Decyzja Urzędu Nadzoru EFTA nr 109/24/COL z dnia 10 lipca 2024 r. o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie domniemanej pomocy państwa dla Vy Buss AS - Zaproszenie do zgłaszania uwag zgodnie z częścią I art. 1 ust. 2 protokołu 3 do Porozumienia między państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru i Trybunału Sprawiedliwości dotyczących wyżej wymienionego środka

Decyzja Urzędu Nadzoru EFTA nr 109/24/COL z dnia 10 lipca 2024 r. o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie domniemanej pomocy państwa dla Vy Buss AS
Zaproszenie do zgłaszania uwag zgodnie z częścią I art. 1 ust. 2 protokołu 3 do Porozumienia między państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru i Trybunału Sprawiedliwości dotyczących wyżej wymienionego środka
(C/2024/5515)

Zainteresowane strony mogą zgłaszać uwagi na temat przedmiotowego środka pomocy w terminie jednego miesiąca od daty publikacji na adres Urzędu Nadzoru EFTA:

EFTA Surveillance Authority

Registry

Avenue des Arts 19H

1000 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIE

registry@eftasurv.int

Otrzymane uwagi zostaną przekazane władzom norweskim. Zainteresowane strony zgłaszające uwagi mogą wystąpić z odpowiednio uzasadnionym pisemnym wnioskiem o objęcie ich tożsamości klauzulą poufności.

STRESZCZENIE

Procedura

30 marca 2021 r. Urząd Nadzoru EFTA ("Urząd") otrzymał skargę zawierającą zarzut, że władze norweskie przyznały niezgodną z prawem pomoc państwa przedsiębiorstwu Vygruppen AS ("Vy") i jego spółce zależnej Vy Buss AS ("Vy Buss") w formie zastrzyku kapitałowego od Vy dla Vy Buss.

9 kwietnia 2022 r. skarżący przedłożył Urzędowi Nadzoru EFTA uwagi uzupełniające, dodatkowo rozszerzając skargę o inny rzekomo niezgodny prawem i z rynkiem wewnętrznym środek pomocy dotyczący finansowania przez Vy nabycia Flygbussarna AB w 2020 r.

18 kwietnia 2023 r. Urząd Nadzoru EFTA otrzymał dodatkową skargę, która pod względem zakresu, uzasadnienia i dowodów była taka sama jak wcześniej złożone skargi.

Opis środków pomocy

Vy jest państwową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest w całości własnością państwa norweskiego za pośrednictwem Ministerstwa Transportu. Vy świadczy usługi kolejowych przewozów pasażerskich w Norwegii. Vy świadczy również usługi autobusowych przewozów pasażerskich - w Norwegii za pośrednictwem swojej spółki zależnej Vy Buss AS, a w Szwecji za pośrednictwem Vy AB.

Decyzja dotyczy dwóch następujących środków:

- zastrzyk kapitałowy dokonany przez VY w wysokości 1 000 mln NOK na rzecz Vy Buss w 2018 r. (zwany dalej "zastrzykiem kapitałowym");

- pożyczka udzielona przez Vy na rzecz Vy Buss na przejęcie Flybussarna AB.

Podwyższenia kapitału dokonano poprzez subskrypcję nowych udziałów w Vy Buss zgodnie z sekcją 10-1 norweskiej Ustawy o spółkach. Według władz norweskich zastrzyk kapitałowy został dokonany w celu wsparcia normalnej działalności gospodarczej Vy Buss w sektorze autobusowym.

Przejęcie Flygbussarna AB stanowiło część strategicznych celów i ambicji Vy w zakresie rozszerzenia działalności w Szwecji. Zostało ona sfinansowane z pożyczki wewnętrznej udzielonej przez Vy na rzecz Vy Buss.

Wstępna ocena istnienia pomocy zgodnie z art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG

Władze norweskie twierdzą, że środki nie kwalifikują się jako pomoc państwa, ponieważ nie można ich przypisać państwu w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG. Ponadto władze norweskie twierdzą, że środki były realizowane na zasadach rynkowych.

