Warunki, jakie muszą być spełnione przy wykorzystywaniu osadów ściekowych na cele nieprzemysłowe.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA
z dnia 11 sierpnia 1999 r.
w sprawie warunków, jakie muszą być spełnione przy wykorzystywaniu osadów ściekowych na cele nieprzemysłowe.

Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach (Dz. U. Nr 96, poz. 592 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 715) zarządza się, co następuje:
§  1.
Wykorzystywanie osadów ściekowych na cele nieprzemysłowe polega na:
1)
wprowadzaniu na grunty do rekultywacji na potrzeby rolnicze i potrzeby nierolnicze,
2)
stosowaniu w rolnictwie,
3)
wprowadzaniu wraz z nasionami roślin na powierzchnie narażone na erozję, w szczególności na skarpy składowisk odpadów, wykopów i nasypów ziemnych oraz składowiska odpadów o właściwościach pylących, do roślinnego utrwalania powierzchni gruntów,
4)
stosowaniu do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu,
5)
kompostowaniu osadów ściekowych.
§  2.
Osady ściekowe mogą być wykorzystywane na cele nieprzemysłowe, o których mowa w § 1, jeżeli:
1)
powstają podczas oczyszczania ścieków pochodzących z gospodarstw domowych lub komunalnych sieci kanalizacyjnych oraz ścieków o składzie do nich zbliżonym,
2)
podlegają systematycznie badaniom,
3)
są ustabilizowane oraz przygotowane do celu i sposobu ich wykorzystywania, a w szczególności przez poddanie obróbce biologicznej, chemicznej, termicznej lub innemu procesowi, który obniża podatność osadu ściekowego na zagniwanie i eliminuje zagrożenie dla zdrowia,
4)
zawartość metali ciężkich nie przekracza ilości podanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
5)
sposób wykorzystywania nie spowoduje uciążliwości dla ludzi, zwierząt i środowiska, a w szczególności pogorszenia jakości wód powierzchniowych i podziemnych,
6)
w osadach ściekowych stosowanych w rolnictwie i do rekultywacji gruntów na potrzeby rolnicze nie wyizolowano bakterii z rodzaju Salmonella,
7)
liczba żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp., Trichuris sp., Toxocara sp. w kg suchej masy (s.m.) osadów ściekowych stosowanych:
a)
w rolnictwie - jest nie większa niż 10,
b)
do rekultywacji gruntów na potrzeby rolnicze oraz na potrzeby nierolnicze - jest nie większa niż 300,
8)
zawartość metali ciężkich w wierzchniej (0-20 cm) warstwie gruntu, na którym osady ściekowe mają być stosowane, nie przekracza ilości podanych:
a)
w załączniku nr 2 do rozporządzenia - przy stosowaniu osadów ściekowych w rolnictwie oraz do rekultywacji gruntów na potrzeby rolnicze,
b)
w załączniku nr 3 do rozporządzenia - przy stosowaniu osadów ściekowych do rekultywacji gruntów na potrzeby nierolnicze,
9)
odczyn pH gleby na terenach użytkowanych rolniczo jest nie mniejszy niż 6,0.
§  3.
1.
Badania, o których mowa w § 2 pkt 2, obejmują oznaczanie:
1)
odczynu pH,
2)
zawartości s.m. - w %,
3)
zawartości substancji organicznej - w % s.m.,
4)
zawartości azotu ogólnego, w tym azotu amonowego - w % s.m.,
5)
zawartości fosforu ogólnego - w % s.m.,
6)
zawartości wapnia i magnezu - w % s.m.,
7)
zawartości metali ciężkich: ołowiu, kadmu, chromu, miedzi, niklu, rtęci i cynku w reprezentatywnej próbce osadu ściekowego, metodą spektrometrii absorpcji atomowej po mineralizacji mocnymi kwasami - w mg/kg s.m.,
8)
obecności bakterii chorobotwórczych z rodzaju Salmonella, które wykrywa się prowadząc hodowlę na podłożach namnażających i różnicująco-selektywnych oraz potwierdzając wyniki badaniem biochemicznym,
9)
liczby żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp., Trichuris sp., Toxocara sp. w kg s.m., którą określa się izolując je z reprezentatywnej próbki osadu przez wstrząsanie lub mieszanie, płukanie z zastosowaniem wirowania oraz flotację, a następnie wykonując badanie mikroskopowe.
2.
Badania osadów ściekowych, o których mowa w ust. 1, przeprowadza się z częstotliwością zależną od obciążenia oczyszczalni, wyrażonego liczbą równoważnych mieszkańców (LRM - liczba wyrażająca krotność dobowego obciążenia oczyszczalni ścieków substancjami pochodzącymi od jednego mieszkańca):
1)
raz na dwanaście miesięcy - przy LRM do 5.000,
2)
raz na sześć miesięcy - przy LRM powyżej 5.000 do 10.000,
3)
raz na cztery miesiące - przy LRM powyżej 10.000 do 100.000,
4)
raz na dwa miesiące - przy LRM ponad 100.000.
3.
Grunty, na których mają być stosowane osady ściekowe, podlegają badaniom obejmującym oznaczanie:
