Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument Łącząc Europę na lata 2028-2034, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2024/1679 i uchylającego rozporządzenie (UE) 2021/1153 (COM(2025) 547 final)
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-SpołecznegoWniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument "Łącząc Europę" na lata 2028-2034, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2024/1679 i uchylającego rozporządzenie (UE) 2021/1153
(C/2026/1971)
(Dz.U.UE C z dnia 28 kwietnia 2026 r.)
Sprawozdawca: Mateusz SZYMAŃSKI
Współsprawozdawca: Tomas ARVIDSSON
| Procedura ustawodawcza | EU Law Tracker |
| Wniosek o konsultację | Rada Unii Europejskiej, 19.9.2025 Parlament Europejski, 6.11.2025 |
| Podstawa prawna | Art. 172 ust. 1, art. 194 ust. 2 i art. 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Dokumenty Komisji Europejskiej | COM(2025) 547 final Streszczenie COM(2025) 547 final |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja Transportu, Energii, Infrastruktury i Społeczeństwa Informacyjnego |
| Data przyjęcia przez sekcję | 12.12.2025 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 22.1.2026 |
| Sesja plenarna nr | 602 |
| Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 163/0/1 |
1. ZALECENIA
1.1. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) z zadowoleniem przyjmuje uznanie potrzeby inwestycji, a w szczególności pilnej potrzeby wzmocnienia odporności UE i poprawy bezpieczeństwa. Finansowanie jest jednak niewystarczające. W związku z tym należy zapewnić zwiększenie finansowania z instrumentu "Łącząc Europę" 3 (CEF 3) do co najmniej 100 mld EUR. Ponadto finansowanie z CEF powinno być powiązane ze spełnieniem kryteriów tworzenia europejskiej wartości dodanej, a także kryteriów społecznych i środowiskowych. Ze względów geopolitycznych rozsądnym celem, do którego należy dążyć, są krótsze łańcuchy dostaw.
1.2. EKES uważa, że w następnym okresie programowania należy ująć inwestycje wykraczające poza UE, to znaczy rozszerzyć korytarze TEN-T na kraje kandydujące. Niemniej projekty realizowane w UE muszą pozostać głównym celem finansowania.
1.3. Zgodnie z wnioskiem instrument "Łącząc Europę" (CEF) powinien w jeszcze większym stopniu koncentrować się na inwestycjach transgranicznych. Chociaż taki kierunek jest sam w sobie pożądany, inwestycje realizowane w jednym państwie członkowskim nie powinny być całkowicie wykluczone, jeżeli odpowiadają potrzebom i celom CEF oraz są istotne dla TEN-T i TEN-E. Szczególnie ważne w tych projektach wydaje się być rozwiązywanie problemu wąskich gardeł w infrastrukturze. Konieczne będzie zatem wzmocnienie mechanizmów koordynacji na różnych szczeblach, tak aby uniknąć luk między poszczególnymi projektami i nakładania się różnych projektów.
1.4. W proponowanym rozporządzeniu w sprawie CEF nie określono kryteriów kwalifikowalności, które mają zostać określone w zaproszeniu do składania wniosków. W związku z tym EKES proponuje, by wyjaśnić, które projekty będą traktowane priorytetowo, przynajmniej na poziomie programu prac. Oczekuje się, że pierwszeństwo będą miały projekty umożliwiające pilny rozwój zdolności UE do budowania odporności i gotowości na zagrożenia, w tym ze strony wrogich państw. Z tego powodu cel dotyczący wydatków w ramach CEF 3 związanych z klimatem należy poddać ponownej ocenie tak, aby to umożliwić.
