Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2025 r. w sprawie ochrony małoletnich w internecie (2025/2060(INI))
P10_TA(2025)0299Ochrona małoletnich w internecie
(C/2026/1708)
(Dz.U.UE C z dnia 24 kwietnia 2026 r.)
Parlament Europejski,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) 1 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z 12 grudnia 2023 r. w sprawie uzależniającej koncepcji usług online i ochrony konsumentów na jednolitym rynku UE 2 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z 12 marca 2009 r. w sprawie ochrony konsumentów, w szczególności niepełnoletnich, w zakresie korzystania z gier wideo 3 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z 18 stycznia 2023 r. w sprawie ochrony konsumentów w grach wideo online: podejście z perspektywy jednolitego rynku europejskiego 4 ,
- uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka z 20 listopada 1989 r. i komentarz ogólny nr 25 (2021) Komitetu Praw Dziecka ONZ z 2 marca 2021 r. w sprawie praw dziecka w otoczeniu cyfrowym,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji) 5 ,
- uwzględniając dyrektywę 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 maja 2005 r. dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającą dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych) 6 ,
- uwzględniając przeprowadzoną przez Komisję ocenę adekwatności unijnego prawa ochrony konsumentów pod względem sprawiedliwości cyfrowej 7 ,
- uwzględniając zawiadomienie Komisji z 17 grudnia 2021 r. pt. "Wytyczne dotyczące wykładni i stosowania dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym" 8 (wytyczne dotyczące stosowania dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych),
- uwzględniając komunikat Komisji z 7 października 2025 r. pt. "Wytyczne dotyczące środków zapewniających wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich w internecie zgodnie z art. 28 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2022/2065" 9 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 10 (rozporządzenie w sprawie ochrony konsumentów),
- uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1808 z 14 listopada 2018 r. zmieniającą dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) ze względu na zmianę sytuacji na rynku 11 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z 9 maja 2023 r. w sprawie transpozycji zmienionej dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych 12 ,
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 maja 2022 r. pt. "Cyfrowa dekada dla dzieci i młodzieży: nowa europejska strategia na rzecz lepszego internetu dla dzieci (BIK+)" (COM(2022)0212),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1183 z 11 kwietnia 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 910/2014 w odniesieniu do ustanowienia europejskich ram tożsamości cyfrowej 13 (rozporządzenie eIDAS2),
- uwzględniając wniosek Komisji z 6 lutego 2024 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, zastępującej decyzję ramową Rady 2004/68/WSiSW (COM(2024)0060),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) 14 ,
- uwzględniając art. 55 Regulaminu,
- uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Kultury i Edukacji,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A10-0213/2025),
A. mając na uwadze, że 97 % osób młodych korzysta z internetu codziennie; mając na uwadze, że 78 % osób w wieku od 13 do 17 lat przyznaje, że sprawdza swoje urządzenia co najmniej raz na godzinę, a 46 % - że sprawdza je niemal bezustannie 15 ; mając na uwadze, że osoby w wieku od 16 do 24 lat spędzają średnio ponad siedem godzin dziennie w internecie 16 ; mając na uwadze, że ponad połowa konsumentów w UE regularnie gra w gry wideo, a wśród dzieci w wieku od 11 do 14 lat odsetek ten wynosi aż 84 % 17 ; mając na uwadze, że 64 % spośród małoletnich grających w gry wideo wydaje średnio 1-20 EUR miesięcznie na gry i że odnotowano średni miesięczny wzrost wydatków dzieci i konsumentów ogółem z 33 EUR w 2020 r. do 39 EUR w 2023 r. 18 ;
B. mając na uwadze, że co czwarte dziecko lub osoba młoda wykazuje objawy "problematycznego" lub "dysfunkcyjnego" korzystania ze smartfona, przejawiające się wzorcami zachowań charakterystycznymi dla uzależnienia 19 ; mając na uwadze, że małoletni są bardziej podatni na treści generowane przez sztuczną inteligencję (AI), wirtualnych asystentów AI i chatboty, ponieważ ich zdolności poznawcze są wciąż w fazie rozwoju; mając na uwadze, że jak wynika z badań, regularne sprawdzanie mediów społecznościowych przez nastolatków może wiązać się ze zmianami wrażliwości neuronowej w odniesieniu do oczekiwania nagród i kar społecznych; mając na uwadze, że badania wskazują, że wzrost liczby osób młodych doświadczających problemów ze zdrowiem psychicznym może być związany z nadmiernym korzystaniem z mediów społecznościowych, a wywieraną przez nie presję zidentyfikowano jako jedną z pięciu głównych przyczyn problemów ze zdrowiem psychicznym u małoletnich, takich jak zwiększony niepokój i depresja; mając na uwadze, że Światowa Organizacja Zdrowia uznaje uzależnienie od gier za zaburzenie zdrowia psychicznego; mając na uwadze, że jak wynika z badań, nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych może mieć wpływ na rozwój mózgu i zdolności umysłowe małoletnich; mając na uwadze, że stwierdzono korelacje między nadmiernym korzystaniem z mediów społecznościowych a brakiem kontroli nad impulsami;
C. mając na uwadze, że obywatele, zwłaszcza małoletni, coraz częściej korzystają z mediów społecznościowych, platform udostępniania treści lub filmów oraz agregatorów internetowych, w tym w celu przeglądania wiadomości; mając na uwadze, że osoby publiczne i influencerzy aktywni na tych platformach internetowych zyskali znaczny wpływ na kształtowanie dyskursu publicznego; mając na uwadze, że wielu użytkowników, w tym małoletnich, ma trudności z rozróżnianiem prawdziwych i fałszywych informacji w wiadomościach internetowych; mając na uwadze, że priorytetem musi być zapewnienie odpowiedzialnego funkcjonowania i projektowania tych platform, a także promowanie krytycznego myślenia oraz umiejętności korzystania z mediów i technologii cyfrowych wśród małoletnich;
D. mając na uwadze, że edukacja cyfrowa i umiejętność korzystania z mediów są istotne dla wzmocnienia odporności małoletnich na zagrożenia w internecie, w tym na dezinformację i szkodliwe treści, a jednocześnie rozwijają ich umiejętności poruszania się w świecie cyfrowym i pozwalają im przyczyniać się do rozwoju i kształtowania tego świata w odpowiedzialny i pewny sposób; mając na uwadze, że kompleksowe programy edukacyjne i kampanie uświadamiające mają zasadnicze znaczenie dla informowania małoletnich, rodziców, opiekunów i wychowawców o zagrożeniach i bezpiecznych praktykach w internecie; mając na uwadze, że obejmuje to ukierunkowane środki dla małoletnich, rodziców, opiekunów i wychowawców, techniki prewencji, kampanie uświadamiające oraz kampanie na rzecz umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowych, a także informacje o narzędziach ograniczających dostęp do treści niestosownych do wieku lub szkodliwych;
E. mając na uwadze, że technologie cyfrowe i usługi online mogą przynosić korzyści małoletnim, otwierając nowe możliwości pod względem wyników, kreatywności i ekspresji oraz wspierając edukację; mając na uwadze, że należy zagwarantować prawo dostępu małoletnich do internetu, ponieważ przyczynia się do ich wolności wypowiedzi, nauki, informacji i wyrażania opinii; mając na uwadze, że małoletni nie powinni być biernymi konsumentami, ale czynnie kontrolować technologie, których używają; mając na uwadze, że umiejętność korzystania z mediów i umiejętności cyfrowe są jednocześnie kluczowymi czynnikami pozwalającymi dzieciom na aktywne, kreatywne i obywatelskie uczestnictwo w internecie i wyposażają je w kompetencje umożliwiające aktywny udział w świecie cyfrowym w odpowiedzialny i pewny sposób wykraczający poza zwykłe zapobieganie ryzyku;
F. mając na uwadze, że rynek reklamy influencerskiej w Europie odnotował w ostatnich latach znaczny wzrost, napędzany rosnącym znaczeniem platform mediów społecznościowych, wzrostem budżetów na reklamę cyfrową i coraz większym upodobaniem różnych marek do bardziej autentycznych form marketingu; mając na uwadze, że przedsiębiorstwa starają się dotrzeć do młodszych, znających się na technologii konsumentów, a marketing influencerski stał się kluczową strategią budowania znajomości marki, zaufania i wiarygodności; mając na uwadze, że według prognoz europejski rynek marketingu influencerskiego będzie rósł w tempie około 12 % rocznie w ciągu najbliższych pięciu lat, a do 2030 r. jego wielkość ma przekroczyć 6,4 mld EUR, co świadczy o solidnych perspektywach wzrostu; mając na uwadze, że tylko 20 % influencerów systematycznie wskazuje na komercyjny charakter udostępnianych treści;
G. mając na uwadze, że coraz więcej osób małoletnich działa jako twórcy treści lub dziecięcy influencerzy, co niekiedy wiąże się z komercjalizacją lub wczesnym wystawieniem na uwagę opinii publicznej i może prowadzić do wykorzystywania ich wizerunku bez zgody;
