Badania lotniczo-lekarskie.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA INFRASTRUKTURY 1
z dnia 21 października 2003 r.
w sprawie badań lotniczo-lekarskich

Na podstawie art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowe zasady, warunki i tryb przeprowadzania badań lotniczo-lekarskich kandydatów na członków personelu lotniczego i członków personelu lotniczego;
2)
warunki i tryb:
a)
wydawania i przechowywania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego,
b)
kontroli przeprowadzania badań lotniczo-lekarskich i orzekania,
c)
kontroli dokumentowania badań lotniczo-lekarskich;
3)
częstotliwość badań lotniczo-lekarskich;
4)
dodatkowe wymagania kwalifikacyjne lekarzy orzeczników;
5)
sposób postępowania z dokumentacją medyczną badań lotniczo-lekarskich oraz wzory stosowanych dokumentów;
6)
maksymalne stawki opłat za badania lotniczo-lekarskie;
7)
wykaz centrów medycyny lotniczej uprawnionych do wykonywania badań lotniczo-lekarskich.
§  2. 
Badania lotniczo-lekarskie przeprowadzane są w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego i obejmują badania wstępne, okresowe i okolicznościowe.
§  3. 
1. 
Badania wstępne obejmują ocenę sprawności psychicznej i fizycznej kandydatów ubiegających się o wydanie świadectwa kwalifikacji lub licencji członka personelu lotniczego.
2. 
Podczas badań wstępnych: kandydata na skoczka spadochronowego oraz ze wskazań lekarskich innych osób podlegających badaniom zgodnie z wymaganiami zdrowotnymi dla Klasy 3 określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 95 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zwanej dalej "ustawą", wykonuje się badanie oceniające stan odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa.
3.  2
 Badania wstępne kandydatów ubiegających się o uprawnienie instruktora szybowcowego lub uprawnienie instruktora balonowego wykonuje się zgodnie z wymaganiami zdrowotnymi dla Klasy 2 określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 104 ust. 2 ustawy, poszerzone o badania psychologiczne.
§  4. 
Badania okresowe obejmują ocenę sprawności psychicznej i fizycznej osób posiadających świadectwo kwalifikacji albo licencję członka personelu lotniczego i służą przedłużeniu licencji albo świadectwa kwalifikacji.
§  5. 
Badania okolicznościowe obejmują ocenę sprawności psychicznej i fizycznej osób posiadających świadectwo kwalifikacji albo licencję członka personelu lotniczego, które utraciły zdolność do wykonywania czynności lotniczych z powodu pogorszenia stanu zdrowia.
§  6. 
1.  3
 Badaniom lotniczo-lekarskim podlegają członkowie personelu lotniczego oraz kandydaci na członków personelu lotniczego, o których mowa w art. 105 ustawy.
2. 
Badania lotniczo-lekarskie przeprowadza się po sprawdzeniu tożsamości osoby badanej.
§  7. 
Badania lotniczo-lekarskie osób, o których mowa w § 6 ust. 1, przeprowadzają podmioty, o których mowa w art. 106 ust. 1 ustawy, zwane dalej "podmiotem uprawnionym", na wniosek osoby zainteresowanej, pracodawcy lub lekarza orzecznika.
§  8.  4
1. 
Badania lotniczo-lekarskie przeprowadza się zgodnie z wymaganiami w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 95 ust. 5 i art. 104 ust. 2 ustawy, określonymi dla Klasy 1, 2 i 3.
2. 