1.5. W przyszłym CEF zrezygnowano z wydzielania pul środków na spójność, które zapewniały preferencyjny dostęp do funduszy krajom objętym polityką spójności. Oczekuje się jednak, że nadal będą istniały podobne mechanizmy służące wyeliminowaniu istniejących luk w połączeniach infrastrukturalnych i zaspokajaniu stwierdzonych potrzeb rozwojowych - odpowiednio ukierunkowane za pośrednictwem CEF. W związku z tym EKES proponuje, by możliwym rozwiązaniem było wydzielenie puli środków finansowych, która służyłaby celom określonym w rozporządzeniu w sprawie CEF i umożliwiła ukończenie projektów rozpoczętych w ramach CEF. Pula ta mogłaby na przykład zostać wyodrębniona w ramach planów partnerstwa krajowego i regionalnego. Ponadto EKES proponuje, by przynajmniej na poziomie programu prac określić, które projekty będą miały pierwszeństwo, a także by zaznaczyć, że kryteria finansowania powinny być powiązane z kryteriami społecznymi i środowiskowymi oraz że należy zapewnić europejską wartość dodaną. EKES sugeruje także przeprowadzenie ponownej oceny, czy państwa członkowskie, których DNB jest niższy niż 90 % DNB Unii, będą w stanie realizować projekty, biorąc pod uwagę, że w rozporządzeniu proponuje się obniżenie stopy współfinansowania do 75 % wartości projektu.
1.6. EKES pragnie zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z projektem rozporządzenia rola komitetu CEF zostanie ograniczona. Wzywa do utrzymania jego obecnej roli. Jednocześnie oczekuje się, że w skład komitetu wejdą organizacje społeczeństwa obywatelskiego, w tym partnerzy społeczni.
1.7. Konieczne jest wprowadzenie procedur oceny śródokresowej i oceny ex post wydatków realizowanych za pośrednictwem CEF. W rozporządzeniu nie określono również zasad monitorowania CEF.
1.8. Ważne będzie, aby CEF wspierał projekty mające na celu zabezpieczenie infrastruktury krytycznej. Jest to szczególnie istotne w krajach będących beneficjentami funduszy spójności oraz w regionach graniczących z Rosją i Białorusią, czyli państwami otwarcie wrogo nastawionymi do państw UE.
1.9. Należy szukać rozwiązań, które uproszczą procedurę składania wniosków i przyspieszą wypłatę środków, ponieważ trzeba zwiększyć tempo realizacji inwestycji, zwłaszcza tych bezpośrednio przyczyniających się do budowania odporności i autonomii UE.
1.10. Ponadto nowy CEF powinien gwarantować finansowanie całego zakresu wybranego projektu. Zapewni to jego pełne wdrożenie i osiągnięcie jego celów.
1.11. Ponadto Komisja powinna wskazać mechanizmy, które zapewnią niezbędną kontynuację już realizowanych projektów, tak aby pomimo zmieniających się kryteriów można je było kontynuować i ukończyć przy zagwarantowanym budżecie.
1.12. Zdaniem EKES-u CEF 3 powinien też wspierać inwestycje w sieci bezpiecznych i chronionych parkingów, które zapewnią pracownikom sektora transportu godne warunki odpoczynku. Wskazane jest większe ukierunkowanie CEF na osiąganie celów społecznych.
1.13. EKES apeluje, by inwestycje publiczne w infrastrukturę strategiczną - zwłaszcza w projekty stanowiące przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (PWsZ/PWzZ) - były wyłączone z reguł fiskalnych. Tylko w ten sposób państwa członkowskie mogą zapewnić niezbędne współfinansowanie krajowe i przyspieszyć transformację.
1.14. W odniesieniu do wdrożenia systemu wodorowego i dalszego rozwoju unijnego rynku wodoru EKES uważa, że ważne jest, by dostępne było wsparcie dla inwestycji niezbędnych do budowy infrastruktury wodorowej, w tym zdolności magazynowania.
2. NOTY WYJAŚNIAJĄCE
Argumenty na poparcie zalecenia 1.1
2.1. Ze względu na poważne wyzwania geopolityczne, wygaśnięcie NextGenerationEU oraz w związku z planowaną ekspansją i celami w zakresie przesunięcia międzygałęziowego należy zwiększyć wydatki na CEF.
