Zmiana rozporządzenia w sprawie sposobu określania profilu ryzyka banków i oddziałów banków zagranicznych oraz uwzględniania tego profilu w wyznaczaniu składek na fundusz gwarancyjny banków.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA FINANSÓW ¹

z dnia 5 grudnia 2023 r.

zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu określania profilu ryzyka banków i oddziałów banków zagranicznych oraz uwzględniania tego profilu w wyznaczaniu składek na fundusz gwarancyjny banków

Na podstawie art. 289 ust. 11 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2022 r. poz. 2253 oraz z 2023 r. poz. 825, 1705, 1784 i 1843) zarządza się, co następuje:

§ 1. W rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu określania profilu ryzyka banków i oddziałów banków zagranicznych oraz uwzględniania tego profilu w wyznaczaniu składek na fundusz gwarancyjny banków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1257) wprowadza się następujące zmiany:

1) w § 2 w pkt 7 wyrazy "w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012" zastępuje się wyrazami

"w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012";

2) w § 3 w ust. 2:

a) w pkt 1 w lit. b wyrazy "wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1" zastępuje się wyrazami

"współczynnik kapitału podstawowego Tier 1",

b) w pkt 4 w lit. a wyrazy "wskaźnik relacji aktywów ważonych ryzykiem" zastępuje się wyrazami

"wskaźnik relacji łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko",

c) w pkt 5 wyrazy "wskaźnik relacji aktywów nieobciążonych do środków gwarantowanych" zastępuje się wyrazami

"wskaźnik relacji środków gwarantowanych do aktywów wolnych od obciążeń";

3) w § 4:

a) w ust. 2 pkt 1-5 otrzymują brzmienie:

"1) kapitał - 20%;

2) płynność i finansowanie - 15%;

3) jakość aktywów - 12,5%;

4) model prowadzenia działalności i zarządzanie - 15%;

5) potencjalne straty Funduszu - 12,5%.",

b) w ust. 3 pkt 1-5 otrzymują brzmienie:

"1) pkt 1, dla wskaźnika:

a) dźwigni wynosi 10%,

b) pokrycia kapitałem lub współczynnika kapitału podstawowego Tier 1, o którym mowa w art. 92 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 575/2013, wynosi 10%;

2) pkt 2, dla wskaźnika:

a) pokrycia wypływów netto wynosi 5%,

b) stabilnego finansowania netto wynosi 10%;

3) pkt 3, dla wskaźnika jakości kredytów wynosi 12,5%;

4) pkt 4, dla wskaźnika:

a) relacji łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko do aktywów ogółem wynosi 5%,

b) stopy zwrotu z aktywów wynosi 10%;

5) pkt 5, dla wskaźnika relacji środków gwarantowanych do aktywów wolnych od obciążeń wynosi 12,5%.",

c) uchyla się ust. 4,

d) po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:

"4a. Suma wag przypisanych wskaźnikom ryzyka, o których mowa w ust. 3, nie może być niższa niż 75%. Fundusz przypisuje pozostałe 25% do wskaźników ryzyka, o których mowa w ust. 3, lub do dodatkowych wskaźników ryzyka, o których mowa w § 3 ust. 3, przy czym waga żadnego ze wskaźników ryzyka nie może przekroczyć 25%.",

e) uchyla się ust. 5 i 6;

4) § 5 otrzymuje brzmienie:

"§ 5. 1. Wartość wskaźników ryzyka podmiotów wnoszących składki jest wyznaczana na poziomie jednostkowym.

2. W przypadku gdy Komisja Nadzoru Finansowego odstąpiła od stosowania wymogów, o których mowa w art. 7, art. 8 lub art. 21 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, wartość wskaźników ryzyka z kategorii, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 i 2, dla podmiotu wnoszącego składki jest wyznaczana na poziomie skonsolidowanym lub częściowo skonsolidowanym.";

5) po § 5 dodaje się § 5a w brzmieniu:

"§ 5a. Szczegółowy sposób obliczania składek należnych od podmiotów wnoszących składki określa załącznik do rozporządzenia.";

6) w § 6 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

"1a. Fundusz określa dolne i górne granice ryzyka dla każdego wskaźnika ryzyka, o którym mowa w części A pkt 2 załącznika do rozporządzenia, w sposób zapewniający przypisanie indywidualnych punktowych ocen ryzyka na poziomie 100 dla:

1) wskaźnika dźwigni - w przypadku gdy wartość wskaźnika jest niższa niż wymóg, o którym mowa w art. 92 ust. 1 lit. d rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