Badanie w komorze niskich ciśnień przeprowadza się w stosunku do kandydatów na członków personelu lotniczego oraz członków personelu lotniczego wykonujących czynności lotnicze na wysokości powyżej 4.000 m n.p.m. w kabinach niehermetyzowanych.
3. 
W przypadku gdy przeprowadzone badania wymagane dla danej klasy zdrowia nie są wystarczające do wydania orzeczenia lekarskiego, podmiot uprawniony może zlecić wykonanie dodatkowych badań lub konsultacji specjalistycznych.
4. 
Warunkiem przeprowadzenia badań lub konsultacji specjalistycznych, o których mowa w ust. 3, jest pokrycie ich kosztów w pełnej wysokości.
§  9. 
Badania lotniczo-lekarskie przeprowadza się zgodnie z wymaganiami zdrowotnymi określonymi dla Klasy 1, 2 i 3, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 95 ust. 5 i art. 104 ust. 2 ustawy.
§  10. 
Członek personelu lotniczego obowiązany jest niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza orzecznika w celu przeprowadzenia badań okolicznościowych i wykluczenia przeciwwskazań do wykonywania określonych czynności lotniczych w przypadku:
1)
pogorszenia się sprawności psychicznej lub fizycznej, w takim stopniu, że może mieć to wpływ na jego zdolność do bezpiecznego wykonywania czynności lotniczych;
2)
pobytu w szpitalu;
3)
poddania się zabiegowi chirurgicznemu lub badaniu inwazyjnemu;
4)
poddania się leczeniu farmakologicznemu;
5)
konieczności używania szkieł korekcyjnych;
6)
doznania poważnego urazu związanego z ograniczeniem sprawności, uniemożliwiającego wykonywanie czynności członka personelu lotniczego;
7) 5
 choroby trwającej 21 dni lub dłużej;
8)
ujawnienia ciąży;
9)
uczestniczenia w wypadku lotniczym.
§  11. 
1. 
Po przeprowadzeniu badań, o których mowa w § 8, podmiot uprawniony wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie albo brak przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego.
2. 
Orzeczenie lekarskie wystawiane jest w dwóch egzemplarzach; osoba badana otrzymuje pierwszy egzemplarz orzeczenia lekarskiego, co potwierdza własnoręcznym podpisem w dokumentacji medycznej.
3. 
Opinie wydane przez lekarzy specjalistów i wyniki badań diagnostycznych oraz drugi egzemplarz orzeczenia lekarskiego podmiot uprawniony dołącza do dokumentacji medycznej osoby badanej.
4. 
Dokumentację medyczną badań lotniczo-lekarskich prowadzi się w sposób i zgodnie z wzorami określonymi w europejskich wymaganiach bezpieczeństwa lotniczego (JAR-FCL 3) Licencjonowanie personelu lotniczego (wymagania medyczne) wprowadzonych do stosowania na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy.
5. 
Dokumentację medyczną badań lotniczo-lekarskich przechowuje się przez okres 20 lat.
6.  6
 W sprawach dotyczących sposobu postępowania z dokumentacją medyczną badań lotniczo-lekarskich, w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem, stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89, z późn. zm. 7 ) oraz ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857, z późn. zm. 8 ).
7. 
Podmiot uprawniony prowadzi ewidencję wydanych orzeczeń lekarskich.
§  12.  9
1. 
Badania lotniczo-lekarskie w zakresie wymagań zdrowotnych dla Klasy 3 przeprowadza się co:
1)
60 miesięcy - do ukończenia 40. roku życia,
2)
24 miesiące - do ukończenia 50. roku życia,
3)
12 miesięcy - po ukończeniu 50. roku życia