2.2. Szczególnie ważne jest podjęcie pilnych i znaczących wysiłków na rzecz budowania unijnej odporności i gotowości do reagowania na pojawiające się zagrożenia, zwłaszcza ze strony wrogich państw, takich jak Rosja i Białoruś.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.3
2.3. Wydaje się, że współpraca transgraniczna nie powinna być celem sama w sobie. Kluczowe powinno być uznanie znaczenia sieci. O ile dany projekt jest istotny dla sieci, należy rozważyć wsparcie dla niego. Dotychczasowa praktyka zawierania porozumień transnarodowych była odpowiednia i pomogła w stopniowym wypełnianiu sieci połączeniami.
2.4. W związku z tym plany partnerstwa krajowego i regionalnego (plany PKR) powinny nadal uzupełniać, a nie zastępować wsparcie w ramach CEF dla krajowych odcinków infrastruktury.
2.5. Szczególnie ważne mogą być projekty realizowane na obszarach lokalnych i miejskich. W preambule do projektu rozporządzenia stwierdza się, że "Unia powinna ułatwiać realizację projektów w regionach słabiej rozwiniętych, niedostatecznie połączonych, wiejskich, wyspiarskich, przybrzeżnych, peryferyjnych, zatłoczonych, najbardziej oddalonych lub odizolowanych, aby umożliwić dostęp do transeuropejskich sieci energetycznych i transportowych, przynosząc jednocześnie korzyści całej Unii pod względem bezpieczeństwa, konkurencyjności oraz spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej".
2.6. Specjalną uwagę należy zwrócić na rozwiązania multimodalne i wzmocnienie sieci przesyłowych. Należy je uwzględnić w priorytetach finansowania z nowego CEF, ponieważ bezpośrednio poprawiają funkcjonowanie całego systemu.
2.7. Włączenie miast w działania będzie ważne, by można było osiągnąć cele związane z realizacją 431 planów zrównoważonej mobilności miejskiej. Wsparcie transportu publicznego jest kwestią najwyższej wagi.
2.8. Ponadto odpowiednie skupienie się na projektach dotyczących infrastruktury podwójnego zastosowania często będzie oznaczać, że takie projekty będą realizowane na wybranych odcinkach, gdzie występują tzw. "wąskie gardła", o których mowa w dokumencie.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.4
2.9. Ponieważ CEF będzie ukierunkowany na duże projekty inwestycyjne, większe państwa członkowskie o większych zdolnościach administracyjnych mogą mieć przewagę w przypadku, gdy na samym początku nie ma jasnych kryteriów kwalifikowalności.
2.10. Kluczowe znaczenie będzie miało przygotowanie i opracowanie wszelkiej niezbędnej dokumentacji. Im później zostaną określone szczegółowe cele i wymogi operacyjne, tym trudniejsza będzie sytuacja podmiotów o słabszych zdolnościach administracyjnych.
2.11. EKES zaleca, by rozważyć wsparcie finansowe dla działań związanych z przygotowaniem projektów, takich jak studia wykonalności, projekty techniczne i środki budowania zdolności, aby zapewnić równy dostęp do finansowania.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.5
2.12. Aby zapewnić spójność terytorialną i pełne wykorzystanie jednolitego rynku, w programie należy priorytetowo traktować inwestycje w regionach, w których występują znaczne luki infrastrukturalne, w szczególności brakujące połączenia w sieci bazowej TEN-T i niewystarczająca przepustowość sieci przesyłowych energii.
2.13. Specjalne wsparcie należy przeznaczyć dla krajów będących beneficjentami funduszy spójności oraz regionów sąsiadujących z państwami trzecimi, które są wrogo nastawione do UE i jej sojuszników.
2.14. Wspieranie takich inwestycji przyczyni się do wzmocnienia wewnętrznej spójności Unii, poprawy dostępności i zwiększenia konkurencyjności wszystkich regionów.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.6
2.15. Zapewni to większą przejrzystość procesów decyzyjnych związanych z wdrażaniem CEF.
2.16. Zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych zagwarantuje przejrzystość i możliwość monitorowania procesów decyzyjnych związanych z działaniami w ramach CEF.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.7
2.17. W ocenach należy uwzględniać poglądy zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego, w tym partnerów społecznych. W projekcie rozporządzenia nie określono żadnych wymogów dotyczących oceny.
