Jednorazowe świadczenie pieniężne dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych.

USTAWA
z dnia 17 grudnia 2021 r.
o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych

Art.  1.  [Przedmiot regulacji]

Ustawa określa warunki nabywania w 2021 r. prawa do jednorazowego świadczenia pieniężnego dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych, zwanego dalej "jednorazowym świadczeniem pieniężnym", oraz zasady jego wypłaty.

Art.  2.  [Osoby uprawnione do jednorazowego świadczenia pieniężnego]
1. 
Jednorazowe świadczenie pieniężne przysługuje z urzędu osobie, której do dnia 31 grudnia 2021 r. wydano decyzję o potwierdzeniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1255).
2. 
Osobie o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje prawo do jednego jednorazowego świadczenia pieniężnego.
Art.  3.  [Wysokość jednorazowego świadczenia pieniężnego]

Jednorazowe świadczenie pieniężne przysługuje w wysokości 3000 zł.

Art.  4.  [Wypłata jednorazowego świadczenia pieniężnego]
1. 
Jednorazowe świadczenie pieniężne wypłacane jest z urzędu przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do dnia 31 marca 2022 r.
2. 
Jednorazowe świadczenie pieniężne wypłacane jest:
1)
osobie pobierającej świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - w sposób wybrany dla wypłaty tego świadczenia pieniężnego;
2)
osobie niepobierającej świadczenia pieniężnego zamieszkałej w kraju - przekazem pocztowym na ostatni adres korespondencyjny używany w korespondencji z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych;
3)
osobie niepobierającej świadczenia pieniężnego zamieszkałej za granicą - w państwie zamieszkania na rachunek bankowy tej osoby za granicą, wskazany do dnia 28 lutego 2022 r. przez osobę uprawnioną do jednorazowego świadczenia pieniężnego.
3. 
W przypadku osoby uprawnionej zamieszkałej za granicą, której jednorazowe świadczenie pieniężne wypłaca się na rachunek bankowy tej osoby za granicą, wypłata następuje w walucie wymienialnej.
Art.  5.  [Decyzja w sprawie jednorazowego świadczenia pieniężnego]
1. 
Decyzję w sprawie jednorazowego świadczenia pieniężnego wydaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
2. 
Decyzja o przyznaniu jednorazowego świadczenia pieniężnego nie wymaga uzasadnienia.
3. 
Decyzja w sprawie jednorazowego świadczenia pieniężnego, sporządzona z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, może zamiast podpisu zawierać nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do jej wydania.
4. 
Decyzji o przyznaniu jednorazowego świadczenia pieniężnego nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Art.  6.  [Niewliczanie jednorazowego świadczenia pieniężnego do dochodu]

Kwoty jednorazowego świadczenia pieniężnego nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w:

1)
art. 26 ust. 7e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.);
2)
art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021);
3)
art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 i 2270).
Art.  7.  [Niewliczanie jednorazowego świadczenia pieniężnego do przychodu obliczanego do celów przyznania renty socjalnej]

Kwoty jednorazowego świadczenia pieniężnego nie wlicza się do przychodu, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1300 oraz z 2021 r. poz. 1621).

Art.  8.  [Niewliczanie jednorazowego świadczenia pieniężnego do dochodu członka rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych lub świadczeń z funduszu alimentacyjnego]

Ustalając prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981, 2105 i 2270), lub świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 877, 1162, 1981 i 2105), do dochodu członka rodziny, o którym mowa w tych ustawach, nie wlicza się wypłaconej członkowi rodziny kwoty jednorazowego świadczenia pieniężnego.

Art.  9.  [Niewliczanie jednorazowego świadczenia pieniężnego do kwot decydujących o przyznaniu prawa do świadczenia uzupełniającego]

Kwoty jednorazowego świadczenia pieniężnego nie wlicza się do kwoty, o której mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1842).

Art.  10.  [Wyłączenie jednorazowego świadczenia pieniężnego od potrąceń i egzekucji]

Z kwoty jednorazowego świadczenia pieniężnego nie dokonuje się potrąceń i egzekucji.

Art.  11.  [Uzupełniające stosowanie przepisów k.p.a.]

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052).

Art.  12.  [Finansowanie jednorazowego świadczenia pieniężnego ze środków budżetu państwa]

Jednorazowe świadczenie pieniężne oraz koszty jego obsługi są finansowane ze środków budżetu państwa.

Art.  13.  [Przeniesienie wydatków budżetowych w celu wypłaty jednorazowego świadczenia pieniężnego]

W celu wypłaty jednorazowego świadczenia pieniężnego Prezes Rady Ministrów może dokonać, w drodze rozporządzenia, przeniesienia planowanych wydatków budżetowych między częściami budżetu państwa, mając na względzie zapewnienie ich przejrzystości oraz stopień realizacji dochodów i wydatków budżetu państwa.

Art.  14. 

W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.) po art. 52ua dodaje się art. 52ub w brzmieniu:

"Art. 52ub. Zwalnia się od podatku dochodowego kwotę jednorazowego świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 2430).".

Art.  15. 

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2021.2430

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Jednorazowe świadczenie pieniężne dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych.
Data aktu: 17/12/2021
Data ogłoszenia: 28/12/2021
Data wejścia w życie: 29/12/2021