Zm.: ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.

USTAWA
z dnia 16 lipca 1998 r.
o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.

Art.  1.

W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, Nr 28, poz. 153, Nr 41, poz. 255, Nr 63, poz. 403, Nr 93, poz. 569, Nr 107, poz. 692, Nr 121, poz. 770 i Nr 123, poz. 776 oraz z 1998 r. Nr 66, poz. 431) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 6 w ust. 2 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) odroczeniu terminu spłaty, rozłożeniu na raty albo umorzeniu części lub całości pożyczki udzielonej z Funduszu Pracy oraz nienależnie pobranego świadczenia.";

2)
po art. 9 dodaje się art. 9a w brzmieniu:

"Art. 9a. Właściwe rady zatrudnienia opiniują celowość przyjęcia przez Radę Ministrów projektu programów restrukturyzacyjnych, o których mowa w art. 37k ust. 9, podmiotów funkcjonujących na terenie rady.";

3)
w art. 16 ust. 10 otrzymuje brzmienie:

"10. Rejonowy urząd pracy może sfinansować z Funduszu Pracy koszty szkolenia osoby poszukującej pracy, skierowanej na szkolenie, która:

1) jest w okresie wypowiedzenia stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,

2) jest zatrudniona u przedsiębiorcy, wobec którego ogłoszono upadłość lub który jest w stanie likwidacji, z wyłączeniem likwidacji w celu prywatyzacji,

3) otrzymuje świadczenie socjalne przysługujące na urlopie górniczym lub górniczy zasiłek socjalny - przewidziane w Układzie zbiorowym pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991 r. lub w odrębnych przepisach,

4) pobiera gwarantowany zasiłek okresowy z pomocy społecznej.";

4)
w art. 18:
a)
w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) bezrobotnym, pracownikom w okresie wypowiedzenia zwalnianym z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz poszukującym pracy otrzymującym świadczenie socjalne przysługujące na urlopie górniczym lub górniczy zasiłek socjalny, przewidziane w Układzie zbiorowym pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991 r. lub odrębnych przepisach - na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, z wyjątkiem zakupu ziemi.",

b)
po ust. 4 dodaje się ust. 4a i 4b w brzmieniu:

"4a. Kierownik rejonowego urzędu pracy może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii rejonowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli:

1) w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności,

2) w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania,

3) pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności,

4) wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności,

5) przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.

4b. Umorzenie pożyczki, za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust. 4a, zachodzą co do wszystkich zobowiązanych.";

5)
w art. 23 w ust. 2 w pkt 4 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje pkt 5 w brzmieniu:

"5) okres, za który przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy (stosunku służbowego).";

6)
w art. 24 w ust. 2 wyrazy "ust. 2 pkt 1, 2 i 4" zastępuje się wyrazami "ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5";
7)
w art. 24 w ust. 4 po wyrazach "zasiłku okresowego" stawia się przecinek i dodaje wyrazy "okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników, okres zatrudnienia za granicą osoby, która przesiedliła się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o obywatelstwie polskim.";
8)
w art. 25 po ust. 11 dodaje się ust. 11a w brzmieniu:

"11a. Przepis ust. 11 stosuje się odpowiednio w przypadku powołania i zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej.";

9)
w art. 27:
a)
w ust. 1:
w pkt 3 po wyrazach "dotyczących pracodawcy" dodaje się wyrazy "albo rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania",
pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) otrzymał jednorazowy ekwiwalent pieniężny lub jednorazową odprawę socjalną za urlop górniczy lub jednorazową odprawę zasiłkową za górniczy zasiłek socjalny - przewidziane w Układzie zbiorowym pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991 r. lub odrębnych przepisach albo odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę.",

b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 23 zasiłek przysługuje:

1) po okresie 90 dni - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2,

2) po okresie 90 dni, od dnia zarejestrowania się w rejonowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 3,

3) po okresie 180 dni, od dnia zarejestrowania się w rejonowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 4,

4) po upływie okresu, za który otrzymał ekwiwalent, odprawę lub odszkodowanie, o których mowa w ust. 1 pkt 5.";

10)
w art. 28 po ust. 7 dodaje się ust. 8 w brzmieniu:

"8. Kierownik rejonowego urzędu pracy może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty lub, po zasięgnięciu opinii rejonowej rady zatrudnienia, odstąpić od żądania zwrotu, całości lub części, nienależnie pobranego świadczenia.";

11)
w art. 30 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Przepisy ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio do okresu pobierania świadczeń socjalnych przysługujących na urlopie górniczym lub górniczych zasiłków socjalnych przewidzianych w Układzie zbiorowym pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991 r. lub odrębnych przepisach.";

12)
w art. 31:
a)
w ust. 1 po wyrazach "pobierającym zasiłki" stawia się przecinek i dodaje wyrazy "stypendium w okresie odbywania szkolenia lub stażu u pracodawcy",
b)
w ust. 2 po wyrazie "zasiłek" dodaje się wyrazy "lub stypendium.";
13)
art. 37a otrzymuje brzmienie:

