Szczegółowy sposób ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą, a także terminy i tryb ich opłacania.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 13 maja 2003 r.
w sprawie szczegółowego sposobu ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą, a także terminów i trybu ich opłacania

Na podstawie art. 23 ust. 11 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 i Nr 73, poz. 660) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników prowadzących działalność rolniczą dokonuje się w każdym miesiącu kalendarzowym na podstawie ewidencji będącej w posiadaniu Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwanej dalej "KRUS", aktualizowanej na podstawie złożonego przez rolnika oświadczenia.
2.
Wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, o których mowa w ust. 1, prowadzących ponadto działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej dokonuje się w każdym miesiącu kalendarzowym w wysokości 1/12 dochodów ustalonych w decyzji urzędu skarbowego na podstawie deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji lub na podstawie deklaracji o wysokości przewidywanego dochodu w roku następnym - w przypadku gdy dochód jest ustalany na podstawie ksiąg. Oświadczenie o wysokości dochodu na dany rok rolnik jest obowiązany złożyć w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku.
3.
W przypadku gdy złożenie oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, jest niemożliwe ze względu na niedoręczenie przez urząd skarbowy decyzji o wysokości dochodu, rolnik oblicza i zgłasza wysokość dochodu na podstawie danych zawartych w deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzanej produkcji, zgłoszonych urzędowi skarbowemu w roku poprzedzającym rok podatkowy.
4.
W przypadku gdy rolnik, o którym mowa w ust. 1, rozpoczyna działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w trakcie roku podatkowego, oświadczenie o wysokości ustalonego dochodu jest przekazywane przez rolnika w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji urzędu skarbowego, o której mowa w ust. 2.
5.
W sytuacji, o której mowa w ust. 4, podstawą obliczenia wymiaru składki za dany miesiąc jest kwota będąca ilorazem dochodu ustalonego w decyzji urzędu skarbowego i liczby miesięcy, przez które działy specjalne produkcji rolnej będą prowadzone w danym roku podatkowym.
6.
W przypadku złożenia oświadczenia po terminie składka z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej jest pobierana począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym oświadczenie zostało złożone.
§  2.
1.
Rolnik, dla którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne stanowi deklarowana kwota, o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, zwanej dalej "ustawą", jest obowiązany obliczać kwotę należnych składek i, bez uprzedniego wezwania, opłacać miesięczne składki w terminie do 15. dnia następnego miesiąca.
2.
Wpłat, o których mowa w ust. 1, dokonuje się na wskazany przez KRUS rachunek bankowy.
§  3.
Rolnik, o którym mowa w § 2 ust. 1, jest obowiązany do oznaczania dokumentów płatniczych indywidualnie ustalonym dla niego przez KRUS numerem ubezpieczenia zdrowotnego i umieszczeniem treści jednoznacznie opisującej tytuł wpłaty. Oznaczone w ten sposób wpłaty są zaliczane na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne zgodnie z dyspozycją rolnika, z zastrzeżeniem § 9.
§  4.
Ustalania podstawy wymiaru składek osób, dla których podstawą wymiaru miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne jest kwota odpowiadająca wysokości zasiłku stałego z pomocy społecznej, dokonuje się według wysokości tego zasiłku, obowiązującej w pierwszym dniu miesiąca kalendarzowego, za który jest dokonywany ten wymiar.
§  5.
1.
Składka wymierzona dla osób prowadzących działalność rolniczą na wspólny rachunek podlega zewidencjonowaniu na indywidualnych kontach tych osób w wysokości proporcjonalnej do ich udziału we współwłasności lub współposiadaniu gospodarstwa rolnego. W przypadku braku określenia wielkości udziałów we współwłasności lub współposiadaniu gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że są one równe.
2.
Dla współmałżonków ewidencjonowanie składki następuje w równych częściach.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą ubezpieczonych, którzy odrębnie deklarują kwotę dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej.
§  6.
1.
Składkę nalicza się od kwoty emerytury lub renty za bieżący miesiąc oraz wypłaty wyrównawczej za poprzedni okres.
2.
Składka na ubezpieczenie zdrowotne od emerytur i rent wypłacanych raz na kwartał jest odprowadzana w całości w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym świadczenie zostało wypłacone.
§  7.
1.
Ubezpieczony jest obowiązany zawiadomić KRUS o zmianach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu oraz wysokość składek w terminie 14 dni od dnia wystąpienia tych zmian.
2.
Wysokość składki, z zastrzeżeniem art. 28 ust. 6 ustawy, uwzględniająca zmiany, o których mowa w ust. 1, obowiązuje począwszy od następnego miesiąca kalendarzowego po miesiącu, w którym zmiany zostały zgłoszone.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą zmiany wysokości zadeklarowanej kwoty z tytułu dochodu z działów specjalnych w ciągu roku kalendarzowego.
4.
Przepisy ust. 2 nie mają zastosowania do spraw, w których w trakcie trwania ubezpieczenia dokonano zgłoszenia prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej. Składka od zadeklarowanego dochodu ze zgłoszonych działów specjalnych produkcji rolnej jest pobierana począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym dokonano zgłoszenia prowadzenia tych działów.
§  8.
Należne kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegają zaokrągleniu do pełnych groszy w górę, jeżeli końcówka jest równa lub wyższa od 0,50 grosza, lub w dół, jeżeli jest niższa od 0,50 grosza.
§  9.
1.
Jeżeli wpłata składki na ubezpieczenie zdrowotne została dokonana po terminie, to rolnik, o którym mowa w § 2 ust. 1, jest obowiązany przy dokonywaniu wpłaty uwzględnić również odsetki za zwłokę obliczone w wysokości i według zasad określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.1)).
2.
Jeżeli wpłata, o której mowa w ust. 1, nie uwzględnia odsetek za zwłokę, mimo jej dokonania po terminie, KRUS zalicza dokonaną wpłatę proporcjonalnie na pokrycie kwoty zaległych składek oraz kwoty odsetek za zwłokę, w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości z tytułu składek do kwoty odsetek za zwłokę.
§  10.
1.
Wpłata dokonana przez poborcę skarbowego lub komornika sądowego w ramach prowadzonego przymusowego dochodzenia należności podlega rozliczeniu na pokrycie należności objętych danym tytułem wykonawczym.
2.
Dokonaną na pokrycie danego tytułu wykonawczego wpłatę rozlicza się na pokrycie w pierwszej kolejności kosztów upomnienia, jeżeli zgodnie z odrębnymi przepisami istniał obowiązek jego wystawienia, a pozostałą kwotę rozlicza się na pokrycie należnych składek i przysługujących od nich odsetek za zwłokę.
§  11.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą, a także terminów i trybu ich opłacania (Dz. U. Nr 164, poz. 1164).
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
______

1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 92, poz. 1062, z 2000 r. Nr 94, poz. 1037, Nr 116, poz. 1216, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1315, z 2001 r. Nr 16, poz. 166, Nr 39, poz. 459, Nr 42, poz. 475, Nr 110, poz. 1189, Nr 125, poz. 1368 i Nr 130, poz. 1452 oraz z 2002 r. Nr 89, poz. 804, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2003.93.862

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy sposób ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą, a także terminy i tryb ich opłacania.
Data aktu: 13/05/2003
Data ogłoszenia: 26/05/2003
Data wejścia w życie: 10/06/2003