Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 listopada 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Hiszpanii w związku z powodziami w regionie Walencji w Hiszpanii w październiku 2024 r. i Francji w następstwie szkód spowodowanych przez cyklon Chido na Majotcie w grudniu 2024 r. i przez cyklon Garance na Reunion w lutym 2025 r. (COM(2025)0855 - C10-0239/2025 - 2025/0318(BUD))
P10_TA(2025)0274Uruchomienie Funduszu Solidarności Unii Europejskiej: pomoc dla Hiszpanii i Francji w związku z klęskami żywiołowymi z 2024 i 2025 r.
(C/2026/1682)
(Dz.U.UE C z dnia 22 kwietnia 2026 r.)
Parlament Europejski,
- uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2025)0855 - C10-0239/ 2025),
- uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej 1 ,
- uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021-2027 2 , w szczególności jego art. 9,
- uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych 3 , w szczególności jego pkt 10,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności 4 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające program Europejski Fundusz Społeczny Plus (ESF+) 5 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 6 ,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisji Rozwoju Regionalnego (A10-0031/2024) w ramach procedury ustawodawczej mającej na celu przyjęcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3236 z dnia 19 grudnia 2024 r. dotyczącego zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1057 i (UE) 2021/1058 w odniesieniu do regionalnego wsparcia na rzecz odbudowy w sytuacjach nadzwyczajnych (RESTORE) 7 , a w szczególności ocenę budżetową Komisji Budżetowej załączoną do tego sprawozdania,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie zmienionego budżetu długoterminowego dla Unii w zmieniającym się świecie 8 ,
- uwzględniając sprawozdanie EEA nr 1/2024 - Europejska ocena ryzyka związanego z klimatem (EUCRA) 9 ,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A10-0215/2025),
A. mając na uwadze, że w okresie od 28 października do 4 listopada 2024 r. cały region Walencji w Hiszpanii nawiedziła burza, a ulewne opady deszczu w jej trakcie doprowadziły do poważnych powodzi, w wyniku których powstały łączne bezpośrednie szkody szacowane przez Komisję na 18,08 mld EUR oraz ucierpiało 845 000 osób z 84 gmin, 170 placówek oświatowych, ponad 50 instytucji zdrowia publicznego i infrastruktura publiczna; mając na uwadze, że w wyniku tych powodzi zginęło co najmniej 229 osób;
B. mając na uwadze, że szacuje się, iż ogromny wpływ burz i powodzi na gospodarkę regionów wynosi 18 mld EUR i dotyczy 63 obszarów przemysłowych, 64 000 przedsiębiorstw (z czego 99,6 % to MŚP), 250 000 pracowników i 243 388 wniosków o odszkodowanie, zgodnie z badaniami przedstawionymi przez rząd regionalny Walencji i Walencką Konfederację Biznesu;
C. mając na uwadze, że 14 grudnia 2024 r. oko cyklonu Chido uderzyło w wyspę Majotta należącą do Francji, a wiatr w jego trakcie, przekraczający prędkość 180 km/h, oraz obfite opady deszczu w połączeniu z wysokimi falami spowodowały łączne bezpośrednie szkody szacowane przez Komisję na 3,6 mld EUR; mając na uwadze, że w wyniku tego cyklonu ucierpiało 337 000 osób, a co najmniej 39 osób zginęło; mając na uwadze, że 200 osób jest wciąż poszukiwanych;
D. mając na uwadze, że 28 lutego 2025 r. cyklon Garance uderzył w wyspę Reunion należącą do Francji, a wiatr w jego trakcie, osiągający prędkość do 215 km/h, obfite opady deszczu i niebezpieczne warunki na morzu spowodowały łączne bezpośrednie szkody szacowane przez władze Francji na 849,45 mln EUR, głównie w sieci energetycznej i infrastrukturze łączności; mając na uwadze, że w wyniku tego cyklonu ucierpiało 160 000 osób, a co najmniej 4 osoby zginęły;
1. wyraża najgłębszą solidarność ze wszystkimi ofiarami, ich rodzinami i wszystkimi osobami dotkniętymi niszczycielskimi powodziami w regionie Walencji w Hiszpanii i niszczycielskimi cyklonami na należących do Francji Majotcie i Reunion, a także z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi zaangażowanymi w działania pomocowe;
