Szczegółowy sposób ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą, a także terminy i tryb ich opłacania.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 20 grudnia 2004 r.
w sprawie szczegółowego sposobu ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą, a także terminów i trybu ich opłacania

Na podstawie art. 81 ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników prowadzących działalność rolniczą dokonuje się w każdym miesiącu kalendarzowym na podstawie ewidencji będącej w posiadaniu Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwanej dalej "KRUS", aktualizowanej na podstawie złożonego przez rolnika oświadczenia o wielkości gospodarstwa rolnego.
2.
Wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników prowadzących działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, z późn. zm.1)), zwanych dalej "działami specjalnymi", dokonuje się na podstawie ewidencji będącej w posiadaniu KRUS, na podstawie złożonego przez rolnika oświadczenia o rodzaju prowadzonej działalności i przewidywanym dochodzie z prowadzonej działalności w zakresie działów specjalnych. Do oświadczenia dołącza się odpis decyzji naczelnika urzędu skarbowego wydanej na podstawie deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji lub o wysokości przewidywanego dochodu w roku następnym.
3.
Kwota dochodu, o której mowa w oświadczeniu, musi być zgodna z kwotą ustaloną w decyzji naczelnika urzędu skarbowego, o której mowa w ust. 2. W przypadku gdy kwota podana w oświadczeniu jest niższa od dochodu ustalonego w decyzji naczelnika urzędu skarbowego, podstawę wymiaru składki stanowi dochód ustalony w decyzji naczelnika urzędu skarbowego.
4.
Za podstawę wymiaru składek przyjmuje się 1/12 wykazanego w oświadczeniu dochodu, z zastrzeżeniem ust. 9 i 10.
5.
W przypadku gdy podstawa wymiaru składek ustalona na podstawie decyzji naczelnika urzędu skarbowego jest niższa niż świadczenie pielęgnacyjne przysługujące na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych lub działalność nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, podstawę wymiaru składki stanowi wysokość świadczenia pielęgnacyjnego obowiązująca w pierwszym dniu miesiąca, na który jest dokonywany wymiar składek.
6.
Oświadczenie o wysokości dochodu, o którym mowa w ust. 2, rolnik jest obowiązany złożyć do dnia 31 stycznia każdego roku.
7.
W przypadku nieprzedłożenia oświadczenia o wysokości dochodu w terminie, o którym mowa w ust. 6, składki za miesiąc styczeń i następujące po nim miesiące przypadające przed miesiącem, w którym oświadczenie to zostało złożone, ustala się od obowiązującej w grudniu minionego roku podstawy wymiaru składek, z zastrzeżeniem ust. 5.
8.
W przypadku gdy złożenie oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, nie jest możliwe ze względu na niedoręczenie przez urząd skarbowy decyzji naczelnika urzędu skarbowego, o której mowa w ust. 2, rolnik oblicza i zgłasza wysokość dochodu na podstawie danych zawartych w deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji, zgłoszonych urzędowi skarbowemu w roku poprzedzającym rok podatkowy.
9.
W przypadku rozpoczęcia działalności w zakresie działów specjalnych podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w trakcie roku rolnik obowiązany jest złożyć oświadczenie o wysokości dochodu w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji naczelnika urzędu skarbowego, o której mowa w ust. 2. Podstawą do obliczenia składki jest kwota będąca ilorazem dochodu ustalonego w decyzji urzędu skarbowego i liczby miesięcy, przez które działy specjalne będą prowadzone w danym roku podatkowym. Do ustalenia podstawy wymiaru składek przepis ust. 5 stosuje się.
10.
W przypadku rozpoczęcia działalności w zakresie działów specjalnych niepodlegąjących opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w trakcie roku oświadczenie o wysokości przewidywanego dochodu jest składane w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Do ustalenia podstawy wymiaru składek przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.
11.
W przypadku złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, po terminie składka z tytułu prowadzenia działów specjalnych jest pobierana od pierwszego dnia miesiąca, w którym oświadczenie było złożone.
§  2.
1.
