Staż adaptacyjny i test umiejętności przeprowadzany w celu uznania nabytych przez obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW1)
z dnia 21 kwietnia 2004 r.
w sprawie stażu adaptacyjnego i testu umiejętności przeprowadzanego w celu uznania nabytych przez obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych

Na podstawie art. 15 ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych (Dz. U. Nr 87, poz. 954, z 2002 r. Nr 71, poz. 655 oraz z 2003 r. Nr 190, poz. 1864) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne

§  1.
Rozporządzenie określa:
1)
warunki, sposób i tryb odbywania stażu adaptacyjnego, sposób i tryb wykonywania nadzoru nad odbywaniem stażu oraz oceny nabytych przez wnioskodawcę umiejętności, a także sposób ustalania kosztów odbywania stażu adaptacyjnego oraz tryb ich ponoszenia,
2)
warunki, sposób i tryb przeprowadzania testu umiejętności oraz oceny wykazanych przez wnioskodawców umiejętności, a także sposób ustalania kosztów przeprowadzania testu umiejętności oraz tryb ich ponoszenia
-
w toku postępowania o uznanie nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
§  2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o "ustawie", rozumie się przez to ustawę z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych.
§  3.
1.
Organem prowadzącym postępowanie, o którym mowa w § 1, jest Minister Finansów.
2.
Konieczność odbycia stażu adaptacyjnego albo przeprowadzenia testu umiejętności stwierdza Minister Finansów w formie postanowienia.
§  4.
Wnioskodawca po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w § 3 ust. 2, występuje z wnioskiem do Ministra Finansów o odbycie stażu adaptacyjnego albo przeprowadzenie testu umiejętności.

Rozdział  2

Staż adaptacyjny

§  5.
1.
Staż adaptacyjny jest odbywany u przedsiębiorcy, wykonującego działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z odrębnymi przepisami, zwanego dalej "przedsiębiorcą".
2.
Prawidłowy przebieg stażu adaptacyjnego zapewnia przedsiębiorca.
§  6.
1.
Wnioskodawca wraz z wnioskiem, o którym mowa w § 4, składa dokument zawierający zobowiązanie przedsiębiorcy do zorganizowania i przeprowadzenia dla wnioskodawcy stażu adaptacyjnego oraz do nawiązania z wnioskodawcą stosunku prawnego, o którym mowa w art. 2 pkt 16 ustawy.
2.
Zobowiązanie, o którym mowa w ust. 1, powinno określać w szczególności:
1)
rodzaj stosunku prawnego, jaki zostanie nawiązany z wnioskodawcą w trakcie odbywania stażu adaptacyjnego;
2)
datę, w której zostanie nawiązany ten stosunek prawny;
3)
okres, na jaki zostanie nawiązany ten stosunek prawny;
4)
zakres czynności, jakie zostaną powierzone wnioskodawcy w trakcie odbywania stażu adaptacyjnego;
5)
wskazanie opiekuna stażu adaptacyjnego, o którym mowa w § 8 ust. 1;
6)
koszty odbywania przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego.
§  7.
Staż adaptacyjny może być odbywany na podstawie umowy cywilnoprawnej bez wynagrodzenia lub za wynagrodzeniem albo na podstawie umowy o pracę - na warunkach określonych między wnioskodawcą a przedsiębiorcą.
§  8.
1.
Nadzór nad prawidłowością przebiegu stażu adaptacyjnego sprawuje wyznaczony przez przedsiębiorcę opiekun stażu adaptacyjnego, zwany dalej "opiekunem".
2.
Opiekunem może być wyłącznie osoba uprawniona do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z odrębnymi przepisami.
3.
Zmiana opiekuna może nastąpić na uzasadniony wniosek wnioskodawcy lub opiekuna.
§  9.
1.
Staż adaptacyjny realizowany jest zgodnie z programem stażu adaptacyjnego, ustalonym przez Ministra Finansów.
2.
Program oraz długość stażu adaptacyjnego jest ustalana indywidualnie dla każdego wnioskodawcy, po analizie kwalifikacji wnioskodawcy, z uwzględnieniem istniejących różnic pomiędzy posiadanymi przez wnioskodawcę a wymaganymi kwalifikacjami do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, określonymi w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022 oraz z 2003 r. Nr 210, poz. 2044).
3.
Program stażu adaptacyjnego ustala się na podstawie:
1)
dokumentów potwierdzających posiadane przez wnioskodawcę kwalifikacje;
2)
dotychczasowego doświadczenia zawodowego wnioskodawcy;
3)
wymagań kwalifikacyjnych, od których spełnienia uzależniono możliwość wykonywania zawodu;
4)
różnic wynikających ze specyfiki zawodu regulowanego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i państwa, w którym wnioskodawca nabył kwalifikacje do wykonywania zawodu.
4.
Program stażu adaptacyjnego otrzymuje w formie pisemnej wnioskodawca oraz opiekun.
§  10.
Oceny przebiegu stażu adaptacyjnego dokonuje w formie opinii opiekun, uwzględniając w szczególności poprawność wykonania powierzonych wnioskodawcy obowiązków zgodnych z zakresem stażu adaptacyjnego.
§  11.
Po odbyciu stażu adaptacyjnego przez wnioskodawcę opiekun przekazuje Ministrowi Finansów zatwierdzoną przez przedsiębiorcę opinię, o której mowa w § 10, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia zakończenia stażu adaptacyjnego.
§  12.
Opinia, o której mowa w § 10, jest podstawą do wydania przez Ministra Finansów decyzji w sprawie uznania kwalifikacji do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
§  13.
1.
Koszty odbywania przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego są ustalane przez przedsiębiorcę przed rozpoczęciem stażu adaptacyjnego, na podstawie przewidywanych wydatków związanych ze stażem adaptacyjnym.
2.
Do kosztów odbywania przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego zalicza się w szczególności wydatki związane z realizacją stażu adaptacyjnego, w tym dodatkowe wynagrodzenie opiekuna.
3.
Koszty, o których mowa w ust. 1, wnioskodawca uiszcza w terminach i na rachunek wskazany przez przedsiębiorcę.