"Art. 37a. Absolwentowi skierowanemu przez rejonowy urząd pracy na szkolenie przysługuje, w okresie jego odbywania, stypendium w wysokości 60% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1; przepisy art. 16 ust. 4-6 oraz art. 31 ust. 3a i 5 stosuje się odpowiednio.";

14)
w art. 37b ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. Absolwentowi w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1, wypłacane przez rejonowy urząd pracy; przepisy art. 16 ust. 4-6 oraz art. 31 ust. 3a i 5 stosuje się odpowiednio.";

15)
w art. 37j ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. W rejonach administracyjnych (gminach), które utraciły status rejonu zagrożonego szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości określonej w ust. 3 nabywają osoby zarejestrowane do końca roku kalendarzowego następującego po roku, w którym nastąpiła utrata tego statusu.";

16)
w art. 37k:
a)
w ust. 1 po pkt 3 dodaje się pkt 4 w brzmieniu:

"4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, okres zatrudnienia wynoszący, łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresu zatrudnienia, co najmniej 34 lat dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776),"

b)
w ust. 2 wyrazy "wynosi 80%" zastępuje się wyrazami "wynosi 90%",
c)
po ust. 8 dodaje się ust. 9 w brzmieniu:

"9. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, ustalić dla osób spełniających warunki, o których mowa w ust. 1, zwolnionych po dniu 31 grudnia 1997 r. z przyczyn dotyczących zakładu pracy, z podmiotów i sektorów gospodarki narodowej objętych programami restrukturyzacyjnymi przyjętymi przez Radę Ministrów:

1) świadczenie przedemerytalne w wysokości kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego,

2) skrócić okresy, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4.";

17)
art. 37l otrzymuje brzmienie:

"Art. 37l. 1. Zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w rejonowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3-5 i ust. 2.

2. Zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne podlegają waloryzacji na zasadach przewidzianych dla zasiłków dla bezrobotnych.";

18)
w art. 37m w ust. 1 wyrazy "uprawnionych i" oraz wyrazy "art. 27 ust. 1 pkt 3-5 i ust. 2" skreśla się;
19)
art. 37n otrzymuje brzmienie:

"Art. 37n. 1. Prawo do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 2-3.

2. W przypadku podjęcia przez osobę uprawnioną do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Nie powoduje zawieszenia prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego:

1) podjęcie po okresie 3 miesięcy od dnia nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego - zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli dochody z tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia,

2) osiąganie dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z innego tytułu niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa lub pozarolnicza działalność gospodarcza.";

20)
w art. 50 w ust. 1 wyrazy "prawo pobytu" zastępuje się wyrazami "wizę pobytową z prawem do pracy lub kartę czasowego pobytu";
21)
w art. 53 w ust. 1:
a)
po wyrazie "wynoszących" dodaje się wyrazy "w przeliczeniu na okres miesiąca",
b)
w pkt 1 lit. f) otrzymuje brzmienie:

"f) otrzymujące świadczenie socjalne przysługujące na urlopie górniczym lub górniczy zasiłek socjalny - przewidziane w Układzie zbiorowym pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991 r. lub odrębnych przepisach,";

22)
w art. 57 w ust. 1 w pkt 30 na końcu kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 30a w brzmieniu:

"30a) kosztów badań lekarskich absolwentów kierowanych na staż, o którym mowa w art. 37b."

Art.  2.

Absolwentom odbywającym szkolenie lub staż przysługuje, od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stypendium w wysokości i na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Art.  3.
1.
Do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego w myśl ustawy wymienionej w art. 1 zależy nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego, zalicza się okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników bez względu na wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, przypadające także przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Osobom uprawnionym w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy do zasiłku oraz które utraciły do niego prawo po dniu 1 lipca 1997 r. w związku z wyczerpaniem okresu jego pobierania, przysługuje od dnia złożenia wniosku zasiłek przedemerytalny, jeżeli po zaliczeniu okresu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników spełniają warunki do otrzymania zasiłku przedemerytalnego.
Art.  4.

W ustawie z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 i Nr 74, poz. 441, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 104, poz. 450 i Nr 110, poz. 474, z 1994 r. Nr 84, poz. 385, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 85, poz. 526 oraz z 1997 r. Nr 121, poz. 770) art. 33a otrzymuje brzmienie:

"Art. 33a. Zakłady pracy opłacają również składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości, terminach i trybie określonych dla pracowników w przepisach, o których mowa w art. 33 ust. 2, od świadczenia socjalnego wypłaconego w okresie urlopu górniczego oraz od zasiłku socjalnego wynikających z odrębnych przepisów lub Układu zbiorowego pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991 r."

Art.  5.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1998.108.684

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.
Data aktu: 16/07/1998
Data ogłoszenia: 21/08/1998
Data wejścia w życie: 05/09/1998