Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ1)
z dnia 30 września 2005 r.
w sprawie ośrodków adopcyjno-opiekuńczych

Na podstawie art. 83 ust. 13 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa:
  1)
organizację działania ośrodków adopcyjno-opiekuńczych, zwanych dalej "ośrodkami";
  2)
zadania i kompetencje ośrodków;
  3)
dziedziny pracy ośrodków z rodziną naturalną, zastępczą albo przysposabiającą;
  4)
tryb kwalifikowania dzieci do rodzin przysposabiających;
  5)
wzór zaświadczenia kwalifikacyjnego.
§  2.
1.
Ośrodek sporządza roczne plany pracy oraz prowadzi:
  1)
dokumentację dotyczącą:
a)
osób zgłaszających gotowość przysposobienia dziecka, kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej oraz kandydatów do prowadzenia placówki rodzinnej,
b)
dzieci zakwalifikowanych do przysposobienia, w tym dzieci zakwalifikowanych do przysposobienia związanego ze zmianą dotychczasowego miejsca zamieszkania dziecka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania w innym państwie,
c)
pomocy pedagogicznej i psychologicznej udzielonej dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych lub placówkach rodzinnych,
d)
pomocy pedagogicznej, psychologicznej i z zakresu prawa rodzinnego udzielonej rodzinom przysposabiającym, rodzinom zastępczym i rodzinom naturalnym,
e)
szkoleń osób, o których mowa w lit. a;
  2)
rejestr wydanych zaświadczeń kwalifikacyjnych.
2.
W przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, ośrodek gromadzi następujące informacje:
  1)
imię i nazwisko;
  2)
obywatelstwo;
  3)
adres zamieszkania;
  4)
stan cywilny;
  5)
wykształcenie;
  6)
zawód;
7) 
miejsce pracy;
  8)
warunki mieszkaniowe;
  9)
stałe źródła dochodu;
  10)
dane o stanie zdrowia umożliwiającym właściwą opiekę nad dzieckiem;
  11) 1
 informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą niż 1 miesiąc przed jej złożeniem.
3.
 W przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, ośrodek gromadzi następujące informacje:
  1)
imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz datę urodzenia dziecka i jego rodziców;
  2) 2
 informacje o sytuacji prawnej oraz o aktualnym miejscu pobytu dziecka;
  3)
dane o stanie zdrowia i rozwoju psychofizycznym dziecka;
  4) 3
 dane dotyczące sytuacji prawnej i miejsca pobytu rodzeństwa.
§  3.
1.
Ośrodek jest czynny przez cały rok.
2.
Godziny pracy ośrodka ustala dyrektor ośrodka, uwzględniając potrzeby osób korzystających z ośrodka.
§  4. 4
1.
 Do zadań ośrodka należy:
  1)
gromadzenie informacji o dzieciach, które mogą być przysposobione lub umieszczone w rodzinie zastępczej;
  2)
przeprowadzanie badań pedagogicznych i psychologicznych oraz rodzinnych wywiadów środowiskowych, dotyczących osób zgłaszających gotowość przysposobienia dziecka, kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej albo kandydatów do prowadzenia placówki rodzinnej;
  3)
wydawanie zaświadczeń kwalifikacyjnych stwierdzających ukończenie szkolenia dla rodzin zastępczych według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia;
  4)
wydawanie kandydatom do pełnienia funkcji rodziny zastępczej opinii o spełnianiu przez nich warunków, a kandydatom do prowadzenia placówki rodzinnej opinii o posiadaniu odpowiedniego przygotowania;
  5)
dobór rodziny przysposabiającej właściwej ze względu na potrzeby dziecka;
  6)
prowadzenie pomocy psychologicznej, poradnictwa pedagogicznego i prawnego dla rodziców dzieci umieszczonych w placówkach rodzinnych;
  7)
współpraca z sądem opiekuńczym, polegająca w szczególności na powiadamianiu o okolicznościach uzasadniających wszczęcie z urzędu postępowania opiekuńczego i sporządzaniu opinii w sprawach dotyczących umieszczania dzieci w rodzinie przysposabiającej, rodzinie zastępczej lub w placówce rodzinnej;
  8)
udzielanie pomocy w przygotowaniu wniosków o przysposobienie lub ustanowienie rodziny zastępczej i zgromadzeniu niezbędnych dokumentów;