Rozdział  3

Test umiejętności

§  14.
1.
Minister Finansów, w drodze decyzji, powołuje Komisję Egzaminacyjną, zwaną dalej "Komisją", składającą się co najmniej z 4 osób, w tym z przewodniczącego, zastępcy przewodniczącego i sekretarza, a także wskazuje jednostkę organizacyjną zapewniającą obsługę testu, zwaną dalej "organizatorem".
2.
W skład Komisji mogą zostać powołani pracownicy Ministerstwa Finansów oraz biegli rewidenci i doradcy podatkowi, niebędący pracownikami Ministerstwa Finansów, którzy wykonują te zawody na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Do zadań Komisji należy w szczególności przygotowywanie, przeprowadzanie i sprawdzanie testu umiejętności.
4.
Do zadań organizatora należy w szczególności obsługa organizacyjna i administracyjno-biurowa testu umiejętności.
§  15.
1.
O terminie, miejscu przeprowadzenia, szczegółowym zakresie testu umiejętności oraz o wysokości kwoty przeznaczonej na pokrycie kosztów testu umiejętności Minister Finansów pisemnie zawiadamia wnioskodawcę, nie później niż na 30 dni przed wyznaczonym terminem przeprowadzenia testu umiejętności.
2.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, podaje się szczegółowy zakres testu umiejętności, który ustalany jest indywidualnie dla każdego wnioskodawcy, z uwzględnieniem istniejących różnic pomiędzy posiadanymi przez wnioskodawcę a wymaganymi kwalifikacjami do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, określonymi w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
3.
Wnioskodawca przed przystąpieniem do testu umiejętności wpłaca kwotę, ustaloną zgodnie z § 21 ust. 2, na pokrycie kosztów przeprowadzenia testu umiejętności, na rachunek bankowy organizatora.
4.
Nieprzystąpienie przez wnioskodawcę do testu umiejętności w wyznaczonym terminie stanowi podstawę do wydania odmownej decyzji w sprawie uznania kwalifikacji, z zastrzeżeniem § 22.
§  16.
1.
Test umiejętności przeprowadzany jest w języku polskim, w formie pisemnej.
2.
Przed przystąpieniem do testu umiejętności wnioskodawca okazuje dokument potwierdzający jego tożsamość oraz dowód uiszczenia opłaty, o której mowa w § 15 ust. 3.
3.
W czasie testu umiejętności wnioskodawca może korzystać z przepisów opublikowanych w dziennikach urzędowych lub zawartych w zbiorach przepisów bez komentarzy oraz z urządzeń ułatwiających liczenie (kalkulatorów), z wyjątkiem urządzeń posiadających funkcje gromadzenia, przetwarzania i przenoszenia danych.
4.
W czasie trwania testu umiejętności wnioskodawca może opuścić salę jedynie po uzyskaniu zgody Komisji i przekazaniu pracy egzaminacyjnej.
5.
Komisja może wykluczyć wnioskodawcę z testu umiejętności, jeżeli podczas jego trwania korzystał z cudzej pomocy, posługiwał się materiałami pomocniczymi, innymi niż określone w ust. 3, lub w inny sposób zakłócał przebieg testu umiejętności. Wykluczenie z testu umiejętności jest jednoznaczne z niezdaniem testu oraz wydaniem decyzji odmownej w sprawie uznania kwalifikacji.
§  17.
1.
Test umiejętności składa się z nie więcej niż 60 pytań w formie testu jednokrotnego wyboru oraz 3 zadań sytuacyjnych i trwa nie dłużej niż 3 godziny.
2.