2) wskaźnika pokrycia kapitałem - w przypadku gdy wartość wskaźnika jest niższa niż 100%;

3) współczynnika kapitału podstawowego Tier 1 - w przypadku gdy wartość wskaźnika jest niższa niż wymóg, o którym mowa w art. 92 ust. 1 lit. a rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

4) wskaźnika pokrycia wypływów netto - w przypadku gdy wartość wskaźnika jest niższa niż wymóg, o którym mowa w art. 412 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

5) wskaźnika stabilnego finansowania netto - w przypadku gdy wartość wskaźnika jest niższa niż wymóg, o którym mowa w art. 413 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

6) wskaźnika relacji łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko do aktywów ogółem - w przypadku gdy wartość wskaźnika jest wyższa niż 100%;

7) wskaźnika relacji środków gwarantowanych do aktywów wolnych od obciążeń - w przypadku gdy wartość wskaźnika jest wyższa niż 100%.";

7) w § 7 w ust. 2 wyrazy "zgodnie z częścią A pkt 6 ppkt 5 lub pkt 7 ppkt 5" zastępuje się wyrazami

"zgodnie z częścią A pkt 6 ppkt 4 lub pkt 7 ppkt 4";

8) w § 9 w ust. 3 wyrazy "w § 3 ust. 2 pkt 2 oraz w ust. 3" zastępuje się wyrazami

"w § 3 ust. 3";

9) załącznik do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.

ZAŁĄCZNIK 

SZCZEGÓŁOWY SPOSÓB OBLICZANIA SKŁADEK NALEŻNYCH OD PODMIOTÓW WNOSZĄCYCH SKŁADKI

A. SZCZEGÓŁOWY SPOSÓB OBLICZANIA SKŁADEK KWARTALNYCH NALEŻNYCH OD PODMIOTÓW WNOSZĄCYCH SKŁADKI

1. Obliczanie wartości wskaźników ryzyka, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia

KATEGORIA	NAZWA WSKAŹNIKA	WZÓR/OPIS	ZNAK
Kapitał	Wskaźnik dźwigni	Wskaźnik dźwigni obliczany zgodnie z art. 429 rozporządzenia (UE) nr 575/2013	(-) Wyższa wartość oznacza niższe ryzyko
Kapitał	Wskaźnik pokrycia kapitałem	Fundusze własne - fundusze własne, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 118 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 Wymagany poziom współczynnika kapitału podstawowego Tier 1 oraz wymagany poziom funduszy własnych odnoszą się do wymogów w zakresie poziomu współczynnika kapitału podstawowego Tier 1 i funduszy własnych instytucji, określonych w art. 92 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, a także wymogu połączonego bufora, o którym mowa w art. 55 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2536 oraz z 2023 r. poz. 1723), oraz dodatkowego wymogu w zakresie funduszy własnych, określonego przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe	(-) Wyższa wartość oznacza niższe ryzyko
Kapitał	Współczynnik kapitału podstawowego Tier 1	Współczynnik obliczany zgodnie z art. 92 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 575/2013	(-) Wyższa wartość oznacza niższe ryzyko
Płynność i finansowanie	Wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR)	Wskaźnik pokrycia wypływów netto obliczany zgodnie z wymogiem, o którym mowa w art. 412 rozporządzenia (UE) nr 575/2013	(-) Wyższa wartość oznacza niższe ryzyko
Płynność i finansowanie	Wskaźnik stabilnego finansowania netto (NSFR)	Wskaźnik stabilnego finansowania netto obliczany zgodnie z art. 428a-428az rozporządzenia (UE) nr 575/2013	(-) Wyższa wartość oznacza niższe ryzyko
Jakość aktywów	Wskaźnik jakości kredytów	Wskaźnik jakości kredytów odnosi się do wymogu określonego w art. 11 ust. 2 lit. g pkt (ii) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/451 z dnia 17 grudnia 2020 r. ustanawiającego wykonawcze standardy techniczne do celów stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do sprawozdań nadzorczych instytucji oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 680/2014 (Dz. Urz. UE L 97 z 19.03.2021, str. 1, Dz. Urz. UE L 136 z 21.04.2021, str. 328, Dz. Urz. UE L 178 z 20.05.2021, str. 29, Dz. Urz. UE L 30 z 11.02.2022, str. 5 oraz Dz. Urz. UE L 329 z 22.12.2022, str. 1)	(+) Wyższa wartość oznacza wyższe ryzyko
Model prowadzenia działalności i zarządzanie	Wskaźnik relacji łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko do aktywów ogółem	Łączna kwota ekspozycji na ryzyko obliczana zgodnie z art. 92 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013	(+) Wyższa wartość oznacza wyższe ryzyko
Model prowadzenia działalności i zarządzanie	Wskaźnik stopy zwrotu z aktywów (ROA)		(+)/(-) Wartości ujemne oznaczają wyższe ryzyko, przy czym zbyt wysokie wartości mogą oznaczać zwiększone ryzyko
Potencjalne straty Funduszu	Wskaźnik relacji środków gwarantowanych do aktywów wolnych od obciążeń	Aktywa wolne od obciążeń - aktywa wolne od obciążeń, o których mowa w art. 411 pkt 5 rozporządzenia (UE) nr 575/2013	(+) Wyższa wartość oznacza wyższe ryzyko