  9)
działalność edukacyjna i upowszechniająca tworzenie rodzin przysposabiających, zastępczych oraz placówek rodzinnych;
  10)
wspieranie dyrektora placówki rodzinnej w sporządzaniu indywidualnego planu pracy z dzieckiem oraz dokonywanie oceny zasadności dalszego pobytu dziecka w placówce rodzinnej;
  11)
współpraca z dyrektorem placówki rodzinnej w sporządzaniu okresowej oceny sytuacji dziecka umieszczonego w danej placówce;
  12)
realizowanie innych zadań przewidzianych w przepisach dotyczących opieki nad dzieckiem i rodziną.
2.
W przypadku gdy zaświadczenie kwalifikacyjne potwierdzające ukończenie szkolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, wydaje powiatowe centrum pomocy rodzinie lub na jego zlecenie inny podmiot, zaświadczenie to wraz z dokumentacją kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia placówki rodzinnej przekazywane jest do ośrodka adopcyjno-opiekuńczego w terminie dwóch tygodni od dnia jego wydania.
3.
Opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 4, ośrodek adopcyjno-opiekuńczy wydaje w ciągu miesiąca od dnia przekazania przez powiatowe centrum pomocy rodzinie lub działający na jego zlecenie inny podmiot zaświadczenia kwalifikacyjnego wraz z dokumentacją.
§  5.
Ośrodek realizuje zadanie, o którym mowa w § 4 pkt 11, w oparciu o:
  1)
analizę karty pobytu dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej;
  2)
analizę dokumentów stwierdzających postępy dziecka w nauce;
  3)
analizę dokumentów świadczących o stanie zdrowia dziecka;
  4)
ocenę aktualnej sytuacji rodziny naturalnej dziecka;
  5)
analizę stosowanych metod pracy z dzieckiem i rodziną.
§  6.
Szczegółowe zadania oraz organizację działania ośrodka określa regulamin organizacyjny ośrodka, opracowywany przez dyrektora ośrodka w porozumieniu z podmiotem prowadzącym.
§  7.
1.
Ośrodek współpracuje z rodziną naturalną, zastępczą oraz przysposabiającą w zakresie opieki nad dzieckiem i jego wychowaniem, w szczególności w następujących dziedzinach:
  1)
diagnoza pedagogiczna i psychologiczna dzieci i rodzin;
  2)
problemy wychowawcze w rodzinie;
  3)
problemy związane z rozwojem dziecka;
  4)
terapia rodzinna.
2.
Ośrodek wspiera rodziny, o których mowa w ust. 1, w wykonywaniu przez nie funkcji opiekuńczo-wychowawczych przez:
  1)
pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i opiekuńczych;
  2)
poradnictwo i terapię, w tym terapię rodzinną;
  3)
pomoc pedagogiczną i psychologiczną;
  4)
pomoc prawną w zakresie prawa rodzinnego.
3.
Pomocy i poradnictwa, o których mowa w ust. 2, udziela się na wniosek rodziny, o której mowa w ust. 1.
§  8.
1.
Ośrodek kwalifikuje do przysposobienia dzieci zgłoszone przez matki biologiczne, szpitale i inne zakłady opieki zdrowotnej, placówki opiekuńczo-wychowawcze, ośrodki pomocy społecznej, inne instytucje i osoby, które powzięły informację o takim dziecku.
2.
Kwalifikacja dziecka do przysposobienia obejmuje:
  1) 5
 ustalenie sytuacji prawnej dziecka oraz jego rodzeństwa;
  2)
dokonywaną przez psychologa ocenę stopnia możliwości nawiązania przez dziecko więzi emocjonalnej w nowej rodzinie;
  3)
określenie specyfiki potrzeb dziecka w kontekście prawidłowego doboru rodziny.
3.
Ośrodek sporządza dla dziecka zakwalifikowanego do przysposobienia diagnozę psychologiczną i pedagogiczną oraz gromadzi informacje o stanie zdrowia dziecka.
4.
Przy kwalifikowaniu dziecka do przysposobienia oraz sporządzaniu diagnozy dziecka ośrodek współpracuje w szczególności z placówkami opiekuńczo-wychowawczymi, zakładami opieki zdrowotnej, placówkami oświatowymi, jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, sądami opiekuńczymi oraz z policją.
§  9.