Rolnik, dla którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne stanowi deklarowana podstawa wymiaru składek, o której mowa w art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jest obowiązany obliczać kwotę należnych składek i, bez uprzedniego wezwania, opłacać miesięczne składki w terminie do 15. dnia następnego miesiąca.
2.
Wpłat składek, o których mowa w ust. 1, dokonuje się na wskazany przez KRUS rachunek bankowy.
§  3.
Rolnik, o którym mowa w § 2 ust. 1, jest obowiązany do oznaczania dokumentów płatniczych indywidualnie ustalonym dla niego przez KRUS numerem ubezpieczenia zdrowotnego i umieszczeniem treści jednoznacznie opisującej tytuł wpłaty. Oznaczone w ten sposób wpłaty są zaliczane na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne zgodnie z dyspozycją rolnika, z zastrzeżeniem § 9.
§  4.
Ustalania podstawy wymiaru składek osób, dla których podstawą wymiaru miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne jest kwota odpowiadająca wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, dokonuje się według wysokości tego świadczenia, obowiązującej w pierwszym dniu miesiąca kalendarzowego, za który jest dokonywany ten wymiar.
§  5.
1.
Składka wymierzona dla osób prowadzących działalność rolniczą na wspólny rachunek podlega zewidencjonowaniu na indywidualnych kontach tych osób w wysokości proporcjonalnej do ich udziału we współwłasności lub współposiadaniu gospodarstwa rolnego. W przypadku braku określenia wielkości udziałów we współwłasności lub współposiadaniu gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że są one równe.
2.
Dla współmałżonków ewidencjonowanie składki następuje w równych częściach.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą ubezpieczonych, którzy odrębnie deklarują kwotę dochodu z działów specjalnych.
§  6.
1.
Składkę nalicza się od kwoty emerytury lub renty za bieżący miesiąc oraz wypłaty wyrównawczej za poprzedni okres.
2.
Składka na ubezpieczenie zdrowotne od emerytur i rent wypłacanych raz na kwartał jest odprowadzana w całości w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym świadczenie zostało wypłacone.
§  7.
1.
Ubezpieczony jest obowiązany zawiadomić KRUS o zmianach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu oraz wysokość składek w terminie 14 dni od dnia wystąpienia tych zmian.
2.
Wysokość składki uwzględniająca zmiany, o których mowa w ust. 1, obowiązuje począwszy od następnego miesiąca kalendarzowego po miesiącu, w którym zmiany zostały zgłoszone.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą zmiany wysokości zadeklarowanej kwoty dochodu z tytułu działów specjalnych w ciągu roku podatkowego.
4.
Przepisy ust. 2 nie mają zastosowania do spraw, w których w trakcie trwania ubezpieczenia dokonano zgłoszenia prowadzenia działów specjalnych. Składka od zadeklarowanego dochodu ze zgłoszonych działów specjalnych jest pobierana począwszy od miesiąca, w którym dokonano zgłoszenia prowadzenia tych działów, z zastrzeżeniem § 1 ust. 5.
§  8.
Należne kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegają zaokrągleniu do pełnych złotych w górę, jeżeli końcówka jest równa lub wyższa od 0,50 złotego, lub w dół, jeżeli jest niższa od 0,50 złotego.
§  9.
1.
Jeżeli wpłata składki na ubezpieczenie zdrowotne została dokonana po terminie, rolnik, o którym mowa w § 2 ust. 1, jest obowiązany przy dokonywaniu wpłaty uwzględnić również odsetki za zwłokę obliczone w wysokości i według zasad określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.2)).
2.
Jeżeli wpłata, o której mowa w ust. 1, nie uwzględnia odsetek za zwłokę, mimo jej dokonania po terminie, KRUS zalicza dokonaną wpłatę proporcjonalnie na pokrycie kwoty zaległych składek oraz kwoty odsetek za zwłokę, w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości z tytułu składek do kwoty odsetek za zwłokę.
§  10.
1.
Wpłata dokonana przez poborcę skarbowego lub komornika sądowego w ramach prowadzonego przymusowego dochodzenia należności podlega rozliczeniu na pokrycie należności objętych danym tytułem wykonawczym.
2.
Dokonaną na pokrycie danego tytułu wykonawczego wpłatę rozlicza się na pokrycie w pierwszej kolejności kosztów upomnienia, jeżeli zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej istniał obowiązek jego wystawienia, a pozostałą kwotę rozlicza się na pokrycie należnych składek i przysługujących od nich odsetek za zwłokę.
§  11.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.3)
______