H. mając na uwadze, że obecnie nie ma przepisów UE kompleksowo uwzględniających ochronę małoletnich we wszystkich ekosystemach cyfrowych; mając na uwadze, że małoletni powinni korzystać z równego poziomu ochrony niezależnie od miejsca zamieszkania; mając na uwadze, że platformy i aplikacje internetowe mają różne cele i oferują usługi o różnych wzorach, interfejsach i funkcjach, co może prowadzić do różnych zagrożeń dla małoletnich, w związku z czym należy stosować zasadę proporcjonalności i ocenę ryzyka; mając na uwadze, że należy zapewnić małoletnim wyższy poziom ochrony w internecie, co wymaga ujednoliconego podejścia europejskiego; mając na uwadze, że lepszej ochronie musi jednak towarzyszyć poszanowanie prawa dostępu małoletnich do informacji i uczestnictwa w społecznościach internetowych;
I. mając na uwadze, że w akcie o usługach cyfrowych (DSA) uznano ochronę małoletnich za ważny cel polityki Unii i włączono do niego kluczowe przepisy zapewniające lepszą ochronę małoletnich w internecie, np. art. 14 ust. 3, art. 28, art. 34 ust. 1 lit. d), art. 35 ust. 1 lit. j) oraz art. 44 ust. 1 lit. j); mając na uwadze, że w projekcie wytycznych Komisji dotyczących środków zapewniających wysoki poziom prywatności i bezpieczeństwa osób małoletnich w środowisku online zgodnie z art. 28 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2022/2065 doprecyzowano zasady ochrony małoletnich w internecie;
J. mając na uwadze, że dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych określa ochronę małoletnich jako kluczowy cel polityki i ustanawia przepisy, aby wzmocnić ich bezpieczeństwo w internecie, szczególnie na platformach udostępniania wideo;
K. mając na uwadze, że ogólnoeuropejski system informacji o klasyfikacji gier ze względu na wiek (PEGI) jako europejski system klasyfikacji treści gier wideo może pomagać konsumentom - a zwłaszcza rodzicom - podejmować świadome decyzje dotyczące adekwatności gier wideo i aplikacji dla różnych grup wiekowych;
L. mając na uwadze, że dowody zebrane w kilku krajach UE pokazują, że małoletni mają dostęp do treści pornograficznych, niekiedy w sposób niezamierzony, w bardzo młodym wieku; mając na uwadze, że oglądanie pornografii może narażać dzieci na kontakt z treściami zawierającymi przemoc i niedostosowanymi do ich wieku, co w udowodniony sposób zwiększa agresję i przemoc seksualną oraz może wyzwalać u dzieci i nastolatków szkodliwe zachowania seksualne;
M. mając na uwadze, że w DSA uznano, że narzędzia kontroli rodzicielskiej są jednym ze środków ograniczających ryzyko w przypadku platform internetowych dostępnych dla małoletnich, zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. j), w związku z czym odgrywają pewną rolę w zarządzaniu ryzykiem zagrażającym bezpieczeństwu, prywatności i dobremu samopoczuciu małoletnich w otoczeniu cyfrowym;
N. mając na uwadze, że z roku na rok rośnie liczba młodych kobiet, które padają ofiarą przemocy ze względu na płeć, zwłaszcza w internecie; mając na uwadze, że brak działań i utrzymywanie się nadużyć online wyklucza młode kobiety ze sfery cyfrowej i wpływa na ich wolność wypowiedzi;
O. mając na uwadze pilną potrzebę skutecznego stosowania i egzekwowania obowiązujących przepisów UE i sprostania utrzymującym się wyzwaniom, aby stworzyć bezpieczne środowisko internetowe dla wszystkich użytkowników, a zwłaszcza dla małoletnich; mając na uwadze, że współpraca z państwami członkowskimi jest niezbędna, by zapewnić spójne wdrażanie i egzekwowanie środków ochronnych w całej UE; mając na uwadze, że w państwach członkowskich nie przeznacza się wystarczających środków finansowych na egzekwowanie obowiązujących przepisów unijnych, co skutkuje fragmentarycznym stosowaniem i rozbieżnościami w ochronie małoletnich w internecie; mając na uwadze, że współpraca międzynarodowa z państwami spoza UE i organizacjami międzynarodowymi ma zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania transgranicznemu charakterowi zagrożeń i niebezpieczeństw w internecie;
P. mając na uwadze, że kilka państw członkowskich zaapelowało o wspólne podejście do kwestii dojrzałości cyfrowej i przyjęło już odpowiednie przepisy krajowe;
Q. mając na uwadze, że ochrona danych osób małoletnich ma pierwszorzędne znaczenie, włącznie z dopilnowaniem, by dane te nie były wykorzystywane w niewłaściwy sposób ani nie były przedmiotem nadużyć, a także by we wszystkich interakcjach internetowych małoletnim zapewniano wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony, zgodnie z DSA;
R. mając na uwadze, że zagwarantowana w DSA wolność wypowiedzi i informacji nie wyklucza stosowania skutecznych środków ochrony małoletnich w internecie;
S. mając na uwadze, że w pismach określających zadania i podczas wysłuchań Komisja zobowiązała się zaproponować akt w sprawie sprawiedliwości cyfrowej, który zaradziłby nieetycznym technikom i praktykom handlowym związanym ze zwodniczymi interfejsami, z marketingiem prowadzonym przez influencerów w mediach społecznościowych, z uzależniającymi koncepcjami produktów cyfrowych oraz z usługami i profilowaniem online, zwłaszcza gdy podatności konsumentów są wykorzystywane do celów komercyjnych w stosunku do wszystkich konsumentów, w tym osób małoletnich;
Stosowanie i egzekwowanie obowiązujących przepisów
1. podkreśla, że zgodnie z DSA platformy internetowe, które są dostępne dla małoletnich, mają obowiązek wprowadzić odpowiednie i proporcjonalne środki, aby zapewnić małoletnim wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony podczas korzystania z ich usług;
2. uwzględnia wytyczne Komisji dotyczące środków zapewniających wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich w internecie zgodnie z art. 28 ust. 4 DSA; z zadowoleniem przyjmuje szeroki zakres wytycznych, które obejmują takie zasady jak prywatność i bezpieczeństwo na etapie projektowania oraz praktyczne wytyczne dotyczące stosowania mechanizmów zapewniania bezpieczeństwa zgodnie z podejściem opartym na analizie ryzyka, w tym zalecenie dla platform wysokiego ryzyka dotyczące przyjęcia dokładnych, solidnych i chroniących prywatność mechanizmów weryfikacji wieku; ponadto z zadowoleniem przyjmuje zawarte w wytycznych poparcie dla domyślnych ustawień ochronnych, potwierdzoną odpowiedzialność dostawców aplikacji niezależnie od scedowania jej na operatorów systemów operacyjnych, jak również propagowanie istniejących narzędzi, np. kodeksów bezpieczeństwa internetowego już w fazie projektowania i ocen wpływu na prawa dziecka;
3. uważa, że można udoskonalić wytyczne Komisji, szczególnie w odniesieniu do ochrony małoletnich przed uzależniającymi cechami projektowymi i algorytmami bazującymi na profilowaniu i rekomendacji; ponadto zauważa, że wytyczne te nie są prawnie wiążące i że konieczne mogą być dalsze działania legislacyjne;
4. podkreśla wagę szybkiego wprowadzenia w życie i skutecznego egzekwowania DSA i innych odpowiednich przepisów, w tym dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych, a także ich pełnego wdrożenia na szczeblu krajowym, aby osiągnąć cel zagwarantowania małoletnim bezpiecznego środowiska internetowego; z zadowoleniem przyjmuje prowadzone przez Komisję w ramach DSA dochodzenia dotyczące ochrony małoletnich w internecie, koncentrujące się w szczególności na zachowaniach uzależniających, zjawisku tzw. rabbit holes, mechanizmach potwierdzania wieku i systemach rekomendacji; wzywa Komisję do szybkiego zakończenia dochodzeń i podjęcia wszelkich dodatkowych niezbędnych kroków, włącznie z grzywnami i skutecznymi środkami naprawczymi, zgodnie z zasadami ustanowionymi w DSA;
5. przypomina, że 27 maja 2025 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie przeciwko głównym platformom pornograficznym w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z DSA; podkreśla, że dochodzenia Komisji koncentrują się w szczególności na ochronie małoletnich w internecie oraz braku skutecznych środków weryfikacji wieku użytkowników; przypomina, że treści pornograficzne, a także treści agresywne i utrwalające mizoginiczne, rasistowskie lub homofobiczne poglądy mogą mieć niezwykle poważne konsekwencje fizyczne, społeczne i emocjonalne dla małoletnich i wywierać szkodliwy wpływ na ich rozwój psychiczny;
6. podkreśla znaczenie koordynacji działań sieci współpracy w zakresie ochrony konsumenta w dziedzinie ochrony małoletnich w internecie ze zwróceniem szczególnej uwagi na bezpośrednie zwracanie się do dzieci w reklamach, stosowanie agresywnych technik handlowych, brak jasnych i przejrzystych informacji oraz działalność marketingową influencerów;