Po zakwalifikowaniu dziecka do przysposobienia, dane dziecka umieszcza się w prowadzonym przez ośrodek, wyznaczony przez wojewodę, na podstawie art. 22 pkt 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, banku danych o dzieciach oczekujących na przysposobienie i kandydatach zakwalifikowanych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej oraz o rodzinach zgłaszających gotowość przysposobienia dziecka, zwanym dalej "wojewódzkim bankiem danych".
§  10.
1.
Dla dziecka zakwalifikowanego do przysposobienia ośrodek poszukuje rodzin zgłaszających gotowość przysposobienia dziecka w ciągu 1 miesiąca od dnia zakwalifikowania dziecka do przysposobienia.
2.
W przypadku gdy ośrodek kwalifikujący dziecko do przysposobienia nie pozyska rodziny przysposabiającej w terminie, o którym mowa w ust. 1, przekazuje do wojewódzkiego banku danych w ciągu 7 dni od upływu tego terminu informacje o dziecku zakwalifikowanym do przysposobienia, o których mowa w § 2 ust. 3.
3. 6
 W przypadku otrzymania informacji, o której mowa w ust. 2, wojewódzki bank danych, w terminie 7 dni od jej otrzymania, przekazuje informacje do ośrodków adopcyjno-opiekuńczych na terenie województwa oraz do wojewódzkich banków danych prowadzonych przez ośrodki w innych województwach.
4.
 W przypadku gdy w terminie 2 miesięcy od dnia przyjęcia informacji o dziecku przez wojewódzkie banki danych nie pozyskano dla dziecka rodziny zgłaszającej gotowość jego przysposobienia, ośrodki prowadzące wojewódzkie banki danych przekazują w ciągu 7 dni od upływu tego terminu informacje o dziecku do centralnego banku danych o dzieciach oczekujących na przysposobienie, którym nie można zapewnić opieki w rodzinie przysposabiającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanego dalej "centralnym bankiem danych".
§  11.
Dziecko może być zakwalifikowane do przysposobienia związanego ze zmianą dotychczasowego miejsca zamieszkania dziecka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania w innym państwie po wyczerpaniu wszystkich możliwości znalezienia rodziny przysposabiającej na terenie kraju.
§  12.
Rodzinom zgłaszającym gotowość przysposobienia dziecka oraz pełnomocnikom organizacji lub ośrodków adopcyjnych licencjonowanych przez rządy innych państw ośrodek nie umożliwia kontaktu z dzieckiem i nie ujawnia o nim informacji przed zakwalifikowaniem dziecka do tego przysposobienia, chyba że przysposobienie ma miejsce między członkami rodziny.
§  13.
Ośrodek, który przeprowadzi przysposobienie dziecka, zgłoszonego uprzednio do wojewódzkich banków danych oraz do centralnego banku danych, informuje te instytucje w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się postanowienia sądowego o fakcie przysposobienia dziecka.
§  14.
1.
Ośrodek, do którego zgłosiły się rodziny zgłaszające gotowość przysposobienia dziecka lub osoby będące kandydatami zakwalifikowanymi do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, przekazuje wojewódzkiemu bankowi danych w ciągu 7 dni od dnia zgłoszenia się rodziny informacje, o których mowa w § 2 ust. 2.
2.
Informacje o rodzinach zgłaszających gotowość przysposobienia dziecka oraz o kandydatach zakwalifikowanych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej umieszcza się w wojewódzkim banku danych na podstawie pisemnego wniosku tych rodzin lub kandydatów albo wniosku ośrodka, który dokonał kwalifikacji, za wyrażoną na piśmie zgodą tych rodzin lub kandydatów.
3.
Informacje o rodzinach zgłaszających gotowość przysposobienia dziecka oraz o kandydatach zakwalifikowanych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej mogą zostać przekazane do wojewódzkich banków danych w innych województwach za wyrażoną na piśmie zgodą tych rodzin lub kandydatów.
4.
Wojewódzki bank danych udostępnia informacje o kandydatach zakwalifikowanych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, znajdujące się w jego bazie danych, wszystkim ośrodkom z terenu województwa.
§  15.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)
_________

