Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, żywności oraz składników żywności i pasz wyprodukowanych z genetyczne zmodyfikowanego buraka cukrowego KWS20-1 (D110122/02 - 2025/2959(RSP))
P10_TA(2025)0328Genetyczne zmodyfikowany burak cukrowy KWS20-1
(C/2026/2151)
(Dz.U.UE C z dnia 6 maja 2026 r.)
Parlament Europejski,
- uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, żywności oraz składników żywności i pasz wyprodukowanych z genetyczne zmodyfikowanego buraka cukrowego KWS20-1 (D110122/02),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy 1 , w szczególności jego art. 7 ust. 3 i art. 19 ust. 3,
- uwzględniając fakt, że Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, nie wydał opinii w wyniku głosowania 14 października 2025 r., oraz że Komitet Odwoławczy również nie wydał opinii w wyniku głosowania 28 listopada 2025 r.,
- uwzględniając art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję 2 ,
- uwzględniając opinię Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z dnia 26 marca 2025 r., opublikowaną 12 maja 2025 r. 3 ,
- uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje zawierające sprzeciw wobec zatwierdzania organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) 4 ,
- uwzględniając art. 115 ust. 2 i 3 Regulaminu,
- uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Klimatu i Bezpieczeństwa Żywności,
A. mając na uwadze, że zgodnie z art. 5 i 17 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 przedsiębiorstwo Bayer Agriculture B.V. z siedzibą w Belgii zwróciło się 30 maja 2023 r. w imieniu przedsiębiorstw Bayer CropScience LP z siedzibą w Stanach Zjednoczonych oraz KWS SAAT SE & Co. KGaA z siedzibą w Niemczech do właściwego organu Niderlandów z wnioskiem dotyczącym wprowadzenia do obrotu żywności, składników żywności i paszy wyprodukowanych z genetycznie zmodyfikowanego buraka cukrowego KWS20-1 ("genetycznie zmodyfikowany burak cukrowy");
B. mając na uwadze, że 12 maja 2025 r. EFSA wydała pozytywną opinię naukową, w której stwierdziła, że genetycznie zmodyfikowany burak cukrowy jest równie bezpieczny jak jego niezmodyfikowane odpowiedniki; mając na uwadze, że w opinii tej nie odniesiono się do szerzej pojętych skutków środowiskowych, społeczno-gospodarczych i skumulowanych, które zdaniem EFSA nie wchodzą w zakres jej kompetencji;
C. mając na uwadze, że genetycznie zmodyfikowany burak cukrowy został opracowany w celu nadania mu tolerancji na herbicydy na bazie glifosatu, dikamby i glufosynatu amonowego;
D. mając na uwadze, że ocena ryzyka przeprowadzona przez EFSA nie obejmowała długoterminowych badań toksykologicznych ani szczegółowej analizy skutków skumulowanych i skojarzonych, w tym potencjalnych interakcji z pozostałościami pestycydów powszechnie stosowanych w uprawie buraka cukrowego;
E. mając na uwadze, że zdecydowana większość roślin uprawnych zmodyfikowanych genetycznie, w tym genetycznie zmodyfikowany burak cukrowy, została zmodyfikowana genetycznie, aby uzyskać tolerancję na co najmniej jeden herbicyd uzupełniający spośród herbicydów, które mogą być stosowane w trakcie całego cyklu uprawy roślin zmodyfikowanych genetycznie bez powodowania zamierania upraw, jak miałoby to miejsce w przypadku upraw nietolerujących herbicydów; mając na uwadze, że według licznych badań uprawa genetycznie zmodyfikowanych roślin tolerujących herbicydy prowadzi do większego zużycia herbicydów uzupełniających, co w dużej mierze spowodowane jest pojawieniem się chwastów odpornych na herbicydy 5 ;
F. mając na uwadze, że genetycznie zmodyfikowane uprawy odporne na herbicydy zmuszają rolników do stosowania systemu zwalczania chwastów, który jest w dużej mierze lub całkowicie uzależniony od herbicydów, ponieważ wyższa cena nasion zmodyfikowanych genetycznie ma uzasadnienie tylko wtedy, gdy rolnicy kupujący takie nasiona rozpylają również herbicydy uzupełniające; mając na uwadze, że zwiększone uzależnienie od herbicydów uzupełniających w gospodarstwach, w których prowadzi się uprawy genetycznie zmodyfikowanego buraka cukrowego, przyspiesza pojawianie się i rozprzestrzenianie chwastów odpornych na te herbicydy, co sprawia, że konieczne staje się coraz szersze stosowanie herbicydów, czyli prowadzi do powstania błędnego koła; mając na uwadze, że nadmierne uzależnienie od herbicydów będzie mieć negatywne skutki, takie jak pogorszenie zdrowia gleby, jakości wody oraz różnorodności biologicznej na powierzchni ziemi i pod ziemią, a także zwiększy ekspozycję ludzi i zwierząt na herbicydy, potencjalnie również w związku z większymi pozostałościami herbicydów w żywności i paszy 6 ;