7. wyraża zaniepokojenie z powodu rozprzestrzeniania się na platformach internetowych niebezpiecznych trendów i wyzwań, w tym ukierunkowanych kampanii dezinformacyjnych, oraz zauważa, że mogą one szkodzić małoletnim; podkreśla brak świadomości problemu wśród rodziców i opiekunów, którzy często mają ograniczoną zdolność reagowania, zanim szkody powstaną; wzywa platformy internetowe do proaktywnej oceny zagrożeń dla małoletnich zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz do wykrywania nowych niebezpiecznych trendów i wyzwań; apeluje do Komisji, by we współpracy z centrami bezpieczniejszego internetu stworzyła skuteczny mechanizm szybkiego ostrzegania na szczeblu UE, aby wykrywać takie zjawiska i wymagać od platform ich hamowania; wzywa Komisję do zaproponowania, by platformy podawały informacje o pomocy dla osób w kryzysie z numerami kontaktowymi usług wsparcia oferowanych przez strony trzecie, np. organizacje charytatywne pomagające osobom cierpiącym na zaburzenia odżywiania lub osobom myślącym o samobójstwie;
8. jest zaniepokojony, że siatki przestępcze wykorzystują platformy internetowe do rekrutowania małoletnich; wyraża niepokój z powodu braku ambitniejszych środków ograniczających ryzyko w celu ochrony małoletnich, w szczególności w kwestii zgłaszania i podejmowania działań, opartych na zaangażowaniu i hiperspersonali- zowanych algorytmów rekomendacji, które prowadzą do uzależnienia, i korzystania ze zwodniczych interfejsów; wyraża obawy w związku z nową tendencją niektórych dużych platform internetowych do rozluźniania ich dotychczasowych rygorystycznych praktyk moderowania treści; jest głęboko zaniepokojony, że takie działanie może w większym stopniu narazić małoletnich i innych użytkowników podatnych na zagrożenia na szkodliwe, nielegalne lub niewłaściwe treści, podważając tym samym wysiłki na rzecz bezpieczeństwa w internecie;
9. podkreśla, jak ważne są przepisy DSA dotyczące oceny ryzyka, i zauważa, że oceny ryzyka przeprowadzane przez bardzo duże platformy internetowe i bardzo duże wyszukiwarki internetowe na podstawie DSA w odniesieniu do bezpieczeństwa małoletnich w internecie są często nieodpowiednie, nie oferują o wiele więcej niż publicznie dostępne informacje, są pozbawione niezależnego nadzoru i zbyt nisko szacują zagrożenia dla małoletnich; wzywa Komisję do pełnego wykorzystania narzędzi które zapewnia DSA, aby zaradzić tym problemom, oraz do dopilnowania, aby w pełni przestrzegano obowiązku ocen ryzyka i stosowano powiązane środki ograniczające ryzyko; apeluje do Komisji, aby w ramach swoich uprawnień wykonawczych wynikających z DSA sprawdziła również, czy platformy internetowe przestrzegają własnych warunków korzystania z ich usług; wzywa Komisję, by w ostateczności rozważyła zakaz portali internetowych lub aplikacji, które stale łamią przepisy; postuluje, aby Komisja zapewniła wytyczne, kryteria, punkty odniesienia i jasne ramy niezależnych audytów;
10. wzywa Komisję do wzmocnienia ocen ryzyka dzięki określeniu informacji, danych i ocen, które należy uwzględniać w ocenach ryzyka systemowego, np. danych dotyczących dochodów ze skierowanych do dzieci reklam spersonalizowanych i niespersonalizowanych oraz oceny ryzyka dla małoletnich i wpływu algorytmów na doświadczenia małoletnich użytkowników, a w szczególności sposobu, w jaki algorytmy mogą narażać małoletnich na kontakt z nielegalnymi treściami lub na uzależniające cechy projektowe; podkreśla, że ważne jest angażowanie małoletnich, opiekunów i wszystkich odpowiednich ekspertów w oceny ryzyka, aby należycie uwzględniać najlepszy interes i potrzeby małoletnich przy projektowaniu usług; wyraża poważne zaniepokojenie z powodu stałego braku skuteczności działań głównych platform cyfrowych na rzecz odpowiedniej ochrony małoletnich korzystających z ich usług, na co wskazują sygnaliści, którzy ujawniają poważne naruszenia i szkodliwe praktyki; wzywa Komisję do aktywnej współpracy z sygnalistami, którzy ujawniają problemy z ochroną małoletnich na platformach cyfrowych, aby wykorzystywać ich wiedzę fachową i spostrzeżenia do poprawy skuteczności strategii politycznych UE i wzmocnienia mechanizmów ochrony małoletnich w internecie;
11. przypomina, że Komisja i państwa członkowskie ponoszą wspólną odpowiedzialność za egzekwowanie DSA; wyraża zaniepokojenie z powodu znacznych opóźnień w wyznaczaniu koordynatorów ds. usług cyfrowych lub ustalaniu ich uprawnień w kilku państwach członkowskich, co bardzo osłabia ochronę konsumentów, w tym małoletnich, w całej UE; z zadowoleniem przyjmuje postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczęte przeciwko kilku państwom członkowskim, które nie wyznaczyły koordynatorów bądź nie ustaliły ich uprawnień; wzywa państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, by niezwłocznie wyznaczyły koordynatorów ds. usług cyfrowych i przydzieliły adekwatne zasoby odpowiednim organom odpowiedzialnym za egzekwowanie DSA; podkreśla konieczność zadbania w wieloletnich ramach finansowych o to, by organy dysponowały zasobami niezbędnymi do właściwego i skutecznego wykonywania swoich zadań;
12. wzywa Komisję, by zapewniła zharmonizowane podejście do działań państw członkowskich dotyczących egzekwowania przepisów, w tym dzięki ujednoliceniu procedur operacyjnych koordynatorów ds. usług cyfrowych, aby zapobiec rozdrobnieniu rynku wewnętrznego; zachęca Komisję, Radę Koordynatorów ds. Usług Cyfrowych i właściwe organy krajowe do ścisłego monitorowania i oceny skuteczności środków podejmowanych przez platformy internetowe, aby chronić małoletnich; pilnie wzywa Komisję, aby ułatwiała współpracę między organami ds. usług cyfrowych a organami ochrony konsumentów na szczeblu państw członkowskich oraz przygotowała wytyczne, aby pomóc państwom członkowskim w prowadzeniu takiej współpracy;
13. pochwala wysiłki związane z egzekwowaniem prawa w dziedzinie ochrony konsumentów podejmowane przez sieć współpracy w zakresie ochrony konsumenta, zwłaszcza w stosunku do handlu elektronicznego i gier wideo, aby chronić małoletnich przed szkodliwymi praktykami, a ponadto z zadowoleniem przyjmuje stały dialog z sektorem gier wideo; apeluje do Komisji, aby zaproponowała przegląd rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, co zapewni jej scentralizowane uprawnienia do prowadzenia dochodzeń i egzekwowania prawa w całej UE w razie powszechnych naruszeń unijnych przepisów o ochronie konsumentów;
14. z zadowoleniem przyjmuje przeprowadzoną przez Komisję ocenę adekwatności prawa ochrony konsumentów pod kątem sprawiedliwości cyfrowej; podkreśla, że niektóre kwestie dotyczące ochrony konsumentów w internecie pozostają nierozwiązane, a małoletnich uznaje się za szczególnie podatnych na nieuczciwe i manipulacyjne praktyki internetowe; wzywa Komisję, aby wzmocniła ochronę małoletnich w internecie za pomocą planowanego aktu w sprawie sprawiedliwości cyfrowej; uważa, że technologie perswazyjne wykorzystywane przez podmioty internetowe, takie jak targetowanie reklam, praktyki marketingowe influencerów, uzależniające rozwiązania projektowe, skrzynki z łupami, waluty w aplikacjach gier wideo i zwodnicze interfejsy, powinny podlegać przepisom aktu w sprawie sprawiedliwości cyfrowej, który powinien zlikwidować luki prawne i być spójny z obowiązującymi instrumentami prawnymi, aby zapewnić lepszą ochronę konsumentów w internecie, a zwłaszcza małoletnich, przy czym należy unikać niepotrzebnych obciążeń regulacyjnych;
Weryfikacja wieku
15. zauważa, że obecnie w całej UE podejście do metod potwierdzania wieku (weryfikacja wieku, szacunkowe określanie wieku i deklaracja własna) jest fragmentaryczne, co skutkuje rozdrobnieniem na rynku wewnętrznym; odnotowuje, że niektóre państwa członkowskie wprowadziły zaawansowane środki, aby zwiększyć ochronę małoletnich w internecie; ubolewa, że różne podejścia krajowe mogą prowadzić do nierównego poziomu ochrony małoletnich w internecie w całej UE; docenia toczące się na szczeblu krajowym i unijnym dyskusje na ten temat, aby ustalić, jak najlepiej sprostać temu wyzwaniu na szczeblu UE;
16. podkreśla, że normy kulturowe, wartości społeczne i stosunek opinii publicznej do narzędzi cyfrowych i wykorzystywania danych znacznie się różnią w poszczególnych państwach członkowskich, co wpływa na społeczne postrzeganie i akceptowanie metod weryfikacji wieku i zaufanie do nich; podkreśla, że należy starannie uwzględniać takie różnice, a inicjatywy na szczeblu europejskim powinny brać pod uwagę kontekst krajowy i zaufanie publiczne oraz oferować skuteczne narzędzia ochrony małoletnich;
17. z zadowoleniem przyjmuje podejście Komisji oparte na analizie ryzyka, przyjęte w wytycznych dotyczących skutecznych, proporcjonalnych i chroniących prywatność mechanizmów potwierdzania wieku w celu ochrony małoletnich w internecie zgodnie z DSA; podkreśla, że Komisja uważa stosowanie ograniczeń dostępu popartych metodami weryfikacji wieku za odpowiedni i proporcjonalny środek zapewniający wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich; wzywa Komisję, by w razie potrzeby przedstawiła odpowiednie środki ustawodawcze gwarantujące pewność prawa i zharmonizowane podejście do bezpiecznych i wiarygodnych mechanizmów potwierdzania wieku i by uwzględniła przy tym swoje wytyczne w sprawie ochrony małoletnich w całej UE oraz zapewniła równy poziom ochrony małoletnich w Unii;
