UE, ryzyko makrofinansowe związane przede wszystkim z utrzymującą się nierównowagą między oszczędnościami (które są obfite) a inwestycjami (których wciąż brakuje), wykorzystanie oszczędności, z których zbyt duża część trafia na zagraniczne rynki finansowe, makroekonomiczny wpływ wydatków obronnych na wzrost gospodarczy i zatrudnienie - oraz pilną potrzebę przyspieszenia odpowiednich działań w tym zakresie.
1.4. Podkreśla, że zrównoważony wzrost gospodarczy jest niezbędnym warunkiem wypełnienia przez Europę jej licznych zobowiązań. Bez wyższej wydajności i zrównoważonego wzrostu coraz trudniej będzie utrzymać stabilne finanse publiczne, zwiększyć zdolności obronne i utrzymać obecne niezbędne poziomy wydatków socjalnych i na opiekę społeczną. Komitet zwraca uwagę, że wysokiej jakości miejsca pracy, dobre warunki pracy, odpowiednie inwestycje w edukację, umiejętności, szkolenia i zdrowie oraz rzeczywisty dialog społeczny mają zasadnicze znaczenie dla wydajności.
1.5. Komitet zgadza się ze stwierdzeniem Maria Draghiego, że poważnym problemem dla Europy jest chroniczny brak inwestycji niezbędnych do wprowadzenia zmian. Wyzwania środowiskowe, technologiczne i demograficzne są ze sobą powiązane i wymagają kompleksowej i zdecydowanej reakcji. EKES ponawia swój apel o solidniejszy wspólny mechanizm zdolności fiskalnej, wspierany przez ukierunkowane emisje wspólnego długu, aby pomóc wypełnić tę rosnącą lukę w inwestycjach publicznych, oraz o stałe instrumenty stabilizacji makroekonomicznej służące reagowaniu na wstrząsy, oparte na doświadczeniach z europejskim instrumentem tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE), który powinien stać się instrumentem stałym.
1.6. Jest nadal zaniepokojony fragmentacją rynków finansowych UE, które - jak zauważono w sprawozdaniu Letty - są kluczowym elementem wypełniania luki inwestycyjnej. Rynki kapitałowe UE nadal funkcjonują jako 27 częściowo oddzielonych rynków, na których istnieją bariery regulacyjne i operacyjne podnoszące koszt kapitału i utrudniające finansowanie przedsiębiorstw scale-up. Jest to poważne obciążenie regulacyjne, które będzie wymagało zdecydowanych wysiłków na rzecz uproszczenia, aby zachęcić do solidniejszego i bardziej opłacalnego wykorzystania unijnych oszczędności na niezbędne inwestycje i wzrost gospodarczy UE. EKES wzywa Komisję do oceny, czy zestaw instrumentów na szczeblu UE - równoważny amerykańskiej ustawie o poprawie funkcjonowania krajowych rynków papierów wartościowych (National Securities Markets Improvement Act - NSMIA) - mógłby uprościć transgraniczny dostęp do rynku, zmniejszyć fragmentację przepisów i wspierać głębsze, bardziej efektywne i płynne rynki, przy jednoczesnym utrzymaniu niezbędnego poziomu obecnego bezpieczeństwa. Należy to uznać za kluczowy czynnik przyspieszający długo oczekiwaną unię rynków kapitałowych, obecnie - unię oszczędności i inwestycji.
1.7. Komitet ponawia swój apel do Komisji o przeprowadzenie pilnego przeglądu zestawu proponowanych wskaźników służących do monitorowania procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej, ponieważ brakuje jasności w przypadku porównywaniu ocen dla różnych państw członkowskich. Monitorowanie ewolucji łącznego efektu dźwigni zamiast trzymania się podziałów mogłoby być częścią rozwiązania mającego na celu poprawę obecnej tabeli wskaźników do celów procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej.
1.8. Uważa, że konieczne jest bardziej sprawne wykorzystanie tablicy wskaźników społecznych (monitorującej Europejski filar praw socjalnych), zmienionej tablicy wskaźników do celów procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej oraz zmienionej metodyki analizy zdolności obsługi zadłużenia, uzupełnionych nowymi wskaźnikami dobrostanu zaproponowanymi przez Wspólne Centrum Badawcze (JRC), ponieważ siła modelu UE opiera się opiera się na wzajemnym wspieraniu się konkurencyjności, produktywności i modelu społecznego (w tym usług publicznych i opieki społecznej).