2. z zadowoleniem przyjmuje przedmiotową decyzję jako namacalną i widoczną formę solidarności Unii z jej obywatelami i regionami na dotkniętych klęską obszarach, ale zauważa, że taka solidarność nie może zastąpić bezpośredniej odpowiedzialności władz lokalnych, regionalnych i krajowych za zapobieganie klęskom żywiołowym związanym z klimatem i zarządzanie nimi;
3. ponownie podkreśla, jak ważne jest informowanie społeczeństwa o wymiernych korzyściach płynących z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (FSUE), również z myślą o tym, aby nadal zwiększać wiedzę obywateli o narzędziach i programach Unii;
4. podkreśla rosnącą liczbę poważnych, niszczycielskich i śmiercionośnych klęsk żywiołowych w Europie oraz wzywa państwa członkowskie i Komisję do zwiększenia inwestycji w profilaktykę, infrastrukturę publiczną, środki łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej, a także środki gotowości na sytuacje nadzwyczajne, aby unikać ofiar śmiertelnych i strat gospodarczych; wzywa państwa członkowskie do uwzględnienia faktu, że zagrożenia związane z klimatem i innymi klęskami żywiołowymi w nieproporcjonalnym stopniu dotyczą słabszych grup społecznych oraz małych i średnich przedsiębiorstw ze względu na czynniki społeczno-gospodarcze i demograficzne, a także obszarów podatnych na te zagrożenia, takich jak regiony najbardziej oddalone; uważa, że zasadnicze znaczenie ma zapewnienie wysokiego poziomu demokratycznej kontroli nad FSUE przez władzę budżetową; przypomina, że FSUE dysponuje ograniczonym budżetem i nie może być postrzegany jako jedyny instrument reagowania na poważne klęski żywiołowe; w związku z tym wzywa do oceny zdolności finansowej budżetu Unii oraz do rozważenia ewentualnego zwiększenia jego zasobów, aby zapewnić obywatelom pomoc proporcjonalną do skali takich klęsk; zauważa, że zwiększenie takiej pomocy umożliwiłoby państwom członkowskim skuteczniejsze i szybsze reagowanie na klęski żywiołowe, przy jednoczesnym zachowaniu innych instrumentów, w szczególności funduszy spójności, których głównym celem nie jest reagowanie na klęski żywiołowe;
5. podkreśla, że FSUE jest jedynie instrumentem naprawczym i że Unia powinna również w dalszym ciągu podejmować działania polegające na przystosowywaniu się do zmiany klimatu i łagodzeniu jej poprzez wspieranie europejskich i krajowych strategii politycznych mających na celu zapobieganie klęskom żywiołowym, a także poprzez wspieranie zasady "lepszej odbudowy" we wszystkich swoich działaniach; podkreśla, że w sprawozdaniu EEA nr 1/2024 pt. "Europejska ocena ryzyka związanego z klimatem" ostrzegano, że Unia nie jest przygotowana na skutki zmiany klimatu, oraz podkreśla potrzebę podjęcia działań, aby zidentyfikowane zagrożenia klimatyczne nie osiągnęły krytycznych poziomów; wzywa państwa członkowskie i Komisję do podjęcia niezbędnych środków, aby skłonić Unię do wypełnienia zobowiązań podjętych w porozumieniu paryskim; przypomina, że potrzebna jest skuteczna synergia z innymi strategiami politycznymi i programami Unii, oraz podkreśla, że państwa członkowskie powinny jak najlepiej wykorzystywać możliwości finansowania, w szczególności w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i programów rozwoju obszarów wiejskich; wzywa Komisję do pilnej oceny wszelkich uzasadnionych wniosków państw członkowskich o przekierowanie środków w ramach krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności na pomoc w przypadku klęsk żywiołowych, zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 10 , w szczególności biorąc pod uwagę wysoki odsetek środków z tego mechanizmu, których jeszcze nie wykorzystano; podkreśla również potrzebę wdrożenia środków zapobiegawczych, nie tylko w celu ograniczenia przyszłych szkód, ale również w celu zapobieżenia zaostrzeniu warunków ryzyka w następstwie katastrof, takich jak powodzie, pożary lasów, osuwiska