18. odnotowuje jednak obawy związane z mechanizmami potwierdzania wieku dotyczące ewentualnych niezamierzonych konsekwencji dla wolności i praw dziecka; w związku z tym domaga się gruntownej oceny środków ustawodawczych dotyczących potwierdzania wieku pod kątem ich wpływu na prawa podstawowe, aby uniknąć normalizacji praktyk nadzoru, a także dopilnowania, aby w proponowanych rozwiązaniach priorytetowo traktowano najskuteczniejsze i najlepiej chroniące prywatność środki oraz by przyjmowano je, tylko gdy jest to absolutnie konieczne, proporcjonalne i gdy towarzyszą im solidne zabezpieczenia;
19. apeluje do Komisji o zapewnienie spójności w odniesieniu do bezpieczeństwa małoletnich w internecie w poszczególnych aktach prawnych UE w tej dziedzinie;
20. podkreśla, że mechanizmy potwierdzania wieku nie są panaceum na ochronę małoletnich przed licznymi zagrożeniami, na jakie są narażeni w internecie; podkreśla, że takie narzędzia nie mogą zwalniać platform z odpowiedzialności za dopilnowanie, aby ich produkty były bezpieczne i odpowiednie dla małoletnich już na etapie projektowania i domyślnie; zachęca do opracowania wersji mediów społecznościowych dostosowanych do wieku osób małoletnich;
21. zwraca uwagę na inicjatywę przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen dotyczącą utworzenia panelu ekspertów, aby szybko ocenić m.in., jakie są ograniczenia ery cyfrowej i które usługi online należy uwzględnić;
22. uważa, że zobowiązując do potwierdzania wieku użytkowników, Komisja powinna wymagać jedynie stosowania najdokładniejszych i najsolidniejszych mechanizmów, które najlepiej chronią prywatność; jest zdania, że należy systematycznie stosować takie mechanizmy w odniesieniu do platform internetowych lub usług cyfrowych sprzedających produkty lub usługi objęte ograniczeniami wiekowymi na mocy przepisów unijnych lub krajowych oraz w odniesieniu do platform mediów społecznościowych, platform udostępniania wideo i wirtualnych asystentów AI, stanowiących zagrożenie dla małoletnich;
23. zachęca do współpracy między państwami członkowskimi, które opracowały już cyfrowe narzędzia skutecznej weryfikacji wieku, a Komisją, aby stworzyć solidne i skuteczne narzędzie weryfikacji wieku na szczeblu UE, zapewniające pełne poszanowanie specyfikacji technicznych wynikających z rozporządzenia eIDAS2;
24. pochwala wysiłki Komisji, by znaleźć rozwiązanie ogólnounijne, o czym świadczy opracowanie aplikacji do weryfikacji wieku i europejskiego portfela tożsamości cyfrowej; zaleca, aby Komisja dalej inwestowała w systemy chroniące prywatność, takie jak protokoły stosujące dowód z wiedzą zerową bazujące na zasadach minimalnej ekspozycji i minimalizacji danych; wzywa Komisję do dopilnowania, aby stosowane mechanizmy potwierdzania wieku były dokładne, skuteczne, niezawodne, solidne, nieinwazyjne, chroniące prywatność i niedyskryminacyjne już w fazie projektowania oraz aby nie zachęcały do rozwijania technologii, których podstawą jest nadzór nad użytkownikami, w szczególności małoletnimi, lub stosowanie innych nieetycznych praktyk technologicznych;
25. podkreśla, że osoby fizyczne powinny mieć dostęp do platform internetowych, które domyślnie wykorzystują najłatwiejszą, najbezpieczniejszą i najbardziej przyjazną dla prywatności opcję; uważa, że dotychczas europejski portfel tożsamości cyfrowej spełnia te cele; wzywa Komisję do dopilnowania, aby podstawą mechanizmów potwierdzania wieku wprowadzanych na rynek w celu umożliwienia dostępu do usług online nie było śledzenie ani profilowanie osób fizycznych oraz aby zapewniały one maksymalny poziom prywatności i dokładności weryfikacji wieku użytkowników; podkreśla, że należy dopilnować, aby platformy internetowe otrzymywały jedynie odpowiedź "tak" lub "nie" na pytanie, czy użytkownik jest w określonym wieku, a nie go identyfikowały; wzywa Komisję do wprowadzenia zasady braku możliwości powiązania, aby zagwarantować, że ani rządy, ani platformy internetowe nie będą w stanie śledzić, w odniesieniu do których usług użytkownicy korzystali z narzędzia potwierdzania wieku;
26. podkreśla, że głównym obowiązkiem usługodawców jest skuteczne potwierdzanie wieku małoletnich korzystających z ich usług; z zadowoleniem stwierdza, że Komisja uznała, że dbałość o skuteczność metody stosowanej przez stronę trzecią jest nadal obowiązkiem dostawcy;
27. stwierdza, że kilku dostawców platform internetowych wprowadziło mechanizmy kontroli lub weryfikacji, kto może uzyskać dostęp do ich usług, ale niektóre z nich mają poważne problemy z dokładnością tych mechanizmów i ochroną prywatności lub polegają na mechanizmach, które są stronnicze; zauważa ponadto, że niektóre platformy internetowe stwierdzają już w swoich warunkach korzystania z usług, że osoby małoletnie w wieku poniżej 13 lat nie mogą korzystać z tych usług; podkreśla, że mimo tych mechanizmów małoletni są w szerokim zakresie narażeni na treści, które nie są dostosowane do ich wieku, są im one aktywnie rekomendowane lub do nich kierowane, bądź są narażeni na ryzyko uzależnienia od mediów społecznościowych, platform udostępniania wideo lub gier wideo; podkreśla, że obecne mechanizmy można łatwo obejść i muszą im towarzyszyć silne i odpowiednie zabezpieczenia, aby zagwarantować wystarczający poziom ochrony małoletnich w internecie;
28. apeluje, by określić ujednolicony europejski wiek dojrzałości cyfrowej wynoszący 16 lat jako domyślny próg, poniżej którego dostęp do internetowych platform mediów społecznościowych nie powinien być dozwolony, chyba że za zgodą rodziców lub opiekunów dzieci; wzywa do stosowania tej samej granicy wieku w odniesieniu do platform udostępniania wideo i wirtualnych asystentów AI stanowiących zagrożenie dla małoletnich; ponadto domaga się ustanowienia ujednoliconego europejskiego wieku dojrzałości cyfrowej wynoszącego 13 lat, poniżej którego małoletni nie mogą mieć dostępu do platform mediów społecznościowych; wzywa zespół ekspertów zlecony przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen, by w ramach swojego mandatu ocenił stosowanie limitu wiekowego wynoszącego 13 lat w odniesieniu do usług udostępniania wideo i wirtualnych asystentów AI; podkreśla, że służyłoby to jako narzędzie ochronne wspierające rodziców w zarządzaniu cyfrową aktywnością dzieci i gwarantowaniu stosownego do wieku korzystania z internetu;
29. ponadto wzywa Komisję, by rozważyła pociąganie do osobistej odpowiedzialności kadry kierowniczej wyższego szczebla w przypadku poważnego i uporczywego nieprzestrzegania przepisów dotyczących ochrony małoletnich zawartych w art. 34-35 DSA, aby zachęcić do surowszego respektowania przepisów;
30. podkreśla, że chociaż platformy internetowe wprowadzają mechanizmy potwierdzania wieku, konieczne są dalsze działania, aby usługi online były szczególnie bezpieczne dla małoletnich, jak również dla reszty społeczeństwa; stwierdza, że cech uzależniających i innych problematycznych mechanizmów nie można pozostawić bez zmian i należy się nimi pilnie zająć;
Kontrola rodzicielska
31. apeluje o lepszą współpracę między rodzicami, dostawcami usług komunikacyjnych, przedsiębiorstwami medialnymi, wydawcami i twórcami gier wideo oraz platformami internetowymi przy określaniu zagrożeń dla bezpieczeństwa dzieci w internecie oraz o wymianę najlepszych praktyk w tej dziedzinie;
32. podkreśla, że na mocy DSA platformy internetowe mają obowiązek zapewnić skuteczne zabezpieczenia, aby chronić grupy szczególnie wrażliwe, w tym małoletnich; podkreśla, że dostawcy platform internetowych dostępnych dla małoletnich mogą wprowadzić łatwe do zrozumienia i przyjazne dla użytkownika środki kontroli rodzicielskiej, aby umożliwić rodzicom i opiekunom pomoc w ochronie małoletnich przed ryzykiem narażenia na szkodliwe treści; przypomina, że dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych nakłada podobne obowiązki na platformy udostępniania wideo; zwraca uwagę, że środki kontroli rodzicielskiej powinny być skuteczne i opracowane z myślą o prywatności oraz że należy unikać nadmiernego monitorowania aktywności małoletnich w internecie; uważa, że korzystanie z tych narzędzi przez rodziców powinno być fakultatywne; podkreśla, że narzędzia kontroli rodzicielskiej nie mają wpływu na odpowiedzialność platform internetowych za dopilnowanie, aby ich produkty były bezpieczne i odpowiednie dla małoletnich już w fazie projektowania lub domyślnie, na przykład dzięki domyślnemu ustawieniu najwyższych parametrów bezpieczeństwa i prywatności kont osób małoletnich lub dzięki opracowaniu jasnych, zwięzłych i łatwych do znalezienia, zwłaszcza dla małoletnich, mechanizmów zgłaszania naruszeń;
33. wyraża zaniepokojenie, że rodzice często nie mają wiedzy, umiejętności ani odpowiednich i skutecznych narzędzi monitorowania aktywności małoletnich w internecie i zarządzania nią lub nie wiedzą, że takie narzędzia istnieją; zauważa, że nawet w przypadku stosowania narzędzi kontroli rodzicielskiej nie zawsze są one łatwe do znalezienia lub obsługi, a małoletni mogą je łatwo obejść; podkreśla, że należy dopilnować, aby takie narzędzia były przyjazne dla użytkownika, intuicyjne, łatwe do znalezienia i zrozumiałe dla rodziców oraz dostępne dla wszystkich rodziców i opiekunów, w tym osób z niepełnosprawnościami; wzywa platformy, by przejmowały większą odpowiedzialność za promowanie i poprawę skuteczności systemów kontroli rodzicielskiej, oraz apeluje do nich, by publikowały odpowiednie dane na temat skuteczności tych systemów;
