Sprawa C-236/23, Matmut: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 19 września 2024 r. - Mutuelle assurance des travailleurs mutualistes v. TN, MAAF assurances SA, Fonds de garantie des assurances obligatoires de dommages, PQ

Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 19 września 2024 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Cour de cassation - Francja) - Mutuelle assurance des travailleurs mutualistes (Matmut)/TN, MAAF assurances SA, Fonds de garantie des assurances obligatoires de dommages (FGAO), PQ

(Sprawa C-236/23 1 , Matmut)

(Odesłanie prejudycjalne - Obowiązkowe ubezpieczenie w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych - Dyrektywa 2009/103/WE - Artykuły 3 i 13 - Umowa ubezpieczenia zawarta na podstawie umyślnego fałszywego oświadczenia dotyczącego głównego kierowcy - Uregulowanie krajowe uznające, że wobec "poszkodowanego pasażera", który jest również ubezpieczającym, można powołać się na nieważność umowy ubezpieczenia wynikającą z umyślnego złożenia przez niego fałszywego oświadczenia w chwili zawarcia umowy - Nadużycie prawa - Powództwo przeciwko ubezpieczającemu zmierzające do pociągnięcia go do odpowiedzialności z tytułu umyślnego fałszywego oświadczenia)

(C/2024/6390)

Język postępowania: francuski

(Dz.U.UE C z dnia 4 listopada 2024 r.)

Sąd odsyłający

Cour de cassation

Strony w postępowaniu głównym

Strona powodowa: Mutuelle assurance des travailleurs mutualistes (Matmut)

Strona pozwana: TN, MAAF assurances SA, Fonds de garantie des assurances obligatoires de dommages (FGAO), PQ

Sentencja

Artykuł 3 akapit pierwszy i art. 13 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności

należy interpretować w ten sposób, że:

stoją one na przeszkodzie - chyba że sąd odsyłający stwierdzi istnienie nadużycia prawa - uregulowaniu krajowemu, które pozwala, po pierwsze, powołać się wobec pasażera pojazdu, który uczestniczył w wypadku drogowym, będącego poszkodowanym w tym wypadku, jeżeli jest on również ubezpieczającym, na nieważność umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wynikającą z fałszywego oświadczenia tego ubezpieczającego złożonego przy zawarciu tej umowy, co do tożsamości głównego kierowcy danego pojazdu, oraz po drugie, ubezpieczycielowi, w przypadku gdy na taką nieważność nie można się faktycznie powołać wobec takiego "poszkodowanego pasażera", na uzyskanie zwrotu całości kwot, które ubezpieczyciel wypłacił temu pasażerowi w wykonaniu umowy ubezpieczenia, w drodze powództwa wytoczonego przeciwko temu pasażerowi, opartego na jego winie umyślnej przy zawarciu tej umowy, ponieważ taki zwrot prowadziłby do pozbawienia przepisów tej dyrektywy wszelkiej skuteczności (effet utile), ograniczając w sposób nieproporcjonalny prawo poszkodowanego do uzyskania odszkodowania z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych.

1 Dz.U. C 296 z 21.8.2023.

Zmiany w prawie

Od 2 stycznia zakaz polowań na pięć gatunków ptaków

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomniało w piątek, że od 2 stycznia 2026 roku obowiązuje zakaz polowań na pięć gatunków ptaków. Chodzi tu o: głowienkę, czernicę, łyskę, jarząbka oraz słonkę. W piątek weszła w życie zaktualizowana lista gatunków zwierząt łownych, nie ma na niej tych gatunków ptaków.

kk/pap 02.01.2026
Jaką darowiznę można otrzymać bez podatku w 2026 roku

Obdarowanym i spadkobiercom łatwiej jest uniknąć podatku od spadków i darowizn niż w latach poprzednich. Wynika to ze znacznego podniesienia kwot wolnych w połowie 2023 roku. Preferencje obejmują przede wszystkim nabycia od bliższej i dalszej rodziny, m.in. od ciotki, wujka czy od teściów. Członkowie najbliższej rodziny nadal będą zwolnieni z daniny, jeśli zgłoszą nabycie do urzędu, a pieniądze otrzymają przelewem. Co ważne, na początku 2026 r. wchodzą w życie zmiany, które pozwolą przywrócić sześciomiesięczny termin zgłoszenia w niezawinionych przez podatnika przypadkach.

Monika Pogroszewska 02.01.2026
Adwokat i radca udzielą nieodpłatnej pomocy prawnej w sposób zdalny

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują przepisy umożliwiające świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. przez adwokatów i radców w sposób zdalny. Równocześnie prawnik będzie mógł uzależnić udzielenie takiej porady od jej stacjonarnej formy, jeśli w jego ocenie sprawa nie może być rozwiązana zdalnie z uwagi np. na konieczność analizy dokumentów. Zmiany od początku krytycznie oceniały samorządy prawnicze.

Patrycja Rojek-Socha 02.01.2026
Czy kasowy PIT w 2026 roku będzie bardziej dostępny

Kasowy PIT to rozwiązanie, które zaczęło obowiązywać od 1 stycznia 2025 roku. Chociaż założenia były słuszne, jednak rzeczywistość pokazała, że przedsiębiorcy niezbyt chętnie z niego korzystają. W niektórych przypadkach jednak, mimo że podatnicy chcieli skorzystać z nowego rozwiązania, przeszkodziło niespełnienie warunków uprawniających do korzystania z tej metody. Wychodząc temu naprzeciw, od 1 stycznia 2026 roku ustawodawca postanowił wprowadzić zmiany w kasowym PIT, dzięki którym większa ilość przedsiębiorców będzie mogła z niego skorzystać.

Urszula Sałacińska-Matwiejczyk 02.01.2026
Sołtys z ubezpieczeniem, a jednostki pomocnicze z nowymi kompetencjami

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mogą tworzyć młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, np. w sołectwach, a wójt powołać konwent sołtysów. Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza też obowiązkowe diety oraz ubezpieczenia OC i NNW dla sołtysów, a także upraszcza procedurę składania wniosków o fundusz sołecki oraz zmiany w ich ocenie.

Robert Horbaczewski 02.01.2026
Rosną opłaty za składniki krwi

Określenie wysokości opłat za krew i jej składniki wydawane przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi, obowiązujące przez cały kolejny rok zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia, które wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r. Zakłada ono, że od przyszłego roku stawki za poszczególne składniki krwi znacznie wzrosną w porównaniu do 2025 r., przekraczając znacznie poziom inflacji.

Inga Stawicka 31.12.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2024.6390

Rodzaj: Wyrok
Tytuł: Sprawa C-236/23, Matmut: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 19 września 2024 r. - Mutuelle assurance des travailleurs mutualistes v. TN, MAAF assurances SA, Fonds de garantie des assurances obligatoires de dommages, PQ
Data aktu: 19/09/2024
Data ogłoszenia: 04/11/2024