Składki na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 21 grudnia 2017 r.
w sprawie składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą

Na podstawie art. 81 ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1938, 2110, 2217, 2361 i 2434) zarządza się, co następuje:
§  1.  [Przedmiot regulacji]
Rozporządzenie określa:
1)
sposób i tryb ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą;
2)
sposób dokonywania wpłat składek na ubezpieczenie zdrowotne przez rolników;
3)
sposób i tryb ustalania wysokości składki w przypadku zmian mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu.
§  2.  [Podstawy dokonywania wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne]
Wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne:
1)
rolników, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 34 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, z wyłączeniem rolników, o których mowa w § 3 ust. 1,
2)
domowników rolników, o których mowa w pkt 1,
3)
domowników rolników, którzy prowadzą działalność w zakresie działów specjalnych w rozumieniu art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r. poz. 2336), zwanych dalej "działami specjalnymi", i dodatkowo w gospodarstwie rolnym

- dokonuje się za każdy miesiąc na podstawie ewidencji prowadzonej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwaną dalej "KRUS", aktualizowanej na podstawie złożonego przez rolnika oświadczenia o wielkości gospodarstwa rolnego, wskazującego liczbę hektarów przeliczeniowych użytków rolnych, przyjętych dla celów ustalenia wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne rolników, oraz dane identyfikujące rolnika, w tym imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania rolnika.

§  3.  [Podstawy dokonywania wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku działów specjalnych]
1. 
Wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników prowadzących działalność:
1)
wyłącznie w zakresie działów specjalnych,
2)
w zakresie działów specjalnych i dodatkowo w gospodarstwie rolnym

- dokonuje się za każdy miesiąc na podstawie ewidencji prowadzonej przez KRUS i złożonego przez rolnika oświadczenia o rodzaju, rozmiarze prowadzonej działalności w zakresie działów specjalnych i kwocie przewidywanego dochodu z prowadzonej działalności w zakresie działów specjalnych, zwanej dalej "kwotą przewidywanego dochodu", oraz danych identyfikujących rolnika, w tym imieniu i nazwisku oraz miejscu zamieszkania rolnika.