2. Przypisanie indywidualnych punktowych ocen ryzyka (IRS) wszystkim wskaźnikom dla każdego podmiotu wnoszącego składkę

1) Fundusz przypisuje indywidualne punktowe oceny ryzyka (IRS) wszystkim wskaźnikom dla każdego podmiotu. Dla każdego wskaźnika ryzyka indywidualne punktowe oceny ryzyka mieszczą się w przedziale między 0 a 100, gdzie 0 oznacza najniższe ryzyko, a 100 - najwyższe ryzyko.

2) Fundusz przypisuje indywidualne punktowe oceny ryzyka przy użyciu metody skali ruchomej.

W metodzie skali ruchomej w odniesieniu do każdego podmiotu "i" jest obliczana indywidualna punktowa ocena ryzyka (IRSi, j) dla każdego wskaźnika ryzyka Ai, j. Każdy wskaźnik ma zdefiniowaną górną i dolną granicę aj i bj.

W przypadku gdy wyższa wartość wskaźnika wskazuje na podmiot większego ryzyka i wskaźnik przyjmuje wartość powyżej górnej granicy, IRSi, j przyjmuje wartość równą 100. W przypadku gdy wartość wskaźnika znajduje się poniżej dolnej granicy, IRSi, j przyjmuje wartość 0.

W przypadku gdy wartość wskaźnika znajduje się pomiędzy zdefiniowanymi granicami, IRSi, j przyjmuje wartość z przedziału (0, 100). W przypadku każdego wskaźnika ryzyka Ai, j jego wartość będzie odpowiadała punktacji wyjściowej (IRSi, j):

gdzie:

j = 1…n,

n – liczba stosowanych wskaźników ryzyka.

W przypadku gdy niższa wartość wskaźnika wskazuje na podmiot większego ryzyka, a wskaźnik znajduje się poniżej dolnej granicy, IRSi, j przyjmuje wartość równą 100. Jeżeli wartość wskaźnika kształtuje się powyżej górnej granicy, IRSi, j przyjmuje wartość 0.

W przypadku gdy wartość wskaźnika znajduje się pomiędzy zdefiniowanymi granicami, IRSi, j przyjmuje wartość z przedziału (0, 100). W przypadku każdego wskaźnika ryzyka Ai, j jego wartość będzie odpowiadała punktacji wyjściowej (IRSi, j):

gdzie:

j = 1 ... n

n - liczba stosowanych wskaźników ryzyka.

3. Obliczenie całkowitej oceny punktowej ryzyka (ARS) dla każdego podmiotu wnoszącego składkę

Ocena ARSi jest ważoną sumą wszystkich punktowych ocen ryzyka podmiotu obliczaną według wzoru:

gdzie:

IWj = waga j-tej oceny,

= 100%.

4. Przypisanie każdemu podmiotowi wnoszącemu składkę całkowitej wagi ryzyka (ARW)

Fundusz przypisuje podmiotom ich całkowite wagi ryzyka (ARW) na podstawie ich całkowitych ocen punktowych ryzyka (ARS) przy użyciu metody skali ruchomej.

W metodzie skali ruchomej ARSi jest przeliczana na całkowitą wagę ryzyka (ARWi) na podstawie wzoru funkcji wykładniczej.

ARWi związana z ARSi ma charakter wykładniczy, z górną i dolną granicą, a i p.

Przeliczenie ARSi na ARWi metodą funkcji wykładniczej jest dokonywane według wzoru:

5. Ustalenie łącznych kwot składek należnych w danym kwartale odrębnie od banków i oddziałów banków zagranicznych

1) Fundusz ustala łączną kwotę składek należną w danym kwartale od banków według wzoru:

gdzie:

CLb(t) = łączna kwota składek należna w danym kwartale od banków,

CL = łączna kwota składek,

CDbi(t-1) = środki gwarantowane zgromadzone w banku "i" na koniec kwartału t-1, CDoi(t-1) = środki gwarantowane zgromadzone w oddziale banku zagranicznego "i" na koniec kwartału t-1.

