Zasady prowadzenia rachunkowości przez partię polityczną.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW1)
z dnia 23 stycznia 2003 r.
w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości przez partię polityczną

Na podstawie art. 41 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 i Nr 154, poz. 1802 oraz z 2002 r. Nr 127, poz. 1089) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa zasady prowadzenia rachunkowości przez partię polityczną, a w szczególności:
1)
dokumentowania i ewidencji przychodów, wydatków, rozrachunków i składników majątkowych,
2)
sporządzania sprawozdań finansowych

- w tym zasady ewidencji i rozliczania otrzymanych środków publicznych.

§  2.
Partia polityczna prowadzi rachunkowość stosując odpowiednie przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694), zwanej dalej "ustawą o rachunkowości", oraz przepisy niniejszego rozporządzenia.
§  3.
Rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy.
§  4.
1.
Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości, z uwzględnieniem ust. 2.
2.
Dowody księgowe dokumentujące wpłaty osób fizycznych na rzecz partii politycznej powinny zawierać określenie osoby dokonującej wpłaty (imię i nazwisko oraz adres), z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Wpłaty składek członkowskich mogą być dokumentowane w sposób uproszczony w formie bezpośredniego wpisu w rejestrach wpłaconych składek członkowskich, prowadzonych przez partię polityczną, zawierających imienne wykazy członków z ich adresami. Rejestry wpłaconych składek członkowskich stanowią ewidencję pomocniczą do konta syntetycznego służącego do ewidencji przychodów ze składek, a sporządzone na ich podstawie zbiorcze dowody wpłat środków pieniężnych są podstawą zapisów księgowych na tym koncie.
§  5.
1.
Ewidencja przychodów, kosztów, wydatków, rozrachunków i składników majątkowych powinna być prowadzona rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco w sposób czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów księgowych.
2.
Do przychodów partii politycznej zalicza się przychody pochodzące ze źródeł określonych odrębnymi przepisami prawa i statutem, w tym w szczególności:
1)
otrzymane składki członkowskie;
2)
darowizny, spadki, zapisy;
3)
określone ustawami dotacje i subwencje;
4)
odsetki od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych i lokatach;
5)
przychody z obrotu obligacjami Skarbu Państwa i bonami skarbowymi Skarbu Państwa;
6)
przychody ze zbycia należących do partii politycznej składników majątkowych;
7)
przychody z działalności, o której mowa w art. 27 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych, zwanej dalej "ustawą o partiach politycznych".

Partia polityczna, biorąc pod uwagę treść ekonomiczną zachodzących operacji oraz postanowienia statutu, dokonuje klasyfikacji przychodów wyodrębniając przychody z działalności statutowej, przychody finansowe oraz pozostałe przychody.

3.
Do kosztów partii politycznej zalicza się koszty związane z realizacją zadań statutowych, koszty finansowe oraz pozostałe koszty, w tym koszty przekazania majątku na cele charytatywne.
§  6.
Ustalona w rachunku wyników różnica między przychodami, o których mowa w § 5 ust. 2, a kosztami, o których mowa w § 5 ust. 3, skorygowana o zyski i straty nadzwyczajne w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości, zwiększa - po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego - odpowiednio przychody z działalności statutowej lub koszty realizacji zadań statutowych następnego roku obrotowego.
§  7.
Partia polityczna prowadzi ewidencję rozrachunków, zapewniającą w szczególności ustalenie stanu należności i zobowiązań wobec kontrahentów, pracowników oraz członków partii.
§  8.
Składniki majątkowe klasyfikuje się do poszczególnych pozycji aktywów i wycenia zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości.
§  9.
1.
Rozliczenie subwencji z budżetu państwa, o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, następuje po zakończeniu roku kalendarzowego na podstawie kasowego wykonania wpływów z tytułu subwencji oraz wydatków dokonanych ze środków subwencji.
2.
Partia polityczna prowadzi wyodrębnione konta syntetyczne dla ewidencji środków gromadzonych na rachunkach bankowych, o których mowa w art. 24 ust. 8 i art. 36 ust. 3 ustawy o partiach politycznych, oraz na subkontach rachunku bankowego partii politycznej, o których mowa w art. 29 ust. 4 i art. 30 ust. 5 tej ustawy.
3.
Ewidencja pomocnicza do kont syntetycznych, o których mowa w ust. 2, powinna zapewnić:
1)
grupowanie wydatków poniesionych z otrzymanej subwencji, co najmniej według następujących rodzajów:
a)
środki subwencji przekazane na Fundusz Ekspercki,
b)
środki subwencji przekazane na Fundusz Wyborczy,
c)
wydatki ze środków subwencji dokonane na cele statutowe,
d)
środki subwencji przekazane na spłatę kredytów bankowych wraz z odsetkami;
2)
grupowanie wpływów Funduszu Eksperckiego, co najmniej według następujących rodzajów:
a)
środki subwencji przekazane na Fundusz Ekspercki,
b)
pozostałe wpływy z tytułu wpłat własnych partii politycznej;
3)
grupowanie wydatków Funduszu Eksperckiego, co najmniej według następujących rodzajów:
a)
wydatki z części subwencji przekazanej na Fundusz Ekspercki, w tym na:
-
ekspertyzy prawne, polityczne, socjologiczne i społeczno-ekonomiczne,
-
działalność wydawniczo-edukacyjną,
b)
pozostałe wydatki z Funduszu Eksperckiego.
§  10.
1.
Partia polityczna sporządza roczne sprawozdanie finansowe na dzień kończący rok obrotowy oraz na każdy inny dzień bilansowy.
2.
Roczne sprawozdanie finansowe składa się z:
1)
bilansu;
2)
rachunku wyników;
3)
informacji dodatkowej.
3.
W bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych poprzedniego i bieżącego roku obrotowego, podane w kolejności i w sposób określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
4.
W rachunku wyników wykazuje się oddzielnie przychody i koszty oraz zyski i straty za poprzedni i bieżący rok obrotowy, podane w kolejności i w sposób określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
5.
Pozycje bilansu oraz rachunku wyników mogą być wykazywane ze szczegółowością większą niż określona w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, stosownie do potrzeb partii politycznej.
6.
Informacja dodatkowa powinna zawierać nieobjęte bilansem oraz rachunkiem wyników wyjaśnienia niezbędne do oceny gospodarki finansowej partii politycznej, w tym w szczególności następujące informacje:
1)
w zakresie rozliczenia subwencji z budżetu państwa:
a)
stan środków subwencji na początek okresu sprawozdawczego,
b)
kwotę subwencji otrzymanej z budżetu państwa w okresie sprawozdawczym,
c)
środki subwencji przekazane na Fundusz Ekspercki,
d)
środki subwencji przekazane na Fundusz Wyborczy,
e)
wydatki ze środków subwencji dokonane na cele statutowe,
f)
środki subwencji wykorzystane na spłatę pożyczek i kredytów bankowych zaciągniętych na finansowanie działalności statutowej,
g)
pozostałe wydatki poniesione ze środków subwencji,
h)
stan środków subwencji na koniec okresu sprawozdawczego;
2)
w zakresie rozliczenia środków subwencji z budżetu państwa przekazanych na Fundusz Ekspercki:
a)
stan środków Funduszu Eksperckiego pochodzących z subwencji na początek okresu sprawozdawczego,
b)
środki przekazane w okresie sprawozdawczym na Fundusz Ekspercki z subkonta rachunku bankowego subwencji,
c)
wydatki w okresie sprawozdawczym z Funduszu Eksperckiego środków pochodzących z subwencji,
d)
stan środków Funduszu Eksperckiego pochodzących z subwencji na koniec okresu sprawozdawczego.
§  11.
Rozporządzenie ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy 2003.
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
______

1) Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378 i Nr 93, poz. 834).

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

BILANS

Aktywa Pasywa
A. Aktywa trwałe A. Fundusze własne
I. Wartości niematerialne i prawne I. Fundusz podstawowy
II. Rzeczowe aktywa trwałe II. Fundusz z aktualizacji wyceny
III. Należności długoterminowe III. Wynik finansowy
IV. Inwestycje długoterminowe

V. Długoterminowe rozliczenia

międzyokresowe

1. Nadwyżka przychodów nad

kosztami (wielkość dodatnia)

- w tym z lat ubiegłych

2. Nadwyżka kosztów nad

przychodami (wielkość ujemna)

B. Aktywa obrotowe - w tym z lat ubiegłych
I. Zapasy rzeczowych aktywów

obrotowych

B. Zobowiązania i rezerwy na

zobowiązania

II. Należności krótkoterminowe

III. Inwestycje krótkoterminowe

I. Zobowiązania długoterminowe z

tytułu kredytów i pożyczek

1. Środki pieniężne II. Zobowiązania krótkoterminowe i
a) Funduszu Wyborczego fundusze specjalne
b) Funduszu Eksperckiego 1. Kredyty i pożyczki
c) pochodzące z subwencji 2. Inne zobowiązania
d) pozostałe środki pieniężne 3. Fundusze specjalne
2. Pozostałe aktywa finansowe III. Rezerwy na zobowiązania
IV. Krótkoterminowe rozliczenia

międzyokresowe

IV. Rozliczenia międzyokresowe

1. Rozliczenia międzyokresowe

przychodów

2. Inne rozliczenia

międzyokresowe

Suma aktywów Suma pasywów

ZAŁĄCZNIK Nr  2

RACHUNEK WYNIKÓW

A. Przychody z działalności statutowej

I. Otrzymane składki członkowskie określone statutem

II. Subwencja z budżetu państwa na działalność statutową

III. Dotacja podmiotowa określona odrębnymi przepisami

IV. Inne przychody określone statutem

B. Koszty realizacji zadań statutowych

I. Amortyzacja

II. Zużycie materiałów i energii

III. Usługi obce

IV. Podatki i opłaty

V. Wynagrodzenia oraz ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia

VI. Pozostałe

C. Wynik finansowy na działalności statutowej (wielkość dodatnia lub ujemna) (A-B)

D. Pozostałe przychody (niewymienione w poz. A i F)

E. Pozostałe koszty (niewymienione w poz. B i G)

- w tym koszty przekazania majątku na cele charytatywne

F. Przychody finansowe

G. Koszty finansowe

H. Wynik finansowy na całokształcie działalności (wielkość dodatnia lub ujemna) (C+D-E+F-G)

I. Wynik zdarzeń nadzwyczajnych (I.I.-I.II.)

I. Zyski nadzwyczajne

II. Straty nadzwyczajne

J. Wynik finansowy (H+I)

I. Różnica zwiększająca przychody roku następnego (wielkość dodatnia)

II. Różnica zwiększająca koszty roku następnego (wielkość ujemna)

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2003.11.118

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady prowadzenia rachunkowości przez partię polityczną.
Data aktu: 23/01/2003
Data ogłoszenia: 29/01/2003
Data wejścia w życie: 13/02/2003