34. uważa, że chociaż narzędzia kontroli rodzicielskiej są rozwiązaniem pozwalającym ograniczyć dostęp dzieci do nieodpowiednich treści, usług lub czas spędzany przed ekranem, są one różne na różnych platformach i urządzeniach, a przeciętny rodzic lub opiekun często ma trudności ze skutecznym korzystaniem z nich; wzywa Komisję do zachęcania platform internetowych i innych usług cyfrowych do opracowania interoperacyjnych narzędzi kontroli rodzicielskiej, w tym podstawowego zestawu interoperacyjnych funkcji, aby rozwiązać problem fragmentacji systemów operacyjnych i urządzeń oraz umożliwić rodzicom zarządzanie dostępem dzieci do urządzeń i aplikacji niezależnie od marki lub systemu operacyjnego; uważa, że podejście to powinno również znaleźć się w zaktualizowanych wytycznych Komisji dotyczących ochrony małoletnich;
35. podkreśla znaczenie istniejących inicjatyw niektórych państw członkowskich na rzecz podnoszenia świadomości społecznej, które to inicjatywy wspierać rodziców i opiekunów w zapewnianiu bezpieczeństwa małoletnich w internecie i na platformach społecznościowych przez dostarczanie informacji i podnoszenie świadomości na temat korzystania z narzędzi kontroli rodzicielskiej;
Usunięcie luk w obowiązujących przepisach UE
Uzależnienie cyfrowe
36. przyznaje, że niektóre cechy projektowe mogą również przynosić korzyści, np. pomoc użytkownikom w znalezieniu odpowiednich i wysokiej jakości treści oraz umożliwianie użytkownikom oceny jakości treści; podkreśla jednak, że uzależniające korzystanie z produktów i usług cyfrowych stwarza ryzyko szkód gospodarczych, fizycznych i psychicznych dla małoletnich; podkreśla, że uzależniające cechy konstrukcyjne są często nieodłącznie związane z modelem biznesowym platform, w szczególności mediów społecznościowych, a także z niektórymi usługami online i grami online, ale są również wykorzystywane przez innych dostawców usług, którzy nie są objęci zakresem aktu o usługach cyfrowych, co skutkuje wykorzystywaniem małoletnich w celach komercyjnych; podkreśla ponadto, że niektóre uzależniające cechy konstrukcyjne mogą również przejawiać się w systemach rekomendacji algorytmicznych, w których priorytetowo traktuje się treści o charakterze emocjonalnym, ekstremalnym, nieodpowiednim lub wysoce spersonalizowanym, aby zmaksymalizować zaangażowanie użytkowników; wyraża zaniepokojenie, że takie działania platform internetowych coraz mogą wciągać małoletnich w szkodliwe bańki z toksycznymi treściami (ang. rabbit holes) lub wykorzystywać ich podatność na zagrożenia przez stosowanie reklam; zauważa, że Komisja wszczęła już dochodzenia dotyczące uzależniających wzorów projektowych na podstawie aktu o usługach cyfrowych; apeluje o skuteczne egzekwowanie obowiązujących przepisów aktu o usługach cyfrowych, które odnoszą się do uzależniających cech projektowych w ramach obowiązków w zakresie oceny i ograniczania ryzyka; wzywa Komisję, by zaproponowała przepisy zobowiązujące do uwzględniania bezpieczeństwa na etapie projektowania dostosowanego do wieku i domyślnie, wymagające, aby wszystkie platformy i inni przedsiębiorcy uwzględniali niezbędne zabezpieczenia w swoich systemach rekomendacji; ograniczały algorytmy rekomendacji dla małoletnich oparte na zaangażowaniu, zakazywały najbardziej szkodliwych praktyk uzależniających oraz, w stosownych przypadkach, domyślnie wyłączały inne uzależniające cechy projektowe;
37. podkreśla, że takie cechy jak nieskończone przewijanie 20 , automatyczne odtwarzanie 21 , "przeciągnij, aby odświeżyć", znikające historie, nagrody i zachęty za ciągłe korzystanie oraz kary za brak aktywności, ustawianie celów dla użytkowników (ang. streaks) i zbyt częste powiadomienia typu "push", mechanizmy wzorowane na grach hazardowych (skrzynki z łupami) i szkodliwe praktyki gamifikacji mają z założenia wpływać na decyzje małoletnich za pośrednictwem strategii manipulacyjnych służących zwiększaniu ich zaangażowania oraz ilości czasu spędzanego w internecie i wydawanych pieniędzy oraz mogą pogłębiać uzależnienie; podkreśla, że takie cechy mogą negatywnie wpłynąć na zdolność małoletnich do koncentracji i zdrowego korzystania z treści internetowych; podkreśla, że cechy takie jak automatyczne odtwarzanie wykorzystuje się już w treściach wideo skierowanych do małoletnich; ponawia apel Parlamentu o skuteczne rozwiązanie problemu uzależniającego projektowania we wszystkich usługach internetowych i dla wszystkich grup wiekowych w ramach przeglądu prawa ochrony konsumentów i pilnie postuluje ambitne działania na szczeblu UE w tym zakresie;
38. podkreśla, że niektóre cechy usług cyfrowych, np. mechanizm polubień, pętle aprobaty społecznej i potwierdzenia odczytania, są postrzegane jako promujące zachowania, które stymulują potrzebę aprobaty i porównania społeczne, oraz osłabiające samoakceptację i poczucie własnej wartości w przypadku nieotrzymania pożądanych informacji zwrotnych, a także podkreśla, że są one wykorzystywane przez platformy internetowe i przedsiębiorców, ponieważ są silnym bodźcem angażującym, zwłaszcza dla małoletnich;
39. wzywa Komisję do zapewnienia, aby dostawcy systemów rekomendacji mediów społecznościowych i platform udostępniania wideo nie udostępniali małoletnim treści opartych na profilowaniu; podkreśla, że pomoże to chronić zdrowie psychiczne małoletnich, ograniczać zachowania uzależniające i zachęcać do bardziej wartościowych doświadczeń poza internetem;
40. zwraca uwagę na wpływ zbyt długiego czasu spędzanego przed ekranem i problematycznego korzystania ze smartfonów na zdrowie psychiczne i fizyczne; z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź przewodniczącej Komisji zawartą w orędziu o stanie Unii w 2025 r. dotyczącą zwołania przed końcem roku panelu ekspertów ds. dostępu dzieci do mediów społecznościowych; wzywa Komisję do pilnego powołania takiego panelu i zapewnienia jego współpracy ze Światową Organizacją Zdrowia i krajowymi organami ds. zdrowia w państwach członkowskich, a także przedstawicielami młodzieży i rodziców, w celu wydania opartych na dowodach naukowych, najnowszych europejskich wytycznych dotyczących korzystania z ekranów przez małoletnich, aby poprawić ochronę małoletnich jako konsumentów w internecie, w oparciu o dotychczasowe prace przeprowadzone we Francji, Szwecji i Niderlandach; zauważa, że wytyczne te powinny zawierać wskazówki dotyczące dostosowanego do wieku korzystania z ekranów, w tym maksymalnego czasu w zależności od wieku, zalecenia dotyczące poszczególnych rodzajów usług internetowych dla różnych grup wiekowych, zalecany minimalny wiek korzystania ze smartfonów i, w stosownych przypadkach, innych urządzeń, a także na przykład zalecenia dotyczące korzystania ze smartfonów w szkołach; podkreśla pilną potrzebę podjęcia działań w związku z wynikami ogólnounijnego badania dotyczącego szerszego wpływu mediów społecznościowych, które powinno obejmować bardziej kompleksowo czas spędzany przed ekranem i które może stanowić podstawę dalszych działań mających na celu ochronę małoletnich; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zajęcia się kwestią zacierania kontroli użytkowników nad czasem spędzanym online i nadmierną ilością czasu przed ekranem oraz do podnoszenia świadomości rodziców na temat skutków i zagrożeń związanych ze zbyt długim czasem spędzanym przed ekranem oraz problematycznego korzystania z internetu, w stosownych przypadkach, na podstawie tych wytycznych;
41. podkreśla rosnący problem rozpowszechniania w internecie ekstremalnych treści, które można uznać za nielegalne; uważa, że jest to często ściśle powiązane z komercyjną konstrukcją niektórych platform internetowych, które mogą obejmować cechy sprzyjające uzależnieniu cyfrowemu, maksymalizujące zaangażowanie i negatywnie wpływające na dyskurs obywatelski; zauważa, że małoletni mogą być szczególnie narażeni na takie treści ze względu na czynniki rozwojowe, takie jak zwiększona reaktywność emocjonalna, brak krytycznego osądu i ograniczona kontrola nad impulsami; podkreśla, że ponieważ małoletni spędzają dużo czasu w internecie, ich narażenie na ekstremalne treści online może stopniowo przyczyniać się do normalizacji niektórych form ekstremizmu; uważa, że taki rosnący problem należy pilnie rozwiązać w ramach ocen ryzyka i środków ograniczania ryzyka zgodnie z art. 34 i 35 aktu o usługach cyfrowych, w których wyraźnie wspomina się o przemocy ze względu na płeć, ochronie małoletnich, dobrostanie psychicznym oraz znaczeniu, jakie w tym zakresie ma moderowanie treści i promowanie treści za pomocą algorytmów; zauważa, że w ostatnich latach odnotowano znaczny wzrost aktywności ekstremistycznej wśród małoletnich;
Zwodnicze interfejsy
