Konkluzje w sprawie kompetencji kulturowych i kreatywnych i ich roli w budowaniu kapitału intelektualnego Europy.

Konkluzje Rady w sprawie kompetencji kulturowych i kreatywnych i ich roli w budowaniu kapitału intelektualnego Europy

(2011/C 372/05)

(Dz.U.UE C z dnia 20 grudnia 2011 r.)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

PRZYWOŁUJĄC:

zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie(1),
konkluzje Rady z dnia 22 maja 2008 r. w sprawie kompetencji międzykulturowych(2),
konkluzje Rady z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie promowania pokolenia kreatywnego: rozwijanie kreatywności i innowacyjności dzieci i młodzieży dzięki ekspresji kulturowej i dostępowi do kultury(3),
decyzję Rady z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia państw członkowskich, w szczególności zawartą w niej wytyczną 8(4),
konkluzje Rady w sprawie inicjatywy przewodniej przewidzianej w strategii "Europa 2020": "Unia innowacji: jak przyspieszyć transformację Europy dzięki innowacjom w szybko zmieniającym się świecie" (2010)(5),
zalecenie Rady z dnia 28 czerwca 2911 r. w sprawie polityk na rzecz ograniczania zjawiska przedwczesnego kończenia nauki(6),
konkluzje Rady w sprawie udziału kultury w realizacji strategii "Europa 2020" (2011)(7),
dodatkowy kontekst polityczny przedstawiony w załączniku I do niniejszych konkluzji, a także wzorcowe rozwiązania i dowody przedstawione podczas konferencji "Kompetencje w kulturze" (zorganizowanej w Warszawie w dniach 18-20 lipca 2011 r.)(8);

UWAŻA, ŻE:

kompetencje kulturowe i kreatywne obejmują kluczową kompetencję "świadomość i ekspresja kulturowa"(9) oraz kompetencje międzykulturowe(10);

PODKREŚLA, ŻE:

kompetencje kulturowe i kreatywne obejmują zdolność do przyswajania i wykorzystywania kultury oraz zmiany treści kultury, mają zatem istotne znaczenie dla dobrej kondycji różnych kultur w Europie oraz dla zachowania i propagowania ich bogactwa,
kluczowa kompetencja "świadomość i ekspresja kulturowa" zawiera w sobie ważny aspekt związany z uczeniem się przez całe życie i jako ważna kompetencja przekrojowa ma istotne znaczenie przy nabywaniu innych kompetencji kluczowych w uczeniu się przez całe życie,
kompetencje kulturowe i kreatywne są wspierane przez rozmaite programy i inicjatywy w państwach członkowskich; programy te przyczyniają się do realizacji celów różnorodnych polityk,
aby poprawić współpracę międzysektorową, konieczne jest jednak stworzenie bardziej sprzyjających warunków ramowych pozwalających rozwijać coraz skuteczniejsze partnerstwa kreatywne(11);

ZGADZA SIĘ, że kompetencje kulturowe i kreatywne są podstawą kreatywności i innowacji, która z kolei przyczynia się do inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Wynika to z tego, że kompetencje te mogą przyczynić się do:

budowania kapitału intelektualnego(12), który jest coraz szerzej uznawany za źródło wzrostu i konkurencyjności w Europie,
wszelkich form innowacji, głównie innowacji nietechnologicznych i społecznych(13), ze względu na wpływ wspomnianych kompetencji na produkcję i popyt, a także na opracowywanie, wytwarzanie i sukces rynkowy innowacyjnych projektów i usług,
tworzenia (i maksymalizowania) efektu mnożnikowego sektora kultury i sektora kreatywnego, ponieważ ich funkcją są kompetencje artystów i twórców, a także odbiorców i konsumentów,
kształcenia, szkolenia i przygotowania do pracy (w tym pracy wymagającej wysokich kwalifikacji oraz umiejętności społecznych), do zdolności do zatrudnienia na wszystkich odpowiednich etapach życia i do skutecznego działania i rozwoju przedsiębiorstw,
lepszych ogólnych wyników kształcenia, zmniejszenia liczby osób przedwcześnie kończących naukę oraz zwiększenia szans na włączenie społeczne - ze względu na swe ogromne znaczenie w motywowaniu i uspołecznianiu oraz ze względu na to, że kompetencje te pozwalają uczniom odkrywać i rozwijać swoje talenty;