2.18. Zorganizowane społeczeństwo obywatelskie i partnerzy społeczni stanowią jedyne w swoim rodzaju źródło informacji na temat sytuacji na różnych szczeblach, w tym na temat społeczności lokalnych, o których mowa w projekcie rozporządzenia. Dlatego współpraca z organizacjami pozarządowymi i partnerami społecznymi oraz zwracanie uwagi na ich zdanie ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia, aby projekty przynosiły wysoką społeczną i gospodarczą wartość dodaną.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.8
2.19. CEF 3 musi odzwierciedlać zmieniające się środowisko i liczne zagrożenia, które można zidentyfikować i przed którymi należy chronić infrastrukturę europejską. Priorytetem powinna być ochrona infrastruktury energetycznej, a zwłaszcza sieci dystrybucyjnych i przesyłowych, w państwach członkowskich położonych przy granicach UE.
Argumenty na poparcie zaleceń 1.9, 1.10 i 1.11
2.20. Składanie wniosków w ramach CEF i realizację wspieranych projektów uważa się za trudne i raczej skomplikowane. Należy zatem rozważyć szereg rozwiązań w celu uproszczenia, a tym samym przyspieszenia, realizacji projektów.
2.21. Utrudnieniem jest między innymi to, że ze względu na wymogi regulacyjne związane z procesem składania wniosków decyzje o finansowaniu w ramach CEF są podejmowane tuż przed etapem budowy. Jest to oceniane jako zbyt późne i może skutkować anulowaniem projektu, jeżeli nie ma pewności, że zapadnie pozytywna decyzja o współfinansowaniu.
2.22. Komisja Europejska powinna także rozważyć uproszczenie metod i procesów wyboru projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i projektów będących przedmiotem wzajemnego zainteresowania, bez zaniedbywania ważnych celów i zobowiązań. Obecnie uważa się, że procedura jest zbyt skomplikowana i obejmuje zbyt wiele kroków administracyjnych, co powoduje niepewność i stwarza niejasności.
2.23. Ponadto CEF powinien gwarantować finansowanie całego zakresu wybranego projektu. Dzielenie projektu wydłuża jego realizację i może nawet doprowadzić do tego, że część projektu, na którą nie ma gwarancji finansowania, nie zostanie ukończona.
2.24. Co więcej, bardzo ważne jest, aby projekty, które już się rozpoczęły, mogły być kontynuowane, niezależnie od zmieniających się przepisów związanych z CEF.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.12
2.25. Europejska infrastruktura drogowa nie zapewnia kierowcom wystarczającej ilości miejsc na obowiązkowe przerwy i okresy odpoczynku nocnego. Ma to bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Bezpieczne i chronione miejsca parkingowe mają zasadnicze znaczenie dla poprawy warunków pracy kierowców i zwiększenia atrakcyjności zawodu kierowcy.
2.26. Należy uwzględnić szereg kryteriów społecznych, które powinny być stosowane w ramach CEF, takich jak praca wysokiej jakości, zatrzymywanie pracowników, poprawa warunków pracy i osiągnięcie lepszej równowagi płci dzięki przyciąganiu i zatrzymywaniu kobiet poszukujących pracy.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.13
2.27. W komunikacie Komisji z 2015 r. zatytułowanym "Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu" (COM(2015) 12 final, 13 stycznia 2015 r.) wyjaśniono, że niektóre inwestycje mogą zostać tymczasowo wyłączone ze ścieżki dostosowania strukturalnego prowadzącej do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego. Obszary kwalifikujące się do tej "klauzuli inwestycyjnej" obejmują projekty współfinansowane przez UE, w szczególności sieci transeuropejskie (TEN-T) oraz projekty współfinansowane z instrumentu "Łącząc Europę" (CEF), Funduszu Spójności, programu "Horyzont 2020" i innych. Państwa członkowskie należy zachęcać do finansowania projektów o wysokiej wartości unijnej. W związku z tym omawiane rozporządzenie powinno zawierać klauzulę wyraźnie stanowiącą, że finansowanie krajowe przeznaczone na projekty współfinansowane z CEF jest wyłączone z kryteriów z Maastricht.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.14
2.28. Istotne jest po pierwsze, aby podmioty zajmujące się tranzytem ponosiły odpowiednią część kosztów infrastruktury rurociągów. Po drugie rurociągi stanowiące przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania powinny być finansowane, przynajmniej częściowo, ze wspólnych środków finansowych. Należy zatem rozszerzyć wsparcie, takie jak obecnie udzielane za pośrednictwem wykazu projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Ponadto finansowanie powinno być udostępniane na wczesnym etapie opracowywania projektów, aby zwiększyć szanse na pozyskanie finansowania rynkowego. Należy także przestrzegać wymogów społecznoekologicznych.