W swojej decyzji Urząd doszedł do wstępnego wniosku, że środki mogą spełniać wszystkie kryteria określone w art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG i w związku z tym stanowić pomoc państwa.

Możliwość przypisania środków

Pierwszym warunkiem określonym w art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG, który należy uwzględnić, jest to, czy środki zostały przyznane przez państwo, czy przy użyciu zasobów państwowych oraz czy można je przypisać państwu.

Zasoby państwowe mogą być przekazywane poprzez dotacje bezpośrednie, kredyty i pożyczki, gwarancje, inwestycje bezpośrednie i świadczenia rzeczowe. Zasoby przedsiębiorstw publicznych również uznaje się za zasoby państwowe w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG, ponieważ państwo może kierować ich użytkowaniem. Transfery w ramach grupy publicznej, takie jak transfery dokonywane przez spółkę dominującą na rzecz jej spółki zależnej, również mogą stanowić pomoc państwa.

Sam fakt, że środek jest wprowadzany przez przedsiębiorstwo publiczne, nie jest wystarczający, aby móc przypisać ten środek państwu. Koniecznie jest również ustalenie, czy organy publiczne można uznać za zaangażowane, w taki czy inny sposób, w przyjęcie danego środka. Możliwość przypisania środka podjętego przez przedsiębiorstwo publiczne można wywnioskować na podstawie zestawu wskaźników wynikających z okoliczności danej sprawy oraz kontekstu, w którym podjęto dany środek.

Urząd Nadzoru EFTA wstępnie stwierdza, że zastrzyk kapitałowy i pożyczka wiążą się z przekazaniem zasobów państwowych. Urząd wyraził wątpliwości, czy ministerstwo uczestniczyło w podejmowaniu decyzji o dokonaniu zastrzyku kapitałowego i udzieleniu pożyczki. Urząd nie może wykluczyć, że środki można przypisać państwu norweskiemu. Urząd zwraca się do władz norweskich o dostarczenie dalszych informacji w tej kwestii.

Przyznanie korzyści

Pomoc państwa w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG nie obejmuje środka przyznanego przedsiębiorstwu przy użyciu zasobów państwowych, jeżeli przedsiębiorstwo to mogłoby uzyskać taką samą korzyść w okolicznościach odpowiadających normalnym warunkom rynkowym. Oceny warunków, na jakich przyznano taką korzyść, dokonuje się przez zastosowanie testu prywatnego inwestora.

Urząd Nadzoru EFTA ma wątpliwości, czy oba środki są zgodne z zasadą testu prywatnego inwestora. Aby ocenić środki w odniesieniu do testu prywatnego inwestora, Urząd Nadzoru EFTA wymagałby od władz norweskich dostarczenia wszystkich istotnych informacji umożliwiających mu zastosowanie tego testu. W związku z tym Urząd Nadzoru EFTA zwraca się do władz norweskich o przekazanie dodatkowych informacji w celu ustalenia, czy środki są zgodne z zasadą testu prywatnego inwestora.

Ocena zgodności

Władze Norwegii nie przedstawiły informacji dotyczących zgodności środków z jednym z odstępstw od zakazu pomocy państwa określonych w art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG. W związku z tym Urząd ma wątpliwości co do zgodności środków z funkcjonowaniem Porozumienia EOG.

Niemniej jednak Urząd określił możliwe podstawy zgodności i zwrócił się do władz norweskich o przedstawienie uwag na ten temat. Te podstawy prawne obejmują zgodność z art. 61 ust. 2 lub 3 lub art. 59 ust. 2 Porozumienia EOG.

grafika

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2024.5515

Rodzaj: Decyzja
Tytuł: Decyzja Urzędu Nadzoru EFTA nr 109/24/COL z dnia 10 lipca 2024 r. o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie domniemanej pomocy państwa dla Vy Buss AS - Zaproszenie do zgłaszania uwag zgodnie z częścią I art. 1 ust. 2 protokołu 3 do Porozumienia między państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru i Trybunału Sprawiedliwości dotyczących wyżej wymienionego środka
Data aktu: 10/07/2024
Data ogłoszenia: 12/09/2024