2) Fundusz ustala łączną kwotę składek należną w danym kwartale od oddziałów banków zagranicznych według wzoru:

gdzie:

CLo(t) = łączna kwota składek należna w danym kwartale od oddziałów banków zagranicznych.

6. Obliczenie składek uzależnionych od ryzyka dla każdego banku

1) Składki kwartalne na fundusz gwarancyjny banków wnoszone przez poszczególne banki są obliczane według wzoru:

gdzie:

Cbi(t) = składka kwartalna banku "i" w kwartale t,

CR(t) = stawka (taka sama dla wszystkich banków w danym kwartale),

ARWbi = całkowita waga ryzyka dla banku "i",

Ui = procentowy poziom ulgi z tytułu przynależności banku "i" do systemu ochrony instytucjonalnej (IPS). Przyjmuje wartość 80% dla banków, które w pierwszym dniu kwartału, za który należna jest składka, należały do IPS, oraz wartość 0 dla pozostałych banków,

μb = współczynnik korekty (taki sam dla wszystkich banków w danym kwartale).

2) Stawka jest określana jako iloraz jednej czwartej łącznej kwoty składek (CL) i sumy środków gwarantowanych wszystkich banków i oddziałów banków zagranicznych:

3) Współczynnik korekty (pb) jest wyznaczany według wzoru:

4) W przypadku gdy Fundusz dopuszcza wnoszenie składek minimalnych, o których mowa w § 7 rozporządzenia, składki kwartalne są wyznaczane w jeden z dwóch sposobów:

a) w przypadku gdy składka minimalna jest uwzględniana jako kwota doliczona do kwoty składki kwartalnej uzależnionej od ryzyka - według wzoru:

gdzie:

Cbi*(t) = składka kwartalna banku "i" w kwartale t w przypadku stosowania składek minimalnych,

n = liczba banków,

MC = składka minimalna.

b) w przypadku gdy składka minimalna jest uwzględniana jako dolny poziom kwoty składki kwartalnej:

- banki, w przypadku których kwota składki minimalnej jest wyższa niż kwota wyznaczona zgodnie z ppkt 1, wnoszą składkę w wysokości odpowiadającej składce minimalnej,

- kwoty składek pozostałych banków są wyznaczane zgodnie z ppkt 1, przy czym stawka oraz współczynnik korekty są wyznaczane wyłącznie z uwzględnieniem całkowitych wag ryzyka i środków gwarantowanych tych banków, a podziałowi podlega łączna kwota składek należna w danym kwartale od banków pomniejszona o sumę składek banków wnoszących składki w kwocie minimalnej.

7. Obliczenie składek uzależnionych od ryzyka dla każdego oddziału banku zagranicznego

1) Składki kwartalne na fundusz gwarancyjny banków wnoszone przez poszczególne oddziały banków zagranicznych są obliczane według wzoru:

gdzie:

Coi(t) = składka kwartalna oddziału banku zagranicznego "i" w kwartale t,

CR(t) = stawka (taka sama dla wszystkich oddziałów banków zagranicznych w danym kwartale),

ARWoi = całkowita waga ryzyka dla oddziału banku zagranicznego "i",

μo = współczynnik korekty (taki sam dla wszystkich oddziałów banków zagranicznych w danym kwartale).

2) Stawka jest określana jako iloraz jednej czwartej łącznej kwoty składek i sumy środków gwarantowanych wszystkich banków i oddziałów banków zagranicznych:

3) Współczynnik korekty (po) jest wyznaczany według wzoru:

4) W przypadku gdy Fundusz dopuszcza wnoszenie składek minimalnych, o których mowa w § 7 rozporządzenia, składki kwartalne są wyznaczane w jeden z dwóch sposobów:

a) w przypadku gdy składka minimalna jest uwzględniana jako kwota doliczona do kwoty składki kwartalnej uzależnionej od ryzyka - według wzoru:

gdzie:

Coi*(t) = składka kwartalna oddziału banku zagranicznego "i" w kwartale t w przypadku stosowania składek minimalnych,

n = liczba oddziałów banków zagranicznych,

MC = składka minimalna,

b) w przypadku gdy składka minimalna jest uwzględniana jako dolny poziom kwoty składki kwartalnej:

- oddziały banków zagranicznych, w przypadku których kwota składki minimalnej jest wyższa niż kwota wyznaczona zgodnie z ppkt 1, wnoszą składkę w wysokości odpowiadającej składce minimalnej,

- kwoty składek pozostałych oddziałów banków zagranicznych są wyznaczane zgodnie z ppkt 1, przy czym stawka oraz współczynnik korekty są wyznaczane wyłącznie z uwzględnieniem całkowitych wag ryzyka i środków gwarantowanych tych oddziałów banków zagranicznych, a podziałowi podlega łączna kwota składek należna w danym kwartale od oddziałów banków zagranicznych pomniejszona o sumę składek oddziałów banków zagranicznych wnoszących składki w kwocie minimalnej.

