Zm.: rozporządzenie w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 3 września 1996 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 31, poz. 145, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1989 r. Nr 35, poz. 190, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 oraz z 1996 r. Nr 100, poz. 461), art. 7 i 28 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333 i Nr 128, poz. 617 oraz z 1996 r. Nr 100, poz. 461), art. 26 ust. 1 pkt 4 dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 135, z 1989 r. Nr 35, poz. 190, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 oraz z 1996 r. Nr 100, poz. 461), art. 24 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 110, poz. 474, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 oraz z 1996 r. Nr 100, poz. 461), art. 24 ust. 4 oraz w związku z art. 37 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 16, poz. 124 i Nr 25, poz. 187, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 oraz z 1996 r. Nr 77, poz. 367), art. 4 ust. 6, art. 42 ust. 2 i art. 33 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 i Nr 74, poz. 441, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 104, poz. 450 i Nr 110, poz. 474, z 1994 r. Nr 84, poz. 385 oraz z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 85, poz. 426) zarządza się, co następuje:
§  1.
W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (Dz. U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330, z 1994 r. Nr 25, poz. 86 i Nr 140, poz. 769 oraz z 1995 r. Nr 153, poz. 781) wprowadza się następujące zmiany:
1)
§ 5 otrzymuje brzmienie:

"§ 5. 1. Okręgowy inspektor pracy Państwowej Inspekcji Pracy lub państwowy wojewódzki inspektor sanitarny mogą wystąpić do oddziału ZUS z wnioskiem o wymierzenie dodatkowej składki, określając jej wysokość od 1% do 7% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne pracowników, zakładom pracy, w których organy te stwierdziły pogorszenie warunków pracy wyrażające się wzrostem kategorii ryzyka Kzx ustalonej w sposób określony w ust. 2, przy spełnieniu warunków określonych w ust. 3.

2. Ustalenie kategorii ryzyka Kzx następuje, na podstawie kryteriów zawartych w załączniku do rozporządzenia, przez wyliczenie średniej arytmetycznej z kategorii ryzyka odpowiadających wskaźnikom częstości obliczonym na 1000 pracowników zakładu pracy za pełny rok kalendarzowy według wzoru:

K1 + K2 + K3 + K4

Kzx = ------------------

4

gdzie:

Kzx - kategoria ryzyka dla danego zakładu pracy ustalona za ostatni pełny rok kalendarzowy,

K1 - kategoria ryzyka odpowiadająca wskaźnikowi poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem,

K2 - kategoria ryzyka odpowiadająca wskaźnikowi poszkodowanych w wypadkach przy pracy śmiertelnych i ciężkich,

K3 - kategoria ryzyka odpowiadająca wskaźnikowi chorób zawodowych powstałych w związku z występowaniem czynników szkodliwych wywołujących te choroby w czasie zatrudnienia w danym zakładzie pracy,

K4 - kategoria ryzyka odpowiadająca wskaźnikowi zatrudnionych w warunkach zagrożenia, które występują w razie przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

3. Inspektorzy, o których mowa w ust. 1, mogą wystąpić do oddziału ZUS z wnioskiem o wymierzenie dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne pracowników, gdy stwierdzą, że łącznie spełnione są następujące warunki:

Kzx ≥ Kzb + 2 oraz Kzb ≥ 3

gdzie:

Kzb - bazowa kategoria ryzyka dla danego zakładu pracy, ustalona jako średnia arytmetyczna z kategorii ryzyka dla dwóch kolejnych lat kalendarzowych bezpośrednio poprzedzających rok, dla którego ustalono kategorię ryzyka Kzx.

4. Inspektorzy, o których mowa w ust. 1, mogą wystąpić do oddziału ZUS z wnioskiem o wymierzenie dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne pracowników, w wysokości:

1) 1%, gdy 2 ≤ Kzx - Kzb < 3

2) 2%, gdy 3 ≤ Kzx - Kzb < 4

3) 3%, gdy 4 ≤ Kzx - Kzb < 5

4) 4%, gdy 5 ≤ Kzx - Kzb < 6

5) 5%, gdy 6 ≤ Kzx - Kzb < 7

6) 6%, gdy 7 ≤ Kzx - Kzb < 8

7) 7%, gdy Kzx - Kzb ≥ 8.

