Właściwość organów i tryb postępowania w sprawach o odszkodowanie i inne świadczenia pieniężne przysługujące z tytułu uszczerbku na zdrowiu oraz w razie śmierci ratownika odbywającego zasadniczą służbę w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 13 grudnia 2001 r.
w sprawie właściwości organów i trybu postępowania w sprawach o odszkodowanie i inne świadczenia pieniężne przysługujące z tytułu uszczerbku na zdrowiu oraz w razie śmierci ratownika odbywającego zasadniczą służbę w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej.

Na podstawie art. 162 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 43, poz. 165, z 1996 r. Nr 7, poz. 44, Nr 10, poz. 56 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 6, poz. 31, Nr 28, poz. 153, Nr 80, poz. 495, Nr 88, poz. 554, Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 146, poz. 961 i Nr 162, poz. 1114 i 1126, z 1999 r. Nr 50, poz. 500, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 109, poz. 1156 oraz z 2001 r. Nr 48, poz. 506, Nr 81, poz. 877, Nr 85, poz. 925, Nr 88, poz. 961, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194 i Nr 123, poz. 1353) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa:
1)
właściwość organów i tryb ustalania:
a)
okoliczności i przyczyn wypadku, któremu uległ ratownik odbywający zasadniczą służbę w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej, zwany dalej "ratownikiem",
b)
związku choroby ratownika ze szczególnymi właściwościami lub warunkami zasadniczej służby w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej,
2)
właściwość organów do orzekania o uszczerbku na zdrowiu ratownika oraz przyznawania i wypłacania świadczeń odszkodowawczych oraz należności pośmiertnych.
§  2.
Do postępowania w sprawach:
1)
o ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku, któremu uległ ratownik,
2)
o ustalenie związku choroby ratownika ze szczególnymi właściwościami lub warunkami zasadniczej służby w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej,
3)
orzekania o uszczerbku na zdrowiu ratownika oraz przyznawania i wypłacania świadczeń odszkodowawczych i należności pośmiertnych

- stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu o odszkodowanie w razie wypadku lub choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową oraz o ustalaniu stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu i związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby, z zastrzeżeniem § 3-6.

§  3.
1.
W razie wypadku lub choroby ratownika powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami zasadniczej służby w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej, postępowanie, o którym mowa w § 2, wszczyna się z urzędu.
2.
W razie pogorszenia się stanu zdrowia ratownika po zwolnieniu z zasadniczej służby w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej, postępowanie, o którym mowa w § 2, prowadzi się na jego wniosek.
§  4.
1.
Obowiązki i uprawnienia w zakresie postępowania powypadkowego:
1)
dowódcy jednostki wojskowej - wykonuje komendant jednostki organizacyjnej obrony cywilnej,
2)
inspektora do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy - wykonuje przedstawiciel właściwej służby bezpieczeństwa i higieny pracy,
3)
lekarza wojskowego - wykonuje lekarz publicznego zakładu opieki zdrowotnej.
2.
W skład komisji powypadkowej, powoływanej przez komendanta jednostki organizacyjnej obrony cywilnej, wchodzi przedstawiciel jednostki organizacyjnej, przy której została utworzona ta jednostka, lub przedstawiciel organu, który utworzył jednostkę organizacyjną obrony cywilnej, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
W razie wypadku zbiorowego albo wypadku, wskutek którego ratownik poniósł śmierć albo doznał ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, komendant jednostki organizacyjnej obrony cywilnej zawiadamia organ, który utworzył jednostkę organizacyjną obrony cywilnej. Przedstawiciel tego organu może wchodzić w skład komisji powypadkowej jako jej członek, niezależnie od udziału w niej przedstawiciela jednostki organizacyjnej, przy której została utworzona jednostka organizacyjna obrony cywilnej.
§  5.
1.
Organem właściwym do ustalenia praw do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokości oraz wypłaty tych świadczeń jest organ, który utworzył jednostkę organizacyjną obrony cywilnej.
2.
Organ, który utworzył jednostkę organizacyjną obrony cywilnej, może, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przyznać odszkodowanie na zasadach określonych w art. 8 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342, z 1985 r. Nr 20, poz. 85, z 1989 r. Nr 35, poz. 192 i z 1998 r. Nr 162, poz. 1118).
§  6.
1.
W celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu ratownika wskutek wypadku i choroby pozostającej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w obronie cywilnej, organ, który utworzył jednostkę organizacyjną obrony cywilnej, kieruje ratownika do terenowej wojskowej komisji lekarskiej właściwej ze względu na siedzibę tego organu, za pośrednictwem miejscowo właściwego wojskowego komendanta uzupełnień.
2.
Do ustalenia, czy przyczyną śmierci ratownika była choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, stosuje się tryb postępowania określony w ust. 1.
§  7.
W razie śmierci ratownika koszty pogrzebu pokrywa i odprawę wypłaca organ, który utworzył jednostkę organizacyjną obrony cywilnej, w której odbywał on zasadniczą służbę w obronie cywilnej.
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2001.144.1619

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Właściwość organów i tryb postępowania w sprawach o odszkodowanie i inne świadczenia pieniężne przysługujące z tytułu uszczerbku na zdrowiu oraz w razie śmierci ratownika odbywającego zasadniczą służbę w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej.
Data aktu: 13/12/2001
Data ogłoszenia: 17/12/2001
Data wejścia w życie: 01/01/2002