42. podkreśla, że 97 % 22 najpopularniejszych stron internetowych i aplikacji używanych przez konsumentów w UE stosuje co najmniej jeden zwodniczy interfejs; zwraca uwagę, że małoletni są szczególnie podatni na takie interfejsy; podkreśla, że ze względu na etap rozwoju i podatność psychiczną małoletni są bardziej narażeni na manipulacje i na przykład udostępniają dane osobowe, dokonują niezamierzonych zakupów przez internet lub instalują aplikacje; podkreśla potrzebę zdecydowanego egzekwowania odpowiednich przepisów, zwłaszcza dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych i aktu o usługach cyfrowych, aby zapobiec projektowaniu interfejsów manipulacyjnych, w szczególności w odniesieniu do użytkowników podatnych na zagrożenia;
43. podkreśla, że nie ma jednego kompleksowego rozporządzenia UE dotyczącego zwodniczych interfejsów; podkreśla, że UE podjęła kroki w celu rozwiązania problemu zwodniczych interfejsów za pomocą różnych instrumentów prawnych, takich jak dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych i akt o usługach cyfrowych; podkreśla jednak, że zakres zakazu stosowania zwodniczych zawartego w tym akcie interfejsów ogranicza się do platform internetowych, podczas gdy zwodnicze interfejsy są powszechnie stosowane we wszystkich sektorach; przypomina, że w dyrektywie o nieuczciwych praktykach handlowych przewidziano ogólny zakaz zwodniczych interfejsów oraz że na czarnej liście w dyrektywie o nieuczciwych praktykach handlowych bezpośrednio zakazano tylko niektórych zwodniczych interfejsów, a żaden z obecnych zakazów nie odnosi się konkretnie do interfejsów cyfrowych; wyraża zaniepokojenie, że skutkuje to niepewnością prawa dla konsumentów, w tym małoletnich, przedsiębiorstw i organów;
44. w związku z tym apeluje do Komisji, aby wyjaśniła wzajemne zależności między istniejącymi przepisami regulującymi zwodnicze interfejsy oraz rozważyła przeprowadzenie przeglądu wykazu nieuczciwych praktyk handlowych zawartego w załączniku I do dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych w celu wyeliminowania - w stosownych przypadkach - dalszych luk prawnych; w szczególności zwraca uwagi na takie praktyki jak większe eksponowanie niektórych opcji przy zwracaniu się do konsumentów o podjęcie decyzji, wstępny wybór opcji, wymaganie, aby konsumenci ponownie dokonywali już raz dokonanego wyboru, utrudnianie swobodnego wyboru, np. poprzez usuwanie wszystkich elementów wskazujących na zakończenie, utrudnianie zmiany ustawień domyślnych, stosowanie emocjonalnego języka, aby ukierunkować konsumentów na określone opcje, stosowanie niejednoznacznego języka, aby dezorientować konsumentów, gdy są proszeni o podjęcie decyzji, sygnalizowanie, że inne osoby są również zainteresowane niektórymi produktami bądź usługami lub że wiele osób kupiło niedawno dany produkt;
Gry wideo
45. podkreśla, że gry wideo online wchodzą w zakres stosowania aktu o usługach cyfrowych, o ile kwalifikują się jako usługa pośrednia lub platforma; wzywa Komisję do stanowczego egzekwowania odpowiednich przepisów aktu o usługach cyfrowych; zwraca jednak uwagę, że dostawcy gier wideo online, którzy nie kwalifikują się jako usługi pośrednie lub platformy, nie podlegają przepisom określonym w akcie o usługach cyfrowych; wzywa Komisję do zapewnienia, w stosownych przypadkach, minimalnych obowiązków równoważnych tym przewidzianym w akcie o usługach cyfrowych w odniesieniu do wszystkich gier wideo, niezależnie od tego, czy kwalifikują się one jako platforma internetowa w rozumieniu aktu; wzywa Komisję do wprowadzenia wymogu przeprowadzania ocen wpływu na dzieci w odniesieniu do gier internetowych skierowanych do małoletnich, aby stale identyfikować i ograniczać zagrożenia dla dzieci;
46. zwraca uwagę na zaangażowanie branży gier wideo, jeśli chodzi o samoregulację, o czym świadczy wdrożenie systemów rekomendacji z uwagi na wiek, które odgrywają rolę w ochronie młodszych odbiorców i promowaniu odpowiedzialnego podejścia do gier; przypomina, że wszystkie gry wideo oferowane w Europie powinny być zgodne z zasadami kodeksu postępowania PEGI;
47. wyraża zaniepokojenie, że gry wideo w coraz większym stopniu są środowiskiem handlowym dla małoletnich, często nakłaniają do niechcianych wydatków i obejmują sprzedaż przedmiotów wirtualnych, w tym nagród o niepewnej wartości, mechanizmy wzorowane na grach hazardowych, takie jak skrzynki z łupami (ang. loot boxes), oraz korzystanie z wirtualnych walut pośrednich w aplikacjach, co może utrudniać ocenę rzeczywistej wartości transakcji i rzeczywistej ceny poszczególnych zakupów;
48. podkreśla, że gry wideo, w których znajdują się czaty umożliwiające komunikację między użytkownikami, stwarzają ryzyko dla dzieci i narażają je na ukrytą reklamę skłaniającą do zakupu przedmiotów i dzielenia się danymi osobowymi, w tym danymi bankowymi;
49. ubolewa, że nie ma przepisów UE, które szczegółowo regulowałyby takie cechy jak wirtualne przedmioty czy waluty stosowane w aplikacjach; zauważa, że niektóre państwa członkowskie przyjęły przepisy krajowe, aby jeszcze bardziej uregulować gry hazardowe, co prowadzi do fragmentacji rynku i jest szkodliwe dla konsumentów i przedsiębiorstw w UE; wzywa Komisję do przeprowadzenia oceny tych inicjatyw krajowych w celu ustalenia, czy inicjatywa na szczeblu UE jest konieczna, aby uniknąć fragmentacji rynku i zapewnić zharmonizowany i wysoki poziom ochrony w całej Unii;
50. zauważa, że wiele osób małoletnich ogląda e-zawody sportowe; wyraża ubolewanie, że - poza uzasadnionym sponsorowaniem drużyn lub zawodów w e-sportach - obserwuje się wzrost sponsorowania graczy, drużyn lub zawodów w e-sportach przez strony internetowe osób trzecich, które umożliwiają wymianę lub zakup i sprzedaż wirtualnych przedmiotów za prawdziwe pieniądze przy użyciu oprogramowania automatyzującego (botów), co zakłóca gospodarkę w grach i podważa zasady uczciwej konkurencji; przypomina, że praktyka ta często narusza warunki korzystania określone przez wydawców gier wideo; apeluje do wydawców gier wideo o stosowanie środków zapobiegających takim praktykom w przypadku naruszenia warunków korzystania z usług;
51. podkreśla, że małoletni z niepełnosprawnościami powinny mieć możliwość grania w gry wideo online; odnotowuje wysiłki podejmowane przez przedsiębiorstwa zajmujące się grami wideo na rzecz dostępności i zachęca te przedsiębiorstwa do dalszych wysiłków; wzywa Komisję, aby we współpracy z wydawcami gier wideo przedstawiła inicjatywy mające na celu poprawę dostępności gier wideo online dla osób z niepełnosprawnościami;
52. wzywa Komisję do zagwarantowania wysokiego poziomu ochrony małoletnich grających w gry wideo, w szczególności dzięki zakazaniu skrzynek z łupami oraz innych przypadkowych treści, takich jak koła fortuny, koła nagród, pakiety kart w zamian za realne pieniądze w grach, do których mogą mieć dostęp małoletni, a także do przeciwdziałania zagrożeniom związanym z walutami w aplikacji, mikrotransakcjami, mechanizmami pay-to- progress i pay-to-win, które są dostępne dla nieletnich i które mogą być prezentowane w sposób zachęcający do nadmiernych wydatków lub zachowań hazardowych lub wpisują się w dynamikę gry podstawowej i w związku z tym są narzucane użytkownikom;
Zabawki
53. podkreśla, że zabawki wykorzystujące sztuczną inteligencję mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia fizycznego i psychicznego dzieci, a także dla prywatności, ochrony danych i bezpieczeństwa; podkreśla, że zgodnie z przyszłym rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa zabawek 23 zabawki wyposażone w systemy sztucznej inteligencji jako elementy bezpieczeństwa uznaje się za systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka i wymagają one oceny zgodności przeprowadzanej przez stronę trzecią, chyba że zastosowano odpowiednie normy zharmonizowane; wzywa producentów do przestrzegania zarówno rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa zabawek, jak i aktu w sprawie sztucznej inteligencji, a także do skutecznego zarządzania ryzykiem, do przejrzystości, nadzoru przez człowieka i solidnego zarządzanie danymi w celu ochrony małoletnich w internecie;
Targetowanie reklam
54. podkreśla, że śledzenie i targetowanie pogłębia asymetrię między małoletnimi z jednej strony a przedsiębiorcami i dostawcami usług cyfrowych z drugiej strony oraz zwiększa ryzyko nieuczciwych praktyk handlowych, w szczególności manipulacji; zauważa, że śledzenie małoletnich w internecie może również stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa, gdyż na przykład sprawia, że są oni bardziej narażeni na oszustwa, manipulacje lub wpływy zagraniczne, jeżeli zgromadzone na ich temat dane są wykorzystywane przeciwko nim; zwraca uwagę, że małoletni są pod tym względem szczególnie podatni na zagrożenia, ponieważ można ich łatwiej wykorzystać lub oszukać; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zwróciły szczególną uwagę na utrzymywanie się takich zagrożeń, zwłaszcza podejmując kolejne inicjatywy;
55. podkreśla, że z badań wynika, iż osoby małoletnie nadal mogą być targetowane reklamami za pośrednictwem kategorii zastępczych pomimo istniejących środków ochrony prawnej przewidzianych w akcie o usługach cyfrowych; podkreśla, że z badań wynika, iż wiele praktyk reklamowych jest ukrytych i oszukańczych, w związku z czym może wprowadzać w błąd w szczególności małoletnich 24 ; wzywa Komisję, aby zwróciła szczególną uwagę na takie możliwe obchodzenie dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych w odniesieniu do ochrony małoletnich podczas egzekwowania odpowiednich przepisów aktu o usługach cyfrowych oraz do zajęcia się ewentualnymi niedociągnięciami;