5. Dodatkowa składka na ubezpieczenie społeczne pracowników może być wymierzana zakładom pracy, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych prowadzących gospodarkę finansową na zasadach określonych w prawie budżetowym.

6. Inspektorzy, o których mowa w ust. 1, mogą wystąpić do oddziału ZUS z wnioskiem o zaprzestanie wymierzania dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne pracowników bądź zmniejszenie tej składki do określonej wysokości, jeżeli nastąpi obniżenie kategorii ryzyka Kzx poniżej kategorii uzasadniającej wymierzenie składki lub wymierzenie składki w dotychczasowej wysokości.

7. Wymierzenie dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne pracowników, zmniejszenie wysokości tej składki bądź zaprzestanie jej wymierzania następuje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym wpłynął wniosek, o którym mowa w ust. 1 lub 6.",

2)
dodaje się załącznik do rozporządzenia w brzmieniu ustalonym w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
§  2.
Do wniosków o zaprzestanie wymierzania dodatkowych składek na ubezpieczenie społeczne pracowników lub zmniejszenie ich wysokości, wymierzonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy rozporządzenia wymienionego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
§  3.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

KRYTERIA DO USTALANIA KATEGORII RYZYKA WEDŁUG WSKAŹNIKÓW CZĘSTOŚCI DOTYCZĄCYCH WYPADKÓW PRZY PRACY, CHORÓB ZAWODOWYCH ORAZ PRACOWNIKÓW ZATRUDNIONYCH W WARUNKACH ZAGROŻENIA

Wskaźniki częstości na 1000 pracowników
Kate-

goria

ryzyka

poszkodowanych w wypadkach przy pracy chorób zawodowych zatrudnionych w warunkach zagrożenia
ogółem w tym śmiertelnych i ciężkich
29 70,00 i więcej 4,20 i więcej 9,80 i więcej 980,0 i więcej
28 67,50-69,99 4,05-4,19 9,45-9,79 945,0-979,9
27 65,00-67,49 3,90-4,04 9,10-9,44 910,0-944,9
26 62,50-64,99 3,75-3,89 8,75-9,09 875,0-909,9
25 60,00-62,49 3,60-3,74 8,40-8,74 840,0-874,9
24 57,50-59,99 3,45-3,59 8,05-8,39 805,0-839,9
23 55,00-57,49 3,30-3,44 7,70-8,04 770,0-804,9
22 52,50-54,99 3,15-3,29 7,35-7,69 735,0-769,9
21 50,00-52,49 3,00-3,14 7,00-7,34 700,0-734,9
20 47,50-49,99 2,85-2,99 6,65-6,99 665,0-699,9
19 45,00-47,49 2,70-2,84 6,30-6,64 630,0-664,9
18 42,50-44,99 2,55-2,69 5,95-6,29 595,0-629,9
17 40,00-42,49 2,40-2,54 5,60-5,94 560,0-594,9
16 37,50-39,99 2,25-2,39 5,25-5,59 525,0-559,9
15 35,00-37,49 2,10-2,24 4,90-5,24 490,0-524,9
14 32,50-34,99 1,95-2,09 4,55-4,89 455,0-489,9
13 30,00-32,49 1,80-1,94 4,20-4,54 420,0-454,9
12 27,50-29,99 1,65-1,79 3,85-4,19 385,0-419,9
11 25,00-27,49 1,50-1,64 3,50-3,84 350,0-384,9
10 22,50-24,99 1,35-1,49 3,15-3,49 315,0-349,9
9 20,00-22,49 1,20-1,34 2,80-3,14 280,0-314,9
8 17,50-19,99 1,05-1,19 2,45-2,79 245,0-279,9
7 15,00-17,49 0,90-1,04 2,10-2,44 210,0-244,9
6 12,50-14,99 0,75-0,89 1,75-2,09 175,0-209,9
5 10,00-12,49 0,60-0,74 1,40-1,74 140,0-174,9
4 7,50-9,99 0,45-0,59 1,05-1,39 105,0-139,9
3 5,00-7,49 0,30-0,44 0,70-1,04 70,0-104,9
2 2,50-4,99 0,15-0,29 0,35-0,69 35,0-69,9
1 0,00-2,49 0,00-0,14 0,00-0,34 0,0-34,9

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1996.111.532

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zm.: rozporządzenie w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Data aktu: 03/09/1996
Data ogłoszenia: 19/09/1996
Data wejścia w życie: 20/11/1996