3. PROPONOWANE ZMIANY DO WNIOSKU USTAWODAWCZEGO KOMISJI EUROPEJSKIEJ
Poprawka 1
powiązana z zaleceniem 1.1
Art. 4 ust. 1
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Orientacyjną pulę środków finansowych na wykonanie programu na lata 2028-2034 określa się na poziomie 81428 000 000 EUR w cenach bieżących. | Orientacyjną pulę środków finansowych na wykonanie programu na lata 2028-2034 określa się na poziomie 100 000 000 000 EUR w cenach bieżących. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zalecenia.
Poprawka 2
powiązana z zaleceniem 1.1
Art. 4 ust. 2
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Orientacyjny podział kwoty, o której mowa w ust. 1, przedstawia się następująco: a) 51515 000 000 EUR na cele szczegółowe dotyczące transportu i mobilności wojskowej, o których mowa w art. 3 ust. 2 lit. a); | Orientacyjny podział kwoty, o którejmowa w ust. 1, przedstawia się następująco: a) 63 264 000 000 EUR na cele szczegółowe dotyczące transportu i mobilności wojskowej, o których mowa w art. 3 ust. 2 lit. a); |
| b) 29 912 000 000 EUR na cele szczegółowe dotyczące energii, o których mowa w art. 3 ust. 2 lit. b). | b) 36 736 000 000 EUR na cele szczegółowe dotyczące energii, o których mowa w art. 3 ust. 2 lit. b). |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zalecenia.
Poprawka 3
powiązana z zaleceniem 1.11
Art. 4 ust. 4
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Środki finansowe można wprowadzać do budżetu Unii poza 2034 r., aby pokryć niezbędne wydatki oraz aby umożliwić zarządzanie działaniami, które nie zakończyły się z końcem programu. | Środki finansowe można wprowadzać do budżetu Unii poza 2034 r., aby pokryć niezbędne wydatki oraz aby umożliwić zarządzanie działaniami, które nie zakończyły się z końcem programu. Działania rozpoczęte przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia mogą zostać potraktowane priorytetowo i dokończone niezależnie od celów w nim określonych. |
albo art. 4 ust. 5
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Pulę środków finansowych, o którejmowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz kwoty dodatkowych środków, o których mowa w art. 5, można wykorzystać także na pomoc techniczną i administracyjną na wykonanie programu oraz wytycznych sektorowych określonych w rozporządzeniu (UE) 2024/1679 lub rozporządzeniu (UE) 2022/869, np. na działania przygotowawcze, monitorowanie, kontrolę, audyt i ewaluację, na instytucjonalne systemy i platformy informatyczne, na działania informacyjne i komunikacyjne, w tym komunikację instytucjonalną o priorytetach politycznych Unii, oraz na wszelką inną pomoc techniczną i administracyjną lub wydatki związane z personelem, poniesione przez Komisję na zarządzanie programem. | Działania rozpoczęte przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia mogą zostać dokończone niezależnie od celów w nim określonych. Pulę środków finansowych, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz kwoty dodatkowych środków, o których mowa w art. 5, można w związku tym wykorzystać także na pomoc techniczną i administracyjną na wykonanie programu oraz wytycznych sektorowych określonych w rozporządzeniu (UE) 2024/1679 lub rozporządzeniu (UE) 2022/869, np. na działania przygotowawcze, monitorowanie, kontrolę, audyt i ewaluację, na instytucjonalne systemy i platformy informatyczne, na działania informacyjne i komunikacyjne, w tym komunikację instytucjonalną o priorytetach politycznych Unii, oraz na wszelką inną pomoc techniczną i administracyjną lub wydatki związane z personelem, poniesione przez Komisję na zarządzanie programem. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zalecenia.