ZWRACA SIĘ DO PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, BY:

zwiększały wśród decydentów, podmiotów zajmujących się kulturą i edukacją, przedsiębiorstw i organizacji pozarządowych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym świadomość roli, jaką może odgrywać rozwijanie kompetencji kulturowych i kreatywnych - zwłaszcza kompetencji kluczowej "świadomość i ekspresja kulturowa", a także by sprawiły, by szerzej uznawano znaczenie stosownych działań, i rozpowszechniały wzorcowe rozwiązania wśród tych podmiotów; wspomniana rola odnosi się w szczególności do:
nabywania innych kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie,
zmniejszania liczby osób przedwcześnie kończących naukę,
zwiększania zdolności do zatrudnienia i produktywności w ramach procesu uczenia się przez całe życie,
realizowania celów przewidzianych w strategicznych ramach europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia ("ET 2020"), zwłaszcza 4. celu strategicznego(14),
propagowania kreatywności i innowacji, zwłaszcza innowacji nietechnologicznych,
opracowywania skutecznych polityk młodzieżowych,
osiągania celów w zakresie polityk dotyczących wczesnej edukacji i opieki nad dziećmi,
zwiększania spójności społecznej i włączenia społecznego różnych grup docelowych,
rozwijania postaw mających pozytywny wpływ na życie społeczne i zawodowe, poprawiających jakość życia, zwiększających szanse na włączenie społeczne i sprzyjających zrównoważonemu stylowi życia,
podejmowały - na najbardziej odpowiednim szczeblu - działania z myślą o powstawaniu kreatywnych partnerstw mających na celu rozwijanie kompetencji kulturowych i kreatywnych,
odnosiły się do problemów rozwoju społeczno-gospodarczego, dokładniej badając metodologię stosowaną przy realizacji długoterminowych programów przygotowanych przez podmioty zajmujące się kulturą i edukacją oraz organizacje pozarządowe - w tym edukacyjnych programów eksperymentalnych służących zwiększeniu atrakcyjności szkół i poprawie motywacji uczniów;

ZWRACA SIĘ DO KOMISJI, BY:

podczas realizacji obecnych i przyszłych działań i programów - bez uszczerbku dla dyskusji w sprawie przyszłych wieloletnich ram finansowych:

wspierała kreatywne partnerstwa służące stymulowaniu kompetencji kulturowych i kreatywnych,
zwracała uwagę na specyficzne potrzeby małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw sektora kultury i sektora kreatywnego (zwłaszcza przedsiębiorstw niedawno utworzonych i przedsiębiorstw kierowanych przez młodych przedsiębiorców) oraz na znaczenie udzielania im wsparcia,
zwiększała wsparcie na rzecz mobilności i szkolenia transgranicznego (i szkolenia instruktorów) - w zakresie rozwijania współpracy między kulturą a edukacją - skierowanego do artystów, nauczycieli, osób pracujących z młodzieżą, instruktorów społeczno-oświatowych i wolontariuszy,
regularnie dostarczała informacje dotyczące badań i analiz (prowadzonych w ramach unijnych programów badań i innowacji) mających znaczenie dla europejskiej współpracy w dziedzinie kultury,
realizując inicjatywę przewodnią "Unia innowacji", obejmującą utworzenie europejskiego forum ds. działań przyszłościowych, brała pod uwagę kompetencje kulturowe i kreatywne jako element aktualnych wyzwań społecznych, rozwijania intelektualnego kapitału Europy oraz innowacji społecznej,
pracowała wspólnie z państwami członkowskimi w celu przeanalizowania, w jaki sposób poprawić istniejące wskaźniki w dziedzinie kształcenia, zwracając szczególną uwagę na dziedziny kreatywności, innowacji i przedsiębiorczości(15), co ma służyć lepszemu rozwojowi kompetencji kulturowych i kreatywnych oraz zapewnieniu ich pozytywnych efektów;