1.9. W tym kontekście EKES zwraca się do Komisji o traktowanie ram konwergencji społecznej na równi z ramami fiskalnymi oraz o sformułowanie jasnych zaleceń dla każdego państwa członkowskiego w kolejnych zaleceniach dla poszczególnych krajów. Wzywa Komisję do zaproponowania konkretnych zachęt dla państw członkowskich, aby szerzej stosowały klauzulę elastyczności w odniesieniu do inwestycji społecznych w nowych ramach zarządzania gospodarczego, korzystając z prac prezydencji belgijskiej w 2024 r.
1.10. Z zadowoleniem przyjmuje nowe zalecenie w sprawie kapitału ludzkiego, który jest kluczowym elementem wypełnienia luki technologicznej UE, zważywszy także na wyzwania demograficzne stojące przed UE. Uważa, że w zaleceniach dla poszczególnych krajów Komisja powinna położyć duży nacisk na inwestycje w edukację, umiejętności, kwalifikacje i szkolenia (w tym wzajemne uznawanie) oraz zachęcać każde państwo członkowskie do większego wykorzystania dostępnej przestrzeni fiskalnej i budżetowej na solidne, średnioterminowe inwestycje strukturalne i plany reform, aby zapewnić ich skuteczność.
1.11. Jest zdania, że Komisja powinna również priorytetowo potraktować poważny problem mieszkaniowy, który pogłębia nierówności i wykluczenie społeczne i który uniemożliwia wielu młodym ludziom kontynuowanie cyklu kształcenia do poziomu uniwersyteckiego, a także staje się barierą dla mobilności pracowników.
1.12. Ponadto wzywa Komisję do rozszerzenia "Drużyny Europy", tak by przełożyć podstawowe badania naukowe na wiodące na rynku technologie i przedsiębiorstwa scale-up ("luka w zwiększaniu skali"), ze szczególnym uwzględnieniem cyfryzacji i sztucznej inteligencji.
1.13. Komitet ponawia apel o dogłębną analizę i wyjaśnienie zapowiedzianych powiązań między europejskim semestrem, narzędziem koordynacji konkurencyjności i proponowanymi przyszłymi wieloletnimi ramami finansowymi (WRF). Wzywa Komisję, aby nie uzależniała wypłaty przyszłych funduszy UE od niepowiązanych propozycji reform strukturalnych, a zamiast tego ustanowiła nowe, silne i pozytywne powiązanie między inwestycjami krajowymi i europejskimi na rzecz wspólnych celów zrównoważonego wzrostu i konkurencyjności.
1.14. Wzywa Parlament Europejski do ustanowienia - podobnie jak w przypadku Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) - stałej komisji ds. monitorowania i oceny "nowego" europejskiego semestru, wdrażania i rocznej oceny średniookresowych planów budżetowo-strukturalnych, zaleceń dla poszczególnych krajów oraz ich konkretnych powiązań z przyszłymi planami partnerstwa krajowego i regionalnego, aby poprawić demokratyczną rozliczalność i przejrzystość całego procesu, w który powinni być w pełni zaangażowani partnerzy społeczni i organizacje społeczeństwa obywatelskiego. EKES powinien w tym zakresie pełnić rolę pośrednika.
1.15. Uważa, że dalsza racjonalizacja obecnego obciążenia regulacyjnego powinna być przedmiotem analizy porównawczej z poziomami regulacji w innych jurysdykcjach, z uwzględnieniem ogólnych korzyści płynących z modelu społecznego UE oraz skutecznej długoterminowej poprawy konkurencyjnej zrównoważoności UE. Zwraca uwagę na opinię EBC, zgodnie z którą uproszczenie i inteligentniejsze regulacje są potrzebne, aby ograniczyć biurokrację i poprawić konkurencyjność, ale deregulacja polegająca na "odhaczaniu punktów z listy" może prowadzić do błędnego oszacowania ryzyka, mniej przejrzystych rynków i mniejszej ilości ekologicznych inwestycji, co ostatecznie wpłynie na odporność całego systemu finansowego UE. Apeluje o przejrzyste zaangażowanie partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w procesy dotyczące pakietów zbiorczych. EKES mógłby wnieść znaczący wkład w prace nad rzeczywistym uproszczeniem, tak jak uczynił to w przypadku programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT).
