Sprawa C-789/18: Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunale Amministrativo Regionale per il Lazio (Włochy) w dniu 12 grudnia 2018 r. - AQ i in. / Corte dei Conti i in.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunale Amministrativo Regionale per il Lazio (Włochy) w dniu 12 grudnia 2018 r. - AQ i in. / Corte dei Conti i in.
(Sprawa C-789/18)

Język postępowania: włoski

(2019/C 112/30)

(Dz.U.UE C z dnia 25 marca 2019 r.)

Sąd odsyłający

Tribunale Amministrativo Regionale per il Lazio

Strony w postępowaniu głównym

Strona skarżąca: AQ i in.

Strona pozwana: Corte dei Conti, Presidenza del Consiglio dei Ministri, Ministero dell'Economia e delle Finanze, Inps-Gestione

Pytania prejudycjalne

1)
Czy art. 3 akapity drugi i trzeci TUE, art. 9, 45, 126, 145, 146, 147, 151 akapit pierwszy TFUE, art. 15 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 3 i 5 Europejskiego filaru praw socjalnych stoją na przeszkodzie obowiązywaniu przepisu krajowego, takiego jak art. 1 ust. 489 ustawy nr 147/2013, w zakresie, w jakim przepis ten skłania włoskie organy administracji publicznej do dawania pierwszeństwa przy naborze lub przy powierzaniu zadań jedynie pracownikom już uprawnionym do emerytury przyznanej przez włoskie publiczne instytucje zabezpieczenia społecznego?
2)
Czy art. 106 ust. 1 i art. 107 TFUE stoją na przeszkodzie obowiązywaniu przepisu krajowego, takiego jak art. 1 ust. 489 ustawy nr 147/2013, który umożliwia włoskim organom administracji publicznej prowadzącym działalność gospodarczą, zobowiązanym do przestrzegania art. 101 i nast. TFUE, zatrudnianie osób, które zgodziły się zrzec w całości lub w części odpowiedniego wynagrodzenia, pozwalając w ten sposób na oszczędności w zakresie kosztów mogące zapewnić tej administracji przewagę konkurencyjną nad innymi podmiotami gospodarczymi?
3)
Czy art. 2, 3, 6 TUE, art. 126 i 151 akapit pierwszy TFUE, art. 15 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 3 i 7 lit. a) Europejskiego filaru praw socjalnych stoją na przeszkodzie obowiązywaniu przepisu krajowego, takiego jak art. 1 ust. 489 ustawy nr 147/2013, który zezwala, na określonych w nim warunkach, by pracownik mógł skutecznie zrzec się w całości lub w części wynagrodzenia, mimo że celem takiego zrzeczenia się jest wyłącznie uniknięcie utraty zatrudnienia?
4)
Czy art. 2, 3, 6 TUE, art. 14, art. 15 ust. 1, art. 126 i art. 151 akapit pierwszy TFUE, art. 31 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 5, 6 i 10 Europejskiego filaru praw socjalnych stoją na przeszkodzie obowiązywaniu przepisu krajowego, takiego jak art. 1 ust. 489 ustawy nr 147/2013, który, na określonych w nim warunkach, umożliwia pracownikowi wykonywanie na rzecz organu włoskiej administracji publicznej działalności zawodowej, gdy zrzeka się on w całości lub w części odpowiedniego wynagrodzenia, mimo że takiemu zrzeczeniu się nie towarzyszy żadna zmiana organizacji pracy ani dotycząca czasu pracy, ani pod względem ilości i jakości wymaganej pracy i wynikających stąd obowiązków, a zatem, mimo że zrzeczenie się części wynagrodzenia skutkuje znaczącą zmianą wzajemnego charakteru stosunku pracy, zarówno pod względem proporcjonalności między wynagrodzeniem a jakością i ilością wykonywanej pracy, jak i ponieważ pracownik w ten sposób w rezultacie jest zmuszony do wykonywania działalności w nie najkorzystniejszych warunkach pracy, co skłania do mniejszego zaangażowania się w pracę i leży u podstaw mniejszej efektywności organów administracji?
5)
Czy art. 2, 3 i 6 TUE, art. 126 i 151, akapit pierwszy TFUE, art 15 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 6 Europejskiego filaru praw socjalnych stoją na przeszkodzie art. 1 ust. 489 ustawy nr 147/2013 w związku z art. 23b ust. 1 dekretu ustawodawczego nr 201/2011, przekształconego w ustawę nr 214/2011, w zakresie, w jakim przepisy umożliwiają organom włoskiej administracji publicznej lub nakładają na nie obowiązek, w tym w trakcie trwania stosunku pracy lub współpracy, obniżenia przysługującego pracownikowi wynagrodzenia w zależności od zmiany progu wynagrodzenia, do którego odsyła wspomniany art. 23b ust. 1 dekretu ustawodawczego nr 201/2011, przekształconego w ustawę nr 214/2011, a zatem w konsekwencji od zdarzenia nieprzewidywalnego, a w każdym wypadku na podstawie mechanizmu, który nie jest natychmiast zrozumiały oraz wbrew informacjom przekazanym pracownikowi w chwili nawiązania stosunku pracy?
6)
Czy art. 2, 3 i 6 TUE, art. 8 i 126 TFUE, art. 20 i 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 10 i 15 Europejskiego filaru praw socjalnych stoją na przeszkodzie obowiązywaniu przepisu krajowego, takiego jak art. 1 ust. 489 ustawy nr 147/2013, który, na określonych w nim warunkach, nakłada na włoskie organy administracji publicznej obowiązek obniżenia wynagrodzeń przysługujących ich pracownikom i współpracownikom uprawnionym do emerytury przyznanej przez publiczną instytucję zabezpieczenia społecznego, stawiając tych pracowników w niekorzystnej sytuacji, ponieważ dysponują oni innymi zasobami gospodarczymi, co zniechęca do przedłużenia aktywności zawodowej, prywatnej inicjatywy gospodarczej i tworzenia oraz powiększania prywatnych aktywów, które niemniej jednak stanowią bogactwo i źródło dochodów dla narodu?

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2019.112.24

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Sprawa C-789/18: Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunale Amministrativo Regionale per il Lazio (Włochy) w dniu 12 grudnia 2018 r. - AQ i in. / Corte dei Conti i in.
Data aktu: 25/03/2019
Data ogłoszenia: 25/03/2019