B. SZCZEGÓŁOWY SPOSÓB OBLICZANIA SKŁADEK NADZWYCZAJNYCH NALEŻNYCH OD PODMIOTÓW WNOSZĄCYCH SKŁADKI

1. Przypisanie każdemu podmiotowi wnoszącemu składkę całkowitej wagi ryzyka (ARW)

Przypisanie każdemu podmiotowi wnoszącemu składkę całkowitej wagi ryzyka ARW następuje zgodnie z częścią A pkt 1-4.

2. Ustalenie łącznych kwot składek nadzwyczajnych należnych odrębnie od banków i oddziałów banków zagranicznych

1) Fundusz ustala łączną kwotę składek nadzwyczajnych należną od banków według wzoru:

gdzie:

CLNb(t) = łączna kwota składek nadzwyczajnych należna od banków,

CLN = łączna kwota składek nadzwyczajnych,

CDbi(t-l) = środki gwarantowane zgromadzone w banku "i" na koniec kwartału t-1,

CDoi(t-l) = środki gwarantowane zgromadzone w oddziale banku zagranicznego "i" na koniec kwartału t-1.

2) Fundusz ustala łączną kwotę składek nadzwyczajnych należną od oddziałów banków zagranicznych według wzoru:

gdzie:

CLNo(t) = łączna kwota składek należna od oddziałów banków zagranicznych.

3. Obliczenie składek uzależnionych od ryzyka dla każdego banku

1) Składki nadzwyczajne na fundusz gwarancyjny banków wnoszone przez poszczególne banki są obliczane według wzoru:

gdzie:

CNbi(t) = składka nadzwyczajna banku "i",

CR(t) = stawka (taka sama dla wszystkich banków),

ARWbi = całkowita waga ryzyka dla banku "i",

Ui = procentowy poziom ulgi z tytułu przynależności banku "i" do systemu ochrony instytucjonalnej (IPS). Przyjmuje wartość 80% dla banków, które w pierwszym dniu kwartału, w którym Rada Funduszu zobowiązała podmioty do wniesienia składek nadzwyczajnych, należały do IPS, oraz wartość 0 dla pozostałych banków, μb = współczynnik korekty (taki sam dla wszystkich banków w danym kwartale).

2) Stawka jest określana jako iloraz łącznej kwoty składek nadzwyczajnych (CLN) i sumy środków gwarantowanych wszystkich banków i oddziałów banków zagranicznych:

3) Współczynnik korekty (pb) jest wyznaczany według wzoru:

4. Obliczenie składek uzależnionych od ryzyka dla każdego oddziału banku zagranicznego

1) Składki nadzwyczajne na fundusz gwarancyjny banków wnoszone przez poszczególne oddziały banków zagranicznych są obliczane według wzoru:

gdzie:

CNoi(t) = składka nadzwyczajna oddziału banku zagranicznego "i",

CR(t) = stawka (taka sama dla wszystkich oddziałów banków zagranicznych), ARWoi = całkowita waga ryzyka dla oddziału banku zagranicznego "i",

μo = współczynnik korekty (taki sam dla wszystkich oddziałów banków zagranicznych w danym kwartale).

2) Stawka jest określana jako iloraz łącznej kwoty składek nadzwyczajnych i sumy środków gwarantowanych wszystkich banków i oddziałów banków zagranicznych:

3) Współczynnik korekty (po) jest wyznaczany według wzoru:

1 Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 listopada 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. poz. 2586).

• Identyfikator: Dz.U.2023.2773
• Rodzaj: Rozporządzenie
• Tytuł: Zmiana rozporządzenia w sprawie sposobu określania profilu ryzyka banków i oddziałów banków zagranicznych oraz uwzględniania tego profilu w wyznaczaniu składek na fundusz gwarancyjny banków.
• Data aktu: 05/12/2023
• Data ogłoszenia: 27/12/2023
• Data wejścia w życie: 01/01/2024