1)
odczynu pH,
2)
zawartości metali ciężkich: ołowiu, kadmu, chromu, miedzi, niklu, rtęci i cynku w reprezentatywnej próbce gruntu metodą spektrometrii absorpcji atomowej po mineralizacji mocnymi kwasami - w mg/kg s.m.,
3)
zawartości fosforu przyswajalnego w przeliczeniu na P2O5 (pięciotlenek fosforu), jeżeli osad będzie stosowany w rolnictwie - w % s.m.
4.
Badania gruntów, na których osady ściekowe są stosowane w rolnictwie, wykonuje się co 5 lat.
5.
Reprezentatywną próbkę osadu ściekowego do badań uzyskuje się przez połączenie i dokładne zmieszanie próbek pobranych w tym samym czasie z różnych miejsc danej partii osadu ściekowego; ich liczba powinna wynosić co najmniej:
1)
10 - przy objętości partii osadu ściekowego do 50 m3,
2)
15 - przy objętości partii osadu ściekowego powyżej 50 m3 do 100 m3,
3)
30 - przy objętości partii osadu ściekowego powyżej 100 m3.
6.
Reprezentatywną próbkę gruntu uzyskuje się przez zmieszanie 25 próbek pobranych w punktach regularnie rozmieszczonych na powierzchni nie przekraczającej 5 ha, o jednorodnej budowie i jednakowym użytkowaniu; próbki pobiera się z głębokości od 0 do 20 cm.
§  4.
1.
Wytwarzający odpady w postaci osadów ściekowych dokonuje badań osadów ściekowych i gruntów w zakresie określonym w § 3 i udostępnia wyniki badań użytkownikom osadu ściekowego wraz z informacją o dawkach osadu ściekowego, które można stosować na poszczególnych gruntach.
2.
Przy stosowaniu osadów ściekowych w rolnictwie dawkę osadu ściekowego ustala się dla każdej partii osadu osobno; wielkość dawki osadu ściekowego zależy od rodzaju gruntu, sposobu jego użytkowania, jakości osadu ściekowego i zapotrzebowania roślin na fosfor i azot, przy czym:
1)
ilości metali ciężkich, które mogą być wprowadzone z osadem ściekowym w ciągu roku do gleby, średnio w okresie 10 lat nie mogą przekroczyć:
a)
ołowiu (Pb) - 1.000 g/ha/rok,
b)
kadmu (Cd) - 20 g/ha/rok,
c)
chromu (Cr) - 1.000 g/ha/rok,
d)
miedzi (Cu) - 1.600 g/ha/rok,
e)
niklu (Ni) - 200 g/ha/rok,
f)
rtęci (Hg) - 10 g/ha/rok,
g)
cynku (Zn) - 5.000 g/ha/rok,
2)
dawka osadu ściekowego nie może przekroczyć 10 ton suchej masy na hektar w okresie 5 lat.
3.
Przy stosowaniu osadów ściekowych do rekultywacji gruntów na potrzeby rolnicze i nierolnicze, do roślinnego utrwalania powierzchni gruntów oraz do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu stosuje się dawki osadu ściekowego podane w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
§  5.
1.
W rolnictwie stosuje się osady ściekowe w postaci płynnej lub ziemistej, a do pozostałych celów mogą być także wykorzystywane osady ściekowe w postaci mazistej.
2.
Osady ściekowe w postaci płynnej mogą być wprowadzane do gruntu tylko metodą iniekcji (wstrzykiwania) lub metodą hydroobsiewu, a osady ściekowe w postaci mazistej i ziemistej należy rozprowadzać równomiernie na powierzchni gruntu i niezwłocznie z nim zmieszać.
§  6.
Osady ściekowe mogą być wykorzystywane w celach nieprzemysłowych na obszarach, które nie stanowią:
1)
parków narodowych i rezerwatów przyrody,
2)
wewnętrznych terenów ochrony pośredniej stref ochronnych źródeł i ujęć wody,
3)
pasa gruntu o szerokości 50 m bezpośrednio przylegającego do brzegów jezior i cieków,
4)
terenów zalewowych, czasowo podtopionych i bagiennych,
5)
terenów czasowo zamarzniętych i pokrytych śniegiem,
6)
gruntów o dużej przepuszczalności, to jest piasków luźnych i słabogliniastych oraz piasków gliniastych lekkich, jeżeli poziom wód gruntowych sięga do 1,5 m od powierzchni gruntu,
7)
gruntów rolnych o spadku przekraczającym 10%,
8)
terenów wychodni warstw wodonośnych,
9)
terenów objętych pozostałymi szczególnymi formami ochrony przyrody nie wymienionymi w pkt 1, jeżeli osady ściekowe zostały wytworzone poza tymi terenami,
10)
terenów położonych w odległości mniejszej niż 100 m od ujęcia wody, domu mieszkalnego lub zakładu produkcji żywności,
11)
gruntów, na których rosną rośliny sadownicze i warzywa, z wyjątkiem drzew owocowych,
12)
gruntów przeznaczonych pod uprawę roślin jagodowych i warzyw, których części jadalne bezpośrednio stykają się z ziemią i są spożywane w stanie surowym - w ciągu 18 miesięcy poprzedzających zbiory i w czasie zbiorów,
13)
gruntów wykorzystywanych na pastwiska i łąki,
14)
gruntów wykorzystywanych do upraw pod osłonami.
§  7.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