2. 
Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, dołącza się odpis decyzji naczelnika urzędu skarbowego wydanej na podstawie deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji w roku podatkowym, o której mowa w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), zwanej dalej "decyzją".
3. 
Kwota przewidywanego dochodu w roku podatkowym powinna być zgodna z kwotą dochodu ustaloną w decyzji.
4. 
W przypadku gdy:
1)
kwota przewidywanego dochodu jest niższa od kwoty dochodu ustalonego w decyzji, przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne uwzględnia się kwotę dochodu ustaloną w tej decyzji;
2)
nie jest wydawana decyzja, przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne uwzględnia się kwotę przewidywanego dochodu, wskazanego w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 1.
5. 
Za podstawę miesięcznego wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne przyjmuje się 1/12 kwoty przewidywanego dochodu.
6. 
W przypadku gdy miesięczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, ustalona zgodnie z ust. 5, jest niższa niż kwota odpowiadająca wysokości minimalnego wynagrodzenia lub prowadzona działalność nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, podstawę wymiaru składki stanowi wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu miesiąca, za który dokonywany jest wymiar składek.
7. 
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, rolnik jest obowiązany złożyć do dnia 31 stycznia każdego roku. Odpis decyzji może być złożony w terminie późniejszym, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania.
8. 
W przypadku nieprzedłożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, w terminie, o którym mowa w ust. 7, składki na ubezpieczenie zdrowotne za miesiąc styczeń i następujące po nim miesiące przypadające przed miesiącem, w którym oświadczenie zostało złożone, ustala się od obowiązującej w grudniu minionego roku podstawy wymiaru składek, z uwzględnieniem ust. 6. Opłacenie różnicy w wysokości składki wraz z odsetkami za nieterminowe opłacenie składek, za miesiące przypadające przed miesiącem, w którym oświadczenie zostało złożone, następuje w terminie płatności następującym po dniu złożenia oświadczenia. W przypadku opłacenia w okresie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, składek w wysokości wyższej niż wynikającej z oświadczenia, pobraną składkę zalicza się na poczet przyszłych składek.
9. 
W przypadku gdy oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, jest składane przed otrzymaniem decyzji, rolnik oblicza i zgłasza wysokość dochodu na podstawie deklaracji, o której mowa w ust. 2, zgłoszonej urzędowi skarbowemu.
10. 
W przypadku rozpoczęcia w trakcie roku podatkowego działalności w zakresie działów specjalnych podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych rolnik jest obowiązany złożyć oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Podstawą wymiaru składki jest kwota będąca ilorazem kwoty przewidywanego dochodu i liczby miesięcy, przez które będą prowadzone działy specjalne w danym roku podatkowym. Przepisy ust. 3-9 stosuje się odpowiednio.
11. 
W przypadku rozpoczęcia w trakcie roku podatkowego działalności w zakresie działów specjalnych niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych rolnik jest obowiązany złożyć oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Do ustalenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio.
12. 
W przypadku złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, po terminie określonym w ust. 10 i 11, składki na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami za nieterminowe opłacenie składek, za miesiące przypadające przed miesiącem, w którym złożono oświadczenie, opłacane są w terminie płatności składek następującym po dniu, w którym oświadczenie zostało złożone. W przypadku opłacenia składek w wysokości wyższej niż wynikająca z oświadczenia, pobraną składkę zalicza się na poczet przyszłych składek.
13. 
W przypadku złożenia decyzji po terminie, o którym mowa w ust. 7, jeżeli kwota dochodu ustalona w decyzji jest wyższa niż kwota przewidywanego dochodu, wymiar składki na ubezpieczenie zdrowotne jest dokonywany na podstawie kwoty dochodu ustalonego w decyzji, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja została złożona.
§  4.  [Podstawy dokonywania wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą]
Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą stanowi kwota emerytury lub renty za bieżący miesiąc oraz wypłaty wyrównawczej za poprzedni okres.
§  5.  [Obowiązek zawiadomienia KRUS o zmianach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu oraz wysokość składek]
1. 
Ubezpieczony zawiadamia KRUS o zmianach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu oraz wysokość składek w terminie 14 dni od dnia wystąpienia tych zmian.
2. 
W przypadku gdy nastąpiły zmiany mające wpływ na wymiar składki na ubezpieczenie zdrowotne, składka w nowej wysokości obowiązuje od następnego miesiąca po miesiącu, w którym zmiany nastąpiły. Opłacenie różnicy w wysokości składki wraz z odsetkami za nieterminowe opłacenie składek, za okres od zaistnienia zmiany do jej zgłoszenia, następuje w terminie płatności następującym po dniu zgłoszenia zmian. W przypadku opłacenia w okresie, o którym mowa w zdaniu drugim, składek w wysokości wyższej niż wynikająca z oświadczenia, pobraną składkę zalicza się na poczet przyszłych składek.
3. 
Przepis ust. 1 nie dotyczy zmiany wysokości kwoty przewidywanego dochodu w trakcie roku podatkowego.
4. 
Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do spraw, w których w trakcie trwania ubezpieczenia dokonano zgłoszenia prowadzenia działów specjalnych. Składka od kwoty przewidywanego dochodu jest pobierana począwszy od miesiąca, w którym dokonano zgłoszenia prowadzenia tych działów, z zastrzeżeniem § 3 ust. 6.
§  6.  [Wpłaty składek]
1. 
Rolnik, o którym mowa w § 2 pkt 1, opłacający składkę na ubezpieczenie zdrowotne w gospodarstwach o powierzchni od 6 ha przeliczeniowych użytków rolnych oraz rolnik, o którym mowa w § 3 ust. 1, dokonują wpłat składek na ubezpieczenie zdrowotne na rachunek bankowy wskazany przez KRUS.
2. 
Należne kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegają zaokrągleniu do pełnych złotych w górę, jeżeli końcówka jest równa lub wyższa od 0,50 złotego, lub w dół, jeżeli jest niższa od 0,50 złotego.
3. 
Rolnik, o którym mowa w § 2 pkt 1, opłacający składkę na ubezpieczenie zdrowotne w gospodarstwach o powierzchni od 6 ha przeliczeniowych użytków rolnych oraz rolnik, o którym mowa w § 3 ust. 1, jest obowiązany do zamieszczenia na dokumentach płatniczych treści jednoznacznie opisującej tytuł wpłaty. Oznaczone w ten sposób wpłaty są zaliczane na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne zgodnie z dyspozycją wpłacającego rolnika.
§  7.  [Rozliczanie wpłat dokonywanych przez poborcę skarbowego lub komornika sądowego]
1. 
Wpłata dokonana przez poborcę skarbowego lub komornika sądowego w ramach prowadzonego przymusowego dochodzenia należności podlega rozliczeniu na pokrycie należności objętych danym tytułem wykonawczym.
2. 
Dokonaną na pokrycie danego tytułu wykonawczego wpłatę rozlicza się na pokrycie w pierwszej kolejności kosztów upomnienia, jeżeli zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej istniał obowiązek jego wystawienia, a pozostałą kwotę rozlicza się na pokrycie należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne i przysługujących od nich odsetek za zwłokę.
§  8.  [Stosowanie przepisów dotychczasowych]
W przypadku złożenia przez rolnika oświadczenia, o którym mowa w § 3 ust. 1, po upływie terminów określonych w § 3 ust. 7, 10 i 11 lub zgłoszenia zmian mających wpływ na wysokość składki i podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w § 5 ust. 1, do dnia 31 marca 2018 r. do ustalenia wysokości składki stosuje się przepisy dotychczasowe.
§  9.  [Wejście w życie]
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. 1
1 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą, a także terminów i trybu ich opłacania (Dz. U. poz. 2872), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. poz. 2250).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2017.2483

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Składki na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą.
Data aktu: 21/12/2017
Data ogłoszenia: 29/12/2017
Data wejścia w życie: 01/01/2018