ZWRACA SIĘ DO PAŃSTW CZŁONKOWSKICH I KOMISJI, BY W RAMACH SWOICH KOMPETENCJI i bez uszczerbku dla dyskusji w sprawie przyszłych wieloletnich ram finansowych:

działały na rzecz uwzględniania potencjału świadomości i ekspresji kulturowej w uczeniu się przez całe życie, politykach młodzieżowych i programach dotyczących młodzieży oraz na rzecz uznania znaczenia tego potencjału; powinno to obejmować także starania o powszechniejsze uznawanie takich kompetencji nabywanych w drodze uczenia się pozaformalnego i nieformalnego,
w ramach współpracy z państwami trzecimi - zwłaszcza przyjmującej formę programów skierowanych do młodych ludzi - traktowały priorytetowo międzykulturowe uczenie się i partnerstwa kreatywne,
w pełni wykorzystywały istniejące sieci informacyjne do lepszego informowania o skutecznych działaniach, które rozwijają kompetencje kulturowe i kreatywne młodych ludzi,
przyjęły wkład wnoszony przez kompetencje kulturowe i kreatywne za podstawę trwałych miejsc pracy i innowacji społecznej, tak by wykorzystać wszystkie możliwości, oferowane przez inicjatywę przewodnią "Unia innowacji" i Europejski Fundusz Społeczny,
w stosownych przypadkach dalej umacniały infrastrukturę kulturalną(16), inwestując w nią m.in. za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,
prowadziły więcej badań pozwalających przeanalizować potencjalny i rzeczywisty wpływ kompetencji kulturowych i kreatywnych na kwestie polityki, o których mowa w pierwszym punkcie następującym po słowach: "zwraca się do państw członkowskich, by",
dopilnowały, by grupy ekspertów ds. kultury i edukacji oraz inne grupy ekspertów, w tym grupy ds. otwartej metody koordynacji (OMK), podjęły działania określone w załączniku II do niniejszych konkluzji,
wzięły udział w opracowaniu sprawozdań z postępów prac w zakresie OMK w ramach sprawozdania dotyczącego młodzieży za rok 2012, które to sprawozdanie ocenia pierwszy trzyletni cykl prac związanych ze strategią UE na rzecz młodzieży, oraz w opracowaniu kolejnych sprawozdań w ramach obszaru działań "kreatywność i kultura",
wymieniły się informacjami na temat rzeczywistego oddziaływania niniejszych konkluzji Rady, w tym w ramach sprawozdania końcowego z wyników realizacji planu prac w dziedzinie kultury na lata 2011-2014.
______

(1) Dz.U. L 394 z 30.12.2006, s. 10.

(2) Dz.U. C 141 z 7.6.2008, s. 14.

(3) Dz.U. C 301 z 11.12.2009, s. 9.

(4) Dz.U. L 308 z 24.11.2010, s. 46.

(5) Dok. 17165/10.

(6) Dz.U. C 191 z 1.7.2011, s. 1.

(7) Dz.U. C 175 z 15.6.2011, s. 1.

(8)http://competencesinculture.pl/pl

(9) "Docenianie znaczenia twórczego wyrażania idei, doświadczeń i uczuć za pośrednictwem szeregu środków wyrazu, w tym muzyki, sztuk teatralnych, literatury i sztuk wizualnych". W zaleceniu 2006/962/EC z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie wskazano niezbędną wiedzę, umiejętności i postawy powiązane z tą kompetencją.

(10) "Wiedza, umiejętności i postawy szczególnie istotne z punktu widzenia kompetencji międzykulturowych wiążą się z następującymi kompetencjami kluczowymi: porozumiewaniem się w językach obcych, kompetencjami społecznymi i obywatelskimi oraz świadomością i ekspresją kulturalną." (konkluzje Rady z dnia 22 maja 2008 r. w sprawie kompetencji międzykulturowych).

(11) "Partnerstwa kreatywne przemysłu kultury i innych sektorów, takich jak edukacja i szkolenia, biznes, badania czy sektor publiczny pozwalają na przekazywanie umiejętności twórczych z przemysłu kultury do innych sektorów." (źródło: konkluzje w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2011-2014).

(12) Kapitał intelektualny można zdefiniować jako ogół wartości niematerialnych będących w posiadaniu ludzi, przedsiębiorstw, społeczności, regionów i instytucji, które to wartości, gdy są odpowiednio wykorzystywane, mogą stać się źródłem aktualnego i przyszłego dobrobytu danego państwa. Na kapitał intelektualny składają się: kapitał społeczny, ludzki, relacyjny i strukturalny.

(13) "Innowacja społeczna to [...] wykorzystanie pomysłowości organizacji humanitarnych, stowarzyszeń i przedsiębiorców społecznych dla znalezienia nowych sposobów zaspokojenia potrzeb społecznych, których nie zaspokajają w wystarczający sposób rynek lub sektor publiczny." (źródło: komunikat Komisji w sprawie inicjatywy przewodniej "Unia innowacji").