ILOŚĆ METALI CIĘŻKICH W OSADACH ŚCIEKOWYCH WYKORZYSTYWANYCH NA CELE NIEPRZEMYSŁOWE

Metale Ilość metali ciężkich w mg/kg suchej masy osadu nie większa niż:
przy stosowaniu osadów
w rolnictwie, do rekultywacji gruntów na potrzeby rolnicze oraz do kompostowania do rekultywacji gruntów na potrzeby nierolnicze do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu oraz do roślinnego utrwalania powierzchni gruntów
1 2 3 4
1. Ołów (Pb) 500 1.000 1.500
2. Kadm (Cd) 10 25 50
3. Chrom (Cr) 500 1.000 2.500
4. Miedź (Cu) 800 1.200 2.000
5. Nikiel (Ni) 100 200 500
6. Rtęć (Hg) 5 10 25
7. Cynk (Zn) 2.500 3.500 5.000

ZAŁĄCZNIK Nr  2

ILOŚĆ METALI CIĘŻKICH W WIERZCHNIEJ (0-20 cm) WARSTWIE GRUNTU PRZY STOSOWANIU OSADÓW ŚCIEKOWYCH W ROLNICTWIE ORAZ DO REKULTYWACJI GRUNTÓW NA POTRZEBY ROLNICZE

Metale Ilość metali ciężkich w mg/kg suchej masy gruntu nie większa niż:
przy gruntach
lekkich średnich ciężkich
1 2 3 4
1. Ołów (Pb) 40 60 80
2. Kadm (Cd) 1 2 3
3. Rtęć (Hg) 0,8 1,2 1,5
4. Nikiel (Ni) 20 35 50
5. Cynk (Zn) 80 120 180
6. Miedź (Cu) 25 50 75
7. Chrom (Cr) 50 75 100

ZAŁĄCZNIK Nr  3

ILOŚĆ METALI CIĘŻKICH W WIERZCHNIEJ (0-20 cm) WARSTWIE GRUNTU PRZY STOSOWANIU OSADÓW ŚCIEKOWYCH DO REKULTYWACJI GRUNTÓW NA POTRZEBY NIEROLNICZE

Metale Ilość metali ciężkich w mg/kg suchej masy gruntu nie większa niż:
przy gruntach
lekkich średnich ciężkich
1 2 3 4
1. Ołów (Pb) 50 75 100
2. Kadm (Cd) 3 4 5
3. Rtęć (Hg) 1 1,5 2
4. Nikiel (Ni) 30 45 60
5. Cynk (Zn) 150 220 300
6. Miedź (Cu) 50 75 100
7. Chrom (Cr) 100 150 200

ZAŁĄCZNIK Nr  4

DAWKI OSADÓW ŚCIEKOWYCH STOSOWANYCH DO REKULTYWACJI GRUNTÓW NA POTRZEBY ROLNICZE I NIEROLNICZE, DO ROŚLINNEGO UTRWALANIA POWIERZCHNI GRUNTÓW ORAZ DO UPRAWY ROŚLIN PRZEZNACZONYCH DO PRODUKCJI KOMPOSTU

Cel wykorzystywania osadów ściekowych Dawka osadów ściekowych w tonach suchej masy/ha Uwagi
1 2 3
1. Rekultywacja gruntów

na potrzeby rolnicze

i nierolnicze

40-200

zależnie od pożądanej zawartości substancji organicznej w gruncie

(0,5%-3%)

Zabiegi jednorazowe z jedno- lub wielokrotnym wprowadzaniem osadu ściekowego do gruntu
2. Roślinne utrwalanie

powierzchni gruntów

metodą hydroobsiewu

do 10 Zabiegi jednorazowe z jedno- lub wielokrotnym wprowadzaniem osadu ściekowego do gruntu
3. Uprawa roślin

przeznaczonych do

produkcji kompostu

do 250

dawka na pierwsze 3 lata

Zabiegi wielokrotne
do 10

dawka w kolejnych dalszych latach

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1999.72.813

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Warunki, jakie muszą być spełnione przy wykorzystywaniu osadów ściekowych na cele nieprzemysłowe.
Data aktu: 11/08/1999
Data ogłoszenia: 31/08/1999
Data wejścia w życie: 15/09/1999