Każde pytanie testu jednokrotnego wyboru jest oceniane według następujących zasad:
1)
odpowiedź prawidłowa - dwa punkty;
2)
odpowiedź nieprawidłowa - minus jeden punkt;
3)
brak odpowiedzi - zero punktów.
3.
Wynik testu jednokrotnego wyboru stanowi sumę punktów dodatnich, uzyskanych za odpowiedzi prawidłowe, pomniejszoną o punkty ujemne za odpowiedzi nieprawidłowe.
4.
Każde zadanie sytuacyjne jest oceniane w skali od 0 do 10 punktów. Ocena zadania sytuacyjnego uwzględnia w szczególności poprawność odpowiedzi, stopień rozwiązania zadania oraz znajomość przepisów prawa.
5.
Błędy stylistyczne i gramatyczne popełnione przez wnioskodawcę w teście umiejętności nie podlegają ocenie, jeżeli nie wpływają na stopień zrozumienia odpowiedzi.
§  18.
Warunkiem zdania testu umiejętności jest uzyskanie co najmniej 60 % maksymalnej liczby punktów z testu jednokrotnego wyboru oraz 60 % maksymalnej liczby punktów z zadań sytuacyjnych.
§  19.
Komisja powiadamia pisemnie Ministra Finansów oraz wnioskodawcę o wyniku testu umiejętności w terminie 21 dni od dnia jego przeprowadzenia.
§  20.
Pozytywny wynik testu umiejętności jest podstawą do wydania przez Ministra Finansów decyzji w sprawie uznania kwalifikacji do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
§  21.
1.
Koszty przeprowadzenia testu umiejętności ustala się w oparciu o planowane koszty obejmujące w szczególności:
1)
koszty organizacyjne i administracyjno-biurowe przeprowadzenia testu, w tym koszty przygotowania formularzy testów i zadań sytuacyjnych, koszty wynajęcia sali, koszty obsługi i zapewnienia niezbędnych warunków do przeprowadzenia testu;
2)
wynagrodzenie Komisji.
2.
Przypadająca na wnioskodawcę kwota na pokrycie kosztów przeprowadzenia testu umiejętności wyliczana jest jako iloraz całkowitych kosztów przeprowadzenia testu umiejętności i liczby wnioskodawców zakwalifikowanych na test umiejętności w danym dniu.
3.
Wyliczone przez organizatora koszty podlegają zatwierdzeniu przez Ministra Finansów.
§  22.
Wnioskodawca, który z ważnych przyczyn losowych nie przystąpił do testu umiejętności w wyznaczonym terminie, może wystąpić do Ministra Finansów, w ciągu 14 dni od daty wyznaczonego testu umiejętności, z uzasadnionym wnioskiem o zwrot wniesionej opłaty.

Rozdział  4

Przepis końcowy

§  23.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.2)
______

1) Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378 i Nr 93, poz. 834).

2) Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie testu umiejętności przeprowadzanego w celu uznania nabytych przez obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 80, poz. 724), zachowane w mocy na podstawie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2003 r. o zmianie ustawy o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 190, poz. 1864).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2004.84.781

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Staż adaptacyjny i test umiejętności przeprowadzany w celu uznania nabytych przez obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Data aktu: 21/04/2004
Data ogłoszenia: 27/04/2004
Data wejścia w życie: 01/05/2004