1.16. Zgadza się, że Europa musi rozwijać nowe autonomiczne zdolności obronne. Ostrzega jednak, że zwiększenie zdolności wydatkowania bez odpowiedniej roli lub koordynacji ze strony UE może prowadzić do fragmentacji krajowej, wyższych kosztów i mniejszej efektywności, a nawet większej zależności od pozaeuropejskiego przemysłu obronnego. Wzywa Komisję do wzmocnienia warunkowości w zakresie wspólnych zamówień, nadania priorytetowego znaczenia europejskim projektom wspólnego zainteresowania w dziedzinie obronności (EDPCI) w ramach znacznie rozszerzonego Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego (EDIP) oraz opracowania bardziej spójnego unijnego modelu zarządzania.
1.17. Odnotowuje obecny mechanizm "klauzuli wyjścia" związany z krajowymi wydatkami obronnymi, ale ostrzega, że ogólny dług publiczny musi pozostawać na zrównoważonym poziomie, ponieważ obecny wzrost wydatków na obronność będzie wymagał przyszłych dodatkowych dostosowań fiskalnych, które nie zostały jeszcze odpowiednio ocenione dla każdego kraju. Wzywa Komisję do uznania klauzuli wyjścia za tymczasowy instrument nadzwyczajny, a nie za substytut spójnej długoterminowej strategii fiskalnej i strategii wzrostu. Wzywa Komisję do oceny rosnącej roli wydatków obronnych w zrównoważonym wzroście gospodarczym UE i ich wpływu na zatrudnienie i przyszłą stabilność fiskalną.
1.18. Ponawia apel o bardziej zdecydowane, ustrukturyzowane i znaczące zaangażowanie partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego na szczeblu europejskim, krajowym i lokalnym we wdrażanie cyklu semestru. Reformy systemowe, takie jak te, których UE pilnie potrzebuje, oraz kluczowe decyzje w sprawie priorytetów inwestycyjnych muszą mieć szerszą legitymację i być szczegółowo rozumiane oraz wymagają aktywnego udziału, jeśli mają doprowadzić do trwałej i sprawiedliwej transformacji.
2. Uwagi ogólne
2.1. Semestr 2026 jest punktem zwrotnym dla UE. Należy całkowicie przeformułować jej strategię gospodarczą, aby sprostać wyzwaniom, z jakimi UE nie miała do czynienia od momentu powstania. Są one powiązane z obecnymi megatrendami, które będą się nasilać w nadchodzących miesiącach i latach: nowe zakłócenia geopolityczne, zmiany ekologiczne i środowiskowe, przyspieszenie technologiczne i cyfrowe w kierunku sztucznej inteligencji we wszystkich dziedzinach oraz wyzwanie demograficzne - to ostatnie stanowi już potężny test determinacji Europy, by stawić czoła przyszłości jako podmiot globalny. Wymienione powyżej wyzwania są ze sobą powiązane, dlatego też Komitet zdecydowanie odczuwa brak przekrojowej analizy w poprzedniej rocznej analizie zrównoważonego wzrostu gospodarczego.
2.2. W obliczu nowych globalnych niepokojów i pogarszającej się sytuacji międzynarodowej, w której użycie siły stało się nową normą - od bezpieczeństwa po handel - współpracę zastępuje nieuczciwa konkurencja, niszczycielski konflikt i agresja, a instytucje międzynarodowe mają trudności z przetrwaniem.
2.3. Unia Europejska mierzy się z szeregiem złożonych wyzwań środowiskowych wynikających z wysokiej gęstości zaludnienia, intensywnego rolnictwa i historii przemysłowej. Zielony Ład miał stanowić odpowiedź na te wyzwania związane ze zmianą klimatu, transformacją energetyczną, utratą różnorodności biologicznej i degradacją siedlisk oraz zanieczyszczeniem (powietrza, wody, gleby i zanieczyszczeniem chemicznym). Ponadto pomimo pewnych postępów gospodarka UE pozostaje w dużej mierze linearna (weź-wyprodukuj-wyrzuć), ponieważ osiągnięcie prawdziwej gospodarki o obiegu zamkniętym wymaga ogromnych zmian systemowych w projektowaniu produktów, gospodarowaniu odpadami i zachowaniach konsumenckich.