Poprawka 4
powiązana z zaleceniem 1.3
Dodać nowy ustęp po art. 4 ust. 2
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Państwa członkowskie kwalifikujące się do finansowania z Funduszu Spójności mogą ubiegać się o finansowanie z programu wyłącznie w odniesieniu do projektów, które mają istotne znaczenie dla sieci transportowych i energetycznych. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zalecenia.
Poprawka 5
powiązana z zaleceniem 1.3
Art. 9 ust. 2 lit. a)
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| 2. W procedurach wyboru w ramach zarządzania bezpośredniego lub zarządzania pośredniego jeden lub więcejna stępujących podmiotów prawnych może kwalifikować się do udzielenia lub otrzymania wsparcia unijnego: a) podmioty mające siedzibę w państwie członkowskim; b) podmioty mające siedzibę w stowarzyszonym państwie trzecim; c) organizacje międzynarodowe; d) inne podmioty mające siedzibę w niestowarzyszonych państwach trzecich, jeżeli finansowanie takich podmiotów jest niezbędne do realizacji działania i przyczynia się do osiągnięcia celów określonych w art. 3. | 2. W procedurach wyboru w ramach zarządzania bezpośredniego lub zarządzania pośredniego jeden lub więcejna stępujących podmiotów prawnych może kwalifikować się do udzielenia lub otrzymania wsparcia unijnego: a) podmioty mające siedzibę w państwie członkowskim, w tym władze lokalne; b) podmioty mające siedzibę w stowarzyszonym państwie trzecim; c) organizacje międzynarodowe; d) inne podmioty mające siedzibę w niestowarzyszonych państwach trzecich, jeżeli finansowanie takich podmiotów jest niezbędne do realizacji działania i przyczynia się do osiągnięcia celów określonych w art. 3. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zalecenia.
Poprawka 6
powiązana z zaleceniem 1.13
Dodać nowy ustęp po art. 9 ust. 10
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| W przypadku finansowania krajowego przeznaczonego na projekty współfinansowane z CEF przyznaje się tymczasowe odstępstwo od średniookresowego celu budżetowego danego państwa członkowskiego lub od ścieżki dostosowania prowadzącej do osiągnięcia tego celu, zgodnie z komunikatem Komisji "Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu" (COM(2015) 12 finał). |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zalecenia.
Poprawka 7
powiązana z zaleceniem 1.5
Art. 10 ust. 6
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| W przypadku robót związanych z celami szczegółowymi, o których mowa w art. 3 ust. 2 lit. a), kwota unijnego wsparcia finansowego nie może przekraczać 50 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych. W przypadku działań realizowanych w państwach członkowskich, w których DNB na mieszkańca jest niższy niż 90 % DNB dla UE, stopa współfinansowania w ramach unijnego wsparcia finansowego nie może przekraczać 75 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych. | W przypadku robót związanych z celami szczegółowymi, o których mowa w art. 3 ust. 2 lit. a), kwota unijnego wsparcia finansowego nie może przekraczać 50 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych. W przypadku działań realizowanych w państwach członkowskich, w których DNB na mieszkańca jest niższy niż 90 % DNB dla UE, stopa współfinansowania w ramach unijnego wsparcia finansowego nie może przekraczać 85 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zalecenia.
Poprawka 8
powiązana z zaleceniem 1.10
Dodać nowy ustęp po art. 10 ust. 9
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Możliwe jest wdrożenie środka, który obejmuje wszystkie etapy realizacji w ramach jednego projektu. W takim przypadku poziom wsparcia nie może przekraczać 50 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych. Zasady/przepisy dotyczące wsparcia dla regionów słabiej rozwiniętych określone w ust. 5-8 (niniejszego artykułu) stosuje się odpowiednio. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zalecenia.