G. mając na uwadze, że utrzymują się poważne wątpliwości co do rakotwórczości glifosatu; mając na uwadze, że EFSA w listopadzie 2015 r. stwierdziła, iż jest mało prawdopodobne, aby glifosat był rakotwórczy, a Europejska Agencja Chemikaliów uznała w marcu 2017 r., że nie ma podstaw, by zaliczyć go do substancji rakotwórczych; mając na uwadze, że z kolei Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem - wyspecjalizowana agencja Światowej Organizacji Zdrowia ds. badań nad rakiem - w 2015 r. zaliczyła glifosat do substancji prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi; mając na uwadze, że szereg najnowszych recenzowanych badań naukowych potwierdza możliwe działanie rakotwórcze glifosatu 7 ;
H. mając na uwadze, że dikamba jest wysoce lotna, co oznacza, że po zastosowaniu może się ulatniać i przedostawać do powietrza, a następnie przemieszczać się z wiatrem aż do opadnięcia na ziemię, co naraża ludzi, zwierzęta i rośliny inne niż docelowe, winorośl, drzewa i krzewy na poważne szkody, zwłaszcza gdy ekspozycja trwa kilka lat; mając na uwadze, że przenoszenie się dikamby na pobliskie uprawy, drzewa i winorośl oraz powodowane tym szkody powodują ogromne podziały i nastawiają jedną grupę rolników przeciwko innym rolnikom i mieszkańcom obszarów wiejskich, co prowadzi do wielu sporów dotyczących utraconych upraw i kosztów ponownego nasadzania;
I. mając na uwadze, że glufosynat zaliczono do substancji działających szkodliwie na rozrodczość (1B), w związku z czym spełnia on kryteria graniczne określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 8 ; mając na uwadze, że zezwolenie na stosowanie glufosynatu w Unii wygasło 31 lipca 2018 r.;
J. mając na uwadze, że badania terenowe na poparcie wniosku przeprowadzono w ograniczonych warunkach geograficznych i klimatycznych, tylko w Stanach Zjednoczonych, które nie odzwierciedlają pełnej różnorodności regionów uprawy buraka cukrowego, w tym regionów silnie dotkniętych czynnikami stresogennymi związanymi ze zmianą klimatu;
K. mając na uwadze, że nadal w niewystarczającym stopniu zagwarantowane jest niezależne monitorowanie i nadzór nad potencjalnym niekorzystnym wpływem na różnorodność biologiczną, zdrowie gleby, owady zapylające i organizmy niebędące przedmiotem zwalczania;
L. mając na uwadze, że w przypadku braku pewności naukowej należy postępować zgodnie z zasadą ostrożności zapisaną w art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;
M. mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 genetycznie zmodyfikowana żywność i pasza nie mogą mieć negatywnego wpływu na zdrowie ludzi, zdrowie zwierząt ani na środowisko;
N. mając na uwadze, że unijne zezwolenie na genetycznie zmodyfikowanego buraka cukrowego nie byłoby spójne z międzynarodowymi zobowiązaniami w zakresie ograniczenia stosowania pestycydów 9 , zważywszy na zwiększone narażenie ludzi, zwierząt i środowiska na glifosat, dikambę i glufosynat w krajach, w których uprawia się genetycznie zmodyfikowane rośliny odporne na tego rodzaju herbicydy, a także związane z tym efekty zdrowotne, które mogą być poważne;
O. mając na uwadze, że decyzja wykonawcza Komisji umożliwiłaby przywóz do Unii produktów, które nie spełniają norm przestrzeganych przez unijnych rolników, stawiając ich w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej;
P. mając na uwadze, że we wnioskach ze strategicznego dialogu na temat przyszłości rolnictwa w UE 10 wzywa się Komisję do ponownej oceny podejścia do kwestii wprowadzenia do obrotu produktów rolno-spożywczych w imporcie i eksporcie, z uwzględnieniem wyzwania, jakie stanowią rozbieżne standardy Unii i jej partnerów handlowych; mając na uwadze, że sprawiedliwsze stosunki handlowe na poziomie globalnym spójne z celami na rzecz zdrowego środowiska były jednym z głównych postulatów rolników podczas demonstracji w latach 2023 i 2024;
Q. mając na uwadze, że Parlament wielokrotnie podkreślał, iż Komisja nie powinna zatwierdzać organizmów zmodyfikowanych genetycznie w przypadkach, gdy państwa członkowskie nie osiągnęły większości kwalifikowanej w Stałym Komitecie ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz lub w komitecie odwoławczym, aby tym samym zaradzić utrzymującemu się deficytowi demokratycznemu;
R. mając na uwadze, że Komisja nadal wydaje zezwolenia na GMO, mimo że sama stwierdziła niedemokratyczność tego procesu, a także mimo braku poparcia ze strony państw członkowskich i mimo sprzeciwów Parlamentu;
S. mając na uwadze, że podejście "Jedno zdrowie" wymaga uwzględnienia współzależności między zdrowiem ludzi, zwierząt i roślin oraz stanem środowiska, kiedy ocenia się długoterminową zrównoważoność i bezpieczeństwo organizmów zmodyfikowanych genetycznie;
1. uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji wykracza poza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003;
2. uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji jest niespójny z prawem Unii, ponieważ nie odpowiada celowi rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 zakładającemu - zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 11 - stworzenie podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, zdrowia i dobrostanu zwierząt, środowiska naturalnego oraz interesów konsumentów w związku z genetycznie zmodyfikowaną żywnością i paszą, przy jednoczesnym zagwarantowaniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego;