- chyba że orzeczenie lekarskie wskazuje krótszy termin.

2. 
Badania lotniczo-lekarskie dla kontrolerów ruchu lotniczego w zakresie wymagań zdrowotnych dla Klasy 3 przeprowadza się co:
1)
24 miesiące - do ukończenia 40. roku życia,
2)
12 miesięcy - po ukończeniu 40. roku życia

- chyba że orzeczenie lekarskie wskazuje krótszy termin.

3. 
Jeżeli osoba zakwalifikowana jako spełniająca wymagania zdrowotne dla Klasy 3 nie podda się okresowym badaniom lekarskim w okresie dwukrotnie dłuższym niż wynika to z częstotliwości badań dla danego wieku, podlega badaniom wstępnym.
§  13.  10
 Badania lotniczo-lekarskie w zakresie wymagań zdrowotnych dla Klasy 1 i 2 przeprowadza się w terminach określonych w europejskich wymaganiach bezpieczeństwa lotniczego (JAR-FCL 3) Licencjonowanie personelu lotniczego (wymagania medyczne).
§  14. 
1. 
Kontrolę nad badaniami lekarskimi i orzeczeniami lekarskimi wydanymi na podstawie tych badań sprawuje Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego.
2. 
Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego ma prawo wglądu w każdym czasie w dokumentację medyczną oraz ma prawo zlecenia dodatkowych badań lekarskich lub ograniczenia ich zakresu.
§  15. 
1. 
Dodatkowe wymagania kwalifikacyjne lekarzy orzeczników obejmują szkolenie z zakresu przeprowadzania badań lotniczo-lekarskich i wydawania w tym zakresie orzeczeń lekarskich oraz złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu.
2. 
Szkolenie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje zajęcia teoretyczne i praktyczne określone w europejskich wymaganiach bezpieczeństwa lotniczego (JAR-FCL 3) Licencjonowanie personelu lotniczego (wymagania medyczne), o których mowa w § 11 ust. 4, i jest prowadzone według programu ustalonego przez Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego.
3. 
Dokumentem potwierdzającym spełnienie przez lekarza dodatkowych wymagań jest zaświadczenie wydane przez podmiot prowadzący szkolenie, o którym mowa w ust. 1, wydane według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia.
§  16. 
Ustala się maksymalne stawki opłat za badania lotniczo-lekarskie przeprowadzone w zakresie:
1)
spełnienia wymagań zdrowotnych dla Klasy 1 - 600 zł;
2)
spełnienia wymagań zdrowotnych dla Klasy 2 - 400 zł;
3)
spełnienia wymagań zdrowotnych dla Klasy 3 - 200 zł.
§  17.  11
 Ustala się wykaz centrów medycyny lotniczej uprawnionych do przeprowadzania badań lotniczo-lekarskich:
1)
Centrum Medyczne LIM Sp. z o.o., Al. Jerozolimskie 65/79, Warszawa;
2)
Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Główny Ośrodek Badań Lotniczo-Lekarskich Aeroklubu Polskiego - Wojewódzka Przychodnia Sportowo-Lekarska, ul. H. Sienkiewicza 108/110, Wrocław;
3)
Centrum Medycyny Lotniczej Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej, ul. Krasińskiego 54, Warszawa;
4)
Filia nr 11 Zakład Opieki Zdrowotnej "MEDICOVER" Sp. z o.o., ul. 17-go Stycznia 39, Warszawa.
§  17a.  12
 W sprawach dotyczących przeprowadzania badań lotniczo-lekarskich i wydawania orzeczeń lekarskich, a nieuregulowanych w niniejszym rozporządzeniu, stosuje się odpowiednio przepisy Załącznika 1 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 35, poz. 212 i 214, z późn. zm.) oraz europejskie wymagania bezpieczeństwa lotniczego (JAR-FCL 3) Licencjonowanie personelu lotniczego (wymagania medyczne).
§  18. 
Orzeczenia lekarskie stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego, wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane.
§  19. 
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

WZÓR

(pieczątka podmiotu Warszawa, dnia ..............

prowadzącego szkolenie)

ZAŚWIADCZENIE

Niniejszym zaświadcza się, że Pan/Pani .........................................

ur. dnia .................. w ................... ukończył/a szkolenie i uzyskał/a

dodatkowo wymagane kwalifikacje dla lekarzy orzeczników uprawnionych do przeprowadzania badań lotniczo-lekarskich w zakresie wymagań zdrowotnych dla klasy .......... personelu lotniczego, na podstawie ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112).

.............................................

(pieczątka i podpis osoby upoważnionej)

1 Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19, poz. 165 i Nr 141, poz. 1359).
2 § 3 ust. 3 dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2009 r. (Dz.U.09.94.774) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 lipca 2009 r.
3 § 6 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2009 r. (Dz.U.09.94.774) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 lipca 2009 r.
4 § 8 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2009 r. (Dz.U.09.94.774) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 lipca 2009 r.
5 § 10 pkt 7 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2009 r. (Dz.U.09.94.774) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 lipca 2009 r.
6 § 11 ust. 6 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2009 r. (Dz.U.09.94.774) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 lipca 2009 r.
7 Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 123, poz. 849, Nr 166, poz. 1172, Nr 176, poz. 1240 i Nr 181, poz. 1290, z 2008 r. Nr 171, poz. 1056 i Nr 234, poz. 1570 oraz z 2009 r. Nr 19, poz. 100 i Nr 76, poz. 641.
8 Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 22, poz. 120, Nr 40, poz. 323 i Nr 76, poz. 641.
9 § 12 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2009 r. (Dz.U.09.94.774) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 lipca 2009 r.
10 § 13 zmieniony przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2009 r. (Dz.U.09.94.774) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 lipca 2009 r.
11 § 17 zmieniony przez § 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2009 r. (Dz.U.09.94.774) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 lipca 2009 r.
12 § 17a dodany przez § 1 pkt 9 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2009 r. (Dz.U.09.94.774) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 lipca 2009 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2003.187.1829

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Badania lotniczo-lekarskie.
Data aktu: 21/10/2003
Data ogłoszenia: 04/11/2003
Data wejścia w życie: 19/11/2003