Poprawka 9
powiązana z zaleceniami 1.2 i 1.10
Dodać nowy ustęp po art. 10 ust. 9
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| W ramach instrumentu "Łącząc Europę" ustanawia się specjalny instrument przygotowywania projektów dla krajów kandydujących, aby wspierać opracowywanie studiów wykonalności i projektów technicznych, procedury wydawania pozwoleń, wymianę doświadczeń i budowanie zdolności administracyjnych. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zaleceń.
Poprawka 10
powiązana z zaleceniami 1.5, 1.8 i 1.12
Dodać nowy ustęp po art. 12 ust. 3
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Kiedy Komisja przyjmuje programy prac, zwraca szczególną uwagę na projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania i powiązane działania, które wspierają projekty mające na celu zabezpieczenie infrastruktury krytycznej, w szczególności w regionach graniczących z Rosją i Białorusią, budowanie odporności i gotowości oraz projekty zwiększające i poprawiające ochronę środowiska. Ponadto CEF propaguje cele związane z infrastrukturą społeczną i poprawą warunków pracy w sektorze transportu. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zaleceń.
Poprawka 11
powiązana z zaleceniami 1.3, 1.4 i 1.5
Dodać nowy ustęp po art. 12 ust. 4
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| 5. W celu zapewnienia równego dostępu, przejrzystości i przewidywalności oraz poprawy jakości projektów Komisja przyjmie do dnia 13 października 2028 r. pierwsze wieloletnie programy prac. Te pierwsze wieloletnie programy prac powinny zawierać harmonogramy zaproszeń do składania wniosków na pierwsze trzy lata CEF, ich cele oraz orientacyjny budżet, a także perspektywiczne ramy obejmujące cały okres programowania. 6. W wieloletnich programach prac wyraźnie określa się warunki kwalifikowalności dla krajów kandydujących oraz warunki ich uczestnictwa w projektach transgranicznych w ramach TEN-T i TEN-E, w tym w dziedzinie cyfryzacji zarządzania granicami, logistyki multimodalnej i połączeń międzysystemowych. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zaleceń, w szczególności zalecenia 1.4.
Poprawka 12
powiązana z zaleceniem 1.7
Dodać nowy artykuł po artykule 14
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Ocena 1. Oceny przeprowadza się w terminie, który pozwala na uwzględnienie ich wyników w procesie decyzyjnym. 2. Ocenę śródokresową CEF przeprowadza się, gdy są dostępne wystarczające informacje na temat realizacji CEF, jednak nie później niż w ciągu czterech lat od rozpoczęcia jego realizacji. 3. Po zakończeniu realizacji CEF, lecz nie później niż cztery lata po upływie okresu określonego w art. 1, Komisja przeprowadza końcową ocenę CEF. 4. Komisja przekazuje wnioski z tych ocen, opatrzone własnymi komentarzami, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno- Społecznemu i Komitetowi Regionów oraz zwraca się do tych instytucji o przeprowadzenie analizy i przedstawienie wniosków. |
Uzasadnienie
Zob. argument na poparcie zalecenia.
Poprawka 13
powiązana z zaleceniem 1.6
Art. 15 ust. 3
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. | W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. |
Uzasadnienie
Zob. argument na poparcie zalecenia.
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/1971/oj
11/11
Poprawka 14
powiązana z zaleceniami 1.6 i 1.7
Dodać art. 15 ust. 6
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Przedstawiciele Europejskiego Komitetu Ekonomiczno- Społecznego uczestniczą w posiedzeniach komitetu w charakterze obserwatorów. |
Uzasadnienie
Zob. argumenty na poparcie zaleceń.
Bruksela, dnia 22 stycznia 2026 r.
Przewodniczący
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Seamus BOLAND
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1971 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument Łącząc Europę na lata 2028-2034, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2024/1679 i uchylającego rozporządzenie (UE) 2021/1153 (COM(2025) 547 final) |
| Data aktu: | 2026-04-28 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-28 |