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756, z 1999 r. Nr 60, poz. 636, z 2000 r. Nr 45, poz. 531, z 2001 r. Nr 73, poz. 764, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, z 2003 r. Nr 45, poz. 391, Nr 228, poz. 2255 i Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. Nr 91, poz. 873, Nr 146, poz. 1546 i Nr 236, poz. 2355.

2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 92, poz. 1062, z 2000 r. Nr 94, poz. 1037, Nr 116, poz. 1216, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1315, z 2001 r. Nr 16, poz. 166, Nr 39, poz. 459, Nr 42, poz. 475, Nr 110, poz. 1189, Nr 125, poz. 1368 i Nr 130, poz. 1452, z 2002 r. Nr 89, poz. 804, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188, Nr 137, poz. 1302, Nr 170, poz. 1660 i Nr 228, poz. 2255 i 2256 oraz z 2004 r. Nr 29, poz. 257, Nr 64, poz. 593, Nr 68, poz. 623, Nr 91, poz. 868, Nr 93, poz. 894, Nr 116, poz. 1205, Nr 122, poz. 1288, Nr 123, poz. 1291, Nr 146, poz. 1546, Nr 162, poz. 1692 i Nr 173, poz. 1808.

3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie szczegółowego sposobu ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą, a także terminów i trybu ich opłacania (Dz. U. Nr 93, poz. 862), które traci moc z dniem 31 grudnia 2004 r. na podstawie art. 247 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135).

Zmiany w prawie

Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Przekształcanie umów B2B dołoży pracy sądom

Resort pracy nie podjął nawet próby oszacowania, jak reklasyfikacja umów cywilnoprawnych i B2B na umowy o pracę wpłynie na obciążenie sądów pracy i długość postępowań sądowych. Tymczasem eksperci wyliczyli, że w wariancie skrajnym, zakładającym 150 tys. nowych spraw rocznie, skala powstałych zaległości rośnie do ponad 31 miesięcy dodatkowej pracy lub koniecznego zwiększenia zasobów sądów o 259 proc. Sprawa jest o tyle ważna, że na podobnym etapie prac są dwa projekty ustaw, które – jak twierdzą prawnicy – mogą zwiększyć obciążenie sądów.

Grażyna J. Leśniak 25.11.2025
MZ znosi limit tzw. nadwykonań świadczeń udzielanych osobom do 18. roku życia - projekt przyjęty przez rząd

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym - poinformował w środę rzecznik rządu Adam Szłapka. Przygotowana przez resort zdrowia propozycja zakłada, że Narodowy Fundusz Zdrowia będzie mógł w 2025 r. otrzymać dodatkowo około 3,6 mld zł z Funduszu Medycznego. MZ chce również, by programy inwestycyjne dla projektów strategicznych były zatwierdzane przez ministra zdrowia, a nie jak dotychczas, ustanawiane przez Radę Ministrów. Zamierza też umożliwić dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez gminy w całości ze środków Funduszu Medycznego.

Grażyna J. Leśniak 19.11.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2004.286.2872

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy sposób ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą, a także terminy i tryb ich opłacania.
Data aktu: 20/12/2004
Data ogłoszenia: 31/12/2004
Data wejścia w życie: 01/01/2005