56. podkreśla, że małoletni potrzebują większej ochrony przed monitorowaniem zachowań i wpływaniem na nie oraz przed profilowaniem; zauważa, że akt o usługach cyfrowych zakazuje reklam opartych na profilowaniu skierowanych do małoletnich na platformach internetowych; wzywa Komisję, aby w przypadku naruszenia tego zakazu wszczynała dochodzenie; podkreśla, że zakaz ten nie ma obecnie zastosowania do innych przedsiębiorców ani usług cyfrowych, potencjalnie korzystających ze spersonalizowanych reklam; podkreśla, że poziom ochrony małoletnich powinien być wysoki i jednolity niezależnie od rodzaju usługi; wzywa Komisję, by wprowadziła równoważne obowiązki, które miałyby zastosowanie do wszystkich usług cyfrowych i przedsiębiorców;
57. podkreśla, że choć w komunikacji prowadzonej w interesie publicznym, takiej jak promowanie telefonów zaufania dla małoletnich, można wykorzystywać podobne kanały i techniki jak w reklamie, nie zawsze są one reklamą, zwłaszcza jeżeli ich głównym celem jest informowanie opinii publicznej lub korzyści dla niej, a nie zysk komercyjny; zauważa jednak, że zakaz reklam skierowanych do małoletnich określony w akcie o usługach cyfrowych może uniemożliwiać taką komunikację; wzywa Komisję, aby oceniła tę kwestię i rozważyła, w jaki sposób można nadal skutecznie kontynuować taką komunikację prowadzoną w interesie publicznym, która ma na celu ochronę małoletnich;
Praktyki marketingowe influencerów
58. odnotowuje, że unijne prawo ochrony konsumentów tylko częściowo uwzględnia kwestie związane z praktykami marketingowymi influencerów i że w rzeczywistości nadal promują oni nierealistyczny styl życia, niebezpieczne lub niezdrowe produkty lub usługi i stosują szkodliwe praktyki handlowe;
59. podkreśla również niepokojącą kwestię wykorzystywania wizerunku małoletnich przez tzw. influencerów rodzicielskich lub rodzinnych poza wszelkimi ramami prawnymi lub etycznymi, często w zamian za wynagrodzenie finansowe, co budzi poważne wątpliwości co do zgody, prywatności i wykorzystywania małoletnich do celów komercyjnych;
60. podkreśla fakt, że pomimo wymogów platform mediów społecznościowych dotyczących minimalnego wieku małoletni poniżej tego wieku są aktywni na tych platformach i działają jako dziecięcy influencerzy; podkreśla tę powszechną obecność nieletnich poniżej progu wiekowego i rosnącą liczbę dziecięcych influencerów wśród małoletnich w różnym wieku;
61. podkreśla, że obserwatorami dziecięcych influencerów zazwyczaj są również małoletni; podkreśla, że bezpośrednie nakłanianie małoletnich do zakupu reklamowanych produktów lub przekonywanie ich rodziców lub innych dorosłych do zakupu reklamowanych produktów dla nich z dużym prawdopodobieństwem odbywa się za pośrednictwem marketingu w wykonaniu dziecięcych influencerów, a zatem jest sprzeczne z dyrektywą o nieuczciwych praktykach handlowych 25 ; podkreśla, że należy wątpić w wiedzę dziecięcych influencerów o przepisach prawnych regulujących ich działalność;
62. podkreśla wyzwania, przed jakimi mogą stanąć małoletni jako influencerzy lub protagoniści treści generowanych przez innego influencera (np. publikowanie przez rodziców treści o swoich dzieciach - tzw. sharenting); podkreśla, że z powodu tej działalności dziecięcy influencerzy są uzależnieni od platform, informacji zwrotnych od społeczności, takich jak polubienia, od danych i ratingów oglądalności oraz od presji do ciągłego tworzenie treści dla zysku;
63. wzywa Komisję do ochrony małoletnich przed wykorzystywaniem w celach komercyjnych, w tym przez zakazanie platformom czerpania korzyści finansowych z występowania dzieci w roli influencerów oraz innych zachęt finansowych lub materialnych w tym zakresie; podkreśla, że niektóre państwa członkowskie rozszerzyły krajowe systemy prawne chroniące dziecięcych aktorów na małoletnich influencerów; wzywa państwa członkowskie, aby rozważyły ustanowienie równoważnych poziomów ochrony małoletnich przez zastosowanie podobnych ram regulacyjnych;
64. podkreśla, że konsumenci, w tym małoletni, są narażeni na brak przejrzystości w kwestii płatnej promocji produktów przez influencerów w mediach społecznościowych oraz mają trudności z rozróżnianiem treści komercyjnych i niekomercyjnych; podkreśla, że niektóre państwa członkowskie UE rozpoczęły wdrażanie przepisów dotyczących influencerów na szczeblu krajowym; zwraca uwagę na potrzebę ogólnounijnego mechanizmu przejrzystości i ujawniania treści reklamowych promowanych przez influencerów; zaznacza potrzebę ograniczenia fragmentarycznego stosowania i egzekwowania obowiązujących przepisów oraz dalszego wzmocnienia unijnych przepisów konsumenckich; zwraca uwagę, że obowiązkom w zakresie przejrzystości powinny towarzyszyć jasne przepisy dotyczące sposobu wyświetlania płatnych treści konsumentom, w szczególności małoletnim, odzwierciedlające rosnące uznanie potrzeby dalszych obowiązków w zakresie przejrzystości i większej harmonizacji na całym jednolitym rynku;
65. z zadowoleniem przyjmuje działające przy Komisji centrum wsparcia prawnego dla influencerów, które udostępnia zasoby i szkolenia, aby pomagać influencerom i innym zainteresowanym stronom zrozumieć unijne przepisy dotyczące konsumentów i reklamy oraz przestrzegać ich;
66. apeluje do Komisji o zachęcanie marek do współpracy z influencerami, których można certyfikować dobrowolnie, aby dopilnować, że mają oni wiedzę na temat przepisów prawnych mających zastosowanie do ich działalności, dzięki czemu marki współpracujące z certyfikowanymi influencerami będą mieć pewność, że ich produkty są wprowadzane do obrotu w sposób zgodny z prawem, a użytkownicy - większe zaufanie do influencerów;
67. przypomina, że dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych zapewnia małoletnim ochronę przed przekazami handlowymi zachęcającymi do zachowań szkodliwych dla zdrowia lub bezpieczeństwa danej osoby; zauważa jednak, że dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych ma zastosowanie do influencerów w zakresie, w jakim kwalifikują się oni jako dostawcy usług medialnych; podkreśla, że dyrektywa ta nie obejmuje zatem wszystkich influencerów; zauważa ponadto, że w wytycznych Komisji z 2021 r. dotyczących dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych wyjaśniono, że dyrektywą, w tym zakazem wprowadzających w błąd i nieuczciwych praktyk handlowych, można objąć influencerów; zauważa jednak, że w ocenie adekwatności dotyczącej sprawiedliwości cyfrowej z 2024 r. Komisja stwierdziła, że nadal istnieje niepewność prawa co do obowiązujących przepisów oraz że zachodzi ryzyko fragmentacji regulacyjnej; wzywa zatem Komisję do przeprowadzenia dalszej oceny potrzeby rozwiązania kwestii niepewności prawa, w tym poprzez ustalenie zharmonizowanej definicji praktyk marketingowych influencerów, oraz do wzmocnienia, w stosownych przypadkach, zakazu praktyk handlowych obejmujących promowanie przez influencerów produktów, tendencji, wyzwań lub zachowań, które mogą narażać małoletnich na ryzyko, w tym ryzyko zdrowotne lub finansowe;
68. wyraża zaniepokojenie szybkim rozpowszechnianiem się treści generowanych przez sztuczną inteligencję, gdzie dochodzi do podszywania się pod znane osobistości, twórców treści internetowych i marki, co stanowi wykorzystywanie zaufania użytkowników do celów komercyjnych lub do rozpowszechniania dezinformacji (tzw. oszustwa celebryckie); wzywa Komisję, aby na podstawie aktu o usługach cyfrowych i aktu w sprawie sztucznej inteligencji sklasyfikowała scamy i podszywanie się jako część ewentualnego ryzyka systemowego oraz rozważyła przyjęcie środków mających na celu ochronę małoletnich przed wprowadzaniem w błąd i oszustwami oraz umożliwienie korzystania ze środków odwoławczych przedsiębiorstwom i konsumentom dotkniętym tymi oszustwami i podszywaniem się;
69. apeluje do Komisji o dostosowanie przepisów UE, w tym dzięki doprecyzowaniu - w stosownych przypadkach - obowiązków platform, influencerów i innych podmiotów w łańcuchu wartości, np. ich przedstawicielstw i marek, których produkty i usługi są promowane;
Sztuczna inteligencja
70. odnotowuje coraz łatwiejszy dostęp do narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (AI), z których mogą też korzystać małoletni; zwraca uwagę na zagrożenia związane z przejrzystością, danymi treningowymi, manipulacją i antropomorfizmem AI, deepfake'ami, chatbotami towarzyszącymi i agentami AI, mogącymi prowadzić do zniekształcenia rzeczywistości i dezinformacji lub zaszkodzić zdrowiu psychicznemu, co w niektórych przypadkach doprowadziło już do poważnych tragedii, w tym samobójstw, i skłaniać użytkowników do niezamierzonych zakupów w internecie i udostępniania danych osobowych; ostrzega w szczególności przed niewłaściwym wykorzystywaniem wizerunków dzieci dostępnych w internecie, które mogą być wykorzystywane przez technologie sztucznej inteligencji do niewłaściwych lub szkodliwych celów, w tym do tworzenia zmanipulowanych lub obraźliwych treści; jest głęboko zaniepokojony faktem, że przedsiębiorstwa zaczęły ograniczać wysiłki na rzecz testowania modeli AI 26 pod kątem bezpieczeństwa i praw podstawowych, co naraża małoletnich na szczególne ryzyko podczas interakcji ze sztuczną inteligencją; podkreśla w tym względzie znaczenie wdrożenia i skutecznego egzekwowania aktu w sprawie AI;