1) Minister Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - zabezpieczenie społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Polityki Społecznej (Dz. U. Nr 265, poz. 2643).

2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 94, poz. 788, Nr 164, poz. 1366, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1487 i Nr 180, poz. 1493.

3) Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia utraciło moc rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 lutego 2001 r. w sprawie ośrodków adopcyjno-opiekuńczych (Dz. U. Nr 14, poz. 132), zachowane w mocy na podstawie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 94, poz. 788, Nr 164, poz. 1366, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1487 i Nr 180, poz. 1493).

ZAŁĄCZNIK 7

WZÓR

........................................

(pieczęć ośrodka adopcyjno-opiekuńczego

lub powiatowego centrum pomocy rodzinie

lub innego podmiotu wykonującego zadania

na jego zlecenie)

ZAŚWIADCZENIE KWALIFIKACYJNE NR ......

..............................................................

(imiona i nazwisko)

..............................................................

(data i miejsce urodzenia)

..............................................................

(adres zamieszkania: ulica, nr domu, nr lokalu, kod pocztowy,

miejscowość, powiat, województwo)

ukończył/a szkolenie dla kandydatów zgłaszających gotowość do

pełnienia funkcji rodziny zastępczej prowadzone przez ........

..............................................................

(nazwa, adres podmiotu prowadzącego szkolenie)

na podstawie programu ........................................

..............................................................

..............................................................

(nazwa i autor programu, nr decyzji Ministra Pracy i Polityki

Społecznej o zatwierdzeniu programu)

w terminie ...................................................

w wymiarze ...................................................

szkolenie zostało przeprowadzone na zlecenie Powiatowego

Centrum Pomocy Rodzinie w ....................... na podstawie

umowy z dnia .................................................

............................ .......................

(miejsce i data ukończenia (podpis osoby

szkolenia) upoważnionej)

OPINIA*

o spełnianiu przez kandydatów do pełnienia funkcji rodziny

zastępczej warunków, o których mowa w art. 73 ust. 1 i 3 pkt

2-6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U.

Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), lub o posiadaniu odpowiedniego

przygotowania przez kandydatów do prowadzenia placówki

rodzinnej

..............................................................

wydana przez ośrodek adopcyjno-opiekuńczy

..............................................................

Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy po zapoznaniu się z dokumentacją

kandydata/ki i opinią psychologiczno-pedagogiczną na

posiedzeniu w dniu ...........................................

zakwalifikował

..............................................................

(imiona i nazwisko kandydata/ki)

do pełnienia funkcji rodziny zastępczej dla:

jednego dziecka w wieku:

..............................................................

(niemowlęcym, przedszkolnym, szkolnym)

rodzeństwa w wieku

..............................................................

(niemowlęcym, przedszkolnym, szkolnym)

............................... ...........................

(miejsce i data wydania opinii) (podpis osoby upoważnionej)

........................................

(pieczęć ośrodka adopcyjno-opiekuńczego)

______

* Wypełnia ośrodek adopcyjno-opiekuńczy.

1 § 2 ust. 2 pkt 11 dodany przez § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2007 r. (Dz.U.07.201.1457) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 2007 r.
2 § 2 ust. 3 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2007 r. (Dz.U.07.201.1457) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 2007 r.
3 § 2 ust. 3 pkt 4 dodany przez § 1 pkt 1 lit. b) tiret drugie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2007 r. (Dz.U.07.201.1457) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 2007 r.
4 § 4 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2007 r. (Dz.U.07.201.1457) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 2007 r.
5 § 8 ust. 2 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2007 r. (Dz.U.07.201.1457) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 2007 r.
6 § 10 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2007 r. (Dz.U.07.201.1457) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 2007 r.
7 Załącznik zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2007 r. (Dz.U.07.201.1457) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 2007 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2005.205.1701

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze.
Data aktu: 30/09/2005
Data ogłoszenia: 19/10/2005
Data wejścia w życie: 03/11/2005