lub wysychanie jezior i rzek; podkreśla ponadto zagrożenia, jakie ekstremalne zjawiska pogodowe i klęski żywiołowe, takie jak fale upałów, stanowią dla zdrowia publicznego w całej Europie, i wzywa Komisję do uwzględnienia tego aspektu w odpowiednich strategiach politycznych; zachęca do korzystania z innowacyjnych narzędzi cyfrowych, danych satelitarnych (np. Copernicus) i systemów wczesnego ostrzegania w celu zwiększenia gotowości na wypadek klęsk żywiołowych; podkreśla znaczenie odpowiedniej elastyczności między poszczególnymi programami; podkreśla, że pomoc w ramach FSUE nie powinna być udzielana ze szkodą dla finansowania unijnego otrzymywanego przez państwa członkowskie w ramach innych strategii politycznych czy programów Unii; przypomina, że państwa członkowskie mogą przyznawać pomoc państwa zgodnie z obowiązującymi przepisami unijnymi, zwłaszcza przedsiębiorstwom rolnym, które poniosły szkody w wyniku klęsk żywiołowych;
6. przypomina, że RESTORE 11 i szczególne środki w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) 12 zapewniają dodatkową pomoc państwom członkowskim dotkniętym klęskami żywiołowymi dzięki dodatkowej elastyczności w wykorzystaniu funduszy; podkreśla, że państwa członkowskie powinny wykorzystać te możliwości;
7. ubolewa, że czas potrzebny na uzyskanie całej kwoty dotacji z FSUE przez beneficjenta wynosi średnio rok; przypomina o znaczeniu szybkiej i solidnej oceny szkód, która będzie należycie uwzględniać skutki gospodarcze, i apeluje o wzmożenie wysiłków operacyjnych w celu skrócenia średniego czasu uruchamiania zaliczek przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony budżetu Unii; zauważa, że metodyka obliczania całkowitej kwoty pomocy mogłaby w większym stopniu uwzględniać stosunek całkowitej wartości szkód bezpośrednich do DNB terytorium dotkniętego klęską żywiołową, w szczególności, jeśli są nią dotknięte najbardziej oddalone regiony;
8. podkreśla pilną potrzebę uruchomienia natychmiastowej pomocy finansowej za pośrednictwem FSUE, by wsparcie mogło dotrzeć do dotkniętych regionów w odpowiednim czasie, co wspomoże szybką i trwałą odbudowę; podkreśla, jak ważne jest skrócenie czasu między złożeniem wniosku o pomoc z FSUE a podjęciem decyzji w sprawie finansowania; wzywa do podjęcia wysiłków w celu zapewnienia szybkiego dotarcia pomocy z FSUE do ostatecznych odbiorców, w tym przedsiębiorstw, MŚP, rodzin i poszkodowanych obywateli, a także do odbudowy infrastruktury i naprawy szkód materialnych oraz do przeprowadzenia odpowiedniej oceny skutków i wprowadzenia odpowiednich mechanizmów kontroli; podkreśla potrzebę uproszczenia i przyspieszenia procedur wewnętrznych bez podważania równowagi instytucjonalnej, w szczególności praw Parlamentu Europejskiego jako jednego z dwóch organów władzy budżetowej; zauważa, że proponowane zasady zarządzania następcą Europejskiego Funduszu Solidarności po 2027 r. nie są zgodne ze stanowiskiem Parlamentu Europejskiego wyrażonym w jego rezolucji z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie zmienionego budżetu długoterminowego dla Unii w zmieniającym się świecie 13 ;
9. zatwierdza decyzję załączoną do rezolucji;
10. zobowiązuje swoją przewodniczącą do podpisania wraz z przewodniczącym Rady niniejszej decyzji i dopilnowania, by opublikowano ją w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;
11. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji wraz z załącznikiem Radzie i Komisji.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1682 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 listopada 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Hiszpanii w związku z powodziami w regionie Walencji w Hiszpanii w październiku 2024 r. i Francji w następstwie szkód spowodowanych przez cyklon Chido na Majotcie w grudniu 2024 r. i przez cyklon Garance na Reunion w lutym 2025 r. (COM(2025)0855 - C10-0239/2025 - 2025/0318(BUD)) |
| Data aktu: | 2025-11-13 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-22 |