71. podkreśla, że aplikacje oparte na sztucznej inteligencji mogą gromadzić i przetwarzać dane dzieci bez świadomej zgody lub wiedzy dziecka lub jego opiekunów prawnych, zwłaszcza w odniesieniu do praw dziecka jako osoby, której dane dotyczą;
72. podkreśla potencjalne ryzyko związane z generatywnymi programami sztucznej inteligencji, które mają być wykorzystywane do ułatwiania niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, nagabywania dzieci w celach seksualnych przez drapieżców oraz wykorzystywania głęboko sfałszowanych materiałów erotycznych z udziałem dzieci, którymi posługują się rówieśnicy w celu cyberszykanowania, a także podkreśla potrzebę przeciwdziałania temu zjawisku przez dostawców usług i platformy udostępniające takie narzędzia;
73. dostrzega poważne zagrożenie stwarzane przez zasilane sztuczną inteligencją aplikacje pokazujące nagość, umożliwiające użytkownikom generowanie zmanipulowanych obrazów osób bez ich zgody, co stanowi naruszenie prywatności i godności osobistej; dostrzega potencjał takich technologii w zakresie cyberprzemocy ze względu na płeć; wzywa Komisję, aby w trybie pilnym zajęła się wyzwaniami etycznymi i prawnymi związanymi z tymi technologiami;
74. podkreśla, że małoletni są szczególnie narażeni na uzależniające cechy projektowe interaktywnych aplikacji i gier AI, które często mogą być opracowywane z myślą o wzbudzeniu jak największego zainteresowania; podkreśla, że algorytmy rekomendacji oparte na sztucznej inteligencji mogą prowadzić do spędzania nadmiernie długiego czasu przed ekranem i uzależnienia, co może szkodzić rozwojowi poznawczemu, emocjonalnemu i społecznemu małoletnich oraz utrudniać rozwój indywidualnych umiejętności i kompetencji;
75. podkreśla, że akt w sprawie sztucznej inteligencji jest instrumentem niezbędnym do przeciwdziałania istotnym zagrożeniom systemowym stwarzanym przez systemy AI, zwłaszcza dla zdrowia publicznego, bezpieczeństwa, bezpieczeństwa publicznego, praw podstawowych lub dla całego społeczeństwa 27 , oraz do ustanowienia w UE minimalnego poziomu bezpieczeństwa i wiarygodności sztucznej inteligencji, co obejmuje generowanie treści, systemy rekomendacji i interakcje użytkowników na platformach internetowych; wzywa do szybkiego wprowadzenia i wdrożenia wszystkich obowiązków wynikających z aktu w sprawie sztucznej inteligencji, aby sztuczna inteligencja była bezpieczna i wiarygodna, w tym również dla małoletnich; wzywa Komisję i władze państw członkowskich do zdecydowanego egzekwowania przepisów aktu w sprawie sztucznej inteligencji dotyczących manipulacyjnych i wprowadzających w błąd chatbotów;
76. podkreśla kluczowe znaczenie planowanego kodeksu postępowania z modelami sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia jako podstawy skutecznego egzekwowania obowiązków w zakresie ograniczania ryzyka systemowego, określonych w akcie w sprawie sztucznej inteligencji, w szczególności w zakresie ochrony praw podstawowych i przeciwdziałania zagrożeniom dla małoletnich;
77. zauważa, że oparte na sztucznej inteligencji agenty, boty towarzyszące i chatboty dla małoletnich są coraz częściej obecne w internecie i mogą stanowić poważne zagrożenie dla praw małoletnich i ich zdrowego rozwoju; podkreśla, że w ramach trwającej oceny przepisów dotyczących konsumentów Komisja powinna rozważyć dodatkowe zabezpieczenia, standardy przejrzystości i zakaz cech przypominających człowieka, aby uniknąć nakłaniania dzieci do dokonywania zakupów oraz umożliwić im łatwe zakończenie korzystania z chatbota opartego na sztucznej inteligencji;
78. wzywa państwa członkowskie do pilnego wyznaczenia właściwych organów odpowiedzialnych za egzekwowanie zakazów stosowania pewnych praktyk oraz za rygorystyczne i skuteczne przestrzeganie aktu w sprawie sztucznej inteligencji, zwłaszcza przepisów dotyczących ochrony małoletnich; podkreśla, że właściwe organy powinny zwrócić szczególną uwagę na systemy AI, zwłaszcza te wdrażane przez platformy mediów społecznościowych, oraz zbadać, czy systemy sztucznej inteligencji, które mogą wchodzić w interakcję z małoletnimi, wykorzystują podatność małoletnich na zagrożenia lub zniekształcają ich zachowanie w sposób, który powoduje lub może spowodować poważną szkodę u tej osoby lub u innej osoby, zgodnie z zakazem wprowadzonym aktem w sprawie AI;
79. podkreśla, jak ważne jest wspieranie badań nad sztuczną inteligencją dla dzieci i z udziałem dzieci, a także promowanie zachęt do niwelowania przepaści cyfrowej;
Umiejętność korzystania z mediów, umiejętności cyfrowe oraz edukacja w tym zakresie
80. dostrzega znaczenie umiejętności korzystania z mediów i narzędzi cyfrowych w umożliwianiu małoletnim bezpiecznego i odpowiedzialnego poruszania się w środowisku internetowym oraz stosowania krytycznego myślenia; przypomina, że państwa członkowskie i Unia Europejska są uprawnione do przyjmowania szczególnych środków w tej dziedzinie, w tym w placówkach edukacyjnych; zaleca włączenie umiejętności korzystania z mediów i technologii cyfrowych do krajowych programów nauczania oraz regularne opracowywanie programów szkoleniowych dla nauczycieli i pedagogów; zwraca uwagę na konieczność powiązania umiejętności korzystania z mediów z umiejętnościami podstawowymi, takimi jak czytanie ze zrozumieniem, oraz podkreśla znaczenie umiejętności korzystania z AI i umiejętności cyfrowych jako warunków wstępnych dla stworzenia bezpieczniejszego środowiska internetowego i uznania zagrożeń w internecie; podkreśla potrzebę oceny zarówno potencjalnych szkód, jak i dostępnych narzędzi łagodzących, a także zbadania pozytywnej roli, jaką środowiska cyfrowe mogą odgrywać w dostępie do informacji, edukacji i aktywności obywatelskiej; dostrzega rolę mediów publicznych w dostarczaniu różnorodnych treści wysokiej jakości dla małoletnich z myślą o wzmocnieniu celów edukacyjnych i kulturowych; zaleca, by platformy cyfrowe promowały materiały edukacyjne i różnorodność kulturową, zwłaszcza ze strony europejskich twórców i instytucji publicznych;
81. podkreśla, że ochrona małoletnich w internecie to wspólna odpowiedzialność, która wymaga zaangażowania rodziców, opiekunów, organów publicznych, platform i szkół; podkreśla, że potrzeba odpowiednich zasobów, i apeluje o zorganizowaną współpracę między systemami edukacji, platformami cyfrowymi i organami regulacyjnymi w celu realizacji wysokiej jakości programów w zakresie umiejętności cyfrowych i umiejętności korzystania z mediów; wzywa Komisję, aby zachęcała do wymiany najlepszych praktyk i współpracy transgranicznej w celu zagwarantowania bezpiecznego i odpowiedzialnego środowiska internetowego;
82. podkreśla potrzebę zapewnienia rodzicom i opiekunom odpowiednich szkoleń i wskazówek, które pomogą im wspierać dzieci w korzystaniu z technologii cyfrowych; apeluje o finansowane przez UE inicjatywy szkoleniowe i uświadamiające dla rodziców, opiekunów, nauczycieli i edukatorów, w tym dotyczące skutków nadmiernego korzystania z mediów społecznościowych, narażenia na szkodliwe treści i uzależnienia od internetu; podkreśla, że małoletni są szczególnie narażeni na dezinformację w internecie ze względu na ich etap rozwoju oraz zmieniający się charakter ich umiejętności korzystania z mediów i zdolności krytycznego myślenia; podkreśla pilną potrzebę prowadzenia w szkołach kampanii uświadamiających dostosowanych do wieku, aby umożliwić małoletnim rozpoznawanie i zgłaszanie zagrożeń w internecie; zachęca platformy internetowe i dostawców usług cyfrowych do przyjęcia dobrowolnych środków i narzędzi, które pomogą wzmocnić umiejętności cyfrowe, krytyczne myślenie i umiejętności cyfrowe małoletnich oraz wspierać rodziców lub opiekunów w czuwaniu nad korzystaniem przez małoletnich z internetu; przypomina, że dzieci znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji w świecie rzeczywistym są również często najbardziej narażone w internecie, i podkreśla potrzebę ukierunkowanego wsparcia dla dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym dzieci z rodzin o niskich dochodach lub dzieci z niepełnosprawnościami; popiera dostosowane do wieku wsparcie w zakresie umiejętności dla małoletnich działających jako twórcy treści cyfrowych, w tym wytyczne dla nauczycieli i osób pracujących z młodzieżą oraz wytyczne etyczne dotyczące wykorzystywania wizerunków dzieci i ich wypowiedzi w internecie;
°
°°
83. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1708 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2025 r. w sprawie ochrony małoletnich w internecie (2025/2060(INI)) |
| Data aktu: | 2025-11-26 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-24 |