2.4. Unia Europejska stoi przed poważnymi wyzwaniami technologicznymi wynikającymi z jej etosu regulacyjnego, pozycji geopolitycznej oraz konieczności utrzymania konkurencyjności przy jednoczesnym zachowaniu podstawowych wartości, jakimi są prywatność, sprawiedliwość i suwerenność. Chociaż UE przoduje w badaniach podstawowych (np. w publikacjach naukowych), ma trudności z przełożeniem ich na wiodące na rynku technologie i brakuje w niej globalnych przedsiębiorstw technologicznych, takich jak przedsiębiorstwa w Chinach lub Stanach Zjednoczonych. Prowadzi to do krytycznych zależności od zagranicznych technologii i podatności w zakresie kluczowych komponentów: półprzewodników (główni producenci mają siedzibę na Tajwanie, w Korei Południowej, USA), infrastruktury chmury (AWS, Azure, Google) oraz platform cyfrowych (Meta, Google, Apple).
2.5. Wraz z pogłębianiem się cyfryzacji (w infrastrukturze krytycznej, administracji, finansach, opiece zdrowotnej, komunikacji itp.) zwiększa się powierzchnia ataku. UE stoi w obliczu stałego zagrożenia w postaci zaawansowanych, sponsorowanych przez państwa i przestępczych cyberataków - istnieje potrzeba zwiększenia wydatków na zapobieganie i ochronę, zarówno ze strony organów publicznych, jak i podmiotów prywatnych.
2.6. Głęboka transformacja demograficzna w UE wiąże się z poważnymi wyzwaniami gospodarczymi, społecznymi i politycznymi. Jak wskazuje Komisja, starzenie się społeczeństwa i spadek liczby ludności w wieku produkcyjnym (niski współczynnik dzietności i rosnące średnie trwanie życia) to powszechne tendencje, choć ich skala nie jest jednakowa we wszystkich państwach członkowskich. Zarazem UE jest również zależna od migracji - będącej obecnie jedyną siłą napędową wzrostu liczby ludności w UE - a skuteczna integracja migrantów i ich dzieci na rynkach pracy i w społeczeństwach pozostaje poważnym wyzwaniem.
2.7. Chociaż w tradycyjnych sektorach (np. opieki zdrowotnej) występują już krytyczne niedobory, Europa zaczyna również doświadczać ogromnego, rosnącego i niepokojącego deficytu specjalistów w dziedzinie technologii cyfrowych, od ekspertów ds. cyberbezpieczeństwa po badaczy danych i sztucznej inteligencji. UE nie jest gotowa ani do tego, by przygotować lub przeszkolić wystarczającą liczbę rodzimych talentów, ani do tego, by przyciągnąć lub zatrzymać największe światowe talenty w dziedzinie technologii, ponieważ stoi w obliczu konkurencji w postaci wyższych wynagrodzeń i dynamicznych ekosystemów w innych miejscach. Jak słusznie zauważyła Komisja Europejska, w 2023 r. 42 zawody sklasyfikowano jako borykające się z niedoborami pracowników. W 2023 r. 68 % średnich przedsiębiorstw zgłosiło niedobór wykwalifikowanej siły roboczej, a w 2024 r. 77 % przedsiębiorstw uznało niedobór wykwalifikowanej siły roboczej za barierę dla inwestycji. Udział w kształceniu dorosłych w UE jest niski i w 2022 r. wyniósł 39,5 %. Ponad 90 % miejsc pracy wymaga umiejętności cyfrowych, ale tylko 55,6 % dorosłej populacji UE posiada co najmniej podstawowe umiejętności cyfrowe, a 26,2 % piętnastolatków nie osiąga minimalnego poziomu kompetencji w czytaniu, 29,5 % - w dziedzinie matematyki i 24,3 % - w zakresie nauk przyrodniczych (dane z 2022 r.) EKES uważa nowe zalecenie dotyczące kapitału ludzkiego za kluczowe, aktualne i stosowne, dlatego wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia i priorytetowego traktowania inwestycji w tym obszarze, poprzez nadanie większego znaczenia wdrażaniu propozycji zapowiedzianych w komunikacie w sprawie unii umiejętności opublikowanym na początku 2025 r.
2.8. Komisja słusznie zwraca uwagę na osłabienie salda obrotów bieżących i jego prawdopodobny rozwój, ponieważ konieczne jest znaczne zwiększenie inwestycji (zarówno prywatnych, jak i publicznych, na szczeblu europejskim i krajowym). Zwiększenie inwestycji (o ile będzie właściwie ukierunkowane na główne wyzwania stojące przed UE) mogłoby pomóc w rozwiązaniu problemu luki produktywności, a jednocześnie wzbudzić zaufanie gospodarstw domowych w UE do inwestowania w Europie i przyspieszyć stworzenie warunków, w których podmioty finansowe mogłyby uznać kierowanie oszczędności do Europy za bardziej opłacalne niż kierowanie ich poza nią. Dlatego też EKES pilnie apeluje o stworzenie wydajniejszego, bezpieczniejszego i mniej rozdrobnionego europejskiego rynku kapitałowego.
3. Uwagi szczegółowe
W sprawie amerykańskiej NSMIA jako modelu urzeczywistnienia unii oszczędności i inwestycji
3.1. Ustawa o poprawie funkcjonowania krajowych rynków papierów wartościowych (NSMIA) jest amerykańską ustawą federalną przyjętą w 1996 r., która miała na celu zwiększenie efektywności i konkurencyjności rynków kapitałowych poprzez restrukturyzację relacji między federalnymi i stanowymi przepisami dotyczącymi papierów wartościowych. Ustawa nadaje pierwszeństwo prawu federalnemu nad stanowym w przypadku określonych kategorii "papierów wartościowych objętych zabezpieczeniem", co ogranicza powielanie rejestracji i przeglądów na szczeblu stanowym. Głównym celem było zwiększenie akumulacji, ograniczenie zbędnych regulacji, poprawa konkurencyjności rynku i stworzenie przejrzystszych krajowych ram dla ofert sprzedaży papierów wartościowych, a tym samym zwiększenie atrakcyjności rynków USA zarówno dla emitentów, jak i inwestorów. Bez NSMIA amerykańskie rynki kapitału wysokiego ryzyka i kapitału private equity byłyby drastycznie mniejsze i funkcjonowałyby wolniej. Z geopolitycznego i finansowego punktu widzenia rzeczywista sytuacja jest następująca: NSMIA centralizuje uprawnienia regulacyjne na szczeblu federalnym, wzmacnia amerykańskie rynki kapitałowe jako globalna centrala, obniża bariery wejścia dla zagranicznych emitentów bez obniżania ochrony inwestorów, a także wspiera globalne finansowanie denominowane w dolarach. Krótko mówiąc, emitenci z USA mają do czynienia z jedną instancją nadzorczą, podczas gdy emitenci z UE mają do czynienia z 27; skalowanie rynków prywatnych w USA przebiega w sposób domyślny, podczas gdy w przypadku rynków UE odbywa się ono przez wyjątki; UE nadaje ochronie pierwszeństwo przed rozwojem, natomiast rynki USA rozwijają się z zachowaniem ochrony. Równoważne regulacje na szczeblu UE mogłyby radykalnie uprościć transgraniczny dostęp do rynku, zmniejszyć fragmentację przepisów i wesprzeć głębsze i bardziej płynne rynki, co byłoby decydującym krokiem ku prawdziwej unii oszczędności i inwestycji, która niestety wciąż znajduje się na etapie przyszłego planu działania.
W sprawie tabeli wskaźników do celów procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej
3.2. Procedura dotycząca zakłóceń równowagi makroekonomicznej jest głównym unijnym narzędziem nadzoru służącym do wykrywania i eliminowania zagrożeń makroekonomicznych (takich jak bańki na rynku nieruchomości, wysokie zadłużenie lub spadek konkurencyjności), które mogą zaszkodzić gospodarce państwa członkowskiego lub rozprzestrzenić się na całą strefę euro; podstawą tej procedury pozostaje rozporządzenie przyjęte w 2011 r. Komisja stosuje zestaw wskaźników ekonomicznych, które wzbudziły szereg krytycznych uwag (zob. w szczególności niedawną ocenę Parlamentu Europejskiego). Tabela wskaźników w obecnej formie sprzyja niesprawiedliwym porównaniom, może prowadzić do utraty wiarygodności i nie uwzględnia szerszej perspektywy (przenoszenie ryzyka, wzajemne powiązania). EKES ponawia natomiast apel o bardziej sprawiedliwy, zróżnicowany i perspektywiczny zestaw wskaźników, aby przekształcić nadzór gospodarczy UE z uproszczonego i nieprzejrzystego systemu list kontrolnych w zaawansowane, wzajemnie powiązane narzędzie analizy ryzyka. Ponadto Komitet zaapelował już o przeprowadzenie odpowiedniej oceny metodologii analizy stabilności długu związanej z wdrażaniem nowej zasady zarządzania gospodarczego, a także apeluje o ustanowienie odpowiedniego zestawu wskaźników dobrostanu na potrzeby kolejnego rozporządzenia w sprawie WRF opartego na wynikach, zgodnie z niedawną tabelą wskaźników JRC. Wszystkie te elementy są ze sobą ściśle powiązane i powinny być częścią bardziej spójnego, usprawnionego i perspektywicznego podejścia.
W sprawie technologii obronnych i cyfrowych technologii obronnych
3.3. W odniesieniu do niezaprzeczalnej potrzeby rozwijania przez Europę nowych autonomicznych zdolności obronnych na szczeblu UE, Europejski Fundusz Obronny (EFO), Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy (SAFE), europejska baza technologicznoprzemysłowa sektora obronnego (EDTIB) oraz Program na rzecz europejskiego przemysłu obronnego (EDIP) stanowią solidny fundament dalszego rozwoju. Zwiększenie zdolności w zakresie wydatków bez odpowiedniej roli lub koordynacji ze strony UE mogłoby jednak doprowadzić do fragmentacji krajowej i jeszcze większej zależności od pozaeuropejskiego przemysłu obronnego. Aby zagwarantować, że sama integracja finansowa nie stanie się narzędziem konkurencji krajowej, UE musi wzmocnić warunkowość w zakresie wspólnych zamówień, priorytetowo potraktować EDPCI w ramach znacznie rozszerzonego EDIP, poprawić nadzór nad wyłączeniami dotyczącymi obronności przewidzianymi w pakcie stabilności i wzrostu oraz opracować bardziej spójny model zarządzania, dostosowujący różne instrumenty finansowe Unii do jej długoterminowych celów w obszarze strategicznej autonomii. Ponadto w ramach inteligentnych wydatków należy priorytetowo traktować europejskie cyfrowe technologie obronne, takie jak cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo elektroniczne, obrona przed systemami bezzałogowymi, przestrzeń kosmiczną i komunikację, sztuczną inteligencję i analizę dużych zbiorów danych oraz kwantowe cyberbezpie- czeństwo i obliczenia, a jednocześnie wspierać unijny sektor badań i rozwoju oraz wiodące na rynku technologie cywilne.
W sprawie powiązań między WRF a semestrem 3.4. Według Komisji nowy cykl semestru stworzy silniejsze powiązania z przyszłymi WRF na lata 2028-2034 i przyszłymi zaleceniami dla poszczególnych krajów zawartymi w pakiecie wiosennym, które będą w większym stopniu koncentrować się na tej kwestii. EKES w szeregu opinii obszernie wypowiedział się na temat skutków nowego sposobu kształtowania polityki. Nowy system, w którym Komisja i Rada (ministrowie krajowi) w dużej mierze kierują europejskim semestrem i wykorzystaniem funduszy UE (za pośrednictwem planów krajowych), nie podlega wystarczającemu nadzorowi demokratycznemu. Aby rozwiązać ten problem, Parlament Europejski powinien utworzyć silną, stałą komisję nadzorującą (taką jak komisja ds. RRF), która będzie w stanie na bieżąco śledzić cały łańcuch polityki - od formułowania zaleceń gospodarczych (zaleceń dla poszczególnych krajów) po ich finansowanie i wdrażanie za pośrednictwem budżetu UE (WRF). Komisja ta musi również formalnie angażować EKES i KR, władze regionalne i lokalne, związki zawodowe, przedsiębiorstwa i społeczeństwo obywatelskie.
Bruksela, dnia 18 lutego 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.2544 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Banku Centralnego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Banku Inwestycyjnego Europejski semestr 2026 - pakiet jesienny. Realizacja Kompasu konkurencyjności: przyspieszenie reform i inwestycji (COM(2025) 955 final) |
| Data aktu: | 2026-05-22 |
| Data ogłoszenia: | 2026-05-22 |