(14) Cel strategiczny 4: Zwiększanie kreatywności i innowacyjności, w tym przedsiębiorczości, na wszystkich poziomach kształcenia i szkolenia.

(15) Zob. s. 6 pkt 4 konkluzji Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia.

(16) Infrastruktura kulturalna, w jej wymiarze fizycznym i cyfrowym, stanowi bazę materialną uczestnictwa w kulturze oraz działalności kulturalnej. Przykładem takiej infrastruktury są galerie, muzea, teatry, ośrodki kultury, biblioteki, przestrzenie wielofunkcyjne, a także ich wirtualne odpowiedniki w środowisku cyfrowym.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  I

Dodatkowy kontekst polityczny:

konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia ("ET 2020")(1),
zalecenie Rady z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie ogólnych wytycznych polityk gospodarczych państw członkowskich i Unii(2), w szczególności wytyczna 4,
konkluzje Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2011-2014(3),
konkluzje Rady z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie dostępu młodzieży do kultury(4),
rezolucja Rady z dnia 21 listopada 2008 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz wielojęzyczności(5),
konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie kultury jako katalizatora kreatywności innowacji(6),
rezolucja Rady z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie odnowionych ram europejskiej współpracy na rzecz młodzieży (2010-2018)(7),
sprawozdanie końcowe grupy roboczej OMK ds. osiągania efektu synergii z edukacją, zwłaszcza synergii kultury z edukacją artystyczną(8),
komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów "Projekt przewodni strategii »Europa 2020«: Unia innowacji"(9),
komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów "Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia: europejski wkład w pełne zatrudnienie"(10).

______

(1) Dz.U. C 119 z 28.5.2009, s. 2.

(2) Dz.U. L 191 z 23.7.2010, s. 28.

(3) Dz.U. C 325 z 2.12.2010, s. 1.

(4) Dz.U. C 326 z 3.12.2010, s. 2.

(5) Dz.U. C 320 z 16.12.2008, s. 1.

(6) Dok. 8749/1/09 REV 1.

(7) Dz.U. C 311 z 19.12.2009, s. 1.

(8)http://ec.europa.eu/culture/key-documents/doc/MOCedu_final_report_en.pdf

(9) Dok. 14035/11.

(10) Dok. 17066/1/10 REV 1.

ZAŁĄCZNIK  II

 Konkretne działania, które mają zostać podjęte przez grupy ekspertów, w tym grupy w ramach otwartej metody koordynacji:

planowana grupa OMK ds. promowania partnerstw kreatywnych(1) uwzględnia partnerstwa kreatywne mające na celu wzrost kulturowej świadomości i ekspresji oraz wkład tych partnerstw w pomyślną realizację strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia ("ET 2020"),
planowana grupa OMK ds. rozwijania kluczowej kompetencji "wrażliwość na kulturę i kspresja kulturalna"(2) uwzględnia niniejsze konkluzje w kontekście nabywania innych kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie i zmniejszania liczby osób przedwcześnie kończących naukę,
obie wyżej wymienione grupy udostępniają wyniki swoich prac odpowiednim grupom z innych sektorów, w tym grupom zajmującym się kwestiami, takimi jak uznawanie uczenia się nieformalnego, umiejętność uczenia się i kreatywność, kompetencje obywatelskie i aktywność obywatelska, umiejętność korzystania z mediów, stosowanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w kształceniu, edukacja w zakresie przedsiębiorczości oraz przedwczesne kończenie nauki, i w miarę możliwości prowadzą z tymi grupami współpracę polegającą na wymianie sprawozdań z posiedzeń i organizowaniu posiedzeń przewodniczących,
wszystkie odnośne grupy umożliwiają aktywne rozpowszechnianie wyników stosowania wzorcowych rozwiązań oraz rezultatów istotnych badań prowadzonych na szczeblu państw członkowskich i UE.

______

(1) Plan prac w dziedzinie kultury na lata 2011-2014, priorytet C.

(2) Plan prac w dziedzinie kultury na lata 2011-2014, priorytet A.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2011.372.19

Rodzaj: Informacja
Tytuł: Konkluzje w sprawie kompetencji kulturowych i kreatywnych i ich roli w budowaniu kapitału intelektualnego Europy.
Data aktu: 20/12/2011
Data ogłoszenia: 20/12/2011