3. wzywa Komisję do wycofania decyzji wykonawczej;
4. wzywa Komisję, aby zgodnie z podejściem "Jedno zdrowie" nie zatwierdzała genetycznie zmodyfikowanego buraka cukrowego ze względu na brak wystarczających dowodów odnośnie do długofalowych skutków dla różnorodności biologicznej, bezpieczeństwa żywności, źródeł utrzymania rolników oraz zdrowia zwierząt;
5. wzywa Komisję do niezwłocznego przedłożenia wniosku ustawodawczego w celu zreformowania procedury decyzyjnej dotyczącej organizmów zmodyfikowanych genetycznie, aby zareagować na nieustanne zastrzeżenia Parlamentu i brak poparcia państw członkowskich w postaci większości kwalifikowanej;
6. podkreśla w związku z tym, że zezwalanie na przywóz jako żywności lub paszy jakichkolwiek roślin zmodyfikowanych genetycznie, którym nadano tolerancję na herbicydy zakazane w Unii - takie jak glufosynat - jest niezgodne z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii wynikającymi m.in. z Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej i celów zrównoważonego rozwoju ONZ, w tym z globalnymi ramami różnorodności biologicznej z Kunmingu/Montrealu, a także tworzy nierówne warunki działania dla unijnych rolników;
7. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/2629 dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 89034 x 1507 x MON 88017 x 59122 i osiem jej subkombinacji oraz produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1799, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/ 1799/oj);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/1828 odnawiającej zezwolenie na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, paszy zawierającej genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 810 lub składającej się z niej oraz żywności i produktów paszowych wyprodukowanych z tej kukurydzy, a także uchylającej decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2017/1207 (Dz.U. C, C/2025/1800, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1800/oj);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/1822 zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP915635, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1801, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1801/oj);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/1826 zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP23211, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1802, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1802/oj);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/2618 zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP202216, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1803, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1803/oj);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 94804, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1804, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1804/oj);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP910521, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/2246, 29.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/2246/oj);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 95275, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/2247, 29.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/2247/oj);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87705 x MON 87708 x MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (P10_TA(2025)0106);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 października 2025 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2025/1898 z dnia 22 września 2025 r. zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP51291, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (P10_TA(2025)0222);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DAS1131, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (P10_TA(2025)0288);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę MON 88913 (MON-88913-8), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (P10_TA(2025)0289);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowany rzepak MON 88302, składających się z niego lub z niego wyprodukowanych (P10_TA(2025)0290);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87708, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (P10_TA(2025)0291);
- rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 87427, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (P10_TA(2025)0292).
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.2151 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, żywności oraz składników żywności i pasz wyprodukowanych z genetyczne zmodyfikowanego buraka cukrowego KWS20-1 (D110122/02 - 2025/2959(RSP)) |
| Data aktu: | 2025-12-16 |
| Data